37c. Drie bouwstenen strategische agenda Groene Hart.pdf

Groene Hart ontwikkelt oplossingen voor de opgaven van Nederland Het Groene Hart heeft een unieke positie en propositie voor Nederland. Het Groene Hart is een regio waar klimaatbestendig bouwen geen wens is maar een noodzaak. Het Groene Hart is een regio waar de vergrijzing en ontgroening de vele (kleine) kernen hard raakt. En in het Groene Hart staat ecologisch

kapitaal onder druk en zijn nieuwe agrarische verdienmodellen noodzakelijk. Dit alles in het hart van de Randstad waardoor verbindingen gelegd kunnen worden met de ecosystemen en opgaves die spelen in de metropolen.

Prognose sector ontwikkeling t/m 2022

15% Zorg; 12%

Specialistische zakelijke dienstverlening;...

10%

Groothandel; 9% Vervoer en opslag; 4%

Informatie en communicatie; 4% Horeca; 4%

5%

Openbaar bestuur en overheidsdiensten; 2%

Bouwnijverheid; 8%

Detailhandel; 3%

Welzijn; 5%

0% 0,40

0,60

0,80

1,00

Metaalindustrie; 0%

-5%

Verhuur en overige zakelijke dienstverlening; 0%

-10%

1,20

1,40

Onderwijs; 0%

Overige dienstverlening, huishoudens en extraterritoriale organisaties; -1%

1,60

1,80

Financiële dienstverlening en onroerend goed; -3%

Overige industrie; -2% Landbouw, bosbouw en visserij; -8%

-15% Bron: ROA (2018). * Midden - Holland wordt als illustratie gebruikt voor het Groene Hart i.v.m. databeschikbaarheid. Arbeidsmarkt Midden-Holland is een goede representatie van de gemiddelde economie in het Groene Hart. Niet alle sectoren zijn meegenomen i.v.m. databeschikbaarheid.

• • • • •

De grootte van de bollen geeft het huidige aantal banen weer. Het getal na de sectorbeschrijving geeft de verwachte groei van de sector in het Groene Hart weer tot en met 2022. Een grote bol in het kwadrant linksonder is zorgelijk. Dit betekent dat er veel banen verloren gaan. Een grote bol rechtsboven betekent dat die sector veel nieuwe banen gaat opleveren. De positie op de horizontale as geeft aan of de sector in het Groene Hart gemiddeld meer of minder banen heeft dan in Nederland.

INNOVATIVITEIT VAN HET GROENE HART

Ieder jaar publiceert Birch samen met de Universiteit Utrecht de EcosysteemIndex. Het ecosysteem voor ondernemerschap is een optelsom van elementen die samen zorgen voor een vruchtbare bodem voor ondernemerschap. De ecosysteem-index vergelijkt regio’s onderling op basis van de kwaliteit van hun ecosysteem. Zie verder www.birch.nl. Hoewel het Groene Hart op zichzelf geen COROP-regio is, is Oost-Zuid-Holland een maatgever voor het ecosysteem van in het Groene Hart. Kijkend naar de EE-index Oost-Zuid-Holland zien we dat het één van de vijf sterkste dalers is in kwaliteit van het ecosysteem tussen 2018 en 2020. De regio is heeft met name kansen op kennis en op het gebied van netwerken en leiderschap. In andere woorden: voor een voortvarend Groen Hart moet worden geïnvesteerd in sterke connecties en moet er een organisatie komen die het voortouw neemt. Juist die connecties zijn belangrijk voor innovatie, in een regio die veel MKB kent.

EE Index 2020 per stadsregio 20 15 10

Instituties GROENE HART

25

Cultuur

Infrastructuur Vraag

Financiering Talent

5

Kennis Delft en Westland Zuidoost-Noord-Brabant Groot-Amsterdam Aggl. Leiden en Overig Groningen Aggl. 's-Gravenhage Arnhem/Nijmegen Utrecht Agglomeratie Haarlem Twente Zuid-Limburg Nederland Veluwe Het Gooi en Vechtstreek Zuidwest-Overijssel Groot-Rijnmond IJmond Noordoost-Noord-Brabant Alkmaar en omgeving Midden-Noord-Brabant Kop van Noord-Holland West-Noord-Brabant Zaanstreek Noord-Limburg Flevoland Zuidoost-Zuid-Holland Noord-Drenthe Delfzijl en omgeving Zuidwest-Friesland Achterhoek Oost-Zuid-Holland Overig Zeeland Zuidwest-Gelderland Noord-Overijssel Zuidoost-Friesland Midden-Limburg Zeeuwsch-Vlaanderen Noord-Friesland Zuidwest-Drenthe Oost-Groningen Zuidoost-Drenthe

0

De sectoren in het kwadrant rechtsonder zijn sectoren waar wordt verwacht dat het aantal banen af zal nemen en die relatief groot zijn in het Groene Hart. Dit zijn de kwetsbare sectoren. Voor het Groene Hart betekent dat dat het aantal banen in landbouw afneemt. Een beeldbepalende sector in de regio. Een sector die wél sterk groeit en waarin de regio relatief veel banen heeft, is de bouw. Er wordt een banengroei van 8% verwacht, in een sector die al behoorlijk veel banen oplevert. De sectoren Horeca en cultuur zijn relatief klein in het Groene Hart, wat in coronatijd positief werkt voor de weerbaarheid. Er staan daar in vergelijking met Nederland relatief weinig banen op de tocht. Uit onderzoek van PBL, blijkt daarbij ook dat er in en rondom het Groene Hart een zeer sterke concentratie is van MKBbedrijven in de maakindustrie, die zeer innovatief is.

Diensten

Netwerken

Leiderschap Totaalscore

Oost - ZH 0,98 0,93 1,18 0,76 0,91 0,91 0,66 0,96 0,33 0,19 7,81

Noot: delta is gebaseerd op de verandering tussen de metingen. = Score < 0,95

= Score >1,05

INDICATOR (2017)

Nederland

Regio Groene Food Hart Valley

MRA

MRDH

ECOLOGISCH KAPITAAL

52

49

56

50

47

Afval en grondstoffen

46

46

48

38

30

Energie

50

48

48

57

53

Bodem

54

52

60

50

46

Lucht

74

77

78

75

70

Hinder en calamiteit

56

54

69

45

42

Water

38

28

35

30

36

Natuur en landschap

50

40

50

54

54

TOEKOMSTBESTENDIGE LANDBOUW IN HET GROENE HART Hoewel het Groene Hart een relatief grote hoeveelheid ‘groen’ heeft in vergelijking met omliggende meer stedelijke gemeenten, blijft het ecologisch kapitaal achter ten opzichte van de andere (landelijke én stedelijke) regio’s. Met name op de elementen water(kwaliteit) en Natuur & Landschap scoort het Groene Hart laag. Dit is opvallend voor een gebied met veel groen zoals het Groene Hart. Om te verbeteren moet het Groene Hart dus met name investeren in Water en Natuur & Landschap. Water heeft te lijden onder de grote aanwezigheid van landbouw en ook Natuur & Milieu wordt negatief beïnvloed door de aanwezigheid van de landbouw.

De grijze druk in Groene Hart, Metropolen en Nederland 40

TOEKOMSTBESTENDIG LEVEN IN HET GROENE HART

Grijze druk (%)

35 30 25 20 15 10

Nederland

Groot

2019

2017

2015

2011

2013

2009

Groene Hart

Zettingsgevoeligheid

Klein

2007

2005

2003

2001

1999

1997

0

1995

5

Metropolen

Het Groene Hart was halverwege de jaren ’90 een regio waar meer dan gemiddeld veel jonge mensen woonden. Deze verhouding is in de afgelopen 25 jaar omgekeerd en de regio kent nu een grotere grijze druk dan gemiddeld in Nederland. Dat geldt met name voor het landelijke gebied van het Groene Hart. Dat heeft implicaties voor de vraag naar woningen en bij iedere levensfase behorende voorzieningen. Als het Groene Hart deze trend wil keren zal het daar specifiek beleid om moeten vormen. Voorzien in de behoeftes van oudere bewoners en aantrekkelijk worden voor jonge inwoners/gezinnen. Het Groene Hart staat voor grote veranderingen op het gebied van wonen. Zowel op bouwgebied, als op maatschappelijk gebied. Zeker ook omdat Gouda en Woerden zijn aangewezen als dragers van de verstedelijkingsopgave. Een probleem waar het Groene Hart echter mee te maken heeft, is zetting van de bodem (bodemdaling). Dit heeft grote gevolgen voor de woningvoorraad in het Groene Harten het gebruik van landbouwgrond. Deze unieke positie willen we uitwerken in drie bouwstenen voor de Strategische Agenda van het Groene Hart. Hierin wordt gewerkt aan oplossingen voor bovengenoemde opgaves die tegelijkertijd het verdienmodel van de bedrijven in de regio vergroot. Succesvolle innovaties kunnen worden geëxporteerd naar andere regio’s in Nederland en zelfs de wereld. Dat is onze propositie. De drie bouwstenen zijn:

Toekomstbestendig Leven in het Groene Hart Toekomstbestendige Landbouw in het Groene Hart Versterken Innovatiekracht MKB

Bron: Sweco/Deltares

In het uitgebreide factbook vindt u aanvullende inzichten over het Groene Hart. Op te vragen via info@birch.nl