35. Nieuwsbrief SIMAV mei 21.pdf

Voorwoord Op 10 maart jl. was het 65 jaar geleden dat onze molenorganisatie werd opgericht. Een lange periode waarover we met trots herinneringen mogen ophalen. Elk jaar heeft zijn bijzonderheden en dat geldt ook voor 2021. We zitten al ruim een jaar in een situatie waarop de coronacrisis dagelijks nieuws is, met wisselende berichten van hoop en teleurstelling. Onze vrijwilligers kregen er ook mee te maken. Voor zover mij bekend zijn er geen ernstige gevallen bekend onder hen. Gelukkig gloort er nu enige hoop op versoepeling van de beperkende maatregelen. Het werk van SIMAV, het zo goed mogelijk onderhouden van onze molens, kon wel doorgaan. In de eerste maanden van 2021 is ook al veel werk verzet. De kap van de Goudriaanse molen is weer gerepareerd en er wordt nu nagedacht over de keuze voor nieuwe roeden. Onze technische commissie gaat u over het onderhoud in deze nieuwsbrief meer vertellen.

Oude molenas bij Molen de Hoop Gorcum in ere hersteld Jarenlang lag achter de molen de oude molenas te wachten op een tweede leven. Toen een eerdere bestemming niet doorging hebben onze molenaar Ton van den Heuvel met de pr afdeling plannen gemaakt om deze oude as toch een nieuwe functie te geven. Inmiddels is de oude molenas, uit 1858, naast de molen geplaatst en door een medewerker van ons klusteam opnieuw geschilderd in de originele kleuren. Molenmaker Van der Wal heeft de as op een aantal blokken gezet. De molenas komt uit molen de Hoop maar moest bij een vorige restauratie worden vervangen. Een molenas is normaal op grote afstand te bekijken, vanaf nu is de zware gietijzeren as ook naast de molen te bewonderen.

De molenaars van de Souburghse molen staan te popelen om de bezoekers te ontvangen, wij hopen dat dit spoedig zal kunnen. Het Bestuur en de commissies hebben elkaar maar zeer beperkt live kunnen ontmoeten, echt een gemis. Gelukkig kunnen we via ‘ms-teams’ met elkaar spreken en besluiten nemen. Onze pr-commissie heeft het brede publiek uitgebreid geïnformeerd over de activiteiten van de molenstichting. Via de nieuwsbrieven, maar ook op facebook, Instagram en de website. Van de fietsroutes langs de molens is veel gebruik gemaakt. Het afgelopen half jaar heeft de stichting zich gebogen over de vraag: Zijn wij als stichting in staat blijvend zorg te kunnen dragen voor onze molens? Er zijn veel gesprekken gevoerd onder leiding van een externe deskundige. Het wordt nu tijd om conclusies te gaan trekken. Als we met elkaar de schouders eronder zetten komt het zeker goed. Ondertussen draaiden onze molens dat het een lieve lust was, voor het eerst meer dan 10 miljoen omwentelingen in een jaar. Molenaars bedankt hiervoor. SIMAV kan altijd mensen gebruiken die mee willen denken en de handen uit de mouwen willen steken om het mooie beeld van draaiende molens in de streek te behouden. Gaat u ook meedoen?

- Vrijwilligers gezocht SIMAV is een door en door vrijwilligersorganisatie. Vrijwilligerswerk om het oer Hollandse landschap van de Alblasserwaard en de vijfheerenlanden in stand te houden. Want de streek staat bekend om de molens. En dat willen we graag zo houden. Wij zijn daarom vrijwel altijd op zoek naar nieuwe vrijwilligers. Van kantoorondersteuning tot technische vakmensen. Verderop in deze nieuwsbrief leest u meer over een van deze vacatures.

Teus van Gelder, voorzitter

mei 2021

Pagina 1

Een

bakkie

met...

Wim

Slob

Er staat een matige wind maar de Achtkante Molen, met een vlucht van ruim 26 meter, krijgt de zeilen voorgelegd en even erna komen de roeden in beweging. De molen is van 1761 tot 1951 in bedrijf geweest en heeft er dus heel wat ‘vlieguren’ opzitten. Binnen draait intussen een andere molen; een koffiemolen. Molenaar Wim Slob maalt koffiebonen en zet er een goed bakkie van. De geur vult al snel de kleine ruimte waar een elektrisch kacheltje voor wat warmte zorgt. De molen wordt langzaamaan al klaargemaakt om als bezoekmolen te gaan dienen. Er staan wat meubels die in de jaren ’50 hip waren, een lampetstel op een kastje met een marmeren blad, kannen van emaille, een bijbelkastje met een gordijntje ervoor… Het ademt de sfeer van vervlogen tijden, toen de molenaar met zijn gezin in de molen woonde om het water van de polder Streefkerk op peil te houden.

elkaar wat werk betreft: geen twee kapiteins op een schip. In de zomer schilderde ik, in de winter werkte ik als glaszetter bij Van Dam & De Koning in Zwijndrecht-noord. Maar die had ook veel werk voor me en dan moest ik in het voorjaar op tijd stoppen anders kwam ik in de knel met m’n eigen werk als schilder.” De praktijk werd Wim dus geleerd door zijn vader, in Gouda volgde hij lessen op de schildersvakschool. “Als je van school afkomt kan je niks hè...ik mocht beginnen bij de plintjes. Als ik heel goed m’n best deed mocht ik de kastplanken lakken. Die zie je niet he, want die lagen toch in de kast.” Buiten schieten wat hazen voorbij door het land. Een enkele fietser passeert over de Tiendweg. Intussen draaien de wieken moeiteloos rond.

Wim heeft jaren vrijwillig gewerkt bij de brandweer. Hij vertelt: ”De schilder, de timmerman en de metselaar die zaten bij de brandweer want die wisten hoe de huizen in elkaar zaten. Plus dat je alle mensen kent. Ik heb het 26 jaar gedaan. Toen ik op een leeftijd kwam dat ik moest stoppen heb ik dat gedaan. Toen kwam ik Cor Stam tegen, die vroeg Wim heeft veel verhalen gehoord van oude me of ik nog bij de brandweer zat. molenaars en geeft het weer door aan bezoekers die ook nu de molen al weten te vinden. Cor Toen ik zei dat het net klaar was zei hij; ‘Je moet Noorlander, uit een groot molenaarsgeslacht, was molenaar worden joh… net wat voor jou’. Cor molenaar van de Achtkant voordat Frans Klijn stuurde me op Alex van de Perk af, een week later kwam. Die laatste vroeg Wim om als tweede nodigde die me uit op de molen. Nou wilde ’t geval molenaar te komen draaien. Toen Frans vertrok dat de molen gerestaureerd werd. Alex verwachtte werd Wim eerste molenaar. dat ik zou vertrekken maar ik ben gebleven en Foto’s Marianne van Hasselt

Wim is van beroep schilder geweest. Geboren in het huis waar hij nog steeds woont; naast de schilderswinkel van zijn vader. “Ik heb 5 jaar ergens anders gewoond. Dat was toen mijn ouders nog in hun huis woonden. Toen ik het bedrijf overnam ben ik teruggegaan naar m’n geboortehuis en mijn ouders gingen in mijn huis. We hadden heenen terugvracht met het verhuizen. Dat heb je niet veel als je verhuist. Mijn vrouw is de winkel gaan runnen. Zij was van de binnenploeg en ik van de buitenploeg. We bemoeiden ons niet met

mei 2021

Pagina 2

samen hebben we allerlei verfklussen gedaan, vensters, vloeren, noem maar op. Wij molenaars staan altijd voor elkaar klaar, dat is bij iedereen zo. Toen de restauratie klaar was en de molen weer kon draaien zijn we verdergegaan met mijn opleiding. En bij Aad Schouten heb ik molencatechisatie gehad. Alex leerde me ook de theorie. Elke keer als ik daar was pakten we een uurtje het boek erbij. De week erna werd ik overhoord. Proefexamen heb ik gedaan op de Windlust in Nooddorp, een klein korenmolentje. Op de Kyck over den Dyck in Dordrecht heb ik examen gedaan” Dat Wim straks ook bezoekers gaat rondleiden is niet nieuw voor hem. Al een tijdje loopt deze molenaar mee op de Met de gastvrijheid zit het dus wel goed. Wim heeft er zin Avonturenboerderij in Groot-Ammers. Ook daar als in. molenaar en dus dagelijks te maken met bezoekers. En als er een dag geen molen op het programma staat Maar net zo vaak wordt de verfkwast of ander gaat Wim er nog wel eens op uit. gereedschap ter hand genomen. “En iedereen die “Ik heb twee dochters en een kleindochter. Verleden week daar werkt wordt goed ingeprent altijd vriendelijk te nog een dag naar het bos geweest met hen. zijn voor bezoekers, hoe je je ook voelt. Picknickboterhammen mee, want je kan nergens wat Eventuele conflicten worden achter gesloten deuren kopen hè.” uitgevochten.” Er is geen dag dat deze molenaar zich verveelt.

onze website staan al een groot aantal fotoalbums die Fotograaf voor restauratie’s Op tijdens de restauratiewerkzaamheden zijn samengesteld. foto’s gezocht Sinds 1956 zorgt vrijwilligersorganisatie Molenstichting SIMAV voor de instandhouding van molens in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden. Vijf en zestig jaar geleden werd deze stichting opgericht om de kostbare monumenten – want dat zijn de molens – voor ons nageslacht te behouden. Op dit moment beheren wij 33 molens. Onze technische commissie zorgt voor alle onderhoudsplanningen en de uitvoer daarvan. Na een aantal jaren wordt groot onderhoud of een totale restauratie noodzakelijk, want een molen moet veilig zijn, voor de bewoners, voor de huurders, voor de bezoekers en voor de molenaar. Bij deze restauraties proberen wij zo goed mogelijk alle bouwfasen in beeld te brengen en in een fotoarchief te bewaren.

mei 2021

Wij zoeken voor komende restauraties

Een fotograaf met gevoel voor cultuur/historisch behoud van monumenten die tevens kennis heeft van detailfotografie bij binnen-en buitenopnamen. Als fotograaf werkt u samen met één van onze Technische Commissieleden die betrokken is bij een restauratieproject. Bent u geïnteresseerd kunt u contact opnemen met onze pr-afdeling, onder emailadres: prsimav@gmail.com. Wij nemen dan zo snel mogelijk contact op voor meer gedetailleerde informatie. Wilt u zich op andere manieren inzetten voor het molenbehoud? Ook dan zijn we op zoek naar u!

Pagina 3

Molen de Hoop in een nieuwe verlichting Lichtmakers heeft in opdracht van de gemeente Gorinchem een lichtontwerp uitgewerkt voor Molen de Hoop en de achterliggende vestingwal. Er is een ontwerp gemaakt waarmee de molen wordt getoond in het decor van de vestingwal. De molen treedt op de voorgrond, de vestingwal op de achtergrond. De molen is aangelicht met een iets warmere lichtkleur en een hogere intensiteit dan de vestingwal, waardoor de gelaagdheid in het lichtbeeld wordt versterkt. Bij aanlichten van de vestingwal is extra aandacht besteed aan het minimaliseren van lichthinder voor flora en fauna. De verlichting is hier nauwkeurig op de vestingwal gericht, met een minimum aan lichtvervuiling, en wordt ook eerder uitgeschakeld dan

het licht op de molen. De molen wordt rondom aangelicht vanuit twee niveaus, de begane grond en vanaf de stelling. Door het licht rondom enigszins in helderheid te laten verlopen, komt de ronde vorm van de molen in het avondbeeld beter tot uiting. Aanlichten van de molen vanaf begane grond, de vestingwal en de aanvullende elementen (kanonnen en kruithuizen) zijn allen aangelicht vanuit speciaal ontwikkelde zuiltjes. De wens was om het buitengebied niet de verstoren met lichtmasten. Gebruik van grondspots was niet wenselijk wegens begroeiing op het terrein, en boden ook niet overal de juiste lichtoplossing. Daarom bedacht Lichtmakers een speciale lichtzuil, waarin de schijnwerpers voor illuminatie zijn ondergebracht. De lichtzuilen van ongeveer 60cm hoogte zijn uitgevoerd in cortenstaal. Dit materiaal heeft een natuurlijke uitstraling en past daarmee goed in het groene buitengebied. Daarnaast is het materiaal vandalismebestendig en is

Foto Ries Groothuis

mei 2021

Pagina 4

bijvoorbeeld graffiti eenvoudig te verwijderen. Om de zuiltjes in het donker toch zichtbaar te maken, (zodat voorbijgangers er bijvoorbeeld niet tegenaan lopen) is de toevoeging van een verlicht beeldmerk bedacht. Hiermee zijn de zuiltjes in het donker (ook als de verlichting op de molen de vestingwal uit is) subtiel zichtbaar. Daarnaast bieden de beeldmerken een stuk herkenning van “Mooi Gorinchem” waarmee de stad zich profileert als vestingstad. De Molen en omgeving worden verlicht met verschillende lichtscènes welke automatisch met een astronomische klok worden geschakeld.

Column Lente, Zo, na een raar jaar met veel beperkingen en een start van dit jaar met zowaar een beetje echte winter, met schaatsplezier en koude-ongemakken lijkt het dan toch weer onvermijdelijk: de lente komt eraan!! Voor mij als molenaar een geweldig seizoen met gevarieerd weer dat ook vaak wind met zich mee brengt. Als mens word ik weer blij van de natuur die opstart, ontwaakt. Laten we maar hopen dat ook de beperkingen snel minder worden en alles weer beetje bij beetje z’n normale beloop vindt, zoals ook de seizoenen steeds weer d’r beloop vinden. Ook lijkt bij de SIMAV een nieuwe lente door te breken. Met allerlei mooie, nieuwe en veelbelovende ontwikkelingen, een molenaars-bewonerscommissie, erfgoedonderzoeken, een onderzoek naar de toekomst enz. Dit is als uitzien naar een nieuw seizoen, kijken naar wat komen gaat. Daarmee kunnen we wellicht beter beslagen ten ijs komen… eeuu da’s trouwens weer een ander seizoen.

Alle verlichting is dimbaar uitgevoerd om verschillende lichtbeelden te kunnen programmeren. Zo is het lichtbeeld in het begin van de avond meer aanwezig, en later op de avond rustiger. ’s Nachts branden enkel de verlichte beeldmerken op de zuiltjes op een zeer laag lichtniveau. Het energieverbruik is in de hoogste lichtstand, met daarbij de stadswal, kanonnen en kruithuizen, slecht een kwart van het energieverbruik in de oude situatie. In de gedimde stand later op de avond is dat zelf nog minder.

In gesprek met de -hier eerder vermelde- buurmolenaar besefte ik me nog wat over de molenstichting, niet alleen in roe-lengte zijn we een van de koplopers maar er is nog een aspect waarin SIMAV volgens mij in molenland uniek is: het aantal bewoonde molens in de collectie. Alleen Kinderdijk komt in de buurt. Dit maakt de SIMAV dus nog wat unieker. Je zou het de grootste woon(molen)molenstichting kunnen noemen. Nou is in het verleden gebleken dat er bij grote wooncorporaties nog al eens e.e.a. mis ging met aankopen van nogal vreemde voorwerpen als grote schepen… Nou ben ik er eigenlijk wel van overtuigd dat onze voorzitter dit niet zal doen, hooguit een schouw of aak ter verlevendiging van een molenerf. En gelukkig hebben we daarom ook een nieuwe vertrouwenspersoon in ons midden zulke dingen eens aan te kaarten… Dus laten we hopen dat dit jaar er een wordt van verbeteringen en mooie uitdagingen! Met verwachtingsvolle groeten,

B. Redespraak

mei 2021

Pagina 5

Woudenberg op mijn pad. Hij heeft ook mijn Altijd wat met molens Bert bedrijf overgenomen. Ik heb er nog een loods achter gebouwd voor de molenmakers. Helaas gehad ging het na vijf jaar toch mis en is het bedrijf In de aanloop naar het aanpassen van de Achtkante Molen in Streefkerk tot bezoekmolen zijn we deze keer in gesprek gegaan met twee mensen die daar achter de schermen al een tijdje druk mee zijn. Eerder in deze nieuwsbrief: Wim Slob, molenaar van de Achtkant, hieronder een kijkje in het leven van Gert van Ek. Gert is één van de mensen van de technische commissie, tevens aanspreekpersoon voor deze molenaar. “Gewoon maar bij ‘t begin beginnen dan?” steekt Gert van wal. “Ik ben geboren Lekkerlander, getrouwd met Lekkerlandse Wilma de Gruijter. Samen hebben we twee dochters. Aannemer van Ek, dat ben ik…althans; mijn opa, mijn vader en ik. Een familiebedrijf dus. Ik heb in 2000 een beroerte gehad met als gevolg dat ik alles heb moeten verkopen. Ik kon eerst aan één zijde slecht lopen, en slecht zien, ik was echt helemaal van de kaart. Het heeft driekwart jaar geduurd voordat ik weer een beetje vitaal was”.

opgehouden te bestaan. Maar Michel Pantekoek is uiteindelijk degene die mij bij SIMAV heeft gebracht. Hij wist dat ik met pensioen ging en vertelde me dat er nieuwe TC-leden werden gezocht. En ik zag dat meteen zitten. Gert heeft de MTS doorlopen en tijdens die opleiding zijn aannemersdiploma gehaald. Daarna meer managementsopleidingen gevolgd dan bouwkundig. “Management zit toch wel meer in mijn bloed dan het bouwkundige. Ik vind het heel leuk om te zien hoe iets in elkaar zit hoor, daar zal ik altijd naar blijven kijken! Ik stel ook alles, kijk altijd of dingen waterpas staan enzo. Dat gaat vrijwel automatisch” Nadat Gert wat hersteld was, maar deels afgekeurd, kon hij aan de slag bij (toen nog) gemeente Giessenlanden als toezichthouder bij bouw- en woningtoezicht. En de laatste jaren was

Op het eerste gezicht is er weinig te zien en te merken aan Gert, maar dat er wel degelijk restverschijnselen zijn vertelt Gert openhartig. “Ik vind het lastig om mijn grenzen aan te geven, maar mijn vrouw helpt me daar wel bij” grijnst hij. “Mijn gezicht is deels hersteld, maar het ene oog blijft wat achter op het andere. Toen het gebeurde had niemand wat in de gaten. In het ziekenhuis zeiden ze: migraine. Pas de andere dag werd duidelijk wat er echt aan de hand was, toen ik ook niet meer uit mijn woorden kon komen. Maar ach, het is allemaal zo gegaan en mijn instelling is: gewoon doorgaan.” Of Gert affiniteit heeft met molens is geen vraag. “Toen de Blokkerse Wipmolen in 1997 is afgebrand hebben we die hersteld. Ook de tweede molen van de Overwaard, waar in 1981 brand uitbrak, hebben we weer opgebouwd. En aan molen de Schelvenaer in Krimpen aan den IJssel hebben we gewerkt. Even voor de duidelijkheid: het bouwkundige deel was voor ons. De molenmakers deden het specifieke molenmakersdeel uiteraard. Dus ik heb wel wat met molens. Tijdens de werkzaamheden kwam

mei 2021

Pagina 6

dat gemeente Molenwaard. “Dat ging goed maar ik Molendag ook dit jaar niet als moest mezelf wel in de gaten houden. Stress is funest vanouds maar in die functie kon ik goed mijn eigen tijd indelen. Ik voel me altijd snel verantwoordelijk en ben nogal De Hollandsche Molen, onze landelijke organisatie, heeft besloten de komende Nationale Molendag op 8 (en 9) mei precies. Daarin moet ik echt mijn weg vinden, ook nu weer bij volledig ‘online’ te laten plaatsvinden. Dat betekent dat de de TC. Soms wil ik wel eens teveel, maar goed, je molens niet bezocht kunnen worden, maar wel bekeken. bent verantwoordelijk voor wat jouw deel is. En dat Men zegt bij een schilderij vaak dat hoe verder je er vanaf neem ik serieus. Maar bij de gemeente heb ik wel staat hoe mooier het schilderij wordt. Misschien is dat bij geleerd om los te laten. Het was niet zoals in het molens ook wel zo, maar we hebben geen keuze bedrijf, dat je overal zeggenschap over had. Dat deel vanwege de huidige corona-situatie, waarin molenbezoek kon ik laten gaan, dus dat heb ik inmiddels wel niet of nauwelijks mogelijk zal zijn. geleerd. Ik merk wel dat je als aannemer gewend bent Deze eerste digitale Nationale Molendag betekent dat er om te duwen. Zo van; dat moet toch sneller kunnen? op of rond het tweede weekend in mei voor jong en oud Blijkbaar heb ik dat bij de gemeente niet afgeleerd!” toch veel te beleven zal zijn.

Alle molens zullen die dag komt er lachend achteraan. zoveel mogelijk draaien, hier en daar wellicht feestelijk versierd. Zodat wandelend en fietsend publiek toch kan

“Het scheelt dat ik daar wel meer contact had met zien dat het voor onze molens in de Alblasserwaard en de aannemers dan met ambtenaren. Aannemers Vijfheerenlanden een feestelijk weekend is. zoeken, wanneer iets te langzaam gaat, altijd een weg om het sneller te doen. Nu bij de Achtkant heb ik Als u op die dagen denkt, ik maak een mooie foto als ook mijn verwachtingen bij moeten stellen. Ik had herinnering, misschien vinden wij het ook wel een gedacht dit seizoen de molen wel open te kunnen bijzondere foto en willen wij deze graag plaatsen op onze website of één van onze social media kanalen. U kunt de gooien, maar het lukt gewoon niet”. foto dan sturen naar lucia.hubregtse@simav.nl, en geef De aanvraag ligt momenteel bij de gemeente. Maar dan even aan waarom u die foto zo bijzonder vindt.

Gert zou Gert niet zijn als hij niet wat mogelijkheden bekijkt om alvast wat op te kunnen starten. “Het Trek er op uit en ga molens kijken, hopelijk is het weer interieur hoop ik toch dit jaar wel voor elkaar te mooi. Wel wat wind als het kan, dat heeft de molenaar krijgen. We moeten er iets moois van maken, zodat graag. bezoekers kunnen zien hoe een molen er vroeger uit zag en de dingen die bij een molen horen. Zoals een schuurtje, gemak, boenstoep en groententuintje. We willen realiseren wat er altijd heeft gestaan”. Per januari jl. is Gert een gepensioneerd man. Hij telt 65 jaar en een paar maanden. Sinds kerst 2019 is hij aangeschoven bij de Technische Commissie van SIMAV en dat werk is nu een groot deel van zijn vrijetijdsbesteding. “Maar daarnaast zijn er andere dingen; mijn beide dochters wonen in Zeeland, in Kamperland. In de buurt hebben wij een recreatiewoning gekocht en eens in de 14 dagen gaan we daar een weekend naar toe. En daar fietsen we en genieten we van de natuur en het strand. En natuurlijk van onze kleinzoon van 3!” Dus geen stoel achter de geraniums voor Gert, maar actief in de Alblasserwaard en de Zeeuwse provincie aan de kust.

mei 2021

Pagina 7

Een bijzonder molentje weer terug in de Waard. Sinds een paar maanden staat er op het erf van de Westmolen in Gorinchem een nieuwe modelmolen bij. Met een vlucht van 4,85 meter is hij niet te missen en menige molenliefhebber ziet meteen dat het niet om een “gewone” tuinmolen gaat, maar om een natuurgetrouw model. Als we de geschiedenis induiken van de molen komen we terecht in Giessen-Ouderkerk. Daar woonden Jan (bijnaam Jantje Antiek) en Henk vd Giessen. Zij hebben diverse prachtige modelmolens gebouwd die in de tuin naast hun karakteristieke huisje stonden. Er zijn zelfs ansichtkaarten van de tuin als zijnde “molentuin” gemaakt.

Deze molen is gebouwd in 1970 door Henk. Een groot vakman en ook oud molenmaker bij Favier. Nadat de molen een aantal jaren in de eigen tuin heeft gestaan is hij verhuisd naar Oudewater waar de molen in de tuin kwam te staan van verzorgingstehuis Schuylenburcht. Aangesloten op een vijver waardoor de molen ook maalvaardig was en water uit een sloot rondom het tehuis kon malen. In 2017 werd bekend dat het verzorgingstehuis gesloten en gesloopt zou worden. Navraag door een bevriende molenaar maakte duidelijk dat men nog geen idee had wat ze met de molen zouden doen. Nadat ik zelf begin 2019 een keer bij de molen was gaan kijken zag ook ik dat het een prachtig model was. Inmiddels wel toe aan onderhoud maar verder nog in redelijk goede staat. Dit is zeker te danken aan het feit dat Henk het beste van het beste hout heeft gebruikt en alles dik in de teer en carboleum stond. Het tehuis was al gesloten en het terrein raakte verwaarloosd. Met een gedachte dat het toch wel erg zonde zou zijn als de molen zou verdwijnen

Dmei 2021

ging ik weer weg. Na een paar dagen heb ik toch contact gezocht met de eigenaar. Nadat ik hem uitgelegd had hoe bijzonder de molen was heb ik de molen in eigendom gekregen. Hij ging ervan uit dat de molen bij een molenaar beter in handen zou zijn dan wanneer ze hem zelf zouden houden. In augustus 2019 hebben we met zes(!) molenaars de molen onttakeld en richting Gorinchem gebracht. Hierbij werd nogmaals duidelijk hoe natuurgetrouw en mooi maar ook zwaar de molen gebouwd was. Om het wiekenkruis te kunnen vervoeren moesten we de buitenroe doorzagen waarbij duidelijk werd dat de roe in het hart een rotte plek had. De beplating van de ondertoren was rot en ramen en deuren waren helemaal verdwenen. Ook een hoekstijl, mantelstijl en 2 muurplaten waren erg slecht. Gepensioneerde molenmaker Piet Straver uit Almkerk heeft de ondertoren helemaal opgeknapt. Het wiekenkruis is door de Restauratiewerkplaats Schiedam opgeknapt en het houten scheprad is vervangen door een stalen exemplaar. Het rad is gemaakt door Timo Grootendorst uit Ottoland naar

Pagina 8

ontwerp van het scheprad van de Zandwijkse molen in Almkerk. Nadat we, met fantastische hulp van Thijs en Diederik, een fundering hebben gemaakt konden we eind vorige zomer de molen in elkaar zetten. De afgelopen tijd heb ik een werf om de molen gemaakt met kruipalen en grint. Als de restauratie van de Westmolen is afgerond volgen nog waterlopen en een waterbak zodat de molen weer echt kan malen. Recentelijk zijn door mijn moeder zeiltjes gemaakt en daarmee toont de molen af en was voor mij de tijd rijp om de molen via deze nieuwsbrief aan u te laten zien. Het molentje is slechts alleen te bezichtigen tijdens open dagen waar de Westmolen aan meedoet. Theo de Rooij.

In Kort & Bondig laten we mensen aan het woord die lange tijd werkzaam zijn voor de molens van SIMAV Wat is je naam en waar woon je? Ik ben Dick van Meerkerk en woon in De Hoogt in Stree�erk Hoelang ben je al ac�ef voor de molens�ch�ng? Sinds november 2008 Wat is je beroep geweest? Ik was huisschilder Wat is je favoriete vakan�ebestemming? De Alblasserwaard! Welke hobby’s heb je? Muziek (trompet), lezen en schilderen. Wie zou je graag eens willen ontmoeten? Kees Verkerk en Johan Derksen Wie bewonder je het meest? Maurice Andre (Frans klassiek trompe�st) Van welke fout heb je het meest geleerd? Moet ik nog maken! Wat was de mooiste dag van je leven? De dag dat ik mijn motorrijbewijs haalde Wat heb je met molens en zo ja, welke molen vind je het mooist? Molen De Liefde A. de loca�e B. Unieke bepla�ng C. om de herinnering aan de vele liefdesuren met mijn grote liefde. Wat zou je SIMAV-vrijwilligers mee willen geven? Geniet dat je dit doen kan (mag)! Wat is je levensmo�o? Meer lachen dan shagrijnen!

mei 2021

Pagina 9

Actuele zaken vanuit de Technische Commissie Voor de restauratie van de Westmolen heeft molenmaker De Gelder het molenmakerswerk momenteel afgerond en worden dit najaar de roeden vervangen. Wij zien de levertijden voor roeden inmiddels al oplopen tot 7 maanden! Voor de Oostmolen wordt nu gestart met het maken van een restauratieplan door Van Reeuwijk Bouwmeesters. Uitvoering gepland voor 2022. Voor de Hofwegense molen en de molen Nooit Volmaakt, zijn de restauratieplannen medio febr. 2021 ingediend bij de provincie Zuid- Holland en voor de Bonkmolen zijn wij ook in afwachting van goedkeuring van het restauratieplan door de provincie Utrecht. Bij de Hofwegense molen zijn de voorziene werkzaamheden veelomvattend; het hele bovenhuis moet er af gehesen worden, herstel koker en ondertoren. Samen met de molenaar wordt gekeken naar mogelijkheden voor tijdelijke huisvesting. (enige weken) Na goedkeuring van de restauratieplannen dan wel ontvangen beschikking subsidie worden de offertes aangevraagd bij aannemers en molenmakers en hopen wij dat de uitvoering nog dit jaar kan starten of dat wij (deels) moeten spreiden over 2022. Voor het herstel van de Goudriaanse molen is de aanvraag voor Groot-onderhoud goedgekeurd en het herstel van de kap en alle beschadigingen in de kap inmiddels ook al hersteld door de molenmaker en kunnen wij nu overgaan tot het bestellen van nieuwe roeden.

Uit veiligheidsoverwegingen wordt nu gelijktijdig ook de binnenroede vervangen, helaas is dit wel een onvoorziene en kostbare operatie. De aanvragen voor Groot-Onderhoud van de Westermolen en de Kortlandse molen zijn ook goedgekeurd door de provincie en bij de Westermolen is inmiddels het rietdek al vernieuwd. Bij de Kortlandse molen wordt ook een roede vervangen en wij proberen die ook, zodra zicht is op tijdstip levering, te starten met de werkzaamheden. Het Groot- Onderhoud van de Broekmolen (nieuwe roeden en rietdak herstel) kan nu ook opgestart worden en door spreiding van het maken van roeden bij verschillende firma’s hopen wij enig grip te houden op de planning bij de diverse molens. Voor de Achtkante molen te Streefkerk is het plan inmiddels besproken in de Erfgoedcommissie Molenlanden en loopt procedure aanvraag Omgevingsvergunning en is er ter plaatse overleg met het RCE geweest. Bij de naastgelegen Hoge Tiendwegmolen wordt inmiddels gewerkt aan het updaten van de wateraansluiting en wordt er een septictank aangebracht en de toiletruimte aangepast en aangesloten op het riool, zodat bezoekers van de

mei 2021

Achtkante molen straks ook hiervan gebruik kunnen maken zolang er nog geen voorziening is bij de Achtkante molen. Vlakbij De Gelkenes molen te Groot-Ammers wordt nu gewerkt aan het herstel van de fundering en het metselwerk van de Roedenloods door de aannemer Schippers&deHartog in opdracht van WSRL. Daarna kan door De Gelder weer begonnen worden met het aanbrengen van de oude bestaande houten bovenbouw. Wij hopen dat De Roedenloods na het gereedkomen een bredere maatschappelijke invulling kan krijgen. Voor het bestrijden van ongedierte (o.a Boktor) in onze kostbare monumenten loopt inmiddels een breed onderzoek/inventarisatie en inmiddels is voor de Vlietmolen te Lexmond opdracht gegeven om die, gezien de ernstige mate van aantasting, middels begassing (begin juni) te ontdoen van ongedierte. De molen wordt hiervoor geheel ingepakt en de molenaar/bewoners kunnen dus gedurende één week niet in de molen wonen. In overleg is gekeken en gekozen voor een tijdelijke huisvesting in een naastgelegen B&B. Met het Klusteam zijn inmiddels diverse projecten/klussen opgestart en naar tevredenheid afgerond. Wij zijn blij dat deze vrijwilligers ook hun bijdrage willen leveren.

Pagina 10

Monumenten die werken, zeker in tijden van nood. Enige tijd geleden vroeg Lucia van de PR-commissie mij om eens een stukje te schrijven over korenmolens. Hoewel het bij de Simav veelal over poldermolens gaat, hebben we in ons mooie gebied nog een achttal korenmolens staan. Vijf daarvan zijn eigendom van de Simav en drie korenmolens zijn nog wekelijks in bedrijf voor het malen van graan. Te weten De Hoop in OudAlblas, De Vriendschap in Bleskensgraaf en de “eigen” molen Nooit Volmaakt in Gorinchem. Voor de mensen die mij nog niet kennen, ik ben Theo de Rooij. In het dagelijks leven run ik een korenmolenbedrijf op molen De Vrijheid in Schiedam en ben daarnaast, samen met Cees de Jong en Karel Streumer, vrijwillig molenaar op molen Nooit Volmaakt in Gorinchem. Het jaar 2020 was in alle opzichten een bijzonder jaar. Nadat bekend werd dat ons land in een lockdown zou gaan begonnen mensen massaal boodschappen in te slaan. Binnen de kortste keren waren o.a. meel en bloem uitverkocht in de supermarkten. Daarna ging men massaal richting de molens om daar meel en bloem te kopen. Vrijdag 13 maart begon die gekte al in onze molenwinkel in Schiedam dus ik hield mijn hart al vast voor de zaterdag erna dat we, naast de woensdagmiddag, open zijn met de winkel in Gorinchem.

En die gedachte was niet voor niks want de rij mensen stond tot onderaan de Bagijnenwal! In de eerste weken stond er gelukkig veel wind waardoor we genoeg konden malen om aan alle vraag te voldoen. Grote dank daarvoor ook aan de vrijwilligers die ons kwamen helpen met verpakken, malen en schoonmaken.

Dat mensen in tijden van nood toch weer teruggrijpen naar de oude molens doet mij ook wel deugt. En dat molens in tijden van nood dus nog echt van belang zijn is toch ook wel bijzonder te noemen. Poldermolens hadden dat al diverse keren eerder laten zien, maar dat het belang van korenmolens weer zo groot was, is ook voor mij nieuw. Maar helaas is het in die weken ook een aantal keer gebeurd dat de wind uit het westzuidwesten kwam. Bij de Nooit Volmaakt staan op die hoek erg hoge bomen die de wind uit de zeilen nemen en malen dus (net) niet ging. Een goede molenbiotoop en vrije windvang is dus van groot belang, dat werd nu meer dan eens weer duidelijk. We blijven hopen dat ook daar nog eens verbetering in komt en de bomen gekapt of wellicht vervangen kunnen worden in lagere boomsoorten. Zeker nu er op korte termijn weer een grote restauratie gaat plaatsvinden aan de molen. We zijn nu ruim een jaar verder en de “hamsterdrukte”, om het zo maar te noemen, is gelukkig al een tijdje voorbij. Maar veel mensen blijven toch hun eigen brood bakken waardoor de vraag naar meel nog steeds groot is. Niet alleen bij ons, maar ook bij veel collegamolenaars. Uiteraard moeten ook wij met de winkel voldoen aan alle coronaregels. Dat is gelukkig goed te sturen en ook onze klanten houden zich daar keurig aan. Bezoek in de molen zelf is helaas nog steeds niet mogelijk maar hopelijk kan dit later in het jaar weer.

mei 2021

Pagina 11

4-Seizoenenmolen, fotowedstrijd SIMAV En wilt u een leuke trouwfotoreportage bij de molen, neem Souburghse bezoekmolen, Voorbereiding Molenklussen dan contact op met ons bestuur, op via NLemail: molens ten einde bestuur@simav.nl. doet-dag zodra het weer kan! Met de foto inzendingen van het Herfstseizoen is

Bezoekers kunnen gebruik maken van het toilet en er is een Deeen Souburghse molen aan het heeft een einde gekomen aan deKortland fotowedstrijd vanrijke onze Het Oranje Fonds organiseert op 13 en 14 maart oplaadpunt voor fietsen. Komt u met de auto dan kan er historie. In 1860 molen een wipwatermolen molens in verving de deAlblasserwaard en de 2020, samen met duizenden organisaties in het land, beperkt geparkeerd worden bij de molen. Het bezoekadres NL-doet; de grootste vrijwilligersactie van en Vijfheerenlanden. had als functie het bemalen van Polder Souburgh. Molens fotograferen, je kunt er is weer Kortland 57, Alblasserdam. Nederland. NL-doet zet vrijwilligerswerk in de spotlight Ophaast deze plek al sinds 1542 een poldermolen. niet stond omheen. Fotograferen is spelen met en nodigt iedereen uit om een dagje de handen uit de licht en donker, het accentueren van details Al voor het opbouwen en grondig restaureren vanen dehet mouwen te steken. U kunt op zaterdag 14 maart ook vooraf zien van het beeld dat je wilt maken. Souburghse molen werden al plannen gemaakt omDit vorig op het idee gebracht om u vanheeft dezeons molen eenjaar bezoekmolen te maken en een mee te laten doen aan een fotowedstrijd. aantal dagen per week voor groepen en individueleEn omdat elk anders is in landschap, bezoekers openseizoen te stellen.

Maar toen de het opening vorig waar een molen onderdeel van uitmaakt, waren jaar op 11 september plaatsvond zaten we middenin wij erg benieuwd naar de resultaten. Veel de coronacrisis. De molen is nu al wel te bezoeken, prachtige foto’s heeft het ons opgeleverd. Het maar onder de huidige maatregelen van het RIVM. En inzendingen verschilde echter per seizoen alsaantal de molen wordt bezocht dient u zich te houden aan fors. Waar de winter en de zomer de meeste de instructies van de molenaar. Wij hopen dat richting de meer Herfst en qua de inzendingen zomer de opleverden, Souburghse viel molen inzendingen wat tegen. Van de drie eerste gemakkelijker te bezoeken is. De molen zal dan, op seizoenen de jurering gedaandinsdag en zijnende afspraak, openis zijn op maandag, prijswinnaars bekend. Voor het Herfstseizoen woensdag. Deze afspraak (voor groepen) kanzijn we in deworden afrondende fase. telefonisch gemaakt via 06-44018584 of per email hans.tuytel@hetnet.nl. Tijdens het zomerseizoen zal de molen op donderdag, vrijdag en zaterdag ook open van 11.00 In januari volgend jaarzijngaan we uur-16.00 een miniuur. tentoonstelling inrichten met alle foto’s die in de

prijzen zijn gevallen en een paar foto’s die net

De entreeprijs is per persoon € 6,-, plus € 2,- voor buiten de prijzen vielen. Op zaterdag 18 en koffie of thee. Voor kinderen is frisdrank aanwezig. zaterdag 25 januari bent u van harte welkom van Bezoek van groepen, waaronder schoolklassen, tot 10 10.30- 16.00 uur in molen De Liefde aan de personen € 25,- en boven 10 personen € 35, Betalen Lekdijk te Streefkerk, het SIMAV-kantoor. U kunt tijdens uw bezoek, uitsluitend per pinbetaling. De dan zelf zien wat seizoenen met de natuur doen molenaar laat de molen van binnen en buiten zien, en met het beeld van en rond de molen. De vertelt een boeiend verhaal over de werking van de toegang is gratis. molen vroeger en de functie die de molen nu heeft als historisch en cultureel erfgoed. Tevens zal binnen een film vertoont worden over de molen en de geschiedenis van de polders en de waterhuishouding.

Door SIMAV worden enkele relatieegegevens vastgelegd, zoals naam en mailadres van personen of instanties, die deze nieuwsbrief ontvangen. Hier wordt zorgvuldig mee omgegaan. De gegevens zijn afgeschermd, slechts een beperkt aantal functionarissen heeft toegang ertoe en de bestanden worden niet aan derden verstrekt. Het eventueel afmelden voor de nieuwsbrief en het verwijderen van uw gegevens kan eenvoudig door een mail te sturen naar: bestuur@simav.nl U ontvangt deze e-mail omdat u zich heeft opgegeven voor onze periodieke nieuwsbrief, of als leverancier, sponsor, vriendenlid of vrijwilliger van onze molenstichting, tevens basisscholen. Ook bedrijven, instellingen, die zich inzetten op toeristisch gebied of die streekprodukten verkopen, ontvangen de nieuwsbrief.

SIMAV Nieuwe Veer 42 2959 AK Streefkerk De eerstvolgende nieuwsbrief verschijnt september 2021

mei 2021

Pagina 12