3. Toelichting per maatregel en voorgestelde reactie in zienswijze.pdf

Toelichting per maatregel en indicatie financiële effecten Toelichting op dit document In de bijlage bij de zienswijze staat uw reactie per maatregel genoteerd. Hieronder staan ook al die reacties, maar nu ter informatie voor u met een toelichting per maatregel en een indicatie van de financiële effecten. Dit besparingsbedrag geldt voor 2027. Voorinvesteringen die de GR Sociaal bij bepaalde maatregelen moet maken, zijn verwerkt in het besparingsbedrag. Eventuele besparing op het apparaat van de GR Sociaal is niet meegenomen. Opbouw In deel 1 staan de maatregelen die betrekking hebben op het domein bestaanszekerheid versterken, in deel 2 die betrekking hebben op het domein ontwikkelen naar werk en in deel 3 die betrekking hebben op het domein zorgen voor ondersteuning. Per domein is een verdeling in clusters gemaakt. Het nummer aan de linkerkant verwijst naar het nummer van de maatregel uit het overzicht van de GR Sociaal. Betekenis kleur per maatregel a) groen: u stemt in met doorvoeren; b) oranje: u geeft aan dat u pas na het ontvangen van nadere informatie wilt laten weten of u instemt met doorvoeren of niet instemt met doorvoeren; c) rood: u stemt niet in met doorvoeren

1

1. Domein bestaanszekerheid versterken 1.1 Cluster bijzondere bijstand Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

1.

Extern budgetbeheer: stoppen met buitenwettelijk begunstigend beleid

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € -12.000

Toelichting maatregel De maatregel is het beëindigen van extern budgetbeheer. Extern budgetbeheer is een vorm van ondersteuning aan inwoners waarvoor bewindvoering niet noodzakelijk is. Inwoners ervaren er steun van, maar het is ook zo de kwaliteit per budgetbeheerder verschilt, en dat het door bewindvoerders kan worden gebruikt als manier om geld te ontvangen. Het is voor hen gunstig dat, waar dit voor formele bewindvoering wel geldt, voor deze dienstverlening geen verantwoording hoeven af te leggen aan de rechtbank. Bij de GR Sociaal is er capaciteit om een deel van de vraag die vrijvalt zelf op te vangen. Het andere deel zal vanuit het lokale veld opgepakt moeten worden. Voorgestelde reactie We staan achter het doorvoeren van deze maatregel. Budgetbeheer wordt namelijk vaak door partijen aangeboden die belang hebben bij het langer vasthouden van cliënten dan nodig. Intern budgetbeheer kan een goed alternatief zijn, en we zien ook mogelijkheden om zo nodig vanuit het lokale veld meer te doen. Dit sluit ook aan bij onze visie sociaal domein, waarbij we inzetten op het waar mogelijk verminderen van specialistische ondersteuning. We vragen bij de uitwerking aandacht voor een goede afweging over alleen toepassen bij nieuwe aanvragen of ook toepassen bij bestaande situaties en voor heldere communicatie met inwoners. 6.

Hanteren van een drempelbedrag voor de bijzondere bijstand

P.M.

Toelichting maatregel Deze maatregel betreft het invoeren van een drempelbedrag. Wettelijk gezien mag de gemeente een drempelbedrag hanteren bij het toekennen van bijzondere bijstand. Het actuele maximumbedrag drempelbedrag dat gehanteerd mag worden is € 176 per 12 maanden. Voorgestelde reactie Op dit moment stemmen we niet in met deze maatregel, maar we zeggen geen definitief nee. We kunnen ons namelijk voorstellen dat er veel apparaatskosten omgaan in aanvragen voor een relatief klein bedrag. Daarom horen we graag van u hoeveel er bespaard kan worden – inclusief apparaatskosten – indien gekozen wordt voor een beperkt drempelbedrag. Ook horen we graag een onderbouwde inschatting van de effecten voor de doelgroep. 8.

Medische kosten: stoppen met buitenwettelijk begunstigend beleid

-12.000

2

Toelichting maatregel Medische kosten hoeven formeel geen onderdeel uit te maken van de opties voor bijzondere bijstand, maar doen dat nu wel. Het betreft onder andere tandartskosten, orthodontie en eigen bijdrage voor medicijnen. De maatregel is het schrappen van de mogelijkheid tot het aanvragen van bijzondere bijstand voor medische kosten. Voorgestelde reactie Wij ondersteunen deze maatregel niet omdat we verwachten dat dit leidt tot zorgmijding. 10.

Stoppen met vergoeding voor eigen bijdrage peuteropvang

-2.000

Toelichting maatregel De maatregel is het schrappen van de mogelijkheid tot het aanvragen van bijzondere bijstand voor de eigen bijdrage voor de peuteropvang. Er wordt weinig gebruik gemaakt van de regeling, wat samenhangt met de complexiteit van de regeling. Voorgestelde reactie Wij ondersteunen deze maatregel niet. Dit omdat de maatregel participatie stimuleert, omdat de impact groot kan zijn voor het beperkte aantal inwoners dat hiervan gebruikmaakt en omdat het besparingsbedrag beperkt is. 14.

Terugwerkende kracht voor bijzondere bijstand verlagen van 6 naar 3 maanden

P.M.

Toelichting maatregel Momenteel kunnen inwoners met zes maanden terugwerkende kracht bijzondere bijstand aanvragen. De maatregel is het terugbrengen van deze termijn naar drie maanden. Deze drie maanden is in lijn met het feit dat de Participatiewet sinds dit jaar bepaalt dat in beginsel 3 maanden het maximum is. Verder geldt dat de maatregel praktische voordelen heeft voor de uitvoering. Voorgestelde reactie We stemmen in met het doorvoeren van deze maatregel. Hiermee sluiten we aan bij wat de Participatiewet sinds dit jaar vraagt en zo wordt de uitvoering vereenvoudigd. We hechten aan heldere communicatie over deze aanpassing. 15.

Persoonlijk Minima Budget (PMB) als voorliggende voorziening voor bijzondere bijstand woninginrichting

P.M.

Toelichting maatregel Deze maatregel betreft het aanmerken van het persoonlijk minimabudget (PMB) als voorliggende voorziening op de bijzondere bijstand. Dit betekent dat iemand die aanspraak kan maken op het PMB eerst dat PMB moet gebruiken om de bijzondere kosten te betalen. Uit informatie van de Sociale Dienst leiden we af dat het bij toepassing in de praktijk niet of niet altijd gaat om feitelijk beschikbare middelen van de inwoner. Daarentegen wordt verondersteld dat de inwoner enkele maanden na ontvangst van het PMB, nog steeds over het bedrag beschikt, en dit dus kan aanwenden voor het voldoen van de betreffende kosten.

3

Voorgestelde reactie We stemmen niet in. We hebben namelijk begrepen dat het bij de toepassing niet of niet altijd gaat om feitelijk beschikbare middelen van de inwoner. Daarentegen betekent toepassing dat wordt verondersteld dat de inwoner enkele maanden na ontvangst van het PMB nog steeds over het bedrag beschikt, en dit dus kan aanwenden voor het voldoen van de betreffende kosten. We beschouwen dit als een onwenselijke beleidslogica waarmee we onze inwoners niet willen opzadelen. 16.

Vermogenstoets vereenvoudigen en vermogensgrens verlagen

P.M.

Toelichting maatregel Bij het bepalen of iemand in aanmerking komt voor bijzondere bijstand wordt nu gekeken naar beschikbaar inkomen en naar vermogen. Het volledig in kaart brengen van alle vermogensbestanddelen is in de praktijk echter tijdrovend, vraagt veel informatie van inwoners en betekent dat ook vermogensbestanddelen worden betrokken die niet eenvoudig beschikbaar gemaakt kunnen worden. De maatregel is dat bij de vermogensvaststelling uitsluitend wordt gekeken naar direct beschikbare geldmiddelen, zoals banksaldi. De vermogensgrens (vermogen boven bedrag x dient aangewend te worden voor de bijzondere kosten) wordt vervolgens verlaagd. Als dat niet gebeurt, is er immers niet alleen sprake van een vereenvoudiging, maar ook van verruiming. Voorgestelde reactie Wij steunen deze maatregel. Het leidt immers tot een forse vereenvoudiging van de aanvraagprocedure voor zowel inwoners als medewerkers. Dit kan ook een fors dempend effect hebben op uw apparaatskosten. We vragen u zorgvuldig te zijn bij het bepalen van de te hanteren inkomensgrens. 18.

Werken met afwijkende toekennings- en draagkrachtperiodes bij bijzondere bijstand

P.M.

Toelichting maatregel De draagkrachtperiode is de periode waarin wordt bepaald hoeveel iemand zelf kan bijdragen aan de kosten. De toekenningsperiode is de periode waarvoor de bijzondere bijstand wordt toegekend. Meestal geldt een draagkracht- en toekenningsperiode van twaalf maanden. De maatregel betreft het voor sommige doelgroepen of kosten bewust kiezen voor een langere periode. Voorgestelde reactie Dit vinden we een interessant voorstel omdat het de administratieve last voor zowel de inwoners als de consulent kan verminderen. Wel willen we voorafgaand aan een definitief akkoord eerst meer informatie ontvangen. We willen meer zicht hebben op de doelgroepen waarop dit van toepassing zou zijn en op wat het voor hen betekent.

1.2 Cluster persoonlijk minimabudget (PMB) Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

Indicatie financiële

4

2.

Verlagen inkomensgrens naar 110% WSM (wettelijk sociaal minimum)

effecten Alblasserdam in 2027 in € n.v.t.

Toelichting maatregel Het persoonlijk minimabudget is een bedrag dat mensen met een laag inkomen kunnen gebruiken voor noodzakelijke extra kosten. Bij deze maatregel wordt de inkomensgrens voor het kunnen aanvragen van een persoonlijk minimabudget verlaagd naar 110% van het Wettelijk Sociaal Minimum. Voorgestelde reactie We hebben vorig jaar in onze gemeente besloten deze maatregel in te voeren. 3.

Referteperiode verlengen naar twee jaar

-11.000

Toelichting maatregel Om in aanmerking te komen voor een persoonlijk minimabudget moeten inwoners aantonen dat zij één jaar een laag inkomen hebben gehad. Deze maatregel betekent dat inwoners niet één, maar twee jaar een laag inkomen gehad moeten hebben. Hierdoor komen inwoners minder snel in aanmerking voor het PMB. Voorgestelde reactie Wij kunnen instemmen met deze maatregel. Het persoonlijk minimabudget is dan ook bedoeld voor inwoners die langdurig in armoede leven en geen perspectief hebben op inkomensstijging. Vanuit landelijk perspectief is het huidige beleid ruimhartig. 4.

PMB verlagen naar 35% van het WSM

n.v.t.

Toelichting maatregel Deze maatregel betekent dat het financiële bedrag van het persoonlijk minimabudget wordt verlaagd naar 35% van het sociaal minimum (bijstandsniveau). Concreet ontvangen inwoners dan 35% van het normbedrag als persoonlijk minimabudget. Voorgestelde reactie We hebben vorig jaar in onze gemeente besloten deze maatregel in te voeren. 7.

Stopzetten extra bedrag voor kinderen tot 18 jaar

-3.000

Toelichting maatregel Inwoners met kinderen krijgen op dit moment een aanvullend bedrag. Het gaat om een bedrag van €100 per kind in de leeftijd van 13 tot 19 jaar, ongeacht het aantal kinderen. Voorgesteld wordt dit bedrag te schrappen. Voorgestelde reactie Wij hechten waarde aan participatie van kinderen, maar kunnen ons toch vinden in deze maatregel. Dit omdat gezinnen er de afgelopen jaren door diverse landelijke maatregelen, zoals de verhoging van het Kindgebondenbudget (KGB), op vooruit zijn gegaan. De noodzaak van het

5

extra bedrag vervalt hiermee. 19.

PMB ambtshalve verstrekken

P.M.

Toelichting maatregel Met ingang van 1 januari 2027 wordt aan de Participatiewet de mogelijkheid toegevoegd om de individuele inkomenstoeslag ambtshalve te verstrekken. In de Drechtsteden heet deze toeslag het Persoonlijk Minimabudget (PMB). Tot op heden is het wettelijk niet mogelijk om een ambtshalve verstrekking (automatische verstrekking) te doen. Dit betekent dat iedere inwoner een aanvraag moet indienen als hij of zij in aanmerking wil komen voor het PMB. Gezien de voorwaarden is het zo dat de SDD al op basis van de informatie in de uitkeringssystemen kan zien wie recht heeft op deze toeslag. De maatregel heeft een besparend effect omdat er minder capaciteit nodig is voor het behandelen van aanvragen. Tegelijk vermeerdert door deze maatregel het aantal PMB’s dat wordt verstrekt, en is er dus ook sprake van kostenstijging. Het financiële netto-effect is naar verwachting beperkt. Voorgestelde reactie We zijn voor deze maatregel. Mensen met een kwetsbare financiële positie maken over het algemeen vaker geen gebruik van rechten. Op deze manier wordt dit voorkomen voor het PMB.

1.3 Cluster collectieve zorgverzekering minima (CZM) Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

11.

Hanteren vermogensgrens collectieve zorgverzekering Toelichting maatregel De Collectieve zorgverzekering is bedoeld om inwoners met een laag inkomen toegang te bieden tot goede en betaalbare zorg. Er wordt géén vermogensgrens gehanteerd (in tegensteling tot bijvoorbeeld algemene en bijzondere bijstand). Het voorstel is om een vermogensgrens te gaan hanteren die gelijk is aan de algemene bijstand.

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € Bedrag verwerkt in maatregel 13

Voorgestelde reactie Deze maatregel lijkt ons aanvaardbaar, want als er geen vermogensgrens geldt, hebben nu ook inwoners recht op deze voorziening die waarschijnlijk voldoende vermogen hebben. Maar voorafgaand aan een eventueel definitief akkoord willen we eerst nadere informatie ontvangen over welke inwoners dit gaat raken en over wat het effect voor hen is. 12.

Verlagen inkomensgrens collectieve zorgverzekering van 130% naar 120%

Bedrag verwerkt in maatregel 13

Toelichting maatregel De CZM is bedoeld om inwoners met een laag inkomen toegang te bieden tot goede en betaalbare zorg. De gemeenten betalen een deel (€ 13,50 of € 27,00) van de maandelijkse premie. De inkomensgrens van de Gemeentepolis bedraagt voor het verzekeringsjaar 2026 130% van het

6

Wettelijk minimumloon. Voorgesteld wordt de inkomensgrens te verlagen naar 120% van het wettelijk minimumloon. Voorgestelde reactie Wij willen op dit moment deze maatregel niet doorvoeren. Verder willen we graag meer informatie ontvangen over het risico op zorgmijding voor de groep die door deze aanpassing niet meer in aanmerking komt. Op basis daarvan kunnen we dan onze definitieve input geven. 13.

Stoppen met collectieve verzekering, of aanpassen vermogens- en inkomensgrens

0

Toelichting maatregel De Collectieve Zorgverzekering Minima (CZM) is bedoeld om inwoners met een laag inkomen toegang te bieden tot goede en betaalbare zorg. Dit voorstel behelst het niet meer aanbieden van deze polis of het aanpassen van de inkomens-vermogensgrens (wanneer komt een inwoner in aanmerking voor deze verzekering). Dit kan pas vanaf 2028 worden ingevoerd. De jaarlijkse besparing zou vanaf 2028 zo’n € 140.000 kunnen zijn. Voorgestelde reactie Wij gaan niet akkoord met deze maatregel. Dit hangt samen met de uitkomsten van een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (2025). Uit die analyse blijkt dat het aanbieden van een gemeentepolis leidt tot significant minder zorgmijding en tot significant minder aanvragen voor bijzondere bijstand, onderdeel medische kosten. Ook blijkt uit de analyse dat stoppen met de gemeentepolis resulteert in een forse toename van het aantal inwoners met zorgschulden en een forse toename van de hoogte van de zorgschuld.

1.4 Minimabeleid Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

5.

Stopzetten subsidie bureaukosten Stichting Urgente Noden (SUN)

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € -6.000

Toelichting maatregel SUN Drechtsteden ontvangt van de GR Sociaal een subsidie ten behoeve van één fte en de bureaukosten van SUN Drechtsteden. Deze maatregel stelt voor om de subsidie aan SUN Drechtsteden te stoppen. Voorgestelde reactie Wij menen dat SUN Drechtsteden uiterst zinvolle dienstverlening biedt. Desondanks stellen we voor deze maatregel in te voeren. We menen namelijk dat de activiteiten van SUN Drechtsteden passen bij financiering vanuit de maatschappij. SUN Drechtsteden wordt nu al gesteund door allerlei niet overheidsdonoren en subsidiegevers. Deze maatregel voorziet in de prikkel dat nog wat uit te breiden.

7

17.

Stoppen met (stortingen in) het Sociaal Leenfonds (zie samenhang met maatregel 5)

P.M.

Toelichting maatregel Het Sociaal Leenfonds is een gezamenlijk initiatief van SUND en de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD). Het fonds is bedoeld om grotere schulden te voorkomen door tijdelijke financiële ondersteuning te bieden in de vorm van leningen. SUN Drechtsteden beheert het fonds, en de looptijd van een lening bedraagt doorgaans drie jaar. De maatregel is het stoppen met stortingen in het fonds. Voorgestelde reactie Het Sociaal Leenfonds is een nuttige voorziening. Desondanks stellen we voor deze maatregel in te voeren. We menen namelijk dat het passend is wanneer het sociaal leenfonds wordt gefinancierd vanuit de maatschappij. 9.

Minimabeleid: Stoppen met regeling tegemoetkoming eigen bijdrage kinderopvang

-2.000

Toelichting maatregel De regeling vergoedt de eigen bijdrage van de kinderopvangtoeslag. Er komt momenteel maar een kleine doelgroep in aanmerking voor deze regeling (werkende armen tot 130% WSM) en deze doelgroep is lastig te bereiken. Voorgestelde reactie Wij gaan niet akkoord met deze maatregel. Dit omdat, alhoewel het om een beperkte doelgroep gaat, het effect voor de betreffende inwoners groot kan zijn. Ook voorziet deze maatregel in het wegnemen van een financiële drempel om te gaan werken.

8

2. Domein ontwikkelen naar werk 2.1 Cluster stoppen en uitbreiden premies Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

20.

Arbeids- en maatschappelijke participatie: uitbreiden Loonkostenpremie

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € -26.000

Toelichting maatregel Loonkostenpremie houdt in dat werkgevers 50% van de loonkosten vergoed krijgen voor de eerste 6 maanden dat zij een inwoner uit de doelgroep in dienst nemen. Het wordt ingezet bij inwoners bij wie de consulent ziet dat er sprake is van een tijdelijke arbeidsbeperking, zoals een taalachterstand, problemen op andere leefgebieden zoals schulden, opvoeding of mantelzorg. De premie werkt vooral voor statushouders, die een van de snelst groeiende doelgroepen zijn binnen de Participatiewet. Er loopt nu een pilot met inzet van deze loonkostenpremie. Het voorstel is de pilot met minimaal een jaar te verlengen en afhankelijk van de verdere resultaten te continueren en eventueel uit te breiden c.q. te verbreden. De besparing die het oplevert betreft het verminderen van lasten voor bijstandsuitkeringen. Voorgestelde reactie Wij ondersteunen deze maatregel. Uit ervaring blijkt immers dat het helpt om in het bijzonder statushouders aan de slag te krijgen. En het verlaagt onze lasten voor het betalen van bijstandsuitkeringen. 21.

Arbeids- en maatschappelijke participatie: uitbreiden Baanbonus

-16.000

Toelichting maatregel De huidige baanbonus is bedoeld voor werkgevers die een inwoner uit de Participatiewet minimaal 32 uur per week in dienst nemen. Het bedrag is € 1500,- bij een arbeidsovereenkomst van minimaal 6 maanden, en € 3000,bij een arbeidsovereenkomst van minimaal 12 maanden. Er wordt voorgesteld de urennorm voor het als werkgever in aanmerking komen voor de baanbonus te verlagen naar 28 uur. Dit met het doel de baanbonus beter aan te laten sluiten op de kenmerken van bijstandscliënten. Ook wordt voorgesteld een nieuwe baanbonus in te stellen, met een urennorm van tussen de 27 en minimaal 16 uur. Het voorgestelde bedrag daarvan is € 1.000,- bij een dienstverband van 6 maanden en € 2.000,- bij een dienstverband van 12 maanden. De verhoging van uitstroom die dit zou opleveren, heeft een dempend effect heeft op de uitkeringslasten. Voorgestelde reactie Wij ondersteunen deze maatregel. Op deze manier kan dit behulpzame instrument immers bij meer mensen worden toegepast. 25.

Arbeids- en maatschappelijke participatie: stoppen met ik-doe-meepremie

-7.000

9

Toelichting maatregel De ik-doe-mee-premie is een bedrag van €250,- per jaar voor inwoners die onbetaalde activiteiten uitvoeren voor maatschappelijke organisaties. Hieronder vallen bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, participatieplekken en bepaalde ontwikkelplekken. In 2025 zijn in totaal 589 premies verstrekt, waarvan 493 aan bijstandsgerechtigden en 96 aan nuggers (niet uitkeringsgerechtigden). De verwachte besparing lijkt de optelsom te zijn van de kosten voor de premies die niet meer betaald zouden worden. Voorgestelde reactie Wij steunen deze maatregel niet, want de premie bevordert participatie. We hechten er maatschappelijke waarde aan dat onze inwoners zoveel mogelijk meedoen. Dit heeft ook een financieel gunstig effect voor de gemeentebegroting.

2.2 Cluster inburgering Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

22.

Inburgering: Inzet Werk Ontwikkelpunt (WOP) voor uitvoering MAP

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € -3.000

Toelichting maatregel De uitvoering van de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP), onderdeel van de inburgering, wordt momenteel op basis van aanbesteding uitgevoerd door een externe partij (SoSy Training). De huidige overeenkomst kent een formele looptijd tot en met 31 december 2026 met een optie tot verlenging met twee keer één jaar. De inhoudelijke invulling hiervan kent een overlap met het aanbod van het Werk Ontwikkelpunt (WOP), dat onderdeel is van Drechtwerk. Voorgesteld wordt om de uitvoering van de MAP volledig onder te brengen bij het Werk Ontwikkelpunt. De besparing (zie de voorgestelde reactie hieronder) kunnen we echter niet inboeken. Voorgestelde reactie Wij vinden het een interessant idee om de MAP voortaan vanuit het Werk Ontwikkel Punt aan te bieden. Maar voorafgaand aan het geven van een definitief akkoord willen we dat helder wordt hoe zich dit verhoudt tot de toekomstige plannen met Drechtwerk. Voor ons is namelijk een voorwaarde dat deze uitbreiding van taken niet een reden gaat vormen om bepaalde noodzakelijke veranderingen bij Drechtwerk niet door te voeren. Verder merken we op dat we de ingeschatte besparing niet kunnen inboeken. De uitgaven van ons in dit verband moeten namelijk bekostigd worden vanuit de SPUK Inburgering en de SPUK-middelen die we krijgen voldoen ook nu al. 27.

Stoppen met regionaal Welkomstprogramma inburgeraars

-2.000

Toelichting maatregel Deze maatregel is het stopzetten van het regionale welkomstprogramma voor inburgeraars. Dit regionale welkomstprogramma wordt in de Drechtsteden bij iedere nieuwe inburgeraar ingezet. In het welkomstprogramma wordt er in zeven bijeenkomsten in meerdere talen

10

algemene en lokale informatie gedeeld over inburgeringstrajecten, over de rechten en plichten die bij de Wet inburgering 2021 (Wi2021) komen kijken, over voorzieningen vanuit de Drechtsteden en over andere informatie met betrekking tot oriëntatie op de arbeidsmarkt die inburgeraars nodig hebben om hun inburgeringstraject succesvol af te ronden. Uit een evaluatie blijkt dat het welkomstprogramma zeer wordt gewaardeerd door inburgeraars en van toegevoegde waarde is voor het inburgeringsproces. Voorgestelde reactie Wij zijn geen voorstander van deze maatregel. Uit een evaluatie blijkt namelijk dat het sterk wordt gewaardeerd door inburgeraars en dat het van toegevoegde waarde is voor het inburgeringsproces. Vanwege die toegevoegde waarde is het maar de vraag of het stoppen ook een netto kostenbesparend effect heeft. 28.

Inzet WOP voor uitvoering participatiedeel van de Z-route

0

Toelichting maatregel Het participatiedeel van de Z-route houdt in dat inburgeraars via activiteiten zoals vrijwilligerswerk of een werkervaringsplek meedoen in de samenleving en praktische vaardigheden opdoen. De uitvoering van het participatiedeel van de Z-route wordt momenteel op basis van aanbesteding uitgevoerd door een externe partij en beslaat minimaal inzet van 800 uur. Het voorstel is om het participatiedeel van de Z-route te beleggen bij het Werk Ontwikkelpunt (WOP) van Drechtwerk. Volgend jaar levert dat niets op, maar voor 2028 en daarna zouden onze uitgaven €5.000 per jaar minder kunnen zijn. Dit is echter (zie de voorgestelde reactie hieronder) geen besparing die we kunnen inboeken. Voorgestelde reactie Wij vinden het een interessant idee om de MAP voortaan vanuit het Werk Ontwikkel Punt aan te bieden. Maar voorafgaand aan het geven van een definitief akkoord willen we dat helder wordt hoe zich dit verhoudt tot de toekomstige plannen met Drechtwerk. Voor ons is namelijk een voorwaarde dat deze uitbreiding van taken niet een reden gaat vormen om bepaalde noodzakelijke veranderingen bij Drechtwerk niet door te voeren. Verder merken we op dat we de ingeschatte besparing niet kunnen inboeken. De uitgaven van ons in dit verband moeten namelijk bekostigd worden vanuit de SPUK Inburgering en de SPUK-middelen die we krijgen voldoen ook nu al. 29.

Inburgering: Doortrekken Vroege Start

36.000

Toelichting maatregel Met de openstelling van het AZC Dordrecht wordt het mogelijk om het inburgeringsproces al in het AZC te starten i.p.v. bij daadwerkelijke huisvesting in de Drechtsteden. Omdat er zo waarschijnlijk minder statushouders in de bijstand komen, heeft dit voorstel op termijn waarschijnlijk een positief financieel effect, in de zin van minder bijstandslasten. Het realiseren van de maatregel vergt dat er voorgefinancierd moet worden op inzet van uitvoerende formatie. Voorgestelde reactie We menen dat dit niet de juiste plek is om input te geven op dit voorstel. Het netto financieel effect voor volgend jaar en mogelijk ook de jaren erna is namelijk negatief. Dat wil niet zeggen dat we per definitie niet akkoord gaan

11

met dit voorstel, maar wel dat we dit niet de juiste plek vinden om er in dit stadium ons oordeel over te geven. Als u dit voorstel alsnog aan ons voorlegt, verwachten we een zorgvuldige businesscase.

2.3 Cluster Overig Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

23.

Arbeids- en maatschappelijke participatie: Bemiddeling bij de poort

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € -12.000

Toelichting maatregel Op dit moment zetten medewerkers van de poort het proces bestaanszekerheid in gang en doen een melding bij Ontwikkelen naar Werk. Er zit vaak veel tijd (weken tot maanden) tussen voordat het proces Ontwikkelen naar Werk wordt opgestart. Vervolgens moet de consulent ONW de inwoner aanmelden bij bemiddeling voordat deze naar werk bemiddeld kan worden. Voorgesteld wordt dat de poortmedewerkers bij de SDD bij de eerste kennismaking inschatten of iemand mogelijk al naar werk bemiddeld kan worden. Vervolgens kan bemiddeling direct in gang worden gezet. Op die manier zorgen we ervoor dat inwoners met potentie om op korte termijn aan het werk te gaan, dat ook zo snel mogelijk gaan doen. Voorgestelde reactie Langere periodes van inactiviteit kunnen leiden tot verlies van arbeidsmarktpotentieel. We beschouwen dit dan ook als een logische en noodzakelijke ontwikkeling in de dienstverlening van de GR Sociaal. 24.

Arbeids- en maatschappelijke participatie: doorrekenen nuggers -beleid in begroting

0

Toelichting maatregel In het AB van 27 november 2025 is het besluit genomen om het instrumentarium van de Participatiewet uit te breiden naar verschillende doelgroepen die daar eerder niet voor in aanmerking kwamen: kwetsbare jongvolwassenen (<27 jaar, wettelijk verplicht door wet van school naar duurzaam werk), bepaalde UWV-doelgroepen en niet uitkeringsgerechtigden die zich melden bij het Regionaal Werkcentrum Drechtsteden, waaronder statushouders. Daarbij is de opdracht gegeven dit eind 2026 te evalueren. Deze financieel technische maatregel houdt in dat de verwachte besparing op de BUIG ingeboekt wordt in de meerjarenbegroting. Dat de verwachte financiële effecten dan nul zijn, komt omdat de lasten even groot zijn als de eventueel in te boeken baten. Voorgestelde reactie Dit beschouwen we als een financieel technische maatregel. Deze moet volgens ons worden doorgevoerd. Uitgangspunt bij vastgesteld beleid is namelijk dat de financiële effecten worden verwerkt in de P&C stukken. En in dit geval gaat het om vastgesteld beleid.

12

26.

Stoppen met subsidie aan Stichting MBO

-1.000

Toelichting maatregel Stichting MBO Drechtsteden heeft een netwerk- en platformfunctie voor werkgevers in de Drechtsteden. Vanuit de GR Sociaal wordt een subsidie verstrekt aan stichting MBO Drechtsteden. De GR Sociaal haalt momenteel weinig uit deze subsidie. De maatregel is het beëindigen van de subsidie. Voorgestelde reactie We stellen voor dat u inzet op het laten renderen van deze subsidie. Werkgevers zijn immers potentieel een belangrijke partner in het domein van participatie en ontwikkelen naar werk. Als zij zich openstellen voor de doelgroep heeft dat ook nog eens een kostenbesparend effect op uw begroting. Dit geldt nog meer als werkgevers waar nodig ook (enige) begeleiding bieden. Mocht u er niet in slagen om via de subsidie aan stichting MBO beter te laten renderen, dan vragen we van u deze subsidie te beëindigen. 44.

Arbeids- en maatschappelijke participatie: Doorrekenen transformatieplan sociale infrastructuur

P.M.

Toelichting maatregel Het transformatieplan sociale infrastructuur beschrijft hoe de toekomstige infrastructuur met betrekking tot ontwikkelen naar werk in de Drechtsteden eruitziet. Er worden keuzes gemaakt ten aanzien van welke taken lokaal en regionaal worden belegd en er worden keuzes gemaakt over de toekomstige inrichting van Drechtwerk. Het voornemen is dat hierover in de raadsronde van december dit jaar een voorstel passeert. Voorgestelde reactie Zoals we ook al in het laatste deel van onze zienswijze hebben aangegeven, menen we dat er qua infrastructuur miljoenen bespaard kúnnen en moeten worden. We zullen de te ontvangen plannen die aan ons voorgelegd zullen worden hierop toetsen.

13

3: Domein Zorgen voor Ondersteuning 3.1 Cluster Huishoudelijke Ondersteuning Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € 0

31.

Invulling geven aan reablement binnen de HO door middel van inzet ergotherapeut

32.

Invulling geven aan reablement binnen de HO door middel van inzet huishoudcoach

-13.000

33.

Invulling geven aan reablement binnen de HO door middel van Powerful Ageing

-19.000

Toelichting maatregelen Reablement is een persoonsgerichte benadering in de zorg, met name voor ouderen, gericht op het herstellen of behouden van zelfredzaamheid en autonomie. Er kan op verschillende manieren invulling worden gegeven aan reablement, bijvoorbeeld door inzet van een ergotherapeut (maatregel 31). Een tweede maatregel houdt in dat er een opgeleide huishoudcoach wordt ingezet die samen met de inwoner kijkt naar wat de beperkingen zijn in het huishouden en handvatten aanreikt zodat de cliënt (deels) zelf de beperkingen op het gebied van het huishouden kan opheffen (maatregel 32). Een derde manier is de inzet van Powerful Ageing waarmee met behulp van fysiotherapeuten wordt gewerkt aan weer verkrijgen van explosief spiervermogen (krachtig ouder worden) (maatregel 33). Voorgestelde reactie Het is belangrijk om te investeren in de zelfredzaamheid van onze inwoners zodat deze zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Wij zijn daarom positief over het invulling geven aan reablement binnen de HO (zo lang de HO nog een maatwerkvoorziening is, rekening houdend met het voornemen van het huidige kabinet om HO vanaf 2029 te schrappen). Hoewel de inzet van een ergotherapeut wel effectief kan zijn, vergt deze inzet een structurele investering die dusdanig hoog is dat deze maatregel geen financieel effect zal hebben.

Het inzetten van een huishoudcoach die werkt volgens het principe ‘voordoen, samen doen, zelf doen’ kan een positief effect hebben op de zelfredzaamheid en zelfverzekerdheid van inwoners. Powerful Ageing heeft het grootste besparingspotentieel en leidt tot de meeste gezondheidswinst voor inwoners. Daarmee is deze maatregel duurzamer en meer toekomstbestendig dan de overige opties. De implementatie van deze maatregelen vergt de nodige aandacht en communicatie richting inwoners en een lokaal verankerde uitvoering. Het is ons bekend dat er binnen afzienbare een beeldvormende sessie met ons als gemeenteraad over dit onderwerp wordt georganiseerd. Naar aanleiding daarvan zullen we onze definitieve input geven. 34.

Maximaliseren gebruik technologie/ slimme woninginrichting

-8.000

14

Toelichting maatregel De inzet van technologie en slimme woninginrichting kan helpen dure arbeidstijd te besparen. Het bandbreedtemodel laat toe om toegekende tijd om de week in te zetten (efficiënter). Dit moet zorgen voor minder hoge indicaties voor huishoudelijke ondersteuning en sluit aan bij het doel van HO, namelijk een ‘schoon en leefbaar huis’. Voorgestelde reactie We steunen deze maatregel. De inzet van deze instrumenten bespaart op personeelslasten, en betekent ook dat er minder mensen nodig zijn, wat gunstig is gelet op de enorme vraag naar personeel in de zorg. De maatregel is ook niet in strijd met het doel van huishoudelijke ondersteuning, namelijk een ‘schoon en leefbaar huis’. Lokaal hebben we er aandacht voor dat het voor sommige inwoners wel wennen zal zijn en dat de maatregel een vermindering van sociaal contact betekent. 37.

Wasservice als algemene voorziening inrichten i.p.v. als maatwerkvoorziening

-6.000

Toelichting maatregel De wasservice vanuit de Wmo wordt in Alblasserdam uitgevoerd door Werkvisie de Hoop (in de regio is ook Drechtwerk actief). Door van deze maatwerkvoorziening een algemene voorziening te maken kan een hogere eigen bijdrage worden geïnd en ontstaat de mogelijkheid om een bredere doelgroep te bedienen. Voorgestelde reactie Wij zijn positief over deze maatregel. Het inrichten van deze service als algemene voorziening biedt kansen om meer inwoners te bedienen. Zo ook inwoners die nog niet in aanmerking zouden komen voor de maatwerkvoorziening, maar wel graag op eigen kosten hiervan gebruik zouden willen maken. Werkvisie de Hoop heeft eerder aangegeven een hoger volume waszakken aan te kunnen. Dit biedt weer extra kansen voor werkzoekenden met afstand tot de arbeidsmarkt (invulling meer participantenplekken). Net als bij maatregel 30 en 39 moet rekening worden gehouden met een investering aan de kant van de gemeente voor het innen van de eigen bijdrage van inwoners. We vragen u mee te denken over hoe we hier als regio een effectief systeem voor kunnen optuigen en of de GR Sociaal hierin een rol kan spelen Zoals we hebben aangegeven in het laatste deel van onze zienswijze hechten we eraan dat minima die recht hebben op de wasservice niet in de knel komen door dit voorstel. We hebben ook een suggestie gedaan over hoe dit kan worden voorkomen. 38.

Pgb tarief voor ondersteuners uit het netwerk baseren op het minimumloon (HO / IB)

-5.000

Toelichting maatregel De maatregel is het baseren van het pgb tarief voor ondersteuners uit het netwerk op het minimumloon (HO/IB). De Centrale Raad van Beroep heeft uitgesproken dat dit weer mag.

15

Voorgestelde reactie Wij zijn voor deze maatregel. Het baseren van het tarief op het minimumloon gebeurde eerder ook al. 40.

Huishoudelijke ondersteuning gebiedsgericht inrichten

P.M.

Toelichting maatregel Gebiedsgerichte inrichting van huishoudelijke ondersteuning kan efficiencywinst opleveren in verband met reistijd, planbaarheid en combinatiemogelijkheden met andere vormen van zorg en ondersteuning. Voorgestelde reactie We zijn voorzichtig positief tegenover dit voorstel. Hierbij speelt de vraag of dit voor een kleinere gemeente als Alblasserdam een significant financieel effect zal hebben. Daarnaast kan het gebiedsgericht inrichting van HO kan, voor sommige inwoners, leiden tot het beperken van de keuzevrijheid in zorgaanbieder. We willen ons dus eerst nader bezinnen voordat we definitief laten weten of we willen dat deze maatregel wordt ingevoerd.

3.2 Cluster Hulpmiddelen en woningaanpassingen Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

30.

Scootmobiel als algemene voorziening verstrekken i.p.v. als maatwerkvoorziening

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € -107.000

Toelichting maatregel De maatregel is een scootmobiel niet meer als maatwerkvoorziening te verstrekken, maar als een algemene voorziening. Door deze maatregel kan een hogere eigen bijdrage gevraagd worden (artikel 2.1.4 lid 3 Wmo), wat zorgt voor verhoging van de baten. Voorgestelde reactie Wij zijn positief over deze maatregel. De doorvoering van de maatregel leidt tot een flinke besparing op de GRS, maar vraagt ook een investering aan de kant van de gemeente o.a. voor het inrichten van het innen van eigen bijdragen. We vragen u mee te denken over hoe we hier als regio een effectief systeem voor kunnen optuigen en of de GR Sociaal hierin een rol kan spelen. Zoals we hebben aangegeven in het laatste deel van onze zienswijze hechten we eraan dat minima met een scootmobiel niet in de knel komen door dit voorstel. We hebben ook een suggestie gedaan over hoe dit kan worden voorkomen. 39.

Deelscootmobiel/ pool als algemene voorziening in het leven roepen

P.M.

Toelichting maatregel Met een scootmobielpool kunnen inwoners met een mobiliteitsbeperking een scootmobiel lenen of huren. Hierbij worden er dus geen scootmobielen op individuele basis verstrekt, maar krijgen cliënten toegang tot een scootmobiel

16

waar meerdere mensen gebruik van kunnen maken. Hierbij worden er dus in totaal minder scootmobielen verstrekt en hoeft er voor minder scootmobielen onderhoud en reparatie plaats te vinden. Anderzijds moeten hierbij wel scootmobielen ingezet worden waar zoveel mogelijk mensen gebruik van kunnen maken – dit zijn de duurdere scootmobielen. Voor inwoners die al een scootmobiel hebben, voor wie een scootmobiel uit een pool niet als passende voorziening kan worden beschouwd, bestaat nog steeds de mogelijkheid om een eigen scootmobiel te hebben (al dan niet als algemene voorziening, zie maatregel 30). Voorgestelde reactie Dit is een toekomstbestendige en duurzame oplossing voor de verstrekking van scootmobielen. Daarnaast draagt deze oplossing ook bij aan de stallingsproblematiek in het kader van brandveiligheid. Wel moet goed worden gekeken naar de mogelijkheid om te komen tot een lokaal dekkend netwerk voor de pool. Verder gelden hier ook de eerdergenoemde kanttekeningen bij het inrichten van een algemene voorziening. 35.

Afspraken maken met woningcorporaties over woningaanpassingen die ten dienste komen van het gehele complex.

-21.000

Toelichting maatregel In sommige gevallen kunnen woningaanpassingen waardeverhogend werken. Buiten het feit dat zij compensatie bieden voor beperkingen, leveren zij (indien permanent) de eigenaar van de woning ook een financieel voordeel op (bijvoorbeeld bij verkoop, aanpassing hypotheekrente of voor de verhuurder wanneer een nieuwe huurder de woning betrekt). Het is niet onlogisch om de eigenaar van de woning te laten bijdragen aan de kosten van deze woningaanpassing. Hiervoor kunnen afspraken gemaakt worden met woningcorporaties. Voorgestelde reactie Het doorvoeren van deze maatregel komt alle inwoners van de complexen ten goede en draagt bij aan de duurzaamheid van het complex en het toekomstbestendig omgaan met de kosten voor woningaanpassingen. De medewerking van en duidelijke financiële afspraken maken met woningcorporaties is hierbij van groot belang.

3.3 Cluster Dagbesteding en Begeleiding Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

36.

Arbeidsmatige en ontwikkelgerichte dagbesteding gedeeltelijk vervangen door participatieplekken

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € -4.000

Toelichting maatregel Vanuit de Wmo kunnen inwoners dagbesteding krijgen als het niet lukt om de dag zelfstandig of met de omgeving zinvol in te vullen, er begeleiding nodig is of om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen. De voorziening kent belevingsgerichte, arbeidsmatige of ontwikkelingsgerichte dagbesteding.

17

Voor cliënten met een arbeidsmatige of ontwikkelingsgerichte indicatie kan dit (deels) worden vervangen door een participatieplek: een onbetaalde werkervaringsplek. Voor participatieplekken maakt de gemeente aanmerkelijk minder kosten dan voor Wmo-dagbesteding. Voorgestelde reactie Deze maatregel is kansrijk en in lijn met de beweging die we lokaal al wilden maken. Via een participatieplek doen inwoners echt mee en participeren ze in de lokale samenleving. 45.

Beter benutten van nabije vormen van dagbesteding

P.M.

Toelichting maatregel Bij de toekenning van dagbesteding wordt naast de passendheid ook de nabijheid van de dagbesteding meegewogen. Door het inperken van keuzevrijheid in dagbesteding ver weg en het beter benutten van nabije, en vaak goedkopere, vormen van dagbesteding kunnen we kosten op deze maatwerkvoorziening dempen. Deze maatregel moet bijdragen aan een vermindering van de kosten op de dagbesteding, maar daarnaast ook op de kosten voor collectief vervoer. Deze maatregel is weliswaar formeel geldend beleid, maar lijkt in de praktijk nog onvoldoende scherp te worden toegepast. Voorgestelde reactie We benadrukken het belang om bij het verstrekken van Wmo-indicaties dagbesteding lokale opties prioriteit te geven. Ons lokale veld kent een variëteit aan (inloop)voorzieningen. Dat is niet alleen kostenbesparend (denk aan Wmo vervoerskosten), maar zo zorgen we er ook voor dat onze inwoners nabij kunnen participeren. 46.

Beter benutten van lokale inloopvoorzieningen als voorliggende voorziening

P.M.

Toelichting maatregel Voorgesteld wordt om de kosten op de maatwerkvoorziening Individuele Begeleiding te dempen door lokale (inloop)voorzieningen in te zetten als voorliggende voorziening. Een deel van de begeleiding wordt daarmee geïntegreerd in het dienstverleningsaanbod van lokale wijkteams. Ook kan daarmee professionele belevingsgerichte dagbesteding sneller afgeschaald worden. Voorgestelde reactie We hechten waarde aan onze inloopvoorzieningen en benadrukken het belang om lokale opties prioriteit te geven bij het verstrekken van Wmoindicaties Individuele Begeleiding. Dit draagt bij aan meer persoonlijke begeleiding in de nabijheid van onze inwoners en heeft ook een positief financieel effect.

3.4 Cluster Beheersmaatregelen Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in €

18

41.

Meer gebruik maken van het regresrecht (artikel 2.4.3 Wmo)

P.M.

Toelichting maatregel Het Wmo-regresrecht houdt in dat een gemeente de kosten van een Wmomaatwerkvoorziening kan verhalen op een aansprakelijke derde die verantwoordelijk is voor de schade van de inwoner. Dit speelt bijvoorbeeld bij letselschade door een ongeval waarvoor een verzekerde partij aansprakelijk is. Het regresrecht voorkomt dat publieke middelen worden ingezet terwijl een private partij juridisch gehouden is de schade te vergoeden. Voorgestelde reactie Dit betreft een bestaand recht dat we nog onvoldoende benutten. We zijn positief over het vaker toepassen hiervan. Wel adviseren we om na een poosje te evalueren wat de verhouding is tussen de kosten die hiervoor gemaakt moeten worden en wat het oplevert. 42.

Intensiveren Wmo toezicht

-46.000

Toelichting maatregel Uit onderzoek blijkt dat er vaak sprake is van onrechtmatigheden in de Wmo, waarbij gemeenten ten onrechte te veel geld betalen aan zorgaanbieders. Door het intensiveren en professionaliseren van het huidige toezicht op de Wmo- maatwerkvoorzieningen, kan er op termijn wellicht (meer) geld teruggevorderd worden. Ook kan dit tot gevolg hebben dat er minder onrechtmatige betalingen gedaan worden aan zorgaanbieders (preventieve werking). Dit voorstel wordt op 28 mei besproken in het AB van de GR Sociaal. Voorgestelde reactie Wij stemmen in met deze maatregel. Publieke middelen zouden niet besteed moeten worden aan oneigenlijke doelen. Door de Wmo toezicht te intensiveren worden malafide praktijken tegengegaan en voorkomen, wat de inwoners ten goede komt.

3.5 Doelgroepenvervoer Nr.

Naam maatregel, toelichting maatregel en voorgestelde reactie

43.

Nieuw planningssysteem Stroomlijn

Indicatie financiële effecten Alblasserdam in 2027 in € -24.000

Toelichting maatregel Stroomlijn heeft sinds half oktober 2025 een nieuw planningsysteem in gebruik. Door slim, flexibel en kort van tevoren te plannen kunnen meer individuele ritten binnen dezelfde tijd worden gecombineerd. Doordat de financiële effecten van de sluiting van de Papendrechtse brug van juli 2026 t/m april 2027 op de vervoerskosten nog zeer onzeker zijn wordt de ombuiging pas vanaf 2027 in de begroting verwerkt. Voorgestelde reactie We staan achter deze maatregel en beschouwen deze als een reguliere organisatorische innovatie.

19

20