3. Jaarstukken 2024 GR Sociaal.pdf
Tekst van het document
Omschrijving
Lasten
Baten
Saldo
Begroting na wijziging
135.472
135.472
0
Inkomensondersteuning
4.092
4.092
0
Ontwikkeling Lasten en Baten Inkomensondersteuning
4.092
4.092
0
Minimabeleid
1.146
1.146
0
Alleenverdienersproblematiek
476
476
0
Hogere uitgaven minimabeleid
670
670
0
Totaal mutaties Najaarsbrief 2024
5.238
5.238
0
Totaal prognose t/m Najaarsbrief
140.710
140.710
0
Realisatie
140.324
140.324
0
Resultaat
386
386
0
Mutaties Najaarsbrief 2024
Bedragen x € 1.000
Inkomensondersteuning Door een hoger gemiddeld aantal klanten dan geprognosticeerd maar een lagere gemiddelde prijs dalen de bijstandslasten. De lagere gemiddelde prijs per uitkering kan het gevolg zijn van meer samenwonen of het langer thuiswonen van kinderen (van 27 jaar of ouder), waardoor er meer kostendelers zijn en daardoor per persoon lagere uitkeringen worden verstrekt. Daarnaast kunnen er ook meer verrekeningen op de uitkeringen plaatsvinden als gevolg van part-time werk. Het is een samenspel van economische en demografische factoren die een lagere gemiddelde prijs van de uitkering per persoon veroorzaken. Samen met hogere LKS uitgaven en lagere lasten IOAW/IOAZ/Bbz zijn er per saldo lagere lasten. De actualisering van de voorziening dubieuze debiteuren zorgt voor een hogere bijdrage van de gemeenten.
21
Hieronder een opsomming van de mutaties t.o.v. de prognoses bij de najaarsbrief 2024.
Op basis van de lasten en baten 2024 is er de mogelijkheid om voor een tweetal gemeente een aanvraag Vangnetuitkering 2024 in te dienen. Minimabeleid De lasten minimabeleid zijn € 1 miljoen hoger dan de begroting na wijziging*. Ten opzichte van de prognose najaarsbrief zijn de lasten echter € 0,2 miljoen lager. De baten minimabeleid zijn € 0,1 miljoen hoger dan de begroting na wijziging. Vergeleken met de najaarsbrief zijn de baten echter € 0,1 miljoen lager. * De gewijzigde begroting betreft de 4e begrotingswijziging 2024, waarin de begroting voor het Minimabeleid in de Voorjaarsbrief is verlaagd, omdat de begrotingswijzigingen 'Autonome groei en indexering 2024' en 'Autonome groei UPN 2025' met een verhoging van € 0,5 miljoen niet zijn gehonoreerd. Regulier minimabeleid De lasten regulier minimabeleid (exclusief Alleenverdienersproblematiek) zijn 0,3 miljoen hoger dan de prognose van de najaarsbrief. De invoering van proactieve dienstverlening heeft geleid tot een toename in het gebruik van regelingen, wat resulteert in hogere uitgaven voor Bijzondere Bijstand (€ 0,3 miljoen) en PMB (€ 0,1 miljoen). Daarnaast zijn de uitgaven gestegen door indexering en de aangepaste regeling voor de verstrekking van witgoed (Tijdelijk addendum op de Beleidsregels minimabeleid Drechtsteden in verband met de koopkrachtontwikkelingen).
Sinds maart 2023 wordt witgoed kosteloos verstrekt in plaats van via leenbijstand. De uitgaven BB bewindvoering zijn afgenomen met (€ 0,1 miljoen). De lagere baten ten opzichte van de prognose najaarsbrief bestaan uit lagere opboekingen terugvordering bijzondere bijstand van € 0,03 miljoen en lagere baten bewindvoering eigen beheer van € 0,08 miljoen. De lagere opbrengsten uit bewindvoering lijken voornamelijk te worden veroorzaakt door een hoge uitstroom. Door de verkorting van schuldhulpverleningstrajecten is de gemiddelde duur van het bewind afgenomen, waardoor cliënten sneller uitstromen. Alleenverdienersproblematiek De lasten Alleenverdienersproblematiek zijn 0,5 miljoen lager dan de prognose van de najaarsbrief. In de prognose van de najaarsbrief is een prognose van € 0,5 miljoen opgenomen voor de Alleenverdienersproblematiek, maar in 2024 zijn hiervoor geen uitgaven gedaan. Vanwege administratieve en organisatorische belemmeringen, zoals de complexiteit van de doelgroepbepaling, de hoogte van de tegemoetkoming en een tekort aan uitvoeringscapaciteit, was het in 2024 niet haalbaar om de uitbetalingen via de individuele bijzondere bijstand aan getroffen huishoudens te realiseren. Gemeenten wordt geadviseerd het budget te reserveren zodat het in 2025 alsnog kan worden uitbetaald.
Budgetadvies en Schuldbemiddeling De uitgaven voor Budgetadvies en Schuldbemiddeling zijn voornamelijk gericht op bekendheid, budgettraining, Geldfit en borgstelling voor saneringskredieten. Zowel de lasten als de baten van Budgetadvies en Schuldbemiddeling zijn in lijn met de begroting. De uitvoeringskosten Budgetadvies en Schuldbemiddeling worden verantwoord onder de apparaatskosten.
22
Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G. De uitgaven wijken slechts minimaal af van de begroting. Er was een groei van 2,3% ten opzichte van 2023 geraamd, terwijl de werkelijke groei uitkomt op 0,7%. Kinderopvangtoeslagaffaire In 2024 is de Hersteloperatie Kinderopvangtoeslagaffaire Drechtsteden voortgezet. De uitgaven zijn € 0,4 miljoen hoger dan begroot. De begroting is uitgegaan van de uitgaven van 2023. De uitgaven worden op basis van de afgesloten DVO's met gemeenten afgerekend. De gemeenten worden vanuit het Rijk hier voor gecompenseerd. Energietoeslag De Drechtstedengemeenten hebben in 2023 het volledige budget voor de Energietoeslag 2023 beschikbaar gesteld. Vanwege een vertraagde wetswijziging konden aanvragen worden ingediend tot 1 april 2024, met een uiterste uitbetalingsdatum van 31 augustus 2024. In totaal hebben 13.124 inwoners de Energietoeslag 2023 ontvangen. Het beschikbare budget bedroeg € 21,8 miljoen, terwijl de definitieve kosten uitkwamen op € 18,9 miljoen. Het resterende bedrag van € 2,86 miljoen wordt afgerekend met de gemeenten. In oktober vond een voorlopige afrekening plaats van € 2,82 miljoen, en het resterende bedrag van € 0,04 miljoen wordt afgerekend in de jaarrekening van 2024. De bijdragen van de gemeenten zijn als volgt weer te geven voor deze Opgave: Bijdragen gemeenten inclusief DVO's Opgave Bestaanszekerheid versterken
Begroting na wijziging
Najaarsbrief
Jaarrekening
Verschil t.o.v. Najaarsbrief
Inkomensondersteuning
121.847
126.359
126.755
395
Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.
2.147
2.147
2.114
-33
Minimabeleid
8.593
9.539
9.442
-98
132.587
138.046
138.310
264
Totaal Bedragen x € 1.000
Inkomensondersteuning De hogere bijdrage wordt veroorzaakt door de actualisatie van de voorziening dubieuze debiteuren.
23
2.3 ONTWIKKELEN NAAR WERK Doelen Nummer
Doelstelling
3.1
Wij helpen klanten zich te ontwikkelen naar werk door te doen
3.2
Wij bieden klanten een (on)betaalde plaats die bij hen past
3.3
Wij houden klanten die betaald aan het werk zijn, aan het werk
Wat hebben wij bereikt? Vanaf 2023 vinden, o.a. als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt, aanzienlijke verschuivingen plaats binnen het bijstandsbestand. De afstand tot de arbeidsmarkt van de inwoners en de duur van het verblijf in de uitkeringssituatie nemen toe. Deze ontwikkelingen komen overeen met de bevindingen uit het SCP-onderzoek “Een brede blik op bijstand”, die hebben gediend als advies voor de herziening van de Participatiewet. Daarbij wordt uitgegaan van een bredere benadering, waarbij de aanpak gericht wordt op meerdere levensdomeinen (gezondheid, sociale netwerken en vaardigheden) in plaats van alleen werk en inkomen. Bij de ondersteuning van inwoners is daarbij de inzet nodig vanuit het brede scala binnen het sociaal domein (WMO, Jeugdwet, maatschappelijke participatie en welzijnswerk). Door deze ontwikkelingen zijn aanpassingen in het dienstverleningsaanbod noodzakelijk om het perspectief op werk voor de verschillende doelgroepen mogelijk te maken. Deze koerswijziging is in september 2023 in gang gezet en verder uitgewerkt gedurende 2024. Daarbij moet gerealiseerd worden dat arbeidsinschakeling voor een deelpopulatie binnen de bijstand geen reëel perspectief meer is. Eind 2024 is een volume van het bestand bereikt gelijk aan de CPB-prognose.
Aantal dossiers
CPB-Prognose
Aantal 31-12-2024
6.388
6.388
Details omtrent het bestand en de instroom zijn opgenomen in het voorgaande hoofdstuk Bestaanszekerheid versterken. Het volume van de bijstand is gelijk aan de CPB-prognose. Daarmee is de ontwikkeling van het bestand in de Drechtsteden vergelijkbaar met regio’s als Tilburg en Apeldoorn. De vergelijking met andere gemeenten is weergegeven in onderstaande tabel:
24
De GR Sociaal heeft in de begroting 2024 een ambitie opgenomen voor uitstroom uit de bijstand die te ambitieus is gebleken. Het komende jaar gebruiken we voor een grondige heroriëntatie op het re-integratie en participatiebeleid.
1. Bevorderen uitstroom naar werk en onderwijs De ontwikkeling in de uitstroom is in onderstaande tabellen inzichtelijk gemaakt:
Aantal dossiers
Totale 2022 1.165
uitstroom
Totale uitstroom 2023
Totale uitstroom 2024
1.151
1.019
Het aandeel van de uitstroom door werk en onderwijs is hierbij:
Aantal dossiers
Totale uitstroom door werk en onderwijs 2022 644
Totale uitstroom door werk en onderwijs 2023
Totale uitstroom door werk en onderwijs 2024
573
418
Verdeeld over de individuele gemeenten geeft de uitstroom het volgende beeld: Alblasserdam 42 Dordrecht 635 Hardinxveld-Giessendam 32 Hendrik Ido Ambacht 69 Papendrecht 83 Sliedrecht 92 Zwijndrecht 183 (de splitsing in individuele gemeenten is medio januari 2025 gegenereerd en wijkt daarbij af van het totale aantal dossiers per peildatum 31 december 2024) De uitstroom is in 2024 gedaald ten opzichte van het voorgaande jaren. Dit is met name een gevolg van de toenemende problematiek binnen het gehele bestand, waarbij zowel de mate van de dienstverlening als de duur van de inzet geleidelijk toeneemt. Hoewel het saldo van onze in- en uitstroom daarbij geheel in de pas loopt met de landelijke prognose biedt de gemaakte omslag in ons instrumentarium op dit moment nog te weinig rendement om ambities te realiseren. Ondanks de daling van de uitstroom zijn wel meer plaatsingen gerealiseerd t.o.v. het voorgaande jaar. Ontwikkelpotentieel bestand In de voorgaande jaren is gewerkt met de participatieladder als maatstaf voor het potentieel van de inwoners. Met de verschuivingen, die momenteel binnen het bestand plaatsvinden, is deze indeling niet langer praktisch om aan te kunnen sluiten bij het gewijzigde instrumentarium van onze dienstverlening. In 2024 zijn wij van start gegaan met een nieuwe indeling van het bestand in de vorm van een drietal profielen. 2.
Statushouders/ Wet Inburgering De uitvoering van de Wet inburgering 2021 vindt plaats onder een ander aansturingsniveau dan de Participatiewet. Dit jaar bereiken wij sinds de invoering van de Wet inburgering 2021 het laatste jaar van het driejarige inburgeringstraject waarmee zicht wordt geboden op de uitvoering van de wet op de volledige omvang van deze doelgroep, die naar verwachting ook de komende jaren gehandhaafd blijft. De inrichting van uitvoering bereikt daarbij zijn voltooiing. Gedurende dit proces is de verstrengeling tussen de Wet inburgering en de Participatiewet aanzienlijk toegenomen. Doordat de frictie in de aansturing toeneemt is in de vergadering van het Algemeen Bestuur in februari 2024 een toezegging gedaan tot het uitwerken van een bestuurlijke opdracht om te onderzoeken wat de beste vorm van organisatie is bij de uitvoering van de Wet inburgering 2021. De uitwerking hiervan ligt bij de lokale beleidsadviseurs inburgering en de resultaten worden in het voorjaar 2025 verwacht.
25
Aantal dossiers inburgering Aantal Gezins- en overige migranten
Instroom 2022
Instroom 2023
Instroom 2024
180
208
234
189
173
De statushouders vormen binnen het bestand een sterk groeiende doelgroep. Voor deze doelgroep is een aparte afdeling ingericht, waarbij naast de uitvoering van de inburgeringstrajecten, gestart is met de ontwikkeling van participatietrajecten naast de inburgeringstrajecten. We hebben deze groep geprioriteerd als kansrijk om meer uitstroom te realiseren. Naast ons reguliere instrumentarium is een regionale verbinder aangesteld voor de aansluiting op het werkgeversnetwerk, is de bemiddeling vanuit zowel Baanbrekend Drechtsteden (BBD) als het D-team van Randstad voor de doelgroep uitgebreid en ondergebracht bij de afdeling Inburgering. Ook wordt gekeken naar de inzet van andere ondersteuningsvormen voor deze doelgroep in de richting van werk en participatie. Door de voorgenomen vestiging van meerdere AZC’s in de regio en de toepassing van de Hotel- en accommodatieregeling (HAR) wordt ook voorgesorteerd op de situatie waarbij al tijdens het verblijf in het AZC of hotel een aanvang kan worden genomen in het bieden van inburgeringstrajecten (vroeginburgering) en werk, vooruitlopend op reguliere huisvesting. Vooruitlopend op de komst van het AZC in Dordrecht zijn wij in 2024 op beperkte schaal al gestart met het aanbieden van vroeginburgering aan 15 statushouders.
Door de huidige situatie in de opvang van asielzoekers, met een toename in zowel de duur van het verblijf in de (nood)opvang als het aantal verplaatsingen tussen de verschillende locaties, zien wij een duidelijke afname in de motivatie van statushouders in het inburgeringsproces. Hierdoor neemt ook de behoefte aan de toepassing van handhavingsmaatregelen toe. Binnen de afdeling wordt ook specifiek ingezet op de Impulsgroep (statushouders vallend onder de voorgaande Wet inburgering 2013). In 2024 is een uitstroom van deze doelgroep gerealiseerd van 131 inwoners waardoor de Impulsgroep is teruggebracht tot een totaal van 703 inwoners. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Om de toenemende afstand van de inwoners te overbruggen wordt door de GR Sociaal ingezet op nieuwe programma´s en instrumenten om enerzijds aansluiting te vinden op de behoeften van de inwoners en anderzijds om het aanwezige potentieel optimaal te ontwikkelen. Onze inzet richt zich op het bieden van ontwikkelmogelijkheden waarbij stapsgewijs wordt gewerkt aan het ontplooien van de zelfredzaamheid van de inwoner en in nauwere samenwerking tussen het regionale aanbod en de lokale maatschappelijke organisaties via een gemeentegerichte aanpak. De aansluiting van onze aanpak op de regionale arbeidsmarktinfrastructuren krijgt vorm in het Werkcentrum Drechtsteden (WC-D).
De vestiging in Dordrecht per 1 januari 2025 opengegaan. Thema’s die in de toekomst nader in kaart worden gebracht zijn o.a.: • De mismatch op de arbeidsmarkt en het gebruik van AI op dit vlak; • De dienstverlening aan nuggers en de verschillende belangen die hierbij spelen; • Kansen bij werkgevers, de toepassing van ontwikkelpaden en de ontsluiting O&O fondsen; • Kansen bij aansluiting op de Wetswijziging ‘van School naar Duurzaam werk (VSNDW), VSV en matchmakers. De concrete acties die binnen de gewijzigde aanpak hebben plaatsgevonden geven wij weer volgens de drie doelstellingen. 1. Wij helpen klanten zich te ontwikkelen naar werk door te doen Bij de nieuwe initiatieven binnen de aanpak van het veranderende bijstandsbestand is de focus vooral gelegd op een intensievere en meer maatwerk gerichte dienstverlening, waarbij veelal wordt samengewerkt tussen de Sociale Dienst Drechtsteden en Drechtwerk binnen de GR Sociaal. Daarnaast wordt via een gemeentegerichte aanpak ingezet op de ontwikkeling van netwerken, waarbij vanuit de GR Sociaal de aansluiting wordt gezocht met werkgevers, organisaties en initiatieven op lokaal niveau.
26
Deze netwerken dienen een prominente rol te vervullen bij de verdere uitwerking van ontwikkeltrajecten voor onze inwoners. In het kader van activering gaat de beschikbaarheid van vrijwilligerswerk, participatieplaatsen en (ondersteuning van) mantelzorg nadrukkelijk een rol spelen. Social Return On Investment (SROI) In de Drechtsteden is de SROI als arbeidsmarktinstrument gedelegeerd aan de GR Sociaal, waarbij wordt aangesloten op de regionale uitvoeringsagenda van de arbeidsmarktregio. Om het beleid op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt aan te passen is in de loop van 2024 een gedegen evaluatie uitgevoerd die in 2025 nader wordt uitgewerkt tot concrete beleidsvoorstellen. Werksetting/Werk Ontwikkel Punt In 2024 is gestart met een nieuw ontwikkelprogramma bij Drechtwerk, gericht op inwoners binnen de Participatiewet zonder specifieke indicatie voor beschut werk of de banenafspraak. Dit programma beoogt door het bieden van meer maatwerk en variatie in het werkaanbod om het potentieel van inwoners te stimuleren en door te ontwikkelen in de richting van zo regulier mogelijk werk en reguliere werkgevers. Hierbij richten wij ons op een aantal kansrijke sectoren in de regio, die zich aan het ontwikkelprogramma willen (ver)binden. Deze bedrijven voeren werkzaamheden uit in de werksetting bij Drechtwerk.
De doelstelling voor 2024 was daarbij gesteld op een deelname aan dit programma van 100 inwoners. Dit doel is behaald door een deelname van 84 inwoners aan het volledige programma en het volgen van individuele modules door 103 inwoners. Startbanen Dit betreft een nieuw initiatief voor inwoners met participatiewet uitkering die werkfit zijn en in principe klaar zijn om te starten met een betaalde baan, maar waar door uiteenlopende redenen nog geen geschikte baan voor is gevonden of waarbij nog een kleine ontwikkeling noodzakelijk is. Drechtwerk biedt een arbeidsovereenkomst voor 7 maanden, alle werksoorten en afdelingen zijn hiervoor beschikbaar en in totaal zijn er 25 plekken beschikbaar. In deze periode kunnen mensen werkervaring opdoen, worden afspraken gemaakt over doorontwikkeling en gaat de gezamenlijke zoektocht naar een passende baan onverminderd door. In Q4 2024 zijn er 12 mensen gestart in de betaalde baan en hiermee ook uitgestroomd uit de uitkering. Het project loopt ook in 2025 door. Gemeentegerichte aanpak Met de omslag is ingezet op het werken met gemeentegerichte teams om beter samen te werken op lokaal niveau. In 2024 hebben de gemeenteteams vorm gekregen en zijn met een aantal gemeenten stappen voor intensivering van de samenwerking. Daarbij wordt ook de aansluiting gezocht bij andere projecten binnen de gemeenten. Hieronder een aantal voorbeelden: •
•
• • • •
Alblasserdam: De samenwerking met Kansrijk Alblasserdam is geïntensiveerd. De aanpak met klassikale opleiding is omgebouwd naar instroom met een taalklas en meer maatwerk. Er wordt daarnaast ook ingezet op het verkrijgen van een praktijkverklaring, wat beter aansluit op de doelgroep. Dordrecht: Binnen het Nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid Dordt West zijn we betrokken bij de pijler Arbeidsmarkt en Bestaanszekerheid. Op basis van specifieke uitkeringen wordt geëxperimenteerd met Toekomstmakelaars, de Sociale Dienst Drechtsteden en Kickstart/Werkcentrum Drechtsteden, in een wijkaanpak die inwoners actief benaderen en onafhankelijk van de uitkering kunnen ondersteunen bij de weg naar werk. In dit initiatief zijn 109 kandidaten in begeleiding, waarvan inmiddels 15 een plek op de arbeidsmarkt hebben gevonden. Dit zijn deels bijstandsklanten, maar kunnen ook UWV-klanten, werkenden of inwoners zonder uitkering zijn. In samenwerking met Drechtwerk, Salios en Woonbron is gestart met een leerpraktijkcentrum in het Waterwiel. Hier kunnen inwoners in de eigen wijk ontwikkelstappen zetten naar betaald werk. Inmiddels zijn er 24 kandidaten aan de slag op diverse functies. Papendrecht: Met de gemeente Papendrecht zijn wij in overleg om de aansluiting tussen het lokale aanbod ‘Stap je fitter’ en de bijstandsklanten te verbeteren.
Sliedrecht: In de gemeente Sliedrecht is gestart aan een wijkaanpak vanuit de energietransitie. Daarbij worden inwoners actief benaderd en ondersteund in de richting van betaald werk. Zwijndrecht: De samenwerking met het leerwerkbedrijf Zwijndrecht Werkt, gericht op het matchen van inwoners met participatieplekken en andere sociale voorzieningen, is
27
•
geïntensiveerd. Hierbij worden 156 inwoners, die korter dan 2 jaar een uitkering ontvangen groepsgewijs uitgenodigd. Op 13 november en 20 november zijn de eerste 2 bijeenkomsten gehouden en zijn de start voor een individueel plan van aanpak met (ontwikkel)doelen. Tijdens het traject wordt de inwoner intensief begeleid. Daarnaast zijn we in Zwijndrecht nauw betrokken bij het programma Veerkrachtige Buurten. Veerkrachtige buurten is een gebiedsgericht programma gericht op de kwetsbaarste buurten van Zwijndrecht. In die wijken woont ook een groot deel van onze klantgroepen.
In 2024 zijn ook door de GR Sociaal de aanvragen opgesteld voor vangnetregeling voor de gemeenten Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht en Papendrecht. 2. Wij bieden klanten een (on)betaalde plaats die bij hen past Beschut werk Binnen de Participatiewet zien wij een geleidelijke toename van inwoners die door beperkingen een dusdanige mate van begeleiding en/of werkplekaanpassing nodig hebben, dat dit alleen in een beschutte omgeving te bieden is. Hierdoor wordt de doelgroep met een ‘beschut werk’ indicatie eveneens groter. Om deze inwoners passend werk en/of ontwikkelingsgerichte activiteiten te bieden maken wij o.a. gebruik van de infrastructuur van Drechtwerk. Om het voor werkgevers aantrekkelijker te maken beschutte werkplekken aan te bieden hebben we dit jaar de begeleidingsvergoeding voor beschut werk verhoogd van € 295,- per maand naar € 700,- per juli 2024. Hiervoor zijn middelen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk. Eind 2024 beschikken 187 inwoners over een indicatie beschut werk waarvan er 128 aan het werk zijn. Er zijn 10 beschut werkers in dienst genomen bij reguliere werkgevers. Ook zijn er 2 beschut werkers van Drechtwerk Actief doorgestroomd naar Drechtwerk Detacheren & Begeleid Werken. Het effect van de verhoogde begeleidingsvergoeding per 1 juli 2024 is in deze resultaten nog niet direct zichtbaar.
Alle inwoners met een nieuw beschut indicatie zonder dienstverband zijn opnieuw gescreend op mogelijkheden door ontwikkelcoaches. Dit heeft geleid tot 5 plaatsingen. Parttime werken Waar parttime werk in voorgaande jaren veelal werd gezien als opstap naar volledige uitstroom is dit voor de huidige en toekomstige samenstelling van het bestand veel minder het geval. Een groot deel van de inwoners verblijven al langdurig in de uitkering en velen kennen verschillende problematieken waardoor parttime werk tijdelijk dan wel langdurig de hoogst haalbare optie is. De toename aan de behoefte van parttime werk is vooral gelegen in het groeiende aantal statushouders waarbij wordt ingezet op combinaties van inburgering en werk, personen met zorgtaken (b.v. voor kinderen (gecombineerd met een tekort aan kinderopvang), mantelzorgers) maar ook personen met gezondheidsklachten, die daardoor niet in staat zijn volledig aan het werk te gaan. In deze gevallen kan parttime werk wel een duidelijke rol vervullen in de ontwikkeling van een sociaal netwerk en het bieden van een zekere stabiliserende factor binnen de huishouding van de klant. Omdat de arbeidsmarkt voor de doelgroep vaak flexibel van aard is hebben deze inwoners vaak wisselende inkomsten. Deze schommelingen creëren financiële onzekerheid en vergroten de kans op problemen met bijvoorbeeld de betaling van vaste lasten.
In de praktijk betekent dit dat het merendeel van onze inzet zit in doelstellingen op het gebied bestaanszekerheid en veel minder op ontwikkelen naar werk. 3. Wij houden klanten die betaald aan het werk zijn, aan het werk Naast de reguliere taken van de GR Sociaal op het vlak van nazorg bij plaatsing van inwoners op een arbeidsplaats is de aandacht gericht op de doorontwikkeling van arbeidspotentieel. Dit gebeurt bij Drechtwerk en lokale werkbedrijven. De inzet op het doorontwikkelen van inwoners heeft zijn weerslag op het gerealiseerde verzuimpercentage. Bij Drechtwerk is dit in 2024 afgesloten op 11,32% ten opzichte van 15% volgens de landelijke benchmark. Met de geleidelijke afname van het aantal inwoners onder de Wet Sociale Werkvoorzieningen (Wsw) en toename van de Participatiewet wordt de dienstverlening van Drechtwerk verlegd naar het gebruik van een nieuw instrumentarium dat aansluiting biedt aan de specifieke behoeften van deze doelgroepen. De gegevens hieronder geven een schets van de ontwikkelingen van inwoners in de Wsw en Participatiewet.
28
Deelnemers 2022
Deelnemers 2023
Deelnemers 2024
Wsw
901
851
792
Begeleid werken
86
78
74
Beschut werken
89
114
128
Het beoogde veranderingsproces voor Drechtwerk sluit daarbij aan op de landelijke inzet om de huidige sociale ontwikkelbedrijven door te ontwikkelen tot een nieuwe toekomstbestendige sociale infrastructuur. De hoofdlijnen hiervoor zijn aangegeven in de kamerbrief van 15 oktober 2024, die de komende jaren in uitvoering worden genomen. Ontwikkelcoachteam Drechtwerk Dit team zet in op het kwalitatieve aspect van beschut werk. Met de pilot ‘Ontwikkelcoaches’ zijn stappen genomen om het proces te vereenvoudigen en de coaching van beschut werkers te professionaliseren en te verbreden. In deze pilot heeft een gespecialiseerd team de regie over een traject met elke beschut werker met ontwikkelpotentieel. Naar verwachting stijgt daardoor de gemiddelde loonwaarde van de beschut werkers waarmee de bestaanszekerheidssituatie wordt verbeterd. Pilot ontwikkelcoach lokale werkbedrijven In samenwerking met de ontwikkelbedrijven Stroomlijn en Opnieuw & Co is de pilot gestart waarbij de SDD de kosten vergoedt van een ontwikkelcoach bij deze bedrijven. Dit is vergelijkbaar met het ontwikkelcoachteam bij Drechtwerk, waarbij ontwikkelcoaches op een breed scala aan aspecten op locatie ondersteuning bieden. De ervaring die voortkomt uit deze beide projecten wordt gebruikt om tot nieuwe vormen van begeleiding en coaching te komen.
DrechtwerkActief Door gerichte acties is het aanbod van werk en werk-leertrajecten, ondanks fluctuaties, stabiel gehouden en is het perspectief naar de toekomst verbeterd. Drechtwerk Groen Gedurende 2024 was er voor DrechtwerkGroen sprake van een onderbezetting. De gerealiseerde omzet was echter hoger, waardoor het exploitatieresultaat positiever uitvalt dan geraamd. Aan het begin van het jaar is de keuze op de duurzaamheidsambitie gemaakt om een aantal werkzaamheden buiten de Drechtsteden niet meer in opdracht te nemen. De werkzaamheden binnen de Drechtsteden zijn wel toegenomen. De LeerlijnGroen kan inmiddels 18 leer-ontwikkelplaatsen aanbieden. Daarnaast is er een samenwerking in deze Leerlijn met twee (Groen)aannemers, waardoor medewerkers doorkunnen stromen naar een hoger niveau en de kansen op de arbeidsmarkt toenemen. Ook wordt een praktijkgerichte opleiding voor maaiwerkzaamheden aangeboden aan een groep medewerkers. Drechtwerk Detachering&Begeleid Werken In 2024 lag de focus op het fuseren van de afdeling Detacheren & Begeleid Werken en BBDetacheren BV. Vanuit 1 detacheringsorganisatie werken geeft duidelijkheid en herkenbaarheid in de markt (eenduidige werkgeversbenadering). Het instrument “detachering” kan nu vanuit 1 gezamenlijke visie, aanpak en werkwijze worden vormgegeven.
Het was een flinke operatie maar tegelijkertijd ook een leerzaam proces en leuk om met elkaar aan zo`n opdracht te werken. Drechtwerk Energie Vanuit het energieprogramma is de aandacht gericht op diverse activiteiten. Daarbij zijn themaweken, een roadshow en bewegingsactiviteiten georganiseerd. Met het medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) is een score behaald van 7,3. Drechtwerk trajectbegeleiding In deze pilot Ontwikkelcoaches hebben medewerkers een gericht ontwikkelplan gekregen.
29
Dit heeft geleid tot door/uitstroom, afspraken en doelstellingen rondom in/door en uitstroom Wsw/Nieuw Beschut 2025 en er staat een professionele afdeling trajectbegeleiding die werkt volgens de Supported Employment methodiek. DrechtwerkCollege Vanuit DrechtwerkCollege zijn diverse opleidingen, workshops en trainingen georganiseerd voor een grote groep medewerkers. Daarbij hebben 97 medewerkers hun certificaat taal, rekenen en digitale vaardigheden behaald. Wat heeft het gekost? Ontwikkelen naar werk
Najaarsbrief
Begroting na wijziging
Verschil t.o.v. Najaarsbrief
Jaarrekening
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Drechtwerk
48.087
47.837
-250
48.622
48.372
-250
49.379
49.129
-250
757
757
0
Inburgering
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Participatie
8.838
9.674
836
8.838
9.674
836
8.074
8.910
836
-764
-764
0
0
270
270
0
270
270
0
270
270
0
0
0
56.925
57.781
856
57.460
58.316
856
57.453
58.309
856
-8
-8
0
Statushouders Totaal Bedragen x € 1.000
De bij de voorjaarsbrief gevraagde en akkoord gegeven beschikbaarstelling van de bestemmingsreserve t.b.v. de vervanging van het HRM pakket van het onderdeel Drechtwerk is dit jaar volledig ingezet. Deze bestemmingsreserve kan daarmee worden afgesloten.
Reserves Drechtwerk
Begroting na wijziging
Najaarsbrief
Verschil t.o.v. Najaarsbrief
Jaarrekening
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Mutaties reserves
0
250
250
0
250
250
0
250
250
0
0
0
Totaal
0
250
250
0
250
250
0
250
250
0
0
0
Bedragen x € 1.000
Het verloop van de begrote en geprognosticeerde cijfers is als volgt weer te geven: Omschrijving
Lasten
Baten
Saldo
Begroting na wijziging
56.925
57.781
-856
Drechtwerk
535
535
0
Drechtwerk prognose Najaarsbrief 2024
535
535
0
Mutaties Najaarsbrief 2024
Totaal mutaties Najaarsbrief 2024
535
535
0
Totaal prognose t/m Najaarsbrief
57.460
58.316
-856
Realisatie
57.453
58.309
-856
Resultaat
8
8
0
Bedragen x € 1.000
30
Drechtwerk Het jaarresultaat 2024 laat ten opzichte van de voorjaarsbrief een gewijzigde (verhoogde) gemeentelijke bijdrage zien van € 0,53 mln. Hiervan is vanuit rechtswege een incidentele post opgenomen van € 0,4 mln. voor het vormen van WW voorziening vanuit de Werxaam b.v. Hieronder worden op hoofdlijnen de afwijkingen ten opzichte van de voorjaarsbrief in beeld gebracht;
NB. in het hierboven gepresenteerde resultaat is verwerkt de nog op te halen resterende Rijkssubsidie 2024 bij de deelnemende gemeenten van totaal € 487.000. Het feitelijke resultaat t.o.v. de vastgestelde begroting/voorjaarsbrief is voor het onderdeel Drechtwerk daarmee € 1,02 mln. Inburgering De lasten en baten 2024 SPUK Wet inburgering 2021 zijn niet opgenomen in de jaarrekening 2024. Het betreft een gemandateerde taak. Hierdoor lopen de lasten en baten via de DVO in plaats van de begroting GR Sociaal. De financiële jaarverantwoording 2024 is daarom niet opgenomen in dit jaarverslag maar is op 21 januari jl. separaat aan de gemeenten verstuurd. Ten tijde van de opstelling van de jaarrekening 2024 zijn nog niet alle 7 DVO's getekend. De DVO's zijn voor twee jaar, te weten; 2024 en 2025. Er is overeenstemming bereikt over de financiering van de formatie. De extra formatie 2024 is niet in rekening gebracht bij de gemeenten. Het betreft een voordeel voor gemeenten van € 0,44 mln. Participatie De baten Participatie zijn in lijn met de begroting. De middelen zijn uitgegeven aan instrumentarium voor re-integratie en ook aan projectmatige en experimentele aanpak. De oorzaak van het overschot is dat nog niet alle beschutte plekken zijn ingevuld en daarom nog geen werkbegeleiding nodig is. Per saldo een positief resultaat van € 0,47 mln. Dit bedrag wordt afgerekend met de gemeenten.
Inzet apparaat Vanuit het budget Participatie wordt € 0,8 mln. aan apparaat Ontwikkelen naar Werk gefinancierd. Hiervan worden taken gefinancierd, die in eigen beheer worden uitgevoerd. De lasten zijn verwerkt op het onderdeel apparaat. Regionale Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden 2024 Het budget is bedoeld om de samenwerking en de gezamenlijke publieke werkgeversdienstverlening in de 35 arbeidsmarktregio's duurzaam te ondersteunen en te versterken. De besteding in 2024 is conform de Regionale Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden 2024 waar ook het op te zetten Werkcentrum Drechtsteden onder valt. De financiële en inhoudelijke eindverantwoording verloopt via het Algemeen Bestuur van de Arbeidsmarktregio. Het overschot van € 0,12 mln. is bij de jaarrekening overgeheveld naar 2025 en is toegevoegd aan de begroting Werkcentrum Drechtsteden 2025.
31
Dekking Uitvoeringsagenda AMR Drechtsteden 2024
lasten
baten
Regulier budget Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden
423.704
Overheveling saldo 2023 uitvoeringsprogramma AMR Drechtsteden
403.224
Subsidie Regionaal verbinder statushouders
132.840
Dichterbij dan je denkt
140.000
Gemeente Alblasserdam Bijdrage
12.000
Werkcentrum Drechtsteden
599.516
Regionale Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden
392.034
Overheveling overschot naar 2025
-120.218 991.551
991.551
Impuls Statushouders De baten worden gebruikt voor de inzet van consulenten team Impuls statushouders (lasten worden verantwoord onder apparaat). Het welkomstprogramma en de inzet van menukaarten worden gefinancierd uit Participatie. De bijdragen van de gemeenten zijn als volgt weer te geven voor deze Opgave: Bijdragen gemeenten inclusief DVO's Opgave Ontwikkelen naar werk Statushouders
Begroting na wijziging
Verschil t.o.v. Najaarsbrief
Jaarrekening
Najaarsbrief 270
270
270
0
Participatie
8.391
8.391
7.918
-473
Inburgering
0
0
0
0
Drechtwerk
34.691
35.460
35.710
250
Totaal
43.352
44.121
43.899
-223
Bedragen x € 1.000
32
2.4 ZORGEN VOOR ONDERSTEUNING Doelen Nummer
Doelstelling
4.1
Wij indiceren en voeren regie op de beoogde effecten van de ingezette maatwerkondersteuning
4.2
Wij zorgen voor de ondersteuning die nodig is om mee te doen naar vermogen en richten ons op ontwikkeling waar mogelijk. Wij zorgen voor ondersteuning voor klanten die nodig is om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen wonen.
4.3
Wat hebben wij bereikt? De voorzieningen In 2024 zijn 11.386 nieuwe meldingen onderzocht van inwoners die een beroep hebben gedaan op ondersteuning uit de Wmo, tegenover 11.330 in 2023. Voor 2024 zijn op basis van de onderzochte meldingen 24.760 nieuwe indicaties afgegeven. Verder zijn er 7.710 heronderzoeken uitgevoerd (2023: 6.048). In totaal ging het in 2024 om 37.880 actieve indicaties, wat daarmee licht toenam ten opzichte van het jaar daarvoor (2023: 37.7850 indicaties). Ook het aantal inwoners dat gebruik maakte van een Wmo-maatwerkvoorziening in 2024 steeg iets 20.374 (2023: 20.214). De grootste groepen binnen de afgegeven indicaties zijn huishoudelijk ondersteuning, vervoer en begeleiding/dagbesteding. Dit zijn de terreinen waarop wij ons in de komende periode zullen moeten concentreren met betrekking tot mogelijke ombuigingen. Daarnaast had een aanzienlijk deel van de unieke Wmo-gebruikers in 2024 tussen de twee en zes indicaties: bijna twee-derde van het totaal. Klanten met slechts één indicatie vormden ongeveer een derde van de totale klantenpopulatie. De groep met meer dan zes indicaties is relatief klein, maar omvat vaak intensieve voorzieningen en woningaanpassingen. Wat betreft het klantenaantal zien we op huishoudelijke ondersteuning een lichte groei van 0,7%, vergelijkbaar met vervoer, waar de groei 0,8% bedraagt.
Bij begeleiding is sprake van een iets sterkere stijging van 2,7%, terwijl dagbesteding juist een krimp laat zien van 1,8%. Opvallend op elke voorziening, maar met name op begeleiding en dagbesteding, is de aanzienlijke discrepantie in klantaantallen tussen de verschillende gemeenten. Cijfers per voorziening: aantal klanten per voorziening op 31-12-2024 Huishoudelijke Realisatie Groei/krimp Realisatie Ondersteuning 2023 31-8-2024 2024 Alblasserdam 542 -0,18 567 Dordrecht 3857 -0,44 3825 Hardinxveld-Giessendam 434 3,46 464 Hendrik Ido Ambacht 792 0,00 804 Papendrecht 1062 -0,56 1076 Sliedrecht 787 1,02 786 Zwijndrecht 1565 0,77 1577 Totaal 9039 0,12 9098 Individuele Begeleiding Alblasserdam Dordrecht Hardinxveld-Giessendam Hendrik Ido Ambacht Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal
Realisatie 2023 143 1404 145 186 266 244 443 2831
Groei/krimp 31-8-2024 13,29 -4,27 2,76 0,54 -6,77 4,92 4,74 -0,74
Realisatie 2024 178 1345 156 201 275 272 480 2907
Groei/krimp 31-12-2024 4,6% -0,8% 6,9% 1,5% 1,3% -0,1% 0,8% 0,7% Groei/krimp 31-12-2024 24,5% -4,2% 7,6% 8% 3,4% 11,5 8,4% 2,7%
33
Dagbesteding
Realisatie 2023
Realisatie 2024
74 422 89 80 116 128 143 1052
Groei/krimp 31-8-2024 1,35 -6,16 0,00 -7,50 -11,21 0,78 5,59 -3,33
Realisatie 2023 678 4354 613 878 1312 1435 1904 11174
Groei/krimp 31-8-2024 1,03 0,96 -1,96 -0,46 0,91 0,63 -2,05 0,13
Realisatie 2024
Alblasserdam Dordrecht Hardinxveld-Giessendam Hendrik Ido Ambacht Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Drechthopper Alblasserdam Dordrecht Hardinxveld-Giessendam Hendrik Ido Ambacht Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal
75 388 97 71 106 129 167 1033
722 4444 609 857 1322 1462 1860 11266
Groei/krimp 31-12-2024 1,4% -8,1% 9% -11,3% -8,6% 0,8% 16,8% -1,8% Groei/krimp 31-12-2024 6,5% 2,1% -0,7% -2,4% 0,8% 1,9% -2,3% 0,8%
Wat hebben wij daarvoor gedaan? 4.1 Wij indiceren en voeren regie op de beoogde effecten van de ingezette maatwerkondersteuning Wmo naar de voorkant Met de pijler Wmo naar de voorkant was het doel om 5% van de meldingen via andere oplossingen dan maatwerkvoorzieningen af te handelen. Doordat consulenten en wijkteammedewerkers gezamenlijk naar ondersteuningsvragen kijken en hier zoeken naar de best en goedkoopst passende oplossing, zien we dat al meer vragen in het voorveld worden opgepakt. Verdere samenwerking met gemeenten en verbinding met de wijkteams blijven nodig om doelen hierop te realiseren. In de Najaarsbrief benoemden we maatschappelijke en arbeidsmatige ontwikkelingen die ook onze organisatie beïnvloeden. Dit leidde tot achterstanden in het afhandelen van meldingen en aanvragen. Dankzij het project achterstanden, gerichte acties en de bovengemiddelde inzet van consulenten zijn deze aanzienlijk teruggedrongen. In januari was 31% van de meldingen en 54% van de aanvragen op tijd afgehandeld, in november was dit respectievelijk 85% en 79%. We blijven in 2025 inzetten op het versnellen van afhandeling. Daarnaast hebben we in het najaar een voorstel ingediend bij het Algemeen Bestuur (AB) voor onderzoek naar de invloed van wachtlijstbeleid.
Het AB heeft ingestemd met dit onderzoek waarbij de betekenis van wachttijden, het zelfoplossend vermogen van inwoners, tussentijdse oplossingsstrategieën en mogelijke prioritering op basis van inkomen centraal staan. De uitkomsten worden in de zomer van 2025 verwacht. 4.2 Wij zorgen voor de ondersteuning die nodig is om mee te doen naar vermogen en richten ons op ontwikkeling waar mogelijk. Normaliseren van ondersteuning De inzet op voorliggende voorzieningen, met de focus op individuele begeleiding (IB), laat daar waar men een start heeft gemaakt in het voorveld een beweging zien in de afname van het aantal afgegeven indicaties voor maatwerkvoorzieningen in de categorieën 0 en 1. Hoewel over de gehele linie (0 t/m 4) de klantaantallen nog niet dalen, blijft de groei wel stabiel wat op zichzelf al een belangrijke realisatie is. Deze trend zal naar verwachting doorzetten, maar naast dat veranderingen in vraag en ondersteuning doorgaans met enige vertraging doorwerken, vraagt een verdere afname in de vraag naar maatwerkvoorzieningen om uitbreiding en versterking van voorliggende voorzieningen.
34
Nieuwe indicaties afgegeven voor IB0 en IB2 in 2023 en 2024 Gemeente 2023 IB0 2024 IB0 Hendrik-Ido-Ambacht 16 5 Zwijndrecht 23 22 Dordrecht 93 81 Alblasserdam 17 5 Hardinxveld- Giessendam 13 7 Papendrecht 19 16 Sliedrecht 20 19
2023 IB1 118 266 796 68 80 179 133
2024 IB1 73 194 755 54 55 111 127
Door lichte ondersteuning via voorliggende voorzieningen te bieden, worden signalen vroegtijdig opgepakt en krijgen inwoners tijdig hulp. Dit voorkomt onnodige doorverwijzingen naar zwaardere zorg, verlaagt de druk op maatwerkvoorzieningen en benut middelen efficiënter. De samenwerking binnen de toegang, vastgelegd in gemeentelijke verordeningen, vormt hierin een stevige pijler. Voorzieningen zoals lichte begeleiding en dagbesteding worden pas geïndiceerd na afstemming met lokale teams en verkenning van alternatieven. De fysieke aanwezigheid van consulenten in deze lokale teams, versterkt de verbinding en bevordert samenhang den doelmatigheid in het sociaal domein. 4.3 Wij zorgen voor ondersteuning voor klanten die nodig is om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen wonen. Focus op zelfredzaamheid In 2024 startte Powerful Ageing als pilot binnen Herstelgerichte Ondersteuning, gericht op het verlengen van zelfstandig wonen en het verminderen van Wmo-aanvragen. De pilot wordt uitgevoerd in 6 Drechtstedengemeenten en kwam in de 2e helft van 2024 goed op gang. Inmiddels zijn er in twee gemeenteraden moties aangenomen met de oproep om deze pilot te stoppen en vroegtijdig te evalueren. Het Algemeen Bestuur zal hierover met elkaar in gesprek gaan. Dit staat eind maart op de planning.
Totaaloverzicht Powerful Ageing Drechtstedengemeenten t/m 31-12-2024 Realisatie t/m juli 2024 Klanten aangemeld en gebeld 339
Realisatie t/m december 2024 917
Geen intake (exclusiecriteria, geen contact, overig)
155
360
Intake gepland
184
557
Uitgevoerde intakes
96
306
Geen PA en Wmo/exclusiecriteria
1
20
Interventie niet akkoord
58
175
Interventie akkoord
33
68
Deelnemer wil niet
14
37
Bestuurlijke opdracht en toekomstbestendig sociaal domein Het realiseren van een toekomstbestendig sociaal domein vraagt om gerichte ombuigingen, efficiënter inzetten van middelen en een andere kijk op hulpvragen. Programma’s als Powerful Ageing tonen hoe kostenbeheersing en ondersteuning kunnen samengaan. Ook Simpel Switchen biedt kansen, hoewel dit programma nog in een vroege fase zit en we daarom nog niet van realisatie kunnen spreken. Vooral de samenwerking met Ontwikkelen naar werk en het UWV is hierin tot nu toe een belangrijke stap voorwaarts. Samen met de gemeenten Dordrecht en Zwijndrecht en partnerorganisaties zoals MEE-Vivenz en Stichting Jeugdteams ZHZ werkten we in 2024 aan een plan voor de versterking van de toegang tot ondersteuning. Tegelijk verkenden we de verbetering van de samenwerking tussen GR Sociaal en DGenJ voor toezicht, inkoop, contractmanagement en het aanpakken van voortijdig schoolverlaten en jeugdwerkloosheid. De uitkomsten van deze verkenningen, inclusief advies, worden in 2025 verwacht.
35
De in 2024 verzamelde input vormt de basis voor verdere stappen, waarbij we samen met gemeenten blijven werken aan de betere benutting van middelen en beheersbare kosten, met oog voor de inwoners die de meeste ondersteuning nodig hebben. Landelijke ontwikkelingen Landelijk houdbaarheidsonderzoek Wmo Het houdbaarheidsonderzoek naar de Wmo 2015 als gezamenlijk project van het Rijk en gemeenten, bestaat uit twee fasen. Fase A is gestart met de historische analyse. In oktober 2024 is het tweede deelrapport in deze fase, betreffende de sociale basis en de houdbaarheid van de Wmo, opgeleverd. De bevindingen uit het onderzoek, zoals beschreven in de Kamerbrief van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Kamerstuk 29 538, nr 362), tonen aan dat een versterking van de sociale basis kan bijdragen aan het dempen van de zorgvraag, maar dat effecten lastig te kwantificeren zijn. Na het volledig afronden van fase A en B worden gerichte beleidsvoorstellen medio zomer 2025 verwacht. Inkomensafhankelijke bijdrage Wmo Het advies van de Raad van State heeft geleid tot aanpassingen, wat het wetsvoorstel heeft vertraagd. In december 2024 werd bekend dat de invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage is verschoven naar 1 januari 2027, wat een jaar later is dan oorspronkelijk gepland.
IZA en GALA In 2024 hebben wij in het kader van Ouderen wonen langer zelfstandig thuis, deelgenomen aan regionale sessies met betrekking op thuisplusflats en maatwerk Wmo. De sessies hebben geleid tot het concept Integraal Transformatieplan Waardenland, dat in januari 2025 door de regiegroep is ingediend als stap in de benodigde transformaties in zorg en welzijn. Binnen onze contractafspraken is ruimte gecreëerd voor gebiedsgerichte contracten, zoals thuisplusflats, ter ondersteuning van deze ontwikkelingen en de doelen van IZA, GALA en DOS. De impact van de transformatie op het sociaal domein is nog niet kwantificeerbaar, maar het is van belang om te voorkomen dat kosten worden afgewenteld op gemeentelijke taken. Gemeenten zijn hierbij aan zet, maar ervaren onvoldoende zeggenschap over invulling en financiering. Om de positie van gemeenten te versterken, heeft de VNG zich op dit moment teruggetrokken uit de onderhandelingen met Rijksoverheid, zorgkantoren en zorgverzekeraars. Wij hopen dat dit bijdraagt aan de onderhandelingen.”
36
Wat heeft het gekost? Zorgen voor ondersteuning
Najaarsbrief
Begroting na wijziging
Verschil t.o.v. Najaarsbrief
Jaarrekening
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Hulpmiddelen
5.960
5.960
0
5.960
5.960
0
5.454
5.454
0
-506
-506
0
Vervoer
11.074
11.074
0
11.194
11.194
0
11.043
11.043
0
-151
-151
0
Huishoudelijke ondersteuning
30.678
30.678
0
31.852
31.852
0
32.036
32.036
0
184
184
0
Begeleiding en kortdurend verblijf
35.129
35.129
0
34.089
34.089
0
34.393
34.393
0
304
304
0
Totaal
82.841
82.841
0
83.095
83.095
0
82.926
82.926
0
-169
-169
0
Bedragen x € 1.000
Omschrijving
Lasten
Baten
Saldo
Begroting na wijziging
82.841
82.841
0
Vervoer
120
120
0
Begrotingswijziging Stroomlijn
120
120
0
Huishoudelijke ondersteuning
1.174
1.174
0
Herstelgerichte ondersteuning en aanpassing indexering
1.174
1.174
0
Begeleiding en kortdurend verblijf
-1.040
-1.040
0
Lagere uitgaven
-1.040
-1.040
0
Mutaties Najaarsbrief 2024
Totaal mutaties Najaarsbrief 2024
254
254
0
Totaal prognose t/m Najaarsbrief
83.095
83.095
0
Realisatie
82.926
82.926
0
Resultaat
169
169
0
Bedragen x € 1.000
Het resultaat op de lasten en baten ten opzichte van de prognose in de Najaarsbrief 2024 bedraagt circa € 0,17 mln. positief. Het overschot wordt voornamelijk veroorzaakt door de lagere lasten op de woonvoorzieningen (hulpmiddelen). Hieronder volgt een nadere toelichting per voorziening. Hulpmiddelen: Het overschot op de Hulpmiddelen bedraagt bijna € 0,5 mln. Toch zijn er onderling per gemeente verschillen door lokaal meer-minder gebruik, met name bij de woningaanpassingen. Grote woningaanpassingen zijn slecht te voorspellen. Vervoer: Het individueel Vervoer laat een kleine overschrijding zien van € 69.000 veroorzaakt door hogere lasten (o.a. scootmobielen, etc.). Daarnaast hebben we in 2024 te maken gehad met een lager ritvolume, waardoor de opbrengst eigen bijdrage Drechthopper iets achterblijft op de begrote baten in de begroting. Stroomlijn (die het collectief vervoer uitvoert) heeft 2023 afgesloten met een positief resultaat van € 0,2 mln. In de Najaarsbrief hielden we rekening met een negatief saldo van € 0,12 mln. (door bijstelling van de begroting door Stroomlijn). Per saldo is er op vervoer een positief saldo van € 13.000.
37
Huishoudelijke ondersteuning: De voorziening Huishoudelijke ondersteuning sluit het jaar af met een overschrijding van € 1.2 mln. ten opzichte van de begroting. Bij de Najaarsbrief 2024 hielden we rekening met maximaal € 1 mln. hogere lasten. De verwachte besparing door inzet van herstelgerichte ondersteuning op de maatwerkvoorzieningen Huishoudelijke Ondersteuning is nog niet gehaald doordat er later is gestart in 2024. Begeleiding en kortdurend verblijf: Bij de voorziening Begeleiding en kortdurend verblijf is sprake van een overschot van de begroting met ruim € 0,7 mln. Bij de Najaarsbrief hielden we rekening met € 1 mln. lagere uitgaven. De uitgaven van de Pgb's zijn hoger uitgevallen. De bijdragen van de gemeenten zijn als volgt weer te geven voor deze Opgave: Bijdragen gemeenten inclusief DVO's Opgave Zorgen voor ondersteuning
Begroting na wijziging
Najaarsbrief
Jaarrekening
Verschil t.o.v. Najaarsbrief
Hulpmiddelen
5.960
5.960
5.452
-508
Vervoer
10.674
10.769
10.661
-108
Huishoudelijke ondersteuning
28.178
29.171
29.348
177
Begeleiding en kortdurend verblijf
35.129
34.089
34.393
304
Totaal
79.941
79.989
79.855
-134
Bedragen x € 1.000
38
2.5 BEDRIJFSVOERING Doelen Nummer
Doelstelling
5.1
We zijn als organisatie in control en transparant over hoe we onze middelen inzetten en welke effecten (driehoek; doelen, middelen en legitimiteit) we daarmee in het kader van publieke waarde bereiken. Het is voor ons vanzelfsprekend dat wij pro actief samenwerken in ons netwerk om het goede voor de klant te realiseren
5.2 5.3
Onze interne bedrijfsvoering is op orde en logisch ingedeeld.
Wat hebben wij bereikt? De belangrijkste doelstelling voor bedrijfsvoering is dat we als organisatie in control zijn en transparant zijn over hoe we onze middelen inzetten en welke effecten we daarmee in het kader van publieke waarden bereiken. De effecten die we bereiken worden nadrukkelijk bij de inhoudelijke opgaven vermeld. In deze paragraaf zoomen we meer in op specifieke resultaten op bedrijfsvoering. Als we het over bedrijfsvoering en apparaat hebben gaat het hier om: • Het uitvoerende personeel (alle consulenten, administratie, medewerkers telefonie etc.) • Het personeel dat in bedrijfsvoering de opgaven ondersteund en adviseert (beleid, P&C, ICT etc.) • Budgetten als opleidingen, ICT, kosten servicegemeente, facilitair/gebouw, juridische kosten • Treasury.
Wat zijn belangrijke punten in de bedrijfsvoering in 2024? De grootste uitdagingen en bereikte resultaten in 2024 zijn: 1. In het afgelopen jaar hebben we een verloop gehad wat gemiddeld is. Wat wel een nadeel is dat het vinden van kwalitatief personeel steeds lastiger is. Werken in het sociaal domein is wel een voordeel, sollicitanten wil graag een maatschappelijke bijdrage leveren. De periode waarin nieuwe medewerkers volledig worden ingewerkt. Het programma onboarding heeft veel aandacht en het opleiden van "Samen Wijzer" werd verbetert en zal verder doorontwikkeld worden. 2. Het positieve resultaat op apparaat wordt met name verklaard door nog niet ingevulde vacatures in de 2024 en niet volledig kunnen uit nutten van het opleidingsbudget. 3. ICT Beweegt is uiteindelijk pas in Q2 afgerond en heeft dus in 2024 toch nog een forse investering gevergd op het gebied van inzet van medewerkers en extra middelen. De samenwerking met KPN en de SGD vergt ook de nodige inzet waarbij het team zich met name richt op het continueren van de dienstverlening voor inwoners en medewerkers. In Q4 is een onderzoek gestart naar de inrichting van de ICT binnen de GR Sociaal. De ontwikkelingen stagneren door dat we niet van de juiste functies hebben. Hierdoor duren projecten heel lang en deze worden onvolledig opgeleverd. Het onderzoek zal begin 2025 worden opgeleverd.
Door een onvolledige ICT inrichting hebben medewerkers binnen de ICT veel zaken moeten doen die niet passend waren, maar wel het doel hadden om te ICT draaiend te houden. 4. Het inkooptraject voor Huishoudelijke Ondersteuning is dit jaar succesvol afgerond. Met de invoering van het bandbreedtemodel is er meer duidelijkheid en daarmee rechtszekerheid voor cliënten. Andere succesvol afgeronde trajecten waren onder meer Arbeidskundig, Medisch en Psychologisch onderzoek en Complexe woningaanpassingen. Complexe woningaanpassingen is gericht op het verwijderen van woonvoorzieningen en het uitvoeren van woningaanpassingen. Resultaat van de nieuwe contracten is dat klanten nog maar te maken hebben met één leverancier voor zowel woonvoorzieningen als woningaanpassingen, dit voorkomt onduidelijkheid en ruis. Voor Beschermd Wonen heeft er een kostprijsonderzoek plaatsgevonden, hierdoor zijn er na een zorgvuldig traject van inspraak, nieuwe tarieven aangenomen en geïmplementeerd vanaf 1 januari 2025.
39
5.
In de loop van 2024 zijn we gestart met een procesverbeteringsprogramma "Samen Verbeteren" dit project bestaat uit Quick Wins en grote proces verbeteringen, De eerste twee processen zijn "Kennismaking" en "Ontwikkelen naar Werk", Voor een deel worden hiervoor eigen medewerkers ingezet en een deel werd door een externe bedrijf welke gespecialiseerd is in procesverbeteringen. Dit bedrijf heeft medewerkers opgeleid en meegenomen in de processen. In het tweede deel van 2025 moeten de medewerkers zelfstandig procesverbeteringen kunnen uitvoeren. Helaas is door aanbestedingsproblematiek de samenwerking met de externe partij gestopt. Het doel van de procesverbetering is om uiteindelijk een ombuiging te realiseren. Door de externe partij is een inschatting gemaakt dat mogelijk € 3 mln in 2029 zou moeten zijn.
6. In het laatste deel van 2024 zijn we gestart met RPA. Hier is wel tijd in geïnvesteerd, hiervan zijn in 2024 zijn nog geen resultaten geboekt, deze zijn pas in 2025 te verwachten. 7. De gemeentedashboards zijn opgeleverd in 2024 en daarnaast zijn voor de opgaven Ondersteuning naar Zorg en Bestaanszekerheid dashboards opgeleverd. Verder zijn alle opgaven voorzien van operationele sturingsinformatie met behulp van de rapportagetool Cognos. In Q3 is gestart met de werkzaamheden voor het vervangen van het huidige dataplatform in samenwerking binnen de Drechtsteden. Met alle gemeenten hebben periodiek gesprekken plaatsgevonden over de performance van de GR sociaal. 8. Team Communicatie heeft de communicatie in 2024 verzorgd voor de Arbeidsregio Drechtsteden. Vele campagnes zijn bedacht en ondersteund, 9. Integratie van de bedrijfsvoering tussen de SDD en Drechtwerk is gestart met een onderzoek naar de samenwerking. Begin 2025 is een eerste inventarisatie worden opgeleverd aan de directie. Dit project zal meerdere jaren duren voor een volledige integratie tot stand is gekomen.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? We bouwen in deze paragraaf voort op wat in de vorige paragraaf al is benoemd: 10. Er zijn in 2024 binnen bedrijfsvoering ruim 15 nieuwe medewerkers ingestroomd. De teams P&C, HR, ICT, Implementatie, Communicatie Contractmanagement zijn weer volledig bezet. 11. In het 2-de half jaar is ingezet op het opbouwen van een goede samenwerking met de medewerkers op operationeel en tactisch niveau binnen de keten met de SGD en KPN zodat de performance issues gemanaged konden worden. 12. De gemeente-dashboards zijn opgeleverd in 2024 en daarnaast zijn voor de opgaven Ondersteuning naar Zorg en Bestaanszekerheid dashboards opgeleverd. Verder zijn alle opgaven voorzien van operationele sturingsinformatie middels Cognos. In Q3 is gestart met de werkzaamheden voor het vervangen van het huidige dataplatform in samenwerking binnen de Drechtsteden. Met alle gemeenten hebben periodiek gesprekken plaatsgevonden over de performance van de GR sociaal. 13. Het team contractmanagement heeft in 2024 3 Europese aanbestedingstrajecten uitgevoerd en een kostprijsonderzoek voor Beschermd Wonen. 14. Het programma Samen Verbeteren is door het team Secretariaat projectmatig ondersteunt. 15. Team Communicatie heeft de communicatie in 2024 verzorgd voor de Arbeidsregio Drechtsteden.
Wat heeft het gekost? Bedrijfsvoering
Najaarsbrief
Begroting na wijziging
Verschil t.o.v. Najaarsbrief
Jaarrekening
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Apparaatskosten
62.418
61.312
-1.106
62.418
61.312
-1.106
58.443
58.037
-406
-3.975
-3.275
700
Apparaatskosten DVO's
4.305
4.305
0
4.305
4.305
0
4.684
4.684
0
378
378
0
Treasury
215
215
0
215
215
0
-5
-5
0
-220
-220
0
Totaal
66.938
65.832
-1.106
66.938
65.832
-1.106
63.121
62.715
-406
-3.817
-3.117
700
Bedragen x € 1.000
40
Omschrijving
Lasten
Baten
Saldo
Begroting na wijziging
66.938
65.832
1.106
Apparaatskosten
0
0
0
(Kladboeking)
0
0
0
Mutaties Najaarsbrief 2024
Totaal mutaties Najaarsbrief 2024
0
Totaal prognose t/m Najaarsbrief
66.938
65.832
1.106
Realisatie
63.121
62.715
406
Resultaat
3.817
3.117
700
Bedragen x € 1.000
Voor de apparaatskosten over alle opgaven word het boekjaar 2024, net als in 2023, afgesloten met een positief financieel resultaat. Dit resultaat is grotendeels toe te schrijven aan het feit dat openstaande vacatures gedurende het jaar niet volledig zijn ingevuld. Aan het begin van 2024 was er sprake van een aanzienlijk verschil tussen de beschikbare formatie en de daadwerkelijke bezetting. Dit verschil bedroeg 46,95 fte, wat heeft geresulteerd in een onderbenutting van de beschikbare personeelsbudgetten. Eind van 2024 was het verschil 34,34 fte. Zie voor nadere toelichting paragraaf 3.4 Bedrijfsvoering. Gedurende het jaar heeft er een geleidelijke stijging (vanuit o.a. dienstverleningsovereenkomst) in de bezetting plaatsgevonden, maar desondanks is deze niet volledig in lijn gekomen met de beschikbare formatie. Dit heeft ertoe geleid dat de werkdruk binnen verschillende afdelingen hoog bleef en bepaalde taken en processen vertraagd zijn uitgevoerd. Om de tekorten in de bezetting deels op te vangen, is er gebruikgemaakt van tijdelijke inhuur. Echter, door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt was het ook op dit vlak een uitdaging om geschikte medewerkers te vinden. Dit betekende dat de volledige beschikbare inhuurcapaciteit niet optimaal kon worden benut. Naast de bestaande uitdagingen rondom de bezetting, is in 2024 de formatie verder toegenomen.
Deze toename is grotendeels het gevolg van aanpassingen in de Dienstverleningsovereenkomsten en het uitbreiden van de formatie als reactie op een uitbreiding van taken binnen de organisatie. Ondanks deze aanpassing is het niet gelukt om de personeelsbezetting op het gewenste niveau te brengen, waardoor er structureel sprake is geweest van capaciteitsuitdagingen. Reeds in de tussentijdse rapportages werd duidelijk dat er aan het einde van het jaar een financieel overschot zou ontstaan. Gezien de achterstanden in verschillende processen en de noodzaak tot verdere doorontwikkeling van de organisatie, is een deel ingehuurd. De aanhoudende tekorten in de personele bezetting hebben niet alleen gevolgen gehad voor de uitvoering van projecten, maar ook voor de dagelijkse werkzaamheden binnen de afdelingen. Afdelingen met een structureel personeelstekort ervaren een verhoogde werkdruk, wat het risico op uitstroom van medewerkers vergroot. Bovendien leiden deze tekorten tot vertragingen in werkprocessen, wat resulteert in het ontstaan van achterstanden. Dit heeft invloed op de efficiëntie en effectiviteit van de dienstverlening. Al met al blijft het vinden en behouden van gekwalificeerde medewerkers, zowel in vaste dienst als via tijdelijke inhuur, een complexe opgave.
Gezien de huidige arbeidsmarkt zal dit een belangrijk aandachtspunt blijven in de bedrijfsvoering voor de komende periode.
41
Voor nadere toelichting op het saldo van € 0,7 mln zie het voorstel van resultaat bestemming. Bijdragen gemeenten inclusief DVO's Opgave Bedrijfsvoering
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Najaarsbrief
Verschil t.o.v. Najaarsbrief
Apparaatskosten
59.019
59.019
56.394
-2.625
Apparaatskosten DVO's
4.305
4.305
4.684
378
0
0
-815
-815
63.324
63.324
60.264
-3.061
Treasury Totaal Bedragen x € 1.000
42
3 PARAGRAFEN
3.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit die de GR Sociaal heeft om deze niet-begrote kosten te kunnen dekken. Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als de mate waarin de organisatie in staat is om materiële tegenvallers op te kunnen vangen binnen de eigen begroting zonder dat het beleid behoeft te worden aangepast. De weerstandscapaciteit dient dus de continuïteit van de organisatie te waarborgen. Reguliere risico’s maken geen deel uit van de risico’s die zijn opgenomen in deze paragraaf. Dit omdat hiervoor verzekeringen kunnen worden afgesloten dan wel door middel van het treffen van een voorziening ondervangen kunnen worden. Uitgangspunt is echter dat het weerstandsvermogen voor de risico's bij de GR Sociaal wordt georganiseerd bij de deelnemende gemeenten. De GR Sociaal beschikt daarbij zelf niet over weerstandsvermogen in de vorm van reserves. De drie belangrijkste redenen hiervoor zijn: 1. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de financiering van de gemeentelijke taken, ook voor de taken die aan de GR Sociaal zijn overgedragen. Gemeenten zijn dan ook beter in staat het benodigde weerstandsvermogen integraal en efficiënt te bepalen en daarbij in te passen in het lokale beleid daarvoor.
Hierbij wordt tevens onnodige reservevorming en daarmee onnodig beslag van financiële middelen voorkomen; 2. De keuze weerstandsvermogen op één plaats, bij de gemeenten, te organiseren geeft duidelijkheid. Indien bij de GR Sociaal ook reserves worden aangehouden blijft onzeker of die reserves wel nodig zijn, of ze groot genoeg zijn en/of wanneer gemeenten toch aangesproken gaan worden wanneer risico's zich voordoen; 3. Besluitvorming is eenvoudiger. Door de keuze bij de GR Sociaal geen reserves aan te houden voor het organiseren van weerstandsvermogen, zullen bij positieve exploitatieresultaten de overblijvende middelen terugvloeien naar de gemeenten. Bij negatieve exploitatieresultaten volgt een aanvullende gemeentelijke bijdrage. In bijzondere situaties blijft de mogelijkheid van reservevorming bestaan, maar dan niet als onderdeel van het organiseren van weerstandsvermogen. Voorbeelden hiervan zijn fondsvorming, budgetoverheveling, tijdelijke negatieve reserves. Het Algemeen bestuur van de GR Sociaal beslist op individuele basis over het vormen van zo'n bestemmingsreserve en over de omvang, opbouw en aanwending. (bedragen x € 1.000)