20262502 Raadsinformatiebrief Adviescommissie Omgevingskwaliteit.pdf

Raadsinformatiebrief Onderwerp

: Herbenoeming leden Adviescommissie Omgevingskwaliteit

Aanleiding

: Gemeenteraadsvergadering van 10 februari 2026

Datum

: 24 februari 2026

Portefeuillehouder

: F. de Gier

Geachte leden van de gemeenteraad, U ontvangt deze raadsinformatiebrief naar aanleiding van de verplichting uit artikel 5, lid 6, van de Verordening op de gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit, waarin is bepaald dat het college de leden van de commissie benoemt en de gemeenteraad hierover informeert. Met deze brief voldoen wij aan deze informatieplicht en lichten wij de herbenoeming van de commissieleden toe. Daarnaast zijn in de gemeenteraadsvergadering van 10 februari jl. vragen gesteld over de uitvoering van het besluit uit de begroting 2026–2029 om de welstandstoetsing per 2027 te beëindigen. Met deze brief geven wij een beknopte toelichting op de wettelijke kaders, de noodzakelijke stappen in 2026 en de gevolgen voor de commissie. 1. Welstand wordt per 2027 gedeeltelijk beëindigd, maar niet volledig De gemeenteraad heeft via de begroting 2026–2029 besloten om de welstandstoetsing per 2027 stop te zetten.

Dit besluit kan voor het grootste deel van de gemeente worden uitgevoerd door het welstandsvrij maken van het hele grondgebied, met uitzondering van de gebieden waar welstand wettelijk verplicht blijft, namelijk:  het beschermd dorpsgezicht, op grond van artikel 22.29 Bruidsschat (welstand als weigeringsgrond), en artikel 5.130 Bkl (bescherming erfgoed),  (rijks)monumenten, waarvoor een gemeentelijke adviescommissie verplicht is op basis van artikel 17.9 Omgevingswet. Dit betekent dat welstand in Alblasserdam nagenoeg volledig wordt afgeschaft, met uitzondering van deze gebieden waar dit juridisch niet mogelijk is. 2. Welstandsvrij maken kan pas ingaan na de omgevingsplanwijziging voor de bouw- en gebruiksregels van het Woongebied en de Nota Ruimtelijke Kwaliteit Het volledig welstandsvrij maken van Alblasserdam (buiten het beschermd dorpsgezicht) kan nog niet direct worden doorgevoerd, omdat dit pas juridisch mogelijk is nadat de omgevingsplanwijziging voor de bouw- en gebruiksregels van het Woongebied is vastgesteld. In deze wijziging worden de welstandsregels uit het tijdelijk deel van het omgevingsplan (Bruidsschat) verwijderd en wordt vastgelegd dat de gemeente - met uitzondering van het beschermd dorpsgezicht - geen welstand meer toepast. De Nota Ruimtelijke Kwaliteit hoort onlosmakelijk bij deze wijziging.

Deze nota bepaalt namelijk welke delen van de gemeente welstandsvrij worden en vormt het beleidskader dat aansluit op de omgevingsplanregels. De nota kan daarom niet eerder ingaan dan de omgevingsplanwijziging; beide worden tegelijkertijd vastgesteld en treden gezamenlijk in werking. Tot dat moment blijft, conform artikel 4.19 Omgevingswet, de Welstandsnota 2014 als beleidsregel van kracht.

Hierdoor gaat het aanwijzen van welstandsvrije gebieden dus pas in zodra zowel de Nota Ruimtelijke Kwaliteit als de in voorbereiding zijnde omgevingsplanwijziging voor het woongebied is vastgesteld. Tot die tijd geldt nog steeds de welstandstoets, behalve waar nu al wettelijk uitgezonderd. Deze omgevingsplanwijziging wordt dit jaar voorbereid en zal in Q4 2026 ter besluitvorming aan de raad worden aangeboden, zodat zij tijdig vóór 2027 in werking kan treden. Het is niet mogelijk om dit te versnellen omdat hiervoor eerst een uitgebreid voorbereidingstraject nodig is, waaronder het opstellen van nieuwe regels voor bouwen en gebruik, het doorlopen van het verplichte participatietraject uit de Omgevingswet en de noodzakelijke technische verwerking in het DSO. 3. Financiële effecten In 2026-2027 wordt de opbouw van de leges opnieuw beoordeeld om het daadwerkelijke effect van de welstandsvrije gebieden te bepalen. Daarbij wordt ook de werkelijke omvang van de besparing herijkt, rekening houdend met het feit dat advisering voor het beschermd dorpsgezicht en erfgoed verplicht blijft en leges blijft genereren. 4. Herbenoeming van de leden van de Adviescommissie Omgevingskwaliteit Conform de Verordening op de gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit worden commissieleden voor een periode van maximaal vier jaar benoemd, met de mogelijkheid tot herbenoeming.

De commissie blijft ook na 2027 functioneren, daarom is herbenoeming van de leden noodzakelijk om de continuïteit van de wettelijke advisering te waarborgen. Voorlopig nog voor de volledige welstandsadvisering op grond van artikel 22.29 Bruidsschat en, na vaststelling van de omgevingsplanwijziging voor het woongebied, uitsluitend voor het beschermd dorpsgezicht en erfgoed. De zittingstermijnen van twee leden lopen op 1 maart 2026 af. Het college heeft daarom besloten de volgende leden te herbenoemen voor een nieuwe termijn van vier jaar: Herbenoemingen  Mw. ir. J. (Joke) van Egmond – deskundigheid: architectuur Nieuwe termijn: 1 maart 2026 – 1 maart 2030  Mw. ir. A. (Aimée) de Back – deskundigheid: erfgoed Nieuwe termijn: 1 maart 2026 – 1 maart 2030 Leden met een doorlopende benoeming tot 2028 De volgende leden zijn reeds benoemd tot 1 januari 2028 en worden op dit moment niet herbenoemd:  Mw. H. (Hester) van Gent MSc – deskundigheid: stedenbouw, landschap Huidige termijn: 1 januari 2024 – 1 januari 2028  Dhr. M. (Maurice) Moerland MA – deskundigheid: erfgoed Huidige termijn: 1 januari 2024 – 1 januari 2028  Dhr. B. (Bert) de Haan – burgerlid, Historische Vereniging Huidige termijn: 1 januari 2024 – 1 januari 2028 Hiermee blijft de commissie volledig en deskundig samengesteld, om haar wettelijke taak te kunnen uitvoeren.

Het instellen van een tijdelijke aanstelling zoals voorgesteld in de raadsvergadering van dinsdag 10 februari 2026 is niet toepasselijk, gezien de welstandsadvisering wettelijk door moet gaan.

5. Conclusie

Pagina 2 van 3

   

Welstand wordt per 2027 voor bijna de hele gemeente beëindigd, conform het raadsbesluit in de begroting 2026–2029. Alleen het beschermd dorpsgezicht en monumenten blijven wettelijk verplicht onder welstand vallen. Het welstandsvrij maken kan pas ingaan nadat de omgevingsplanwijziging voor het Woongebied én de Nota Ruimtelijke Kwaliteit gelijktijdig zijn vastgesteld. Tot die tijd blijft de Welstandsnota 2014 het geldende toetsingskader. De opgenomen besparing in de Begroting 2026 lijkt niet volledig haalbaar gezien een deel van de welstandsadvisering door blijft gaan. Dit wordt dit jaar nader uitgewerkt en berekend. Omdat de commissie zowel voor 2027 (Bruidsschat) als na 2027 (beschermd dorpsgezicht en erfgoed) wettelijke adviestaken blijft houden, is het noodzakelijk om de commissieleden conform de verordening te herbenoemen.

Mocht u hierover vragen hebben, dan lichten wij dit graag nader toe.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

De secretaris M. van Hall

De burgemeester J.W. Boersma

Pagina 3 van 3