2.6b DG&J Concept Jaarstukken 2022 versie 13.04.2023.pdf

Jaarstukken 2022 GR DGJ 13 april 2023

Inleiding Beste lezer, Op 27 februari 2020 werd de eerste COVID-19 besmetting in Nederland vastgesteld en sinds die tijd is het voor DGJ een rollercoaster geweest. Vanuit de GGD ZHZ is een COVID-organisatie opgericht ten behoeve van testen, traceren en vaccineren. Op de piek van de pandemie bestond de COVID-organisatie Zuid-Holland Zuid (ZHZ) uit meer dan 1.000 medewerkers. Een bijzondere prestatie omdat de GGD ZHZ moest opschalen vanuit een kleine medische basis. Voor de medewerkers van DGJ betekende COVID-19 dat er waar mogelijk vanuit huis gewerkt moest worden. Dat was niet altijd makkelijk. We mogen trots zijn dat ondanks de lastige omstandigheden veel prestaties volgens afspraak zijn geleverd! Sinds het voorjaar 2022 is de pandemie steeds beter onder controle en zijn we stapsgewijs aan het afschalen conform de opdracht van de minister van VWS. De rijksoverheid werkt aan een programma om de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid structureel te versterken. Dat moet ertoe leiden dat we een betere uitgangspositie hebben bij een volgende gezondheidscrisis. De 1ste bestuursrapportage over 2022 prognosticeerde voor de realisatie van DGJ (exclusief SOJ) een tekort van ca. € 0,9 miljoen. Daarop is door het management van DGJ in overleg met het DB een pakket aan maatregelen getroffen.

De jaarrekening laat op de reguliere exploitatie een financieel resultaat van om en nabij de nul zien terwijl nagenoeg alle prestaties conform afspraak zijn geleverd. Mede in het licht van de bijzondere omstandigheden een prima resultaat! Daarnaast liggen ook de jeugdhulpuitgaven over 2022 ten opzichte van de 2de bestuursrapportage 2022 € 3,8 miljoen lager. In de afgelopen jaren was steeds spraken van een groei van de uitgaven. In de 2de bestuursrapportage 2022 werd een stabilisatie verwacht, uiteindelijk is er sprake van een afname.

Cees Vermeer Algemeen directeur DGJ, tevens directeur Publieke Gezondheid Zuid-Holland Zuid

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

2

Inhoudsopgave Inleiding 1

2

Samenvatting

5

1.1 1.2 1.3 1.4

5 7 8 8

5

53

Weerstandsvermogen en risicobeheersing 53 Onderhoud kapitaalgoederen 60 Financiering 60 Bedrijfsvoering 61 Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) .....................................................62 Regionale Ambulance Voorziening (RAV) .............................................64 Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) ..........................................................65 Verbonden partijen 66 Rechtmatigheid 67 Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) 69 COVID-19 paragraaf 70 Apenpokken paragraaf 73

Jaarrekening 2022 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.5.1 4.5.2 4.6 4.7 4.8

10

Dienst Gezondheid en Jeugd 11 Publieke Gezondheid .........................................................................11 Veilig Thuis ......................................................................................23 Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt ................................................26 Jeugdgezondheidszorg ......................................................................29 Kennisprogramma ............................................................................30 Regionale Ambulance Voorziening 33 Serviceorganisatie Jeugd 34 Contracteren van de jeugdhulp en jeugdbescherming/jeugdreclassering ..34 Sturen op de uitvoering .....................................................................36 Ontwikkelen van de uitvoering ...........................................................41 Algemene dekkingsmiddelen 52

Verplichte paragrafen 3.1 3.2 3.3 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

4

Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) Recapitulatie financiën

Programmaverantwoording 2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.2 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.4

3

2

74

Balans GR DGJ 74 Het overzicht van baten en lasten 76 Taakvelden 77 EMU-saldo 78 Toelichtingen 78 Grondslagen waardering en resultaatbepaling GR DGJ ...........................78 Toelichting op de balans per 31 december 2022 ...................................80 Wet normering inkomens topfunctionarissen (WNT) 87 Subsidierelaties 89 COVID-19 meerkosten 90

Vaststelling

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

91

3

6

Controleverklaring

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

92 93

Inwoner- en leerlingenbijdrage 2022 Verantwoording subsidie gemeente Dordrecht Verantwoording subsidie gemeente Nissewaard Taakvelden Beleidsindicatoren

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

94 98 99 100 102

4

1 Samenvatting 1.1 Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) Op 27 februari 2020 werd de eerste COVID-19 besmetting in Nederland vastgesteld en sinds die tijd is het voor DGJ een rollercoaster geweest. Sinds het voorjaar 2022 is de pandemie steeds beter onder controle en zijn we stapsgewijs aan het afschalen conform de opdracht van de minister van VWS. Blijft dat COVID-19 ook zijn weerslag heeft gehad op 2022, zowel in financiële zin als ook bij de uitvoering van onze werkzaamheden. In de eerste helft van 2022 vroeg de bestrijding van COVID-19 nog volop aandacht van de GGD. De uitbraak van Monkeypox kwam daar nog bij. Bij de bestrijding van Monkeypox zagen we zowel nationaal als regionaal dat de ervaringen vanuit de COVID-19 bestrijding enorm van meerwaarde waren voor de aanpak van deze uitbraak. In het voorjaar van 2022 werden steeds meer beperkende maatregelen versoepeld en losgelaten. Wat niet verdween was het besef dat hygiëne en infectiepreventie, maar ook een gezonde leefstijl en een sterke infectieziektebestrijding, van groot belang zijn. De GGD ZHZ zag dit bewustzijn onder andere terug in de vanzelfsprekende rol die ze kreeg in de opvang van Oekraïense ontheemden en andere vluchtelingen. Het versoepelen van loslaten van de beperkende maatregelen zorgde er ook voor dat inwoners weer verre reizen gingen maken.

De spreekuren voor reizigersadvies en vaccinaties kregen daardoor weer het niveau van vóór COVID-19. Het aantal reizigers liep in het najaar van 2022 slechts beperkt terug. In de laatste vier maanden realiseerden we 2.555 consulten tegenover 2.677 in de periode mei-augustus 2022. Deze ontwikkeling is opmerkelijk afwijkend van voorgaande jaren. Op het gebied van gezondheid en milieu werken we nauw samen met de Omgevingsdienst ZHZ en de Veiligheidsregio ZHZ. Om deze samenwerking te versterken is in 2022 een overeenkomst getekend door de drie directeuren. De inspecties kinderopvang liepen in 2022 lange tijd achter qua realisatie van het aantal inspecties. Na een lange eindsprint in het laatste kwartaal van 2022 is uiteindelijk toch het percentage verplichte jaarlijkse inspecties kinderopvang van 100% behaald. Voor de inspecties bij gastouders was in 2022 een percentage van 5% verplicht. Dit percentage is behaald, maar met de meeste gemeenten was een hoger percentage afgesproken (50-100%). Wat daarnaast opvalt is dat in 2022 een stijging valt op te merken in de handhavingsadviezen binnen de regio. Dit is mogelijk een gevolg van het feit dat in de Corona-tijd locaties niet bezocht zijn waardoor tekortkomingen zijn ontstaan of zijn blijven liggen en door de personeelstekorten in de kinderopvang.

Tevens zijn meer nieuwe aanvragen gerealiseerd dan was voorzien, met name bij gastouders (dus meer onderzoek voor registratie alsmede meer onderzoek na registratie). De WMO-toezichthouders van de GGD hebben alle gecontracteerde onderzoeken uitgevoerd. De onderzoeken zijn gedeeld met de opdrachtgevers. In de loop van 2022 werd duidelijk dat het aantal opdrachten voor het uitvoeren van WMO toezicht opnieuw, net als in de Corona-jaren en in de daaraan voorafgaande jaren, onvoldoende zou zijn om de lasten van dit product te dekken. Eind 2022 is daarom een vijftal scenario's voorgelegd aan het bestuur om dit probleem op te lossen, variërend van stoppen met het WMO-toezicht tot onderbrengen in een iets verhoogde inwonerbijdrage. Het bestuur heeft opdracht verleend de scenario's nader uit te werken ten behoeve van besluitvorming in 2023.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

5

Binnen de crisisorganisatie heeft in 2022 een kennismaking plaatsgevonden tussen de piketfunctionarissen van de GGD en de GHOR, waarbij zowel kennis is gemaakt met elkaar als met elkaars expertise. Tevens is uniformiteit gecreëerd in en tussen de verschillende functie-/ piket-pools. In 2022 is het 3e jaar van het programma 'Samen voor Gezond' uitgevoerd. Er zijn in 2022 mooie activiteiten en interventies uitgevoerd. Een aantal voorbeelden hiervan zijn: de campagne 'Trommel zonder rommel', docenten in het VO zijn getraind in de erkende interventie 'Youth Mental Health First Aid' en de campagne 'Wij zijn zelf het medicijn'. In 2022 nam het totaal aantal zorgmeldingen, bij het meldpunt Zorg & Overlast, af maar het aandeel meldingen rondom personen die reeds bekend zijn nam toe. Door meer inzicht te krijgen op de kwetsbare personen waar (veel) herhaalmeldingen over binnen komen kunnen we inzoomen op de ontstane situatie. Dit kan bijdragen aan stabilisatie waardoor het aantal herhaalmeldingen vermindert. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat het stabiliseren van een situatie tijd vraagt, met name in niet-acute situaties. Ten opzichte van het totaal aantal meldingen zijn de 'recidive' meldingen wederom toegenomen, evenals in 2021. Het aantal personen met onbegrepen gedrag waarbij inzet nodig is vanuit politie is fors.

Door inzet vanuit het actieprogramma 'grip op onbegrip' zal in 2023 worden gewerkt aan het verstevigen van de aanpak, het ontwikkelen van een vangnet om personen die tussen 'wal en schip' vallen te kunnen opvangen en toe te werken naar een (snelle) stabiele situatie. In het eerste half jaar van 2022 zagen we bij de uitvoering van de Wet verplichte GGZ een lichte toename van het aantal procedures die opgestart en afgerond zijn. Na de zomer is het aantal procedures iets afgenomen waardoor het totaal aantal procedures in vergelijking met vorig jaar nagenoeg gelijk is gebleven. In 2022 is er wel een forse toename van het aantal personen waarbij sprake is van (dreigende) dakloosheid en waarin contact wordt gezocht met de GGD. In 2022 zijn 4.173 meldingen bij Veilig Thuis gedaan. Dit totale aantal is hoger dan de vooraf gestelde prognose voor 2022. In 2021 betrof het aantal meldingen nog 3.895. De trend over de afgelopen jaren blijft stijgend. Het aantal afgegeven adviezen bedroeg in 2022 2.932. Ten opzichte van 2021 is sprake van een lichte daling. Een groeiend aantal meldingen wordt na triage door Veilig Thuis (op basis van een veiligheidstaxatie) direct overgedragen aan het lokale veld (de hulpverlening). De uitvoering van de triage binnen de wettelijke termijn van vijf werkdagen is in 2022 in 79% van de gevallen behaald.

De totale gemiddelde doorlooptijd blijft met 4,1 werkdagen binnen de wettelijke termijn. Dat is een verbetering ten opzichte van 2021 (4,9 werkdagen). In 2022 zijn er 457 crisisinterventies met betrekking tot jeugdigen en volwassenen (0-100 doelgroep) uitgevoerd. Dit aantal is lager dan het begrote aantal van 690 crisisinterventies voor jeugdigen/volwassenen. In 2021 kwam het CIT 502 keer in actie. We zien een beperkte afname van het aantal crisisinterventies. Op het gebied van leerplicht is het aantal meldingen van relatief verzuim ("spijbelen") en absoluut verzuim met maar liefst 20,7% toegenomen ten opzicht van vorig jaar. Uit de jeugdmonitor Corona blijkt dat dit deels verklaard wordt door een daadwerkelijk toename van spijbelen. Andere oorzaken liggen in de toegenomen verzuimalertheid van het onderwijs (verzuim dat voorheen niet of niet goed geregistreerd werd wordt nu wel geregistreerd en gemeld) en de toegenomen zichtbaarheid.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

6

Het totaal aantal meldingen is ten opzichte van 2021 gestegen met absoluut ruim 400 verzuimmeldingen voor 18-. Hierdoor moest de dienstverlening in december 2022 worden aangepast. Dit is gedaan door jongeren die tot 12 keer te laat komen en verder geen bijzonderheden in het dossier hebben een brief te sturen in plaats van het gesprek aan te gaan. In 2022 is fors meer capaciteit besteed aan de groep 18- om alle verzuimproblematiek voldoende goed en tijdig te behandelen. Goede samenwerking met onderwijs en zorg volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) zorgde ervoor dat veel verzuimende jongeren in een vroeg stadium van het verzuim konden worden geholpen: de beweging naar voren. Preventie waar mogelijk, handhaving waar noodzakelijk. De matchmakers hebben in 2022 hun meerwaarde bij een uitgebreid netwerk van partijen in het sociaal domein onder de aandacht gebracht. Door hun outreachende aanpak blijken ze goed in staat kwetsbare jongeren te begeleiden naar werk. De matchmakers worden inmiddels goed gevonden door partners in alle gemeenten in de regio. In 2022 kwamen de 10 gemeenten, DGJ en Jong JGZ driemaal bijeen om de voortgang van de basisdienstverlening op het gebied van de jeugdgezondheidszorg te bespreken.

Daarnaast hebben op verzoek van de gemeenten twee extra verdiepende bijeenkomsten plaatsgevonden over de kanteling naar preventie, de verhouding basistakenpakket-maatwerk JGZ en de verhouding lokaal-regionaal. Tot slot heeft een korte evaluatie plaatsgevonden van de dienstverlening van Jong JGZ. Gemeenten gaven aan tevreden te zijn over de samenwerking; ze waarderen de betrokkenheid, deskundigheid en open houding van Jong JGZ. Wel zouden ze vaker aan de voorkant meegenomen willen worden bij nieuwe (personele) ontwikkelingen of wijzigingen in de dienstverlening. Ook is er behoefte aan meer zichtbaarheid in de lokale netwerken en aan meer inzicht in de resultaten van interventies (monitoring). Bij het kennisprogramma is in 2022 de integrale COVID-19 monitor geïntroduceerd die bestaat uit verschillende aparte monitoren. Een belangrijke ontwikkeling is de verkenning met het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) om gezamenlijk een synthese van corona gerelateerd onderzoek in onze regio te produceren. Daarnaast is een belangrijke ontwikkeling de strategische samenwerking tussen de Sociale Dienst Drechtsteden en DGJ. Ook met Avres en HWwerkt! zullen we in gesprek hierover gaan. Het delen van kennis en data gaat een belangrijke rol spelen om daarmee een bijdrage te leveren aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en het vergroten van ontwikkelingskansen.

Ook op dit vlak is de verkenning gestart en worden de gemeenten betrokken. Tot slot is de eerste fase van een project met Veilig Thuis bijna afgerond. Hierin wordt met behulp van data science onderzocht of de veiligheid in gezinnen is verbeterd na inzet van het 'product'. De eerste resultaten zijn veelbelovend.

1.2 Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Door de oprichting van Coöperatie Ambulancezorg ZHZ U.A. (CAZ) per 1 januari 2019, zijn in de begroting en realisatie van de RAV alleen nog de personele lasten opgenomen van het ambulancepersoneel dat in dienst is van de DGJ en de detacheringsbaten van het ambulancepersoneel dat gedetacheerd is bij de CAZ. Het saldo van deze posten is 0, waardoor er geen resultaat ontstaat voor de GR DGJ. Met de inwerkingtreding van de nieuwe wet ambulancezorg (WAZ) per 1 januari 2021 is ook de vergunning voor de ambulancezorg in de regio Zuid-Holland Zuid overgegaan van DGJ naar de CAZ ZHZ. Per 1 januari 2023 komen alle medewerkers, die nu nog in dienst zijn bij DGJ en gedetacheerd worden, in dienst bij de CAZ. Daarmee is de coöperatievorming helemaal voltooid. De entiteit RAV binnen DGJ zal financieel worden afgewikkeld en vervolgens worden opgeheven. DGJ blijft Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

7

wel lid van de coöperatie vanwege de samenwerking in de opgeschaalde zorg en blijft in de ALV ook de voorzittersrol vervullen.

1.3 Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) Per 1 januari 2022 is de nieuwe inkoop Jeugdhulp afgerond conform het nieuwe Inkoopkader Jeugd. Het afgelopen jaar 2022 stond in het teken van de implementatie van de inkoopafspraken. De nieuwe inkoop is goed geland. De medewerkers van SOJ hebben keihard gewerkt om dit mogelijk te maken. De goede samenwerking met de regionale aanbieders van Jeugdhulp, Jeugdbescherming/Jeugdreclassering, jeugdprofessionals en ouders en jeugden is versterkt en krijgt verder vorm aan de verschillende dialoog tafels, met een regionale Ontwikkelagenda Jeugdhulp. Belangrijke thema's voor 2022 waren, naast de implementatie van het inkoopkader, de doorontwikkeling van onze regionale jeugdhulpvoorzieningen, de lokale beweging naar de voorkant, jeugdhulp op school, de invoering van het woonplaatsbeginsel, de implementatie van het nieuwe registratiesysteem ZorgNed en de transformatie van de gesloten jeugdzorg (JeugdhulpPlus). Samen met gemeenten en onze zorgpartners werken we aan een kwalitatief goede en passende jeugdhulp en langere termijn betaalbaarheid voor onze regio. De realisatie van onze beleidsdoelen in het inkoopkader Jeugdhulp zijn daarin leidend.

Gemeenten hebben in 2022 het programma Werk voor de Jeugd opgesteld, waarin zij als tien gemeenten intensief samenwerken aan de inrichting van het jeugdhulplandschap en de sturing (Samen sturen) daarop door middel van het nieuwe inkoopkader. De SOJ adviseert, organiseert en ondersteunt met kennis, informatievoorziening, ervaring en inzet van mensen. De samenwerking binnen de DGJ tussen de onderdelen Serviceorganisatie Jeugd, Veilig Thuis, GGD en Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten is geïntensiveerd. Samen hebben we de basis gelegd voor opgavegericht werken. In het Meerjaren Beleidplan DG&J 2024-2027 zal dit in 2023 verder worden uitgewerkt.

1.4 Recapitulatie financiën Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) Uitgangspunten COVID-19 COVID-19 heeft evenals in 2020 en 2021 een enorme impact op de financiële cijfers over 2022. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor infectieziektebestrijding. Dit is vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (Wpg). In februari 2020 werd een landelijke crisisstructuur ingericht om de COVID-19 pandemie onder controle te krijgen. Op basis van de Wpg wordt het dan mogelijk dat de directeuren Publieke Gezondheid van de 25 regionale GGD'en vanuit het ministerie van VWS en/of de voorzitters van de Veiligheidsregio's directe opdrachten krijgen. Dat is in 2020, 2021 en 2022 ook het geval geweest. De uitvoering van deze opdrachten brengt hoge kosten voor de GGD'en met zich mee. In het Bestuurlijk Overleg tussen GGD GHOR, VNG en VWS is afgesproken dat VWS de meerkosten die een GGD maakt vergoedt. De derving van inkomsten werd in 2020 en 2021 onder 'meerkosten' geschaard, in 2022 was dit niet meer toegestaan.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

8

Voor de omvang van deze vergoeding zijn afspraken gemaakt in de vorm van een zogenaamde verantwoordingsinstructie. Hierin is onder meer opgenomen dat: ▪ eventuele minderkosten in mindering moeten worden gebracht op de meerkosten; ▪ er geen "resultaat" behaalt mag worden op de uitvoering van de extra COVID-19 taken; ▪ gemeenten de reguliere inwonerbijdrage betalen, ook al zijn niet alle activiteiten conform de begroting uitgevoerd. In totaal bedraagt onze declaratie voor de gesaldeerde meerkosten over 2022 € 46,3 mln. Resultaat 2022 Het nadelig resultaat over 2022 bedraagt € 8.200. Voorgesteld wordt om dit bedrag ten laste van de algemene reserve te brengen. De algemene reserve bedraagt op dit moment € 500.000. Regionale Ambulance Voorziening (RAV) In 2022 zijn, evenals in 2020 en 2021, in de begroting en realisatie van de RAV alleen nog de personele lasten opgenomen van het ambulancepersoneel dat in dienst is van de DGJ en de detacheringsbaten van het ambulancepersoneel dat gedetacheerd is bij de CAZ. Het saldo van deze posten is altijd 0. Service Organisatie Jeugd (SOJ) De realisatie 2022, gebaseerd op de voorlopige productieverantwoordingen van zorgaanbieders, is € 3,8 mln. (2,8%) lager dan hetgeen was voorzien bij de 2de bestuursrapportage 2022. In de afgelopen jaren was steeds sprake van groei van de jeugdhulpuitgaven.

Bij de 2de bestuursrapportage 2022 werd een stabilisatie gerapporteerd. Deze heeft zich verder doorgezet.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

9

2 Programmaverantwoording Binnen de GR DGJ zijn drie organisatieonderdelen samengebracht, namelijk: de Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ), de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) en de Regionale Ambulancevoorziening (RAV). In onderstaande programmaverantwoording treft u deze in respectievelijk paragraaf 2.1, 2.2 en 2.3 aan. Financieel DGJ sluit het jaar 2022 met een negatief resultaat van € 8.200. In onderstaande tabel is per subprogramma het resultaat weergegeven. In de kolom begroting 2022 is de begroting na wijzigingen weergegeven. Het begrotingsprogramma van DGJ bestaat uit zes subprogramma's. In dit hoofdstuk is per subprogramma een inhoudelijke en financiële verantwoording opgenomen. (bedragen x € 1.000)

Begroting 2022* Lasten

Baten

Realisatie 2022 Saldo

Lasten

Baten

Afwijking 2022 Saldo

Lasten

Baten

Saldo

1. Publieke gezondheid

50.825

50.433

-393

48.393

47.978

-415

2.432

-2.455

2. Veilig Thuis

7.225

7.203

-22

7.208

7.241

34

17

39

-23 56

-102

2.344

2.343

-1

24

77

101

3. Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt 4. Jeugd(-gezondheidszorg)

2.368

2.266

12.477

12.508

31

12.471

12.508

38

7

0

7

5. Kennisprogramma

1.081

1.055

-26

1.079

1.103

24

2

48

50

6. Algemene dekkingsmiddelen

11.248

11.322

74

12.577

12.668

91

-1.329

1.345

17

Saldo baten en lasten

85.225

84.787

-437

84.071

83.842

-229

1.154

-946

208

0

437

437

0

221

221

0

-216

-216

85.226

85.224

0

84.071

84.063

-8

1.154

-1.162

-8

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

*Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het AB van 17 november 2022 (2de burap 2022).

De stijging van zowel de baten als de lasten is grotendeels het gevolg van de hogere kosten voor COVID-19 en de hieraan gekoppelde hogere declaratie bij het Ministerie van VWS. De lasten en baten van COVID-19 vallen onder 1. Publieke gezondheid en 6. Algemene dekkingsmiddelen (overhead). Bij de 2de bestuursrapportage 2022 was de verwachting dat de COVID-19 kosten € 48 mln. zouden bedragen. Uiteindelijk bedragen de kosten € 46,2 mln. Bij de 2de bestuursrapportage 2022 was een nadelig resultaat voorzien van € 216.000. Uiteindelijk is dit teruggebracht naar € 8.200. Op de volgende pagina's wordt per product ingegaan op de afwijkingen tussen de 2de bestuursrapportage 2022 en de jaarrekening 2022. Indicatoren Vanaf de jaarstukken hebben wij bij de producten indicatoren opgenomen om in beeld te brengen wat wij hadden voorgenomen en wat wij hebben gerealiseerd. We gebruiken hiervoor de kleuren groen (gerealiseerd), geel (gedeeltelijk gerealiseerd) en rood (niet gerealiseerd).

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

10

2.1 Dienst Gezondheid en Jeugd Binnen de Dienst Gezondheid en Jeugd hielden we ons bezig met: ▪ Publieke gezondheid; ▪ Veilig Thuis; ▪ Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt; ▪ Jeugdgezondheidszorg; en ▪ het Kennisprogramma.

2.1.1 Publieke Gezondheid De kosten en inkomsten die verband houden met COVID-19 zijn voor een deel verantwoord in dit programma. In dit programma is geen verdere toelichting hierover opgenomen, omdat alle kosten en inkomsten die verband houden met COVID-19 zijn verantwoord in de paragraaf over COVID-19 (zie hoofdstuk 3, onderdeel 3.8). Wat wilden wij bereiken? In dit programma worden zeven maatschappelijke doelstellingen nagestreefd; 1. Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van infectieziekten en waar nodig het bestrijden van infectieziekten, waaronder SOA’s en TBC. Het bevorderen van hygiënebesef en het op de juiste wijze toepassen van hygiënemaatregelen. 2. Het voorkomen van de introductie van import infectieziekten in het werkgebied en het beschermen van individuele reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico’s. 3. Het adviseren over de gezondheidseffecten van milieuvraagstukken. 4. Het bevorderen van kwalitatief hoogwaardige kinderopvang voor een goede ontwikkeling van het kind in een veilige en gezonde omgeving. 5. Het bevorderen van een gezonde leefstijl en gezond gedrag (preventieve publieke gezondheid). Het verbeteren van de (ervaren) fysieke en psychische gezondheid en het verminderen van de psychosociale problematiek van kwetsbare doelgroepen van 0 tot 100 jaar. 6. Het beschermen van de gezondheid van inwoners bij rampen en crisis.

7. De OGGZ is gericht op de coördinatie van preventieve Openbare Geestelijke Gezondheidszorg voor de gehele bevolking, preventieve zorg voor risicogroepen en zorg voor kwetsbare personen die zelf geen hulp zoeken zoals dak- en thuislozen en zorgwekkende 'zorgmijders'. Het Meldpunt Zorg en Overlast is in de regio Zuid-Holland Zuid belast met de uitvoering van OGGZ taken. Het Meldpunt Zorg en Overlast ZHZ is gericht op het aannemen/triageren van meldingen en coördineren van de zorg en hulpverlening aan de OGGZ doelgroep. 1. Infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg In de eerste helft van 2022 vroeg de bestrijding van COVID-19 - met een focus op kwetsbare groepen - nog volop aandacht van de GGD. De uitbraak van Monkeypox kwam daar nog bij. Bij de bestrijding van Monkeypox zagen we zowel nationaal als regionaal dat de ervaringen vanuit de COVID-19 bestrijding enorm van meerwaarde waren voor de aanpak van deze uitbraak. In het voorjaar van 2022 werden steeds meer beperkende maatregelen versoepeld en losgelaten. Wat niet verdween was het besef dat hygiëne en infectiepreventie, maar ook een gezonde leefstijl en een sterke infectieziektebestrijding, van groot belang zijn. Niet alleen voor de individuele inwoner van ons land en onze regio, maar ook voor de economie en sectoren zoals de zorg, kinderopvang en onderwijs.

De GGD ZHZ zag dit bewustzijn onder andere terug in de vanzelfsprekende rol die ze kreeg in de opvang van Oekraïense ontheemden en andere vluchtelingen. De GGD beoordeelde locaties op de toereikendheid van hygiënevoorzieningen. Aan medewerkers en bewoners gaf de GGD ter plekke voorlichtingen en bood vaccinaties aan.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

11

De GGD verzorgde aanmerkelijk meer trainingen dan beoogd over hygiëne en infectiepreventie voor medewerkers in sectoren met zorg voor kwetsbare inwoners. Ook faciliteerde ze de vorming van netwerken rond infectiepreventie in deze sectoren. Samen met de jeugdgezondheidszorg bleef de GGD zich inspannen voor een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad in het rijksvaccinatieprogramma. Tenslotte droeg de GGD in landelijke overleggen bij aan de visie en strategie voor versterking van de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid. 1. Voorkómen import infectieziekten Inwoners van onze regio reisden vóór de COVID-19 pandemie veel en ver. Na het loslaten van de maatregelen in het voorjaar van 2022 zagen we een terugkeer van verre reizen. De GGD breidde haar spreekuren voor reizigersadvies en vaccinaties daarom weer uit naar het niveau van vóór COVID-19. Reizigers uit de regio, maar ook uit andere GGD-regio's, wisten onze spreekuren goed te vinden. Hiermee droegen wij bij aan het beperken van het risico op de import en verspreiding van (nieuwe) infectieziekten. De GGD bood reizigersadvisering aan, vaccinatie en medicatie. 2. Gezondheid en milieu Het doel van de GGD op het brede terrein van Gezondheid & milieu (wettelijke benaming: Medische Milieukunde) is (1) het bereiken van een gezonde leefomgeving en (2) de ziektelast als gevolg van milieufactoren te verlagen.

Vanuit een brede kennisbasis adviseert Gezondheid & milieu over de invloed van milieu op gezondheid, ook bij nieuwe ruimtelijke plannen, en behandelt (proactief) adviesvragen en signalen van inwoners, gemeenten en instellingen. De leefomgeving heeft een grote impact op de gezondheid, zowel positief als negatief. Onze advisering aan gemeenten op casusniveau verloopt vaak via de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (ZHZ). Wij streven er naar om advisering over het fysieke domein zoveel mogelijk integraal te doen samen met de Omgevingsdienst ZHZ en de Veiligheidsregio ZHZ. Om de samenwerking op dit onderdeel verder te versterken is een overeenkomst getekend door de drie directeuren. Binnen de diensten zal het adviestraject ook procesmatig en organisatorisch geborgd worden. Op deze manier kunnen adviezen over gezondheid, veiligheid en duurzaamheid als één integraal advies aan gemeenten worden aangeboden. 3. Toezicht kinderopvang en toezicht WMO Ouders die gebruik maken van kinderopvang (kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderopvang) moeten kunnen vertrouwen op de kwaliteit van die opvang. Daarom voorziet de wetgever in toezicht op de kinderopvang, dat wettelijk is belegd bij de GGD. Wij voerden in 2022 het wettelijk verplichte toezicht uit, en gaven daaraan binnen de wettelijke mogelijkheden per gemeente een door de gemeente gewenste nadere invulling.

Inwoners van onze regio die aangewezen zijn op ondersteuning op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning moeten erop kunnen vertrouwen dat de ondersteuning die zij ontvangen goed is en passend bij hun behoeften. Ook gemeenten als financiers van die ondersteuning moeten kunnen vertrouwen op de kwaliteit. De GGD ZHZ draagt daaraan bij door de uitvoering van toezicht. Dit gebeurt op offertebasis. 4. Crisisorganisatie Ook in 2022 werd gezorgd voor een optimale bemensing van de crisisorganisatie, zodat de beschikbaarheid en kwaliteit gewaarborgd was. Er zijn daarvoor een aantal poules van functionarissen, welk bij toerbeurt bereikbaarheidsdienst hebben. Zij werden ook in 2022 bijgeschoold, getraind en beoefend, waarbij de doelstellingen en aandachtspunten waren: 1. Kennen en gekend worden: het faciliteren van de kennismaking tussen de piketfunctionarissen van de GGD en de GHOR, waarbij zowel kennis is gemaakt met elkaar als met elkaars expertise;

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

12

2. Uniformiteit creëren in en tussen de verschillende functie-/piket-pools. Vooral de PSH procesleiders hebben zich het afgelopen jaar ook veel ingezet voor meer uniformiteit. Naast de oefeningen was er helaas ook inzet nodig bij enkele ingrijpende gebeurtenissen in onze regio zoals in Alblasserdam en de Hoekse Waard. 3. Voor alle leden van de crisisorganisatie werd scholing verzorgd en werd deelgenomen aan gezamenlijke oefeningen al dan niet met het GHOR-deel van de crisisorganisatie. 5. Preventieve publieke gezondheid In 2022 is het 3e jaar van het programma 'Samen voor Gezond' uitgevoerd. In dit programma is zowel lokaal, als regionaal aan de volgende thema's gewerkt: ▪ Gezonde voeding en bewegen ▪ Mentale Gezondheid ▪ Verslavingspreventie ▪ Vitaal Ouder worden Per thema zijn er mooie activiteiten en interventies uitgevoerd. Een aantal voorbeelden hiervan zijn: ▪ De succesvolle campagne 'Trommel zonder rommel': In de laatste week van de zomervakantie zijn we samen met de Lidl in gaan zetten op een gezonde lunchtrommel.

Lidl heeft deze, in Zuid-Holland Zuid ontwikkelde, campagne inmiddels landelijk geadopteerd en hiervoor hebben we begin januari 2023 de sociale innovatie award in ontvangst genomen https://jogg.nl/nieuws/trommel-zonder-rommel-een-veel-belovenden-prijswinnend-concept ▪ In bijna alle gemeenten in onze regio zijn docenten in het VO getraind in de erkende interventie 'Youth Mental Health First Aid'. Hierdoor kunnen docenten beter en vroegtijdig problemen signaleren en doorverwijzen naar de juiste hulp. ▪ Het Project ZHZ rookvrij is afgerond. In dit project zijn steeds meer kindomgevingen rookvrij gemaakt. Als afronding van dit project zijn de rookvrije generatie awards uitgedeeld: https://www.ggdzhz.nl/nieuws/regio-afgelopen-2-5-jaar-meer-rookvrijgeworden ▪ Een jaar lang hebben we de campagne 'Wij zijn zelf het medicijn' naar onze regio gehaald. De campagne richt zich op inwoners van onze regio van 40 jaar en ouder. Door op verschillende plekken in de regio met hen in gesprek te gaan over wat zij zelf kunnen doen om de kans op dementie kleiner te maken. In deze campagne hebben we actief met partners in het zorgveld samen gewerkt. Doel was om meer bewustzijn over dit thema bij onze inwoners te bewerkstelligen: https://www.wezijnzelfhetmedicijn.nl/zuid-holland-zuid Naast deze thema's zetten we ook in op nieuwe ontwikkelingen.

Zo helpen we mee om programma's in het kader van de GALA akkoorden uit te voeren en te ontwikkelen. We zetten ons nu en de komende jaren in om als kennispartner van de gemeente bij te dragen aan de gezondheid vanuit een integrale blik op gezonde leefstijl, de sociale en fysieke leefomgeving van de inwoners van Zuid-Holland Zuid. 6. Meldpunt Zorg en Overlast / OGGZ Vanaf 2019 neemt het aantal meldingen die binnen komen bij het meldpunt Zorg & Overlast toe. In 2020 zagen we een enorme piek ontstaan qua aantal meldingen in de maanden mei en oktober. Er waren causale verbanden met de corona maatregelen die een enorm effect hadden op kwetsbare personen. De ambulante hulpverlening of ondersteuning aan huis was ineens niet meer beschikbaar en er was vaak geen sprake van een alternatief. Kwetsbare personen, veelal kampend met problemen in de mentale gezondheid raakten uit balans. Het wankele evenwicht raakte verstoord bij een grote groep personen die onvoldoende veerkrachtig waren om te herstellen.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

13

In 2021 bleef het aantal zorgmeldingen stijgen, vooral rondom personen die al bekend waren bij het meldpunt Zorg & Overlast. Er werd gewerkt aan het verstevigen van preventieve maatregelen, inzet van de Wijk GGD, verstevigen van de lokale teams en de samenwerking op regionaal niveau onder andere in de expertgroep personen met onbegrepen gedrag. In 2022 nam het totaal aantal zorgmeldingen af maar het aandeel meldingen rondom personen die reeds bekend zijn nam toe. Ook de landelijke politie gaf aan dat het aantal zogenaamde E33 meldingen was toegenomen. In Zuid-Holland Zuid zien we deze stijging ook en vooral bij personen die bekend zijn bij de zorginstanties of sociale, maatschappelijke diensten. Een echte sluitende aanpak richt zich niet alleen op complexe casuïstiek zoals vaak wordt gedacht. Een sluitende aanpak richt zich op het organiseren van een keten waarin (zorg)professionals samenwerken en waarin zij zelf richting geven aan het op- en afschalen van de aanpak die nodig is om te zorgen voor stabilisatie en indien mogelijk herstel. De keten bestaat daarom niet alleen uit zorgprofessionals maar ook politie, woningcorporaties, gemeenten, wijkteams, etc. zijn onderdeel van deze keten. Het meldpunt Zorg & Overlast en de OGGZ procesregisseurs zorgen voor verbinding, informatiedeling en organisatie overstijgende samenwerking.

Het meldpunt Zorg & Overlast vormt, als een 'niet- acuut' meldpunt, een belangrijke schakel in de ketenaanpak rondom personen met onbegrepen gedrag. Na iedere melding volgt een uitgebreide triage bij het meldpunt waarbij onder andere informatie uit eerdere meldingen wordt samengevoegd om een beter beeld te krijgen van vermoedelijke (onderliggende) problematiek. Door meer inzicht te krijgen op de kwetsbare personen waar (veel) herhaalmeldingen over binnen komen kunnen we inzoomen op de ontstane situatie. Dit kan bijdragen aan stabilisatie, waardoor het aantal herhaalmeldingen verminderd. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat het stabiliseren van een situatie tijd vraagt, met name in niet-acute situaties. Regionale aanpak onbegrepen gedrag Begin juli 2022 hebben de minister van Justitie en Veiligheid en de minister van Langdurige Zorg en Sport de Tweede Kamer geïnformeerd over het intensiveren van de samenwerking tussen politie en GGZ binnen de aanpak voor personen met verward of onbegrepen gedrag. In deze kamerbrief stellen de ministers dat zij willen gaan bouwen op de lessen en ervaringen die opgedaan zijn binnen de aanpak rondom personen met onbegrepen gedrag. "Met het actieprogramma ‘Grip op Onbegrip’ geven ze de komende jaren lokaal en regionaal een vervolg aan het uitwerken en verstevigen van de werkende aanpak voor mensen met verward of onbegrepen gedrag.

Daarbij laten ze zich leiden door de praktijk. Het bevorderen van de samenwerking tussen politie, GGZ en gemeenten, zoals geformuleerd in het coalitieakkoord, is volgens de ministers absolute prioriteit. “Een betere samenwerking tussen deze partijen moet erin resulteren dat personen met verward of onbegrepen gedrag zo snel mogelijk passende zorg en ondersteuning krijgen en niet onnodig in aanraking komen met politie en justitie” (hetccv.nl, sd). Het actieprogramma 'Grip op Onbegrip' ondersteunt regionale, lerende netwerken. Daarin werken het sociaal-, zorg- én veiligheidsdomein samen voor mensen met onbegrepen gedrag. Grip op Onbegrip is een vervolg op het Actieprogramma Verward Gedrag. Dit vervolgprogramma richt zich op het regionaal verbinden van kennis en praktijk en het verder brengen van goede praktijken. Het actieprogramma biedt voor de regio Zuid-Holland Zuid een kans om, met de ketenpartners, na te gaan op welke onderdelen er binnen de aanpak rondom personen met onbegrepen gedrag een versteviging of doorontwikkeling wenselijk is. De regionale expertgroep onbegrepen gedrag heeft in de afgelopen periode dit actieprogramma besproken en er is een aanvraag voor een ZonMW subsidie om, daar waar nodig, de huidige aanpak te verstevigen en aanvullingen te doen.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

14

In deze aanvraag zijn de volgende deelprojecten ingediend ter versteviging van de regionale aanpak: ▪ Versterken inzet ervaringsdeskundigheid ▪ Implementeren hulp- / crisiskaart ▪ Regionale inzet wijk GGD ▪ Versterken aansluiting met VG en V&V sectoren ▪ Realisatie time out voorziening ▪ Onderzoek; verbeteren probleemanalyse (wal en schip) In december 2022 is de ZonMW subsidie toegekend en is begin 2023 een start gemaakt met het nader uitwerken van de genoemde deelprojecten. De subsidie heeft een looptijd van 4 jaar. Wet verplichte GGZ In het eerste half jaar van 2022 zagen we een lichte toename van het aantal procedures dat is opgestart en afgerond. Na de zomer is het aantal procedures iets afgenomen waardoor het totaal aantal procedures in vergelijking met vorig jaar nagenoeg gelijk is gebleven. In financiële zin waren we uitgegaan van een lager aantal procedures in de begroting. De insteek van de Wet verplichte GGZ is om verplichte zorg te voorkomen door te onderzoeken welke interventies mogelijk zijn om de betrokkene passende zorg en/of ondersteuning te bieden. Tijdens de verkennende onderzoeken hebben de professionals hier expliciet aandacht voor en werken zij nauw samen met de WMO, de wijkteams, de GGZ FACT teams, huisartsen, wijkagenten en met bemoeizorg.

De professionals die deze onderzoeken uitvoeren hebben GGZ expertise en hebben veel ervaring met justitiële kaders, waaronder forensische zorg. Door training, wekelijkse casuïstiek en andere vormen van scholing wordt continue de kwaliteit verbetert. In 2023 wordt deze dienstverlening opnieuw aangeboden aan de colleges B&W. Toegang maatschappelijke opvang De dienstverlening die door de GGD wordt uitgevoerd binnen de toegangspoort nieuwe start heeft diverse 'logische' raakvlakken met de visie en de missie van de GGD. Ten eerste onderschrijven we vanuit onze missie & visie het belang om inzet te organiseren op vroegsignalering en preventie ten behoeve van de publieke gezondheid en de maatschappelijke ondersteuning. Daarbij is er oog voor de meest kwetsbare personen in onze samenleving en zijn we er voor om kansen te creëren waardoor iedereen mee kan doen. Ten tweede betreft het een kwetsbare doelgroep waarin, met name in het geval van dakloosheid, veel sprake is van OGGZ problematiek. In de praktijk betekent dit ook concreet dat de personen veelal bekend zijn bij het meldpunt Zorg & Overlast. Tot slot zijn er raakvlakken met de uitvoering van andere taken zoals het coördineren van de bemoeizorg, de ketenaanpak in het lokale zorgnetwerk en de lokale samenwerking met de sociale (wijk) teams.

Door de uitvoering van deze taken onder te brengen bij dezelfde afdeling ontstaat er samenhang en een integrale aanpak wanneer opschalen wenselijk/noodzakelijk is. In 2022 is er een forse toename van het aantal personen waarbij sprake is van (dreigende) dakloosheid en waarin contact wordt gezocht met de GGD. Ter voorbereiding op het dashboard zijn de dossiers die geregistreerd zijn bij de GGD volledig omgezet naar een vernieuwde omgeving in het client volg systeem (CVS Clavis). Voor iedere aanmelding volgt er een dossier registratie waarin alle betrokken personen worden opgenomen. Alle aanmeldingen, inclusief het aantal personen die hierin zijn genoemd worden gescreend. Een kanttekening bij het aantal personen; in de dossiers waarbij sprake is van een gezin zijn ook de minderjarige kinderen geregistreerd. Er volgt in deze casussen altijd een 'kind check' en een dossier check bij Veilig Thuis.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

15

Wat gingen wij doen? 1. Infectieziektebestrijding Infectieziektebestrijding Indicator Aantal vragen van professionals en burgers

Aantal groepsvoorlichtingen over infectiepreventie Kwaliteit

Norm

400 Was 1.300 bij 1ste burap aangepast naar 400. 5-7

Voldoen aan landelijke instructies.

Realisatie 2022 Met 402 is de bijgestelde verwachte norm gerealiseerd

Met 17 is de verwachte norm ruimschoots gerealiseerd DGJ voldoet aan de gestelde eisen vanuit de Inspectie Gezondheid en Jeugd.

Jaarrekening

Augustus

April

☺

☺



402

286

101

☺

☺

☺

17

10

9

☺

☺

☺

Met het open gaan van de samenleving zagen we in het tweede trimester al een daling in COVID19 gerelateerde vragen. Op dat moment waren er nog veel vragen over monkeypox (MPoX) vanwege een grote uitbraak in onder andere een groot deel van Europa. Eind 2022 liep deze MPoX-uitbraak ten einde en kwamen er vanuit de samenleving minder vragen over MPoX (8% van het totaal aantal vragen in het derde trimester ten opzichte van 13% in het tweede trimester). In heel Nederland is sinds de zomer 2022 sprake van een stijging van het aantal personen met scabiës ("schurft"). In onze regio merken we ook dat hier meer vragen over komen (11%) en dat er meer scabiës-uitbraken zijn waarbij om onze expertise gevraagd wordt. De vragen over scabiës werden gesteld vanuit onderwijsinstellingen met het verzoek om advies. Dit betrof zowel adviezen rondom communicatie als praktische adviezen. De meeste vragen van burgers gaan ook in het 3e trimester over vaccinaties (44%), dit is vergelijkbaar met het 1e en 2e trimester. Het gehele jaar door worden de meeste vragen over HPV-vaccinaties gesteld. De vragen over HPV die we hebben ontvangen waren erg wisselend en werden allen door burgers gesteld. Infectiepreventie In 2022 waren de deskundigen infectiepreventie betrokken bij de Monkeypox uitbraak. GGDmedewerkers werden geïnstrueerd over hygiënemaatregelen rondom testen en vaccineren.

In mei 2022 werd aan twee groepen thuiszorgmedewerkers een scholing gegeven over handhygiëne en bijzonder resistente micro organismen (BRMO). In juni 2022 is een pilotscholing gegeven aan beroepskrachten in de kinderopvang over infectieziekten en infectiepreventie. Beide activiteiten krijgen in 2023 een vervolg. De deskundigen die infectiepreventie zijn ook nauw betrokken bij de opvang van vluchtelingen in de regio. Locatiemanagers van verschillende opvanglocaties voor vluchtelingen/Oekraïners, kregen voorlichting over infectieziekten en infectiepreventie. Ten slotte wordt op verzoek van de huisartsen een training/voorlichting op maat gemaakt voor de huisartsen en praktijkondersteuners in onze regio.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

16

Technische hygiënezorg De aanvragen voor vergunningen in het kader van de Wet Publieke Gezondheid (scheepsinspecties) en de Warenwet (tattoo/piercing) konden 2022 volledig worden uitgevoerd. Bij het uitvoeren van de scheepsinspecties werken wij samen met de GGD West Brabant om continuïteit te kunnen bieden in de havengebieden van Dordrecht en Moerdijk. Het aantal afgegeven certificaten shipsanitation is in 2022 meer dan verdubbeld ten opzichte van 2021 (164 versus 69). De certificaataanvragen voor shipsanitation zijn binnen de gestelde termijn afgehandeld. Dit certificaat is een half jaar geldig. De eisen voor het verstrekken van een certificaat zijn opgenomen in de Wet publieke gezondheid en komen voort uit de normen van de World Health Organization (WHO). Indicator

Norm

Vergunningaanvraag tattoo, piercing, PMU binnen 8 weken afhandelen

100%

Certificaat aanvraag shipsanitation binnen 24 uur in behandeling nemen

100%

Realisatie 2022 100%

100%

Jaarrekening

Augustus

April

☺

☺

☺

100%

100%

100%

☺

☺

☺

100%

100%

100%

Het aantal verstrekte vergunningaanvragen voor Tattoo, Piercing en Permanente Make-up (PMU) is in 2022 vergelijkbaar met de periode van voor de Corona pandemie en lockdowns. De vergunningaanvragen zijn binnen de gestelde termijn afgewikkeld. Een vergunning, gebaseerd op de Warenwet, is drie jaar geldig. Wanneer de ondernemer de activiteit voortzet dient een nieuwe vergunning te worden aangevraagd. Het aantal geldige vergunningen is stabiel in onze regio. Het traject van hernieuwde exploitatievergunningen voor seks- en relaxgelegenheden in de gemeente Dordrecht is opgepakt, maar nog niet afgerond. Binnen dit traject zullen vanuit technische hygiënezorg inspecties worden uitgevoerd op het gebied van hygiëne, die onderdeel zullen worden van de te verstrekken exploitatievergunningen voor seks- en relaxgelegenheden. Vanaf april 2022 zijn de aanvragen voor evenementen weer gestart. De advisering over aanvragen wordt gedaan in samenwerking met de Veiligheidsregio /GHOR ZHZ aan de gemeenten. In 2022 heeft de GGD grote evenementen bezocht samen met de VR/GHOR, zodat een beeld gevormd kan worden hoe evenementen in de praktijk verlopen. Zodoende kan het advies over een aanvraag in de toekomst nog beter worden toegesneden op de praktijk. Voor de noodopvang van asielzoekers zijn in het vierde kwartaal 2021 twee locaties geopend in de gemeenten Gorinchem en 's-Gravendeel.

Hiervoor zijn vanuit technische hygiënezorg nulmetingen uitgevoerd en inspecties. Door de oorlog in Oekraïne is een vluchtelingenstroom op gang gekomen en moest ook in Nederland opvanglocaties worden gezocht en geopend. De collega's van technische hygiënezorg zijn vanaf het tweede kwartaal 2022 nauw betrokken geweest bij de inspectie van deze locaties, in samenwerking met onder andere de GHOR. De GGD heeft inspecties uitgevoerd op de locaties voor gemeentelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen en crisisnoodopvang voor asielzoekers, plus een aantal inspecties voor mogelijke locaties die niet in gebruik genomen zijn.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

17

SOA/Sense Indicator

Norm

Vindpercentage soa's

17%

Realisatie 2022 21,2%

Jaarrekening

Augustus

April

☺

☺

☺

21,2%

24,0%

18,9%

In 2022 was het vindpercentage voor SOA's hoger dan in voorgaande jaren. De meest waarschijnlijk verklaring hiervoor is een effectieve triage, waardoor we de juiste inwoners zien op de spreekuren van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG). Opvallend was verder de enorme toename (2020: 56, 2021: 148, 2022: 624) van het aantal mannen dat gebruik maakte van de mogelijkheid van een ManTotMan test bij een van de twee ziekenhuizen in de regio. De uitslagen hiervan worden door het CSG geregistreerd, en een eventueel noodzakelijk behandeling (inclusief partnerwaarschuwing, etc.) wordt door het CSG ingezet. De verklaring voor de gesignaleerde toename ligt in de beperkte capaciteit bij GGD'en. Een afspraak bij een CSG is moeilijk te krijgen. Dit geldt niet alleen in ZHZ maar ook voor omliggende GGD-regio's. Tuberculose bestrijding Indicator

Norm

Aantal TBC patiënten

< 15

Aantal latente TBC infecties

< 25

Realisatie 2022

14 14

Jaarrekening

Augustus

April

☺

☺

☺

14

3

3

☺

☺

☺

14

6

1

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

18

We zien een lichte toename van het aantal TBC-patiënten en opgespoorde latente TBC infecties ten opzichte van de jaren 2020 en 2021. Dit is in lijn met de verwachting. Enerzijds wordt de toename verklaard door de toename van het aantal clientcontacten na de COVID-jaren 2020 en 2021, en anderzijds door de immigratie vanuit landen met een hogere TBC-prevalentie.

2. Voorkómen import infectieziekten Reizigersadvisering en Hepatitis B vaccinaties beroepsgroepen Indicator Aantal (reizigers)consulten

Norm 5.000-7.000

Realisatie 2022 6.179

Jaarrekening

Augustus

April

☺

☺

☺

6.719

4.164

1.487

Het aantal reizigers liep in het najaar van 2022 slecht beperkt terug. In de laatste vier maanden realiseerden we 2.555 consulten tegenover 2.677 in de periode mei-augustus 2022. Deze ontwikkeling is opmerkelijk afwijkend van voorgaande jaren. Ook omliggende GGD'en melden dat er geen seizoenspatroon meer lijkt te zijn. Het is nog te vroeg om van een trend te spreken, maar we zien dat reizigers beter voorbereid zijn en om meer vaccinaties vragen, zoals die voor rabiës ("hondsdolheid") en Hepatitis-B, waarvoor meer dan 1 prik nodig is.

3. Gezondheid en milieu Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft in augustus gerapporteerd over PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) in moestuinen. Het rapport geeft duidelijkheid aan de inwoners van Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden over het eten van groenten en fruit uit de moestuin. Al vele jaren neemt de DGJ deel aan een ambtelijk overleg over PFAS met genoemde gemeenten en Omgevingsdienst ZHZ. Ook bij de publicatie van dit rapport is ondersteuning geboden aan deze gemeenten en Omgevingsdienst ZHZ. Via onze website is informatie over gezondheid en PFAS beschikbaar en inwoners kunnen vragen stellen aan onze deskundigen over gezondheid en PFAS. Op een bewonersavond in Sliedrecht en tijdens raadsvergaderingen in Sliedrecht en Dordrecht heeft de arts medische milieukunde een presentatie gegeven over het moestuinonderzoek en de daaruit voortkomende adviezen. In de media verschijnen, buiten het moestuin onderzoek, regelmatig berichten over PFAS waardoor inwoners specifieke vragen kunnen hebben over gezondheid en PFAS. Alle ontwikkelingen rondom PFAS blijven we nauwlettend volgen via ons landelijk en regionaal netwerk. Naast de vragen rondom PFAS zijn vragen van inwoners beantwoord over onder andere asbest, geluidshinder, schimmel in de woning, kunstgraskorrels en windturbines.

4. Toezicht kinderopvang en toezicht WMO Toezicht Kinderopvang Indicator Percentage inspectie dat is uitgevoerd binnen de wettelijke termijn

Norm 100 %

Realisatie 2022 100%

Jaarrekening

Augustus

April

☺

☺

☺

100%

100%

100%

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

19

Percentage verplichte jaarlijkse inspecties kinderopvang uitgevoerd

100%

100%

☺





100%

50%

18%

Begin 2022 had het toezicht op de kinderopvang nog te maken met de nasleep van de Corona pandemie; zo konden gastouderinspecties vaak niet op locatie plaatsvinden. Vanaf het tweede kwartaal van 2022 werd het toezicht op de kinderopvang weer volledig opgestart. De inspecties kinderopvang liepen in 2022 lange tijd achter qua realisatie van het aantal inspecties. Na een lange eindsprint in het laatste kwartaal van 2022 is uiteindelijk toch het percentage verplichte jaarlijkse inspecties kinderopvang van 100% behaald. Voor de inspecties bij gastouders was in 2022 een percentage van 5% verplicht. Dit percentage is behaald, maar met de meeste gemeenten was een hoger percentage afgesproken (50-100%). Dit afgesproken percentage is door de GGD bij geen van de gemeenten behaald. Vanaf 1 januari 2023 is het op grond van de wet kinderopvang verplicht om 50% van de ingeschreven gastouders jaarlijks te bezoeken. Gastouders moeten minimaal eens per drie jaar bezocht worden. Dit betekent dat gastouders waarover zorgen zijn ieder jaar bezocht kunnen worden. Volgens afspraak worden per gemeente alleen de uitgevoerde inspecties en maatwerkafspraken gefactureerd. Van de ruim een miljoen euro die volgens de offertes van de gemeenten zou worden ontvangen, is uiteindelijk 91% gefactureerd.

Met name doordat minder gastouderinspecties zijn uitgevoerd en doordat de maatwerkafspraak 'gezamenlijk observeren' niet is uitgevoerd, kon niet het hele bedrag worden gefactureerd. In 2022 valt een stijging op te merken in de handhavingsadviezen binnen de regio. Dit is mogelijk een gevolg van het feit dat in de Corona-tijd locaties niet bezocht zijn waardoor tekortkomingen zijn ontstaan of zijn blijven liggen en door de personeelstekorten in de kinderopvang. Als gevolg hiervan zijn ook meer incidentele onderzoeken en vooral meer nadere onderzoeken uitgevoerd dan was verwacht en begroot. Deze extra onderzoeken leverden extra omzet op, maar mede hierdoor was er minder tijd voor de inspecties bij gastouders. Er zijn meer nieuwe aanvragen gerealiseerd dan was voorzien, met name bij gastouders (dus meer onderzoek voor registratie alsmede meer onderzoek na registratie). In 2022 liep een pilot flexibel toezicht bij drie aanbieders van kinderopvang. Bij deze aanbieders zijn 18 locaties geïnspecteerd binnen de pilot. Begin 2023 volgt een evaluatie van deze pilot en in het tweede kwartaal volgt een tweede pilot. Toezicht WMO De WMO-toezichthouders van de GGD hebben alle gecontracteerde onderzoeken uitgevoerd. De onderzoeken zijn gedeeld met de opdrachtgevers.

In de loop van 2022 werd duidelijk dat het aantal opdrachten voor het uitvoeren van WMO toezicht opnieuw, net als in de Corona-jaren en in de daaraan voorafgaande jaren, onvoldoende zou zijn om de lasten van dit product te dekken. Eind 2022 is daarom een vijftal scenario's voorgelegd aan het bestuur om dit probleem op te lossen, variërend van stoppen met het WMO-toezicht tot onderbrengen in een iets verhoogde inwonerbijdrage. Het bestuur heeft opdracht verleend de scenario's nader uit te werken ten behoeve van besluitvorming in 2023.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

20

5. Crisisorganisatie Indicator

Norm

Realisatie 2022

Realiseren optimale bezetting van de (piket) poule voor uitvoering van de taken van de GGD in crisissituaties

4x (wnd.) Directeur Publieke Gezondheid. 4 x procesleider Psychosociale Hulpverlening; 4 x procesleider Infectieziektebestrijding 4x procesleider communicatie 4x procesleider geneeskundig onderzoek

Bezetting is niet geheel conform de norm.

Minimaal 1 OTO (opleiden, trainen en oefenen) activiteit per werkproces per jaar.

100 %

Scholingen zijn gepland en worden uitgevoerd.

Jaarrekening

Augustus

April



☺

☺

☺

☺

☺

De piketpoule voor de medische milieukundige en de arts infectieziektebestrijding was ultimo 2022 niet geheel gevuld. Hier zal in 2023 actie op worden genomen. Er kan in geval van een crisis altijd worden terggevallen op andere harde piketten van respectievelijk de Geneeskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS) en IZB-arts. 6. Preventieve publieke gezondheid Indicator

Norm

Realisatie 2022

Jaarrekening

Augustus

Realiseren 100% De uitvoering van van de lopende lokale 100% 100% doelstellingen jaarplannen 2022 van het is conform programma dat afspraken voortkomt uit verlopen. de lokale nota volksgezondheid 2020-2023 Tevredenheid Cijfer (schaal 1 op Geen nieuwe gemeenten 10); 8,0 score * Tevredenheid Cijfer (schaal 1 op Geen nieuwe ketenpartners 10); 8,0 score * (*) Toelichting: in 2022/2023 zal een nieuw tevredenheidsonderzoek worden uitgevoerd.

☺

 

April

☺

☺ 100%

 

 

7. Meldpunt Zorg en Overlast / OGGZ Indicator

Norm

Totaal aantal initiële meldingen (OGGZ)

2.000 (marge 10%)

Realisatie 2022 1.384

Jaarrekening

Augustus

April

☺

☺

☺

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

21

Percentage Nulmeting 2020: 67% recidive van 62% het totaal aantal meldingen (recidive is dossier gesloten of laatste meldingen is meer dan 6 maanden geleden) (*) Toelichting: met gemeenten worden gesprekken gevoerd over lokale preventie en vroegsignalering om recidive te mitigeren.







Het aantal initiële meldingen over kwetsbare personen is in alle gemeenten gedaald (norm = 2.000) en betrof in 2022, 1.384 meldingen. Kwetsbare personen in de regio Zuid-Holland Zuid komen en zijn steeds beter in beeld. Er is aandacht voor het aangaan en onderhouden van contact met professionals uit verschillende sectoren die voornamelijk een signalerende functie (kunnen) hebben. Denk daarbij aan huisartsen, woningcorporaties, particuliere verhuurders en lokale buurtvoorzieningen. De vroegsignalering en preventie wordt in deze relaties versterkt, o.a. door inzet van de wijk GGD'ers. Ten opzichte van het totaal aantal meldingen zijn de 'recidive' meldingen wederom toegenomen, evenals in 2021. Het aantal personen met onbegrepen gedrag waarbij inzet nodig is vanuit politie is fors. Door inzet vanuit het actieprogramma 'grip op onbegrip' zal in 2023 worden gewerkt aan het verstevigen van de aanpak, het ontwikkelen van een vangnet om personen die tussen 'wal en schip' vallen te kunnen opvangen en toe te werken naar een (snelle) stabiele situatie. In de Regionale Kennis werkplaats Onbegrepen Gedrag (RKOG) wordt een platform geboden voor het uitwisselen van kennis en het aangaan van (nieuwe) afspraken rondom benodigde interventies. De kracht van integrale ketensamenwerking in deze aanpak bepaalt het succes van de aanpak.

Als OGGZ blijven we daarom aandacht vragen voor regionale coördinatie op de aanpak en de verbinding met lokale (gemeentelijke) loketten, zorgaanbieders en ondersteunende diensten.

Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)

Begroting 2022* Lasten Infectieziektebestrijding SOA/sense TBC Marktgerichte taken Medische Milieukunde Toezicht kinderopvang Toezicht WMO Gezondheidsbevordering Crisisorganisatie OGGZ Outbreakmanagement Covid-19 Saldo baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Baten

1.265 569 449 523 175 987 169 1.746 112 2.130 42.700 50.825

Realisatie 2022 Saldo

1.367 666 449 350 175 969 33 1.735 112 1.875 42.700 50.433

Lasten

102 98 0 -173 0 -18 -136 -10 0 -255 0 -393

Baten

1.235 638 431 590 167 1.022 167 1.644 293 2.139 40.066 48.393

Afwijking 2022 Saldo

1.329 724 450 428 175 853 38 1.619 293 2.003 40.066 47.978

Lasten

93 86 19 -162 8 -169 -130 -25 0 -136 0 -415

Baten

30 -69 17 -67 8 -35 2 102 -181 -9 2.634 2.432

Saldo

-38 57 2 78 0 -116 4 -117 181 128 -2.634 -2.455

-8 -12 19 11 8 -151 6 -15 0 119 0 -23

0

0

0

0

0

0

0

0

0

50.825

50.433

-393

48.393

47.978

-415

2.432

-2.455

-23

*Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het AB van 17 november 2022 (2de burap 2022).

Toelichting op hoofdlijnen Per saldo is het resultaat op dit programma € 23.000 nadelig. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een tweetal afwijkingen. Enerzijds betreft dit een nadeel bij toezicht kinderopvang en anderzijds een voordeel bij OGGZ. Het voordeel bij OGGZ wordt hoofdzakelijk verklaard door extra baten voor WvGGZ en extra baten vanuit de inzet voor extreme woningvervuiling. Het

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2022 GR DGJ

22

nadeel bij toezicht kinderopvang (inclusief gastouders) is het gevolg van minder uitgevoerde inspecties bij gastouders, met als gevolg een lagere opbrengst vanuit inspecties ten opzichte van de begroting.

2.1.2 Veilig Thuis Wat wilden wij bereiken? Het zorgen voor bescherming bij kindermishandeling en huiselijk geweld, het voorkomen en verminderen van sociale uitsluiting en het verbeteren van de kwaliteit van leven van kwetsbare groepen in de samenleving. Wat gingen wij doen? Veilig Thuis is gericht op interventies in situaties waar de veiligheid van kinderen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties in het geding is. Veilig Thuis zet in op de borging van de veiligheid en stabilisatie van de gemelde situatie. Veilig Thuis doet dit in samenwerking met politie en de hulpverlening. Daarnaast is Veilig Thuis een 'expertisecentrum' waar kinderen, volwassenen, betrokkene(n) en professionals deskundige steun en advies krijgen bij hun vragen op het gebied van (vermoedens) van huiselijk geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling. Resultaten 2022 Meldingen In 2022 zijn 4.173 meldingen bij Veilig Thuis ZHZ gedaan. Dit totale aantal is hoger dan de vooraf gestelde prognose voor 2022 met een bandbreedte van 3.900 tot 4.100 meldingen. In 2021 betrof het aantal meldingen nog 3.895. De trend over de afgelopen jaren blijft stijgend. Adviezen In 2022 heeft Veilig Thuis in totaal 2.847 adviezen afgegeven. Wanneer we het aantal adviezen in 2022 vergelijken met 2021 (2.932 adviezen) dan zien we een lichte daling.