2.11b Bijlage 1 Jaarstukken 2021 DGJ.pdf

Jaarstukken 2021 GR DGJ

7 juli 2022

Inleiding Beste lezer, Voor u liggen de jaarstukken 2021 van de GR Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ). Hierin leest u wat we in 2021 gedaan hebben op het gebied van Publieke Gezondheid, Veilig Thuis, Onderwijs en aansluiting op de arbeidsmarkt, Jeugdgezondheidszorg, het Kennisprogramma, de Regionale Ambulance Voorziening (RAV) en de Service Organisatie Jeugd (SOJ). De rode draad is dat wij de uitvoering van wettelijke taken op een effectieve en efficiënte manier uitvoeren en dat doen op basis van de behoeften van gemeenten en de maatschappelijke opgaven in de regio Zuid-Holland Zuid. De missie van DGJ is het verkleinen van gezondheidsverschillen en het vergroten van de ontwikkelingskansen van onze inwoners. Een bekend spreekwoord zegt dat voorkomen beter is dan genezen. Dat geldt voor het individu, voor de samenleving en voor de gemeentefinanciën. Vandaar dat we in de volle breedte werken aan preventie. In het meerjarenbeleidsplan (MJP) zijn door de gemeenten vier maatschappelijke opgaven benoemd waarop DGJ zich focust: (1) gezond en veilig opgroeien, (2) iedereen doet mee, (3) vitaal ouder worden, (4) gezonde leefomgeving, gezonde mensen. COVID-19 was een ongekende opgave voor DGJ. Vanuit nagenoeg niets is uitvoering gegeven aan testen, traceren en vaccineren van de inwoners van Zuid-Holland Zuid.

In de evaluatie van preparatie en respons op COVID-19 concludeert bureau Berenschot dat er meer gedaan is dan verwacht had mogen worden gegeven de staat van preparatie en de aard en omvang van de organisatie: "De GGD is hierin boven zichzelf uitgestegen." Dat is een compliment aan alle medewerkers! Al met al is 2021 een bewogen jaar geweest, waarin extra duidelijk werd hoe belangrijk het werk van DGJ is voor de gemeenten en inwoners van Zuid-Holland Zuid.

Cees Vermeer Algemeen directeur DGJ, tevens directeur Publieke Gezondheid Zuid-Holland Zuid

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

2

Inhoudsopgave Inleiding 1

2

Samenvatting

5

1.1 1.2 1.3 1.4

5 7 8 9

57

Weerstandsvermogen en risicobeheersing 57 Onderhoud kapitaalgoederen 64 Financiering 64 Bedrijfsvoering 66 Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) .....................................................67 Regionale Ambulance Voorziening (RAV) .............................................70 Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) ..........................................................70 Verbonden partijen 72 Rechtmatigheid 73 Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) 75 COVID-19 paragraaf 76

Jaarrekening 2021 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.5.1 4.5.2 4.6 4.7

11

Dienst Gezondheid en Jeugd 12 Publieke Gezondheid .........................................................................12 Veilig Thuis ......................................................................................22 Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt ................................................29 Jeugdgezondheidszorg ......................................................................32 Kennisprogramma ............................................................................33 Regionale Ambulance Voorziening 35 Serviceorganisatie Jeugd 36 Contracteren van de jeugdhulp en jeugdbescherming/jeugdreclassering ..36 Sturen op de uitvoering .....................................................................39 Ontwikkelen van de uitvoering ...........................................................45 Algemene dekkingsmiddelen 56

Verplichte paragrafen 3.1 3.2 3.3 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.5 3.6 3.7 3.8

4

Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) Recapitulatie financiën

Programmaverantwoording 2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.2 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.4

3

2

82

Balans GR DGJ 82 Het overzicht van baten en lasten 84 Taakvelden 85 EMU-saldo 86 Toelichtingen 86 Grondslagen waardering en resultaatbepaling GR DGJ ...........................86 Toelichting op de balans per 31 december 2021 ...................................88 Wet normering inkomens topfunctionarissen (WNT) 96 Subsidierelaties 98

5

Vaststelling

6

Controleverklaring

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

99 100

3

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

107 Inwoner- en leerlingenbijdrage 2021 Verantwoording subsidie gemeente Dordrecht Verantwoording subsidie gemeente Nissewaard Taakvelden Beleidsindicatoren

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

108 112 113 114 116

4

1 Samenvatting 1.1 Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) COVID-19 stelde DGJ voor ongekende opgaven. In 2020 is vanuit nagenoeg niets uitvoering gegeven aan testen en traceren. In 2021 kwam daar het vaccineren van de inwoners van ZuidHolland Zuid bij. In de COVID-19 paragraaf kunt u lezen op welke wijze DGJ de bestrijding van COVID-19 heeft aangepakt, welke resultaten zijn behaald en wat de financiële omvang is geweest. De coronapandemie heeft invloed gehad op de andere programma's van DGJ. Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen over 2021 weergegeven. Voor het uitvoeren van de taken op het gebied van infectieziektebestrijding is het van belang om goede artsen te hebben. Landelijk is een tekort aan artsen Maatschappij & Gezondheid (M&G). In 2021 hebben we ons ingespannen om een opleidingsinstelling voor artsen M&G te worden. Zo kunnen we een bijdrage leveren aan het oplossen van het landelijke tekort aan artsen M&G en positioneren wij ons bij artsen in opleiding als een aantrekkelijke werkgever, in de hoop dat we jonge artsen aan ons kunnen binden. In 2021 is extra ingezet op het verbeteren van netwerksamenwerkingen. Voorbeelden hiervan zijn het Gehandicaptenzorg Infectiepreventie Overleg en het Regionaal Coördinatieteam (RCT).

Binnen het RCT is een landelijk kader gemaakt waarmee de patiënt informatieoverdracht over dragerschap van resistente bacteriën tussen zorginstellingen kan worden verbeterd. Dit is per regio in 2021 uitgewerkt naar concrete implementatie. Het aantal meldingen van meldingsplichtige infectieziekten en de daarmee samenhangende vragen was in 2021 erg laag. Dit had enerzijds te maken met de algemene hygiëne maatregelen rondom COVID-19, waardoor ook andere infectieziekten dan COVID-19 zich maar beperkt verspreidden. Anderzijds lag de focus in alle sectoren op COVID-19; voor andere onderwerpen was minder tijd en ruimte. De aanvragen voor vergunningen in het kader van de Wet Publieke Gezondheid (scheepsinspecties) en de Warenwet (tattoo/piercing) konden ondanks COVID-19 worden uitgevoerd. Het aantal verstrekte vergunningen lag wel lager dan normaal evenals de evenementenadvisering. COVID-19 gaf wel de mogelijkheid om meerdere bedrijven te bezoeken om advies te geven op het gebied van hygiëne en preventieve maatregelen ten aanzien van COVID-19. Tevens zijn op twee noodopvanglocaties voor asielzoekers nulmetingen uitgevoerd. De GGD heeft in samenwerking met Veilig Thuis, LVS, Jong JGZ en overige ketenpartners een breed programma ‘Seksuele gezondheid en veiligheid 2021-2025’ opgesteld. Het Algemeen Bestuur heeft dit in april 2021 vastgesteld. De uitvoering van het programma is gestart.

De uitvoering van het programma ‘Nu Niet Zwanger’ voor de gemeenten Dordrecht en Zwijndrecht verloopt conform verwachting. De pilotfase liep eind 2021 af. De GGD heeft zich in 2021 voorbereid op inbedding van de activiteiten van het programma in haar reguliere werkzaamheden. Op grond van de Wet Publieke Gezondheidszorg (WPG) is tuberculose is een meldingsplichtige ziekte. In 2021 hebben we gezocht naar een evenwichtige operationele werkvorm, waarin we ondanks de geldende corona-maatregelen en het “coronaproof”-inrichten van onze werkwijzen geen concessies hoefden te doen ten aanzien van de uitvoering van die wettelijke

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

5

tuberculosebestrijdingstaken. In juni/juli 2021 werd een klanttevredenheidsonderzoek gedaan, waarbij de afdeling tuberculosebestrijding van de GGD ZHZ een 8,9 kreeg. De onderwerpen Infectiepreventie & antibioticaresistentie netwerk, de aanpak hepatitiden en het verhogen van de vaccinatiegraad binnen het rijksvaccinatieprogramma hebben vertraging opgelopen. In de laatste maanden van 2021 konden we geplande activiteiten opnieuw oppakken en konden we plannen maken voor een inhaalslag. Er zijn in 2021 minder reizigersspreekuren aangeboden, met name vanwege de gevolgen van COVID-19 op de reizigerswereld. Het dossier PFAS bleef ook in 2021 onze aandacht vragen. De GGD is de regionale ‘vertaler’ van de resultaten van onderzoek door het RIVM of andere instanties: de GGD geeft uitleg aan de onderzoeken en duidt de betekenis voor de publieke gezondheid in de eigen regio. Het RIVM rapporteerde in juni dat mensen in Nederland te veel PFAS binnen krijgen via voedsel en drinkwater. Het RIVM heeft op verzoek van gemeenten in ZHZ haar risicobeoordeling uit 2018 herzien. Bij het toezicht kinderopvang en WMO was ook de invloed van COVID-19 merkbaar. Enerzijds doordat er beperkende maatregelen waren voor bezoek aan zorgaanbieders, en anderzijds omdat we extra belasting bij zorgaanbieders door inspecties wilden voorkomen.

Voor het beschermen van de gezondheid van inwoners bij rampen en crisis zijn in 2021 nagenoeg alle (bij-)scholing activiteiten voor diverse werkprocessen uitgevoerd. In 2021 is uitvoering gegeven aan het programma ‘Samen voor gezond’ en de lokale jaarplannen. In 2021 is, bovenop de bestaande programmalijnen, een specifiek programma ‘Mentale gezondheid’ tot stand te gekomen. Het negatieve effect van COVID-19 op de mentale gezondheid was hiervoor de aanleiding. Bij het meldpunt zorg en overlast / OGGZ was in 2021 een explosieve groei van het aantal recidive meldingen. Het aantal meldingen bedroeg 1.298 in 2020 en 2.598 in 2021. Bij het aantal initiële meldingen is er een lichte daling. Veilig Thuis zag het aantal aanvragen om directe veiligheid te creëren of deze te verstevigen met 20% afnemen. Vergeleken met de cijfers van 2020 daalde het aantal huisverboden met 45%. Vergeleken met 2020 is het aantal meldingen van kindermishandeling met 0,9% afgenomen en het aantal meldingen van huiselijk geweld met 14%. Het aantal meldingen van ouderenmishandeling is daarentegen met 34% gestegen en het aantal adviezen met 12%. Een groeiend aantal meldingen wordt na triage door Veilig Thuis overgedragen aan het lokale veld (de hulpverlening). De uitvoering van de triage binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen is in 2021 in 74% van de gevallen behaald.

De totale gemiddelde doorlooptijd blijft met 4,8 werkdagen binnen de norm.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

6

Na de (veiligheids)taxatie wordt het vervolgtraject van de melding bepaald. In 2021 is deze te verdelen in: directe overdracht (64%), overdracht met ondersteuning (22%) en onderzoek (14%). Dit behaalde resultaat is vergelijkbaar met de prognose van 2021 en de resultaten in 2020. Van het aantal uit te voeren onderzoeken en/of dienst voorwaarden en vervolg betrof het in 54% van de meldingen een spoedonderzoek. Spoedonderzoeken hebben altijd voorrang op reguliere onderzoeken. In 2021 zijn 70% van de diensten binnen de tienwekentermijn uitgevoerd. De gemiddelde doorlooptijd bedroeg 66 werkdagen. We benadrukken dat de beperkte overschrijding van de termijnen niet leidt tot onveilige situaties en wachtlijsten. Alle meldingen worden immers direct bij ontvangst gescreend op spoed dan wel crisis en indien noodzakelijk met voorrang in behandeling genomen. Vanwege het niet behalen van de wettelijke normen door vertraagde overdracht naar het lokale veld en door de wachtlijsten, is er een begrotingswijziging 2022 ingediend om de dienstverlening voor de betrokkenen en de keten te kunnen borgen en verbeteren. In 2021 is het aantal crisisinterventies met betrekking tot jeugdigen met 8% afgenomen ten opzichte van 2020. Ook bij de interventies gericht op volwassenen zien we een afname van 16%.

Veilig Thuis had de ambitie om in 2021 45% van de behandelde crisiszaken binnen 48 uur over te dragen aan het betreffende lokale team. Dit is helaas maar in 35% van de gevallen gelukt. In een groot aantal gevallen ligt de oorzaak bij een hoge werkdruk of zelfs wachtlijsten als gevolg van de capaciteit en handelingsbekwaamheid van de lokale teams. Daarbij speelt in zo’n crisissituatie ook altijd de afweging van Veilig Thuis of de acute onveiligheid zodanig is opgeheven dat veilige overdracht kan plaatsvinden. Dat vraagt in sommige situaties meer tijd, maar daarmee wordt de continuïteit en kwaliteit van de geboden hulp wel geborgd. COVID-19 heeft verstrekkende gevolgen voor het onderwijs en de arbeidsmarkt gehad. We zagen dat de al kwetsbare kinderen en jongeren het moeilijker hebben en krijgen. Dat de gevolgen voor gemeenten, onderwijsinstellingen en werknemers groot zijn staat buiten kijf. Veel aandacht ging in het tweede kwartaal 2021 uit naar kwetsbare jongeren die door de schoolsluiting uit beeld dreigden te raken. Uiteindelijk hebben we alle jongeren door middel van de zomeractie weer in beeld kunnen krijgen. Als gevolg van COVID-19 stond de arbeidsmarkt onder druk. De baanperspectieven voor starters op de arbeidsmarkt waren begin 2021 niet positief. De aangekondigde stijging van de jeugdwerkloosheid bleef echter uit.

De Matchmakers hebben, mede doordat hun capaciteit werd uitgebreid, veel meer jongeren aan een baan of onderwijsplek kunnen helpen dan oorspronkelijk gepland. Dit is en mooi resultaat dat regionaal en zelfs landelijk erkenning krijgt. Jeugdgezondheidszorg is door GGD ZHZ gecontracteerde zorg. Jong JGZ voert voor onze regio het JGZ-basispakket en het Rijksvaccinatieprogramma uit conform de uitvoeringsovereenkomst en de aanvullende KPI's (rapportage stoplichtenmodel). Jong JGZ legt jaarlijks verantwoording af in haar jaarrapportage. In 2021 is een nieuwe taak uitgevoerd: vaccinatie Meningokokken ACWY. Tot slot is in 2021 in afstemming met de gemeenten verder inhoud gegeven aan de onderzoekslijnen uit het Kennisprogramma. De gezondheidsmonitoren zijn conform planning opgeleverd (monitor volwassenen en ouderen). Daarnaast is aanvullend COVID-gerelateerd onderzoek uitgevoerd (panelonderzoek en prevalentie-onderzoek COVID). Er is geïnvesteerd in extra epidemiologische expertise en datascience/data-analyse. Tevens is de samenwerking met de academische werkplaatsen (o.a. Erasmus MC) verder uitgebreid en versterkt.

1.2 Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Door de oprichting van Coöperatie Ambulancezorg ZHZ U.A. (CAZ) per 1 januari 2019, zijn in de begroting en realisatie van de RAV alleen nog de personele lasten opgenomen van het Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

7

ambulancepersoneel dat in dienst is van de DGJ en de detacheringsbaten van het ambulancepersoneel dat gedetacheerd is bij de CAZ. Het saldo van deze posten is 0, waardoor er geen resultaat ontstaat voor de GR DGJ. Met de inwerkingtreding van de nieuwe wet ambulancezorg (WAZ) per 1 januari 2021 is ook de vergunning voor de ambulancezorg in de regio Zuid-Holland Zuid overgegaan van DGJ naar de CAZ ZHZ.

1.3 Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) Samen werkten de Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ), de gemeenten, de aanbieders en de ouders in 2021 aan het welzijn van de jeugdigen in onze regio, aan het oplossen van de problemen die speelden zoals rondom COVID-19, maar ook aan het benoemen en realiseren van ambities voor de nabije toekomst. Binnen de DGJ hebben we stevige stappen gezet in de afstemming en samenwerking tussen de SOJ en de andere afdelingen die zich richten op jeugd en veiligheid; de jeugdgezondheidszorg, de GGD, Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten en Veilig Thuis. We hebben de basis gelegd voor gezamenlijk opgavegericht werken aan een aantal belangrijke maatschappelijke thema’s, zoals kansrijke start, veilig opgroeien, onderwijsparticipatie en passende jeugdhulp. Met de gemeenten hebben we intensief samengewerkt aan de inrichting van het jeugdhulplandschap en de sturing daarop door middel van het nieuwe inkoopkader. Daarnaast hebben we gezamenlijk een ontwikkelagenda opgesteld waarin de gemeenten zelf de verantwoordelijkheid nemen voor de lokale en regionale projecten zoals de afbakening van de reikwijdte van jeugdhulp, de inzet van jeugdhulp binnen de lokale teams en de inzet van jeugdhulp op school. De SOJ adviseert, organiseert en ondersteunt met kennis, ervaring en inzet van mensen.

Bij de ontwikkeling van het inkoopkader en de nieuwe contracten heeft de SOJ veelvuldig om tafel gezeten met de regionale aanbieders van jeugdhulp en jeugdbescherming/ jeugdreclassering, met de jeugdprofessionals én met ouders en jeugdigen. Aan deze ontwikkeltafels hebben we dromen gedeeld en doelen gesteld. Ambitieuze doelen zoals het uitbannen van uithuisplaatsingen en gesloten jeugdzorg op termijn, maar ook acute doelen zoals het organiseren van jeugdhulp in of dichtbij het gezin, zorgen dat er snel passende jeugdhulp geboden wordt, zoveel mogelijk binnen de regio. Het gat tussen de uitgaven jeugdhulp en de begroting op basis van de rijksbijdragen is ook in 2021 weer aanzienlijk. We hebben in 2021 daarom nieuwe afspraken gemaakt voor de komende jaren over realistisch begroten, stevig sturen en goed monitoren. In 2021 was de begroting nog gebaseerd op de rijksbijdragen, vanaf 2022 baseren we die op de werkelijk te verwachten uitgaven (op basis van het verwachte jeugdhulpverbruik in 2021, waarbij geen rekening is gehouden met mogelijke groei, conform besluit van het Algemeen Bestuur). Dit moet leiden tot minder verplichte begrotingswijzigingen en zienswijzen. 2021 was ook het laatste jaar waarin gewerkt is met budgetplafonds en een ‘nee-tenzij regeling’ omdat we hebben vastgesteld dat achteraf sturen op de uitgaven niet tot de gewenste resultaten leidt.

Vanaf 2022 werken we met een normenkader waarmee we vooraf kunnen sturen op de intensiteit en duur van jeugdhulp. De intensieve samenwerking met gemeenten, aanbieders en cliëntvertegenwoordigers, de interne samenwerking met alle collega’s en de dienstverlening aan de mensen in ZHZ hebben in 2021 doorgang gevonden ondanks de beperkende maatregelen vanwege COVID-19. Slechts heel weinig bijeenkomsten en gesprekken hebben fysiek plaatsgevonden. We hebben overwegend via

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

8

MS Teams al onze werkzaamheden gedaan. Niet ideaal, maar juist daarom trots op iedereen dat we onze doelen hebben gerealiseerd in 2021 en al onze afspraken zijn nagekomen.

1.4 Recapitulatie financiën Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) Uitgangspunten COVID-19 COVID-19 heeft evenals in 2020 een enorme impact op de financiële cijfers over 2021. In een aparte paragraaf (3.8) komen we hierop terug. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor infectieziektebestrijding. Dit is vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (Wpg). In februari 2020 werd een landelijke crisisstructuur ingericht om de COVID-19 pandemie onder controle te krijgen. Op basis van de Wpg wordt het dan mogelijk dat de directeuren Publieke Gezondheid van de 25 regionale GGD'en vanuit het ministerie van VWS en/of de voorzitters van de Veiligheidsregio's directe opdrachten krijgen. Dat is in 2020 en 2021 ook het geval geweest. De uitvoering van deze opdrachten brengt hoge kosten voor de GGD'en met zich mee. In het Bestuurlijk Overleg tussen GGD GHOR, VNG en VWS is afgesproken dat VWS de meerkosten die een GGD maakt vergoedt. De derving van inkomsten wordt ook onder 'meerkosten' geschaard. Voor de omvang van deze vergoeding zijn afspraken gemaakt in de vorm van een zogenaamde verantwoordingsinstructie.

Hierin is onder meer opgenomen dat: ▪ eventuele minderkosten in mindering moeten worden gebracht op de meerkosten; ▪ er geen "resultaat" behaalt mag worden op de uitvoering van de extra COVID-19 taken; ▪ gemeenten de reguliere inwonerbijdrage betalen, ook al zijn niet alle activiteiten conform de begroting uitgevoerd. In totaal bedraagt onze declaratie voor de gesaldeerde meerkosten over 2021 € 63 mln. Resultaat 2021 De totale kosten voor COVID-19 bedragen in 2021 € 63 mln. Een deel van de kosten bestaat uit personele inzet vanuit de reguliere organisatie: € 1,2 mln. De inzet van eigen personeel heeft als voordeel dat kennis behouden blijft. De inzet was mogelijk doordat wij een aantal reguliere taken in 2021 minder intensief hebben uitgevoerd. Daardoor was het evenwel in 2021 in mindere mate mogelijk om (aanvullende) subsidie inkomsten te generen ten opzichte van voorgaande jaren. Volgens de meerkostenregeling mogen niet alle personele kosten vanuit de reguliere organisatie worden opgenomen in de declaratie, het gaat hier om een bedrag van circa € 0,7 mln. Hier staat tegenover dat we de gemiste opbrengsten (gecorrigeerd met de lagere kosten), bijvoorbeeld reizigersvaccinaties en toezicht kinderopvang, wel mogen worden gedeclareerd. Voor 2021 gaat het hier een bedrag van € 0,5 mln. Per saldo is het effect voor de deelnemende gemeenten financieel neutraal.

Er hoeft geen resultaat ten laste of ten gunste van onze reserve gebracht te worden. Regionale Ambulance Voorziening (RAV) In 2021 zijn, evenals in 2020, in de begroting en realisatie van de RAV alleen nog de personele lasten opgenomen van het ambulancepersoneel dat in dienst is van de DGJ en de detacheringsbaten van het ambulancepersoneel dat gedetacheerd is bij de CAZ. Het saldo van deze posten is altijd 0. Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

9

Service Organisatie Jeugd (SOJ) Het resultaat van de SOJ is, ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting € 3,1 mln. nadelig. De begroting is voor het laatst bijgesteld bij de 1ste bestuursrapportage 2021. Bij de 2 de bestuursrapportage 2021 was al aangegeven dat het verwachte resultaat € 1,7 mln. nadeliger zou zijn dan bij de 1ste bestuursrapportage 2021. Het werkelijke tekort is uiteindelijk € 1,4 mln. hoger. De 2e bestuursrapportage 2021 is niet meer vertaald in een wijziging van de begroting 2021, omdat de vereiste zienswijzeprocedure hiervoor over de jaargrens heen zou gaan. Het is wettelijk niet toegestaan om begrotingswijzigingen na afloop van het boekjaar vast te stellen.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

10

2 Programmaverantwoording Binnen de GR DGJ zijn drie organisatieonderdelen samengebracht, namelijk: de Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ), de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) en de Regionale Ambulancevoorziening (RAV). In onderstaande programmaverantwoording treft u deze in respectievelijk paragraaf 2.1, 2.2 en 2.3 aan. Financieel DGJ sluit het jaar 2021 met een neutraal resultaat. In onderstaande tabel is per subprogramma het resultaat weergegeven. In de kolom begroting 2021 is de begroting na wijzigingen weergegeven. Het begrotingsprogramma van DGJ bestaat uit zes subprogramma's. In dit hoofdstuk is per subprogramma een inhoudelijke en financiële verantwoording opgenomen. (bedragen x € 1.000)

Begroting 2021* Lasten

Baten

Realisatie 2021 Saldo

Lasten

Baten

Afwijking 2021 Saldo

Lasten

Baten

Saldo

1. Publieke gezondheid

25.188

7.189

-17.999

66.235

8.007

-58.228

-41.046

817

2. Veilig Thuis

6.779

6.779

0

6.690

6.662

-28

90

-117

-28

2.274

2.274

0

2.285

2.459

174

-11

185

174

12.089

12.089

0

12.065

12.214

149

24

125

149

807

807

0

962

862

-100

-155

55

-100

3. Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt 4. Jeugd(-gezondheidszorg) 5. Kennisprogramma 6. Algemene dekkingsmiddelen Saldo baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

-40.229

7.707

25.191

17.484

10.973

68.363

57.389

-3.266

43.172

39.906

54.844

54.329

-515

99.209

98.566

-643

-44.365

44.237

-128

0

515

515

0

643

643

0

128

128

54.845

54.845

0

99.209

99.209

0

-44.365

44.365

0

*Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het AB van 8 juli 2021 (1ste burap 2021).

De stijging van zowel de baten als de lasten is grotendeels het gevolg van de hogere kosten voor COVID-19 en de hieraan gekoppelde hogere declaratie bij het Ministerie van VWS. De lasten van COVID-19 vallen onder 1. Publieke gezondheid en 6. Algemene dekkingsmiddelen (overhead), de baten vallen onder 6. Algemene dekkingsmiddelen. Bij de 1ste bestuursrapportage 2021 was de verwachting dat de COVID-19 kosten € 20 mln. zouden bedragen. Uiteindelijk bedragen de kosten € 63 mln. De ontwikkelingen hebben zich in 2021 dermate snel opgevolgd dat het heel lastig is geweest om een goede voorspelling van de kosten te maken. Indicatoren Evenals in de jaarstukken 2019 en 2020 hebben wij bij de producten indicatoren opgenomen om in beeld te brengen wat wij hadden voorgenomen en wat wij hebben gerealiseerd. We gebruiken hiervoor de kleuren groen (gerealiseerd), geel (gedeeltelijke gerealiseerd) en rood (niet gerealiseerd).

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

11

2.1 Dienst Gezondheid en Jeugd Binnen de Dienst Gezondheid en Jeugd hielden we ons bezig met: ▪ Publieke gezondheid; ▪ Veilig Thuis; ▪ Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt; ▪ Jeugdgezondheidszorg; en ▪ het Kennisprogramma.

2.1.1 Publieke Gezondheid De kosten en inkomsten die verband houden met COVID-19 zijn voor een deel verantwoord in dit programma. In dit programma is geen verdere toelichting hierover opgenomen, omdat alle kosten en inkomsten die verband houden met COVID-19 zijn verantwoord in de paragraaf over COVID-19 (zie hoofdstuk 3, onderdeel 3.8). Wat wilden wij bereiken? In dit programma worden zeven maatschappelijke doelstellingen nagestreefd; 1. Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van infectieziekten en waar nodig het bestrijden van infectieziekten, waaronder SOA’s en TBC, en het voorkomen van hygiëneproblemen. 2. Het voorkomen van de introductie van import infectieziekten in het werkgebied en het beschermen van individuele reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico’s. 3. Het adviseren over de gezondheidseffecten van milieuvraagstukken. 4. Het bevorderen van kwalitatief hoogwaardige kinderopvang voor een goede ontwikkeling van het kind in een veilige en gezonde omgeving. 5. Het bevorderen van een gezonde leefstijl en gezondheid gedrag (preventieve publieke gezondheid). Het verbeteren van de (ervaren) fysieke en psychische gezondheid en het verminderen van de psychosociale problematiek van kwetsbare doelgroepen van 0 tot 100 jaar. 6. Het beschermen van de gezondheid van inwoners bij rampen en crises. 7.

Het coördineren van de preventieve Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) voor de gehele bevolking, preventieve zorg voor risicogroepen en zorg voor kwetsbare personen die zelf geen hulp zoeken, zoals dak- en thuislozen en zorgwekkende 'zorgmijders'. Het Meldpunt Zorg en Overlast is in de regio Zuid-Holland Zuid belast met de uitvoering van OGGZ-taken en richt zich op het aannemen/triageren van meldingen en coördineren van de zorg en hulpverlening aan de OGGZ-doelgroep. 1. Infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg In 2021 hebben we op het gebied van infectieziektebestrijding en hygiënezorg de volgende resultaten behaald: GGD ZHZ is officieel opleidingsinstelling In 2021 hebben we ons ingespannen om een opleidingsinstelling voor artsen Maatschappij & Gezondheid (M&G) te worden. Zo kunnen we een bijdrage leveren aan het oplossen van het landelijke tekort aan artsen M&G en positioneren wij ons bij artsen in opleiding als een aantrekkelijke werkgever, in de hoop dat we jonge artsen aan ons kunnen binden. In maart 2022 is de eerste M&G arts in opleiding gestart bij onze GGD.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

12

Infectiepreventie In 2021 waren de infectiepreventie-activiteiten vooral gericht op de COVID-19 uitvoeringsorganisatie, zoals audits van test- en vaccinatielocaties en training van medewerkers. Daarnaast is aandacht besteed aan handhygiëne en de internationale infectiepreventieweek in november 2021. Verder zijn we begonnen met het bezoeken van kinderopvanglocaties om te adviseren over uitbraken. Een interne audit van de GGD-spreekuren is uitgevoerd. Verbeteren netwerksamenwerking In coronatijd werkten we met accounthouders die contact onderhielden met de zorgsectoren. Hierdoor zijn de netwerken versterkt en kunnen we via dit netwerk blijvend aandacht vragen voor (het in orde brengen en houden van) infectiepreventie. Een voorbeeld is het Gehandicaptenzorg Infectiepreventie Overleg dat voortaan drie keer per jaar met elkaar zal blijven overleggen, onder voorzitterschap van de GGD. GGD ZHZ was ook in 2021 betrokken bij het Regionaal Coördinatieteam (RCT) van het Zorgnetwerk antibioticaresistentie Zuidwest Nederland (ABR). Doel is het tot stilstand brengen van de ontwikkeling van antibioticaresistentie. Onze regionale projectleider heeft samen met de projectleiders van de negen andere ABR-zorgnetwerken in Nederland een landelijk kader gemaakt waarmee de informatieoverdracht over dragerschap van resistente bacteriën tussen zorginstellingen kan worden verbeterd.

Dit is per regio in 2021 uitgewerkt naar concrete implementatie. In Zuidwest Nederland gaat het om een aanpak op maat: voor de ziekenhuizen in ZHZ, Zeeland en de Samenwerkende Rotterdams Ziekenhuizen (SRZ). Technische hygiënezorg De aanvragen voor vergunningen in het kader van de Wet Publieke Gezondheid (scheepsinspecties) en de Warenwet (tattoo/piercing) konden ondanks COVID-19 worden uitgevoerd. Het aantal verstrekte vergunningaanvragen voor tattoo, piercing en permanente make-up is in 2021 echter wel gedaald, voornamelijk door de lockdown van contactberoepen in het eerste en laatste kwartaal van 2021. Mede hierdoor is ook het traject van hernieuwde exploitatievergunningen voor seks-en-relaxgelegenheden in de gemeente Dordrecht vertraagd. Binnen dit traject zullen vanuit technische hygiënezorg inspecties worden uitgevoerd op het gebied van hygiëne die onderdeel zullen worden van de te verstrekken exploitatievergunningen. Bij het uitvoeren van de scheepsinspecties in de havengebieden van Dordrecht en Moerdijk werken wij samen met de GGD West-Brabant. Het aantal afgegeven certificaten Ship Sanitation is in 2021 licht gestegen. Door de COVID-19 maatregelen zijn er in onze regio in 2021 weinig evenementen georganiseerd, waardoor de evenementenadvisering in 2021 minimaal was.

Technische hygiënezorg heeft in 2021 ondersteuning geboden bij COVID-19 uitbraken binnen bedrijven in onze regio. In samenwerking met de afdeling Infectieziekten en de GHOR regio ZHZ zijn meerdere bedrijven bezocht en gezamenlijk gaven zij advies op het gebied van hygiëne en preventieve maatregelen ten aanzien van COVID-19. In het vierde kwartaal van 2021 zijn twee noodopvanglocaties voor asielzoekers geopend in de gemeenten Gorinchem en 's-Gravendeel. Technische Hygiënezorg voerde nulmetingen uit. Deze locaties zullen in 2022 opnieuw worden geïnspecteerd.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

13

SOA/Sense De Rijkssubsidie Aanvullende Seksuele Gezondheid kende over 2021 de voorwaarde dat de GGD ZHZ 1.700 consulten zou aanbieden. In het jaar 2021 hebben wij echter 1.555 consulten kunnen realiseren. De oorzaak was dat de beperkte capaciteit veelal ingezet werd voor de COVIDbestrijding. Programma Seksuele Gezondheid De GGD heeft in samenwerking met Veilig Thuis, LVS, Jong JGZ en overige ketenpartners een breed programma seksuele gezondheid en veiligheid 2021-2025 opgesteld. Het Algemeen Bestuur heeft dit in april 2021 vastgesteld. De uitvoering van het programma is gestart. Bij GGD GHOR Nederland is een subsidie van € 30.000 euro aangevraagd waarmee vanaf september 2021 de V(S)O-, SBO- en SO-scholen in de regio worden bezocht voor een inventarisatie naar hun huidige en toekomstige inzet op seksuele gezondheid. De GGD brengt dan ook onder de aandacht hoe Gezonde Schooladviseurs en het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) de scholen hierbij kunnen ondersteunen. De GGD is bezig met het verbeteren en verbreden van de informatie over seksuele gezondheid op haar website. Met het netwerk Seksuele Gezondheid organiseerden we in september 2021 een themabijeenkomst over het belang van primaire preventie op seksuele grensoverschrijding.

LVSconsulenten hebben een training gevolgd over het herkennen van signalen over seksuele problematiek die (mede) leidt tot schooluitval, en hoe zij dat met jongeren bespreekbaar kunnen maken. Met de ZHZ-gemeenten is gesproken over beleid voor stimulering van acceptatie van seksuele diversiteit. Dit krijgt na de verkiezingen in 2022 een vervolg. Ook is gestart met te onderzoeken hoe het CSG haar bereik onder sekswerkers in de regio kan vergroten. De uitvoering van het programma Nu Niet Zwanger voor de gemeenten Dordrecht en Zwijndrecht verloopt conform verwachting. De pilotfase liep eind 2021 af. De GGD heeft zich in 2021 voorbereid op inbedding van de activiteiten van het programma in haar reguliere werkzaamheden. Tuberculose bestrijding We verzorgen voorlichting over en bestrijding en behandeling van tuberculose (tbc). We nemen waar nodig maatregelen en geven gemeenten en instellingen adviezen om verdere verspreiding te beperken. In Nederland neemt het aantal tbc-meldingen af. Om tuberculose zo goed mogelijk te bestrijden, werkt de GGD ZHZ intensief samen met de drie andere GGD’en in Zuid-Holland als Regionaal Expertise Centrum (REC) TBC Zuid-Holland. Op grond van de Wet Publieke Gezondheidszorg (Wpg) is tbc is een meldingsplichtige ziekte (groep B1).

In 2021 hebben we gezocht naar een evenwichtige operationele werkvorm, waarin we ondanks de geldende COVID-19-maatregelen en het “coronaproof”-inrichten van onze werkwijzen geen concessies hoefden te doen ten aanzien van de uitvoering van die wettelijke tuberculosebestrijdingstaken. We verzamelden en presenteerden gegevens over tbc in de regio via het tbc-epidemiologisch overzicht, we screenden tbc-risicogroepen, behandelden en begeleidden tbc-patiënten, gaven voorlichting en verzorgden webinars voor tbc-risicogroepen en diverse samenwerkingspartners. Daarnaast bestreden we uitbraken van tbc en mogelijke onrust die daarmee gepaard ging en waren we 24/7 bereikbaar voor meldingen of vragen over tbc. We diagnosticeerden tien patiënten met tbc en dertien patiënten met een latente Tuberculose Infectie (LTBI) en behandelden hen succesvol. Onderzoek naar meldingen van besmettelijke patiënten heeft systematisch doorgang gevonden, evenals het verstrekken van medicatie en behandeling en het uitvoeren van bron- en contactonderzoek. Ook is er in 2021 een succesvolle inhaalslag gerealiseerd ten behoeve van de landelijke BCG-vervroegingstraject (BCG-vaccinatie

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

14

van baby's vanaf 2 maanden in plaats van vanaf 6 maanden) en hebben we de ontstane BCGvaccinatieachterstanden ten gevolge van coronamaatregelen ingehaald van kinderen/baby's in 2020. In juni/juli 2021 werd een klanttevredenheidsonderzoek gedaan, waarbij de afdeling tuberculosebestrijding van de GGD ZHZ een 8,9 kreeg. Kanttekening: COVID-19 De coronapandemie duurt meer dan twee jaar en heeft grote gevolgen gehad voor infectieziektebestrijding en infectiepreventie. Door de inzet van GGD medewerkers op de bestrijding van COVID-19 kwamen in 2021 veel andere ontwikkelingen in het gedrang. De onderwerpen Infectiepreventie & antibioticaresistentie netwerk, de aanpak hepatitiden en de vaccinatiegraad binnen het rijksvaccinatieprogramma hebben door COVID-19 bijvoorbeeld vertraging opgelopen. Ook bij onze ketenpartners ging veel aandacht naar het bestrijden van COVID-19. In de laatste maanden van 2021 konden we geplande activiteiten opnieuw oppakken en konden we plannen maken voor een inhaalslag. We hebben nieuwe artsen ingewerkt en blijven ons inspannen in het werven en inwerken van nieuwe artsen, breder dan voor alleen COVID-19. Zo beschikken we weer over voldoende capaciteit voor de reguliere spreekuren en om onze programma's zoals seksuele gezondheid en de vorming van een vaccinatie expertisecentrum te kunnen voortzetten. 2.

Voorkómen import infectieziekten Er zijn in 2021 minder reizigersspreekuren aangeboden, met name vanwege de gevolgen van COVID-19 op de reizigerswereld. Ook hadden we de schaarse personele capaciteit nodig voor de crisisbestrijding. De verwachting is dat de reizigerswereld bij verdere versoepelingen in de COVID-19 maatregelen steeds meer gaat toenemen, met een positief effect op het aantal reizigersconsulten in 2022. De beoogde financiële resultaten voor 2021 hebben we niet gehaald. 3. Medische milieukunde Het doel van de GGD op het brede terrein van Gezondheid & milieu (wettelijke benaming: medische milieukunde) is (1) het bereiken van een gezonde leefomgeving en (2) de ziektelast als gevolg van milieufactoren te verlagen. Vanuit een brede kennisbasis adviseert Gezondheid & milieu over de invloed van milieu op gezondheid, zoals bij nieuwe ruimtelijke plannen, en behandelt proactief adviesvragen en signalen van inwoners, gemeenten en instellingen. Het dossier PFAS bleef ook in 2021 onze aandacht vragen. Jarenlang wordt twee wekelijks deelgenomen aan het ambtelijk overleg onder voorzitterschap van de gemeente Dordrecht. Het RIVM rapporteerde in juni dat mensen in Nederland te veel PFAS binnen krijgen via voedsel en drinkwater. Het RIVM heeft op verzoek van gemeenten in ZHZ haar risicobeoordeling uit 2018 herzien.

Het advies is nu om niet meer te eten uit moestuinen binnen 1 km van Chemours. De GGD adviseerde de betrokken gemeenten samen met de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid over een vervolgonderzoek en over berichtgeving aan de inwoners. De GGD werkt ook samen met andere GGD'en in een landelijke projectgroep PFAS. De GGD is de regionale ‘vertaler’ van de resultaten van onderzoek door het RIVM of andere instanties: de GGD geeft uitleg aan de onderzoeken en duidt de betekenis voor de publieke gezondheid in de eigen regio.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

15

4. Toezicht kinderopvang en WMO COVID-19 heeft ook invloed gehad op de inspectiemogelijkheden bij zorgaanbieders. Dit kwam enerzijds doordat er beperkende maatregelen waren voor bezoek aan zorgaanbieders. Anderzijds wilden we extra belasting bij zorgaanbieders door inspecties voorkomen. Met de opdrachtgevers, centrumgemeente Dordrecht, SDD en de gemeenten in de Alblasserwaard, zijn in het eerste kwartaal van 2021 afspraken gemaakt welke onderzoeken we konden uitvoeren. 5. Crisisorganisatie Voor het beschermen van de gezondheid van inwoners bij rampen en crisis zijn er in 2021 diverse (bij-)scholing activiteiten uitgevoerd voor de werkprocessen psychosociale hulpverlening, infectieziekten en gezondheidsonderzoek. Het werkproces medische milieukunde heeft in 2021 door personele wisselingen en ziekte niet het gehele scholingsprogramma doorlopen. Dit wordt in 2022 ingehaald. 6. Preventieve publieke gezondheid In 2021 is uitvoering gegeven aan het programma Samen voor gezond en de lokale jaarplannen. Het team Gezondheidsbevordering heeft ingezet op de fysieke en mentale gezondheid. Conform de plannen is veel gedaan aan de uitbereiding van de "Jongeren Op Gezond Gewicht"-aanpak (JOGG) en aan de lokale preventie-akkoorden. In 2021 is, bovenop de bestaande programmalijnen, een specifiek programma Mentale gezondheid tot stand te gekomen.

Het negatieve effect van COVID-19 op de mentale gezondheid was hiervoor de aanleiding. GGD ZHZ heeft haar inzet op preventie verbreed door een actieve bijdrage aan het programma Kansrijke Start in onze regio. 7. Meldpunt Zorg en Overlast / OGGZ De belangrijkste taakvelden voor het team Zorgregie Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) voor 2021 waren: ▪ Uitvoering Meldpunt Zorg en Overlast, in het bijzonder de aanpak van recidive en E33meldingen (personen met verward gedrag) en de aansluiting op de lokale sociale teams. Over het jaar 2021 is het aantal recidive meldingen sterk toegenomen. Dit heeft grote druk gezet op de beschikbare capaciteit van het Meldpunt. ▪ Uitvoering van de Wet Verplichte GGZ, in het bijzonder verbetering van het aanvraagproces verplichte zorg met het Openbaar Ministerie en betere benutting van de mogelijkheden in het vrijwillig kader in het lokale veld. ▪ Uitvoering van de Toegang Maatschappelijke Opvang (in opdracht van centrum gemeente Dordrecht) voor dak- en thuislozen. ▪ Coördinatie en doorontwikkeling van de inzet van de Wijk GGD-er in meerdere gemeenten. ▪ Coördinatie en gezamenlijke uitvoering met partners van Ontwikkelagenda personen met onbegrepen gedrag.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

16

Wat gingen wij doen? 1. Infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg Infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg Indicator Aantal vragen van professionals en burgers

Norm 1.300

Aantal meldingen van (meldingsplichtige) infectiezieken en uitbraken

550

Realisatie 2021 245

389

Jaarrekening 245

Augustus 163

April 76







389

235

71

☺

☺

☺

De indicatoren in deze tabel betreffen meldingsplichtige infectieziekten anders dan COVID-19. Zowel het aantal meldingen van deze ziekten als het aantal daarmee samenhangende vragen was in 2021 erg laag. Dit had enerzijds te maken met de algemene hygiënemaatregelen (geen handen schudden, afstand houden, thuis blijven bij klachten) waardoor ook andere infectieziekten dan COVID-19 zich maar beperkt verspreidden. Anderzijds ligt de oorzaak in de focus die in alle sectoren lag op COVID-19; voor andere onderwerpen was minder tijd en ruimte. Met het opengaan van de samenleving zagen we, zoals voorspeld, een toename van verspreiding van infectieziekten, weerspiegeld in het aantal meldingen van infectieziekten en van uitbraken van infectieziekten (meldingsplichtige en niet-meldingsplichtige). Zoals in de media te lezen is geweest, was er in de afgelopen zomerperiode 2021 meer verspreiding van verschillende verwekkers, zoals het RS-virus, doordat door afwezigheid van verspreiding van deze verwekkers in de afgelopen winter 2020-2021 er geen bescherming is opgebouwd in de bevolking. Naarmate de samenleving verder open gaat zullen we weer steeds meer toename zien in de meldingen van overige infectieziekten, en in de daarmee samenhangende vragen. SOA/Sense Indicator Aantal soa's gevonden ten opzichte van het aantal cliënten

Norm 17%

Realisatie 2021 19,8%

Jaarrekening 19,8%

Augustus

April

18,7%

18,8%

☺

☺

☺

Het vindpercentage van 19,8% is gebaseerd op unieke cliënten met één of meerdere soa's. Wanneer een cliënt meerdere soa's heeft tellen deze als één voor het vindpercentage. Het vindpercentage kan behoorlijk wisselend zijn omdat wij relatief kleine aantallen consulten doen, waarbij één of twee gevonden soa's een verschil kunnen maken. Mogelijk wordt het relatief hoge vindpercentage mede verklaard doordat een strengere triage is toegepast gezien de beperkte openstelling van spreekuren als gevolg van capaciteitsbeperkingen, c.q prioriteitstelling ten gunste van de COVID-bestrijding.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

17

Tuberculose bestrijding Indicator

Norm

Realisatie 2021

Aantal TBC patiënten

< 15

10

Aantal latente TBC infecties

< 25

13

Jaarrekening

Augustus

April

10

10

4

☺

☺

☺

13

10

4

☺

☺

☺

Jaarrekening 2.625

Augustus

April

1.491

620







2. Voorkómen import infectieziekten Reizigersadvisering en Hepatitis B vaccinaties beroepsgroepen Indicator

Norm

Aantal (reizigers)consulten

9.000

Realisatie 2021 2.625

Het aantal consulten voor reizigers en beroepsgroepen is ook in 2021 achtergebleven op de normale cijfers buiten de COVID periode. Dit heeft er alles mee te maken dat reizen ook in 2021 veelal geen doorgang hebben kunnen vinden. 3. Medische milieukunde Indicator

Norm

Realisatie 2021

Aantal uitgebrachte adviezen

Norm is nog niet beschikbaar; indicator is minder geschikt. Zie toelichting.

Jaarrekening Zie toelichting

Augustus

April

Zie toelichting

Zie toelichting

Om tot een indicator voor dit product te komen is meer tijd nodig dan ingeschat. De indicator wordt nu meegenomen in de planvorming voor 2022. 4. Toezicht kinderopvang en WMO Toezicht Kinderopvang Indicator

Norm

Percentage inspectie dat is uitgevoerd binnen de wettelijke termijn Percentage verplichte jaarlijkse inspecties kinderopvang uitgevoerd

100%

100%

Realisatie 2021 100%

Jaarrekening

Augustus

April

100%

100%

100%

☺

☺

☺

67%

40%





13%

67%

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J



18

De inspecties die aan een wettelijke termijn zijn gebonden, zijn tijdig uitgevoerd en afgerond. Daarmee is in 2021 voldaan aan de 100% norm voor tijdigheid. Door de lockdown konden minder inspectie-onderzoeken uitgevoerd worden dan wettelijk verplicht, omdat de kinderopvangorganisaties (dagopvang en buitenschoolse opvang) deels gesloten zijn geweest. Per gemeente zijn in juli 2021 prioriteringsafspraken gemaakt over de jaarlijkse onderzoeken met als doel: het borgen van verantwoorde kinderopvang in een gezonde en veilige omgeving. Door de lockdown in december 2021 kon de verwachte 70% inspecties niet worden gerealiseerd, maar is de realisatie uiteindelijk vastgesteld op 67%. De Inspectie van het Onderwijs (IvhO) heeft aangekondigd dat zij de normen voor de uitvoering van de wettelijke taken (zoals de 100% norm voor inspecties) niet toepast bij de beoordeling van de taakuitvoering door gemeenten in 2021. IvhO heeft de GGD ZHZ geïnterviewd over de aanpassingen van de inspecties in verband met COVID-19 en hoe hierover afspraken zijn gemaakt met de individuele gemeenten. Gevolg van alle COVID-gerelateerde wijzigingen in de uitvoering van inspecties is dat de productiviteit van de toezichthouders, uitgedrukt als het aandeel declarabele uren in het totaal aantal beschikbare uren, lager is dan eerdere jaren (tot en met 2019).

Volgens afspraak worden per gemeente alleen de uitgevoerde inspecties gefactureerd. Onder invloed van de beschreven gevolgen van COVID-19 is € 240.000 (27%) minder aan inkomsten ontvangen dan opgenomen in de tien aan de gemeenten uitgebrachte offertes. 5. Crisisorganisatie Indicator Realiseren optimale bezetting van de (piket) poule voor uitvoering van de taken van de GGD in crisissituaties

Norm 4x (wnd.) Directeur Publieke Gezondheid. 4 x procesleider Psychosociale Hulpverlening; 4 x procesleider Infectieziektebestrijding 4x procesleider communicatie 4x procesleider geneeskundig onderzoek

Realisatie 2021 Bezetting is ultimo 2021 conform norm

Minimaal 1 OTO (opleiden, trainen en oefenen) activiteit per werkproces per jaar.

100 %

Voor 1 werkproces (medische milieukunde) is er geen OTO-activiteit gerealiseerd.

Jaarrekening

Augustus

☺

☺

☺



☺

☺

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

April

19

6. Preventieve publieke gezondheid Indicator Realiseren van doelstellingen van het programma dat voortkomt uit de lokale nota volksgezondheid 2020-2023

Norm Volgens jaarlijkse verantwoording dieper gemeente wordt opgesteld

Realisatie 2021 De lokale jaarplannen van de gemeenten, als onderdeel van het programma Samen voor Gezond zijn grotendeels gerealiseerd, daar waar vanwege de COVID beperkingen op onderdelen is afgeweken van de planning is dat vooraf afgestemd met gemeenten. Tevens zijn nieuwe onderwerpen opgepakt: mentale gezondheid en Kansrijke Start.

Jaarrekening

Augustus

April

☺

☺

☺

Tevredenheid gemeenten

Cijfer (schaal 1 op 10); 8,0

7,2







Tevredenheid ketenpartners

Cijfer (schaal 1 op 10); 8,0

7,2







Jaarrekening

Augustus

April

☺

☺

☺







7. Meldpunt Zorg en Overlast / OGGZ Indicator

Norm

Realisatie 2021

Totaal aantal meldingen (OGGZ) Recidive meldingen (recidive is dossier gesloten of laatste meldingen is meer dan 6 maanden geleden)

2.200 (marge 10%) 0-meting (2020):

2.016 (*)

1.298

2.598 (**)

(*) Er is sprake van een lichte daling (binnen de afwijkmarge van 10%) van het aantal initiële meldingen (aantal 2020 was 2.145). Dit is een positieve ontwikkeling. Bezien moet worden of deze lichte daling zich voorzet in een trendmatige daling. (**) De recidive meldingen zijn explosief gestegen van 1.298 in 2020 naar 2.598 in 2021. Zie ook de gemeentelijke jaarrapportage OGGZ 2021 voor een nadere toelichting.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

20

Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)

Begroting 2021* Infectieziektebestrijding SOA/sense TBC Marktgerichte taken Medische Milieukunde Technische Hygiënezorg Toezicht kinderopvang Toezicht WMO Gezondheidsbevordering C risisorganisatie OGGZ Outbreakmanagement C ovid-19 Saldo baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Lasten 363 501 426 335 149 109 930 160 1.989 209 2.017 18.000 25.188

Baten 363 501 426 335 149 109 930 161 1.989 209 2.017 0 7.189

Realisatie 2021

Saldo 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 -18.000 -17.999

Lasten 863 461 426 376 168 113 926 160 1.880 145 1.994 58.722 66.235

Baten 498 490 432 283 149 102 880 150 2.056 210 1.985 770 8.007

Afwijking 2021

Saldo -364 29 6 -93 -19 -11 -46 -10 175 65 -9 -57.952 -58.228

Lasten -500 40 0 -41 -19 -5 4 0 109 64 23 -40.722 -41.046

Baten 135 -10 6 -52 0 -7 -50 -11 66 1 -32 770 817

Saldo -364 29 6 -93 -19 -11 -46 -11 175 65 -9 -39.952 -40.229

0

0

0

0

0

0

0

0

0

25.188

7.189

-17.999

66.235

8.007

-58.228

-41.046

817

-40.229

*Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het AB van 8 juli 2021 (1ste burap 2021).

Resultaatbeïnvloeding COVID-19 De overschrijding van de lasten op dit programma wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de COVID-19 kosten. De inkomsten die hier tegenover staan zijn verantwoord bij paragraaf 2.4 Algemene dekkingsmiddelen. Infectieziektebestrijding Bij de 1e burap werd nog voorzien dat vanuit de reguliere bezetting voor infectieziekten bijna volledige inzet nodig was voor de COVID-19 bestrijding. In de loop van het jaar zijn taken met betrekking op de "reguliere" infectieziektebestrijding steeds meer opgepakt, waardoor minder lasten naar de COVID-19 zijn verlegd. Bij de 2e burap was dit reeds voorzien in de prognose van infectieziekten. Toen was een hogere last van circa € 250.000 reeds voorzien. In het najaar is echter de inzet op de reguliere taken toegenomen. Daarnaast zijn in de realisatie de lasten van een medewerker meegenomen die gedetacheerd is geweest, waarmee ook extra baten ten opzichte van de 1e burap zijn gerealiseerd. Marktgerichte taken Bij de 1e burap werd nog voorzien dat het aantal reizigersconsulten weer zou gaan toenemen. Echter, door de aangescherpte COVID-19 maatregelen zien we dat de vraag naar reizigersvaccinaties lager is dan wat was voorzien. Hier staan lagere lasten tegenover, aangezien nu minder vaccins zijn ingekocht en medewerkers zijn ingezet voor de COVID-19 bestrijding.

Bij de 2e burap was reeds een daling van de baten voorzien en daarmee in de prognose verwerkt. Toezicht Kinderopvang en WMO De lagere baten zijn het gevolg van het niet (efficiënt) kunnen uitvoeren van de inspecties bij kinderopvangcentra als gevolg van de lockdown in december. Het tekort op het toezicht WMO is circa € 10.000. De belangrijkste oorzaak is gelegen in de achterblijvende productie als gevolg van COVID-19. Gezondheidsbevordering Vanuit 2020 zijn middelen overgebleven op het budget Samen voor Gezond. Doelstelling was om deze middelen deels in te zetten in het 2e half jaar van 2021. Dit is enerzijds niet gelukt wegens vacante functies en anderzijds doordat het vanwege COVID-19 niet altijd mogelijk is geweest om geplande initiatieven te laten plaatsvinden. De hiervoor geraamde budgetten zijn, conform werkwijze rondom de "Samen voor Gezond"-bijdrage, doorgeschoven naar 2022. Daarnaast zijn aanvullende baten ontvangen voor diverse opdrachten vanuit onder andere GGD GHOR en gemeenten. Deze extra baten leiden tot een positief resultaat op de baten. Crisisorganisatie

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

21

Er zijn minder opleidings- en trainingsuren aan de crisisorganisatie besteed dan bij de 1ste burap was voorzien. Dit is vooral het gevolg van de beperkte mogelijkheden die er in 2022 waren (zowel qua capaciteit als vanwege de beperkende maatregelen in het kader van COVID-19) om hieraan invulling te geven.

2.1.2 Veilig Thuis Wat wilden wij bereiken? Het zorgen voor bescherming bij kindermishandeling en huiselijk geweld, het voorkomen en verminderen van sociale uitsluiting en het verbeteren van de kwaliteit van leven van kwetsbare groepen in de samenleving. Wat gingen wij doen? Veilig Thuis is gericht op interventies in situaties waar de veiligheid van kinderen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties in het geding is. Veilig Thuis zet in op de borging van de veiligheid en stabilisatie van de gemelde situatie. Veilig Thuis doet dit in samenwerking met politie en de hulpverlening. Daarnaast is Veilig Thuis een expertisecentrum waar kinderen, volwassenen, betrokkene(n) en professionals deskundige steun en advies krijgen bij hun vragen op het gebied van (vermoedens) van huiselijk geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling. Het is de taak van Veilig Thuis te werken aan directe veiligheid. Pas daarna kunnen oorzaken van de ontstane onveiligheid worden opgepakt. Het aanpakken van de oorzaken wordt "risicogestuurde zorg" genoemd en moet leiden tot stabiele veiligheid van het gezin. De werkwijze is dus gefaseerd en daarmee wordt aangesloten bij het natuurlijke herstelproces van het gezin.

Ondersteuning door professionals van Veilig Thuis is derhalve voor een langere periode, waarbij de ontwikkeling van het gezin wordt ondersteund en de veiligheid van slachtoffer wordt gemonitord. De taken van Veilig Thuis laten zich als volgt samenvatten: ▪ Veilig Thuis is een expertisecentrum waar kinderen, volwassenen, betrokkene(n) en professionals deskundige steun en advies krijgen bij hun vragen op het gebied van (vermoedens) van huiselijk geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling. ▪ Veilig Thuis is het regionale meldpunt waar inwoners en professionals vermoedens en signalen van kindermishandeling, huiselijk geweld en ouderenmishandeling kunnen melden. ▪ Veilig Thuis beoordeelt en weegt de meldingen (triage) om vervolgens een interventie te plegen of toe te leiden naar passende hulpverening. Als het nodig is, doet Veilig Thuis nader onderzoek. ▪ Veilig Thuis onderneemt direct gerichte interventies in situaties waar de veiligheid in het geding is van kinderen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties. Het Crisisinterventieteam van Veilig Thuis is 7 x 24 uur bereikbaar en beschikbaar. Tevens voeren zij de hoortaak van de Wvggz uit. ▪ Veilig Thuis voert de coördinatie van de Wet Tijdelijk Huisverbod uit. Veilig Thuis zorgt voor de coördinatie tussen strafketen en zorgketen.

Veilig Thuis voert zowel binnen en buiten kantoortijden (bereikbaarheidsdienst) de risicotaxatie van slachtoffer en pleger uit, rapporteert en adviseert de burgemeester en fungeert als eerste aanpreekpunt voor politie en zorginstanties. ▪ Veilig Thuis coördineert de uitvoering van de Geplande Screening huisverbod bij kindermishandeling. Dit is een aparte maatregel die kan worden ingezet bij kindermishandeling. ▪ Veilig Thuis voert de coördinatie en screening van aanvragen voor Aware, Ambulante trajecten en Opvang uit. ▪ Veilig Thuis voert het voorzitterschap van het regionale Netwerk Aanpak Seksueel Geweld. ▪ Veilig Thuis geeft vorm aan de ontwikkeling en uitvoering van MDA++-methode (Multidisciplinaire Aanpak). Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

22

Resultaten en duiding Procescoördinatie Aware, Ambulant traject en Opvang In 2021 heeft Veilig Thuis 173 aanvragen gehad om directe veiligheid te creëren of om deze te verstevigen door middel van een Aware alarmsysteem (39 keer), Ambulante trajecten (61 keer) of Opvang (36 keer). In 37 gevallen was er geen traject nodig, omdat vanuit de screening bleek dat de vraag niet passend was of omdat er andere middelen beschikbaar waren om de benodigde veiligheid te verkrijgen. In vergelijking met 2020 is het aantal aanvragen met 20% afgenomen. Deze daling lijkt met name positief verklaart te worden doordat er in 2021 minder aanvragen zijn geweest waarbij er geen traject tot stand is gekomen. Daarnaast is er ook een afname zichtbaar in het aantal Awareaanvragen. Mogelijk dat dit mede komt door de lockdown-maatregelen vanwege COVID-19, waardoor mensen elkaar minder snel en minder vaak in het sociale verkeer tegenkomen. Procescoördinatie Wet Tijdelijk Huisverbod In 2021 heeft Veilig Thuis 42 keer procescoördinatie uitgevoerd in het kader van een tijdelijk huisverbod: 33 nieuwe aanmeldingen en 9 verlengingen. Voorafgaand aan het proces van het tijdelijk huisverbod vindt er altijd een eerste screening plaats of de situatie geschikt is om zo’n huisverbod op te leggen. In 2021 zijn er 37 screenings uitgevoerd waarvan er 33 tot een tijdelijk huisverbod hebben geleid hebben en 4 niet.

In vergelijking met de cijfers van 2020 zien we een daling van het aantal huisverboden met 45%. Het is niet duidelijk wat de oorzaak is van deze onverwachte daling is. Ook de politie, die het proces tot een huisverbod start, ziet geen bijzondere oorzaak voor deze daling. Voorlichting geven over kindermishandeling, huiselijk geweld en ouderenmishandeling In 2021 zijn er in totaal 27 voorlichtingen gegeven door medewerkers van Veilig Thuis. Er waren er meer gepland, maar vanwege COVID-19 en de bijbehorende maatregelen konden die niet allemaal doorgaan. In het onderstaande overzicht is er voor 2021 weergegeven welke beroepsgroep een voorlichting heeft gekregen en wat het onderwerp van de voorlichting was.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

23

Organisatie/beroepsgroep Vrijwilligers van welzijn Molenlanden

Soort voorlichting Meldcode HG/KM en werkwijze Veilig Thuis

Professionals Phlinq Professionals Sociaal Team Alblasserdam en VT Professionals onderwijs, kinderopvang en VT (vaste cp) Korelon Kinderopvang Hendrik-IdoAmbacht

Meldcode HG/KM en werkwijze Veilig Thuis Werk-leerbijeenkomst: Samenwerken Sociaal Team Alblasserdam - Veilig Thuis Meldcode HG/KM en werkwijze Veilig Thuis

Vrijwilligers Stichting Welzijn Alblasserdam

Workshop Ouderen-mishandeling + financiële uitbuiting

Vrijwilligers Humanitas Studenten kdv en basisonderwijs

Workshop signaleren kindermishandeling Voorlichting KM en meldcode

Hoeksche waard

Voorlichting financieel misbruik

Familysupporters Drechtsteden Buurtzorgmedewerkers Hoeksche Waard

Meldcode HG/KM en werkwijze Veilig Thuis Voorlichting oudermishandeling

Bij de Rabobank Heinenoord het Samenwerkingsverband Pasvorm en Da Vinci college in Gorinchem (3x)

Voorlichting financieel misbruik ouderen Workshops voor de leerkrachten van het VO

Hoeksche Waard vrijwilligers samen met veilige kerk

Voorlichting signalen HG/KM/ouderenmishandeling

School met de bijbel 'de Regenboog' in Hardinxveld-Giessendam

Voorlichting signalen kindermishandeling en de meldcode

Jong JGZ (3x)

Voorlichting Vrouwelijke Genitale verminking (waar kunnen we terecht en wat doet VT ermee, rol VA meenemen, wat zijn de lijnen)

GGD, gemeente Gorinchem

Gezondheidsvoorlichting voor Eritrese vrouwen. Wat is VT, en gericht op VGV en besnijdenis

Politieacademie (locatie Sliedrecht)

Voorlichting werkwijze VT (protocol en huisverbod werkwijze in meenemen) Meldcode HG/KM

Alle professionals Voorne-Putten, Hoeksche Waard Professionals uit de kinderopvang en onderwijs Zwijndrecht Gemeente Hoeksche Waard Drechtsteden en Alblasserwaard 't Zelfde Molenlanden

Signaleren kindermishandeling, Meldcode en werkwijze Veilig thuis

Meldcode HG/KM en werkwijze Veilig Thuis Proces Vrouwenopvang Voorlichting ouderenmishandeling Voorlichting ouderenmishandeling

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2021 GR DG&J

24

Meldingen In 2021 zijn er 3.895 meldingen bij Veilig Thuis ZHZ gedaan. Dit betrof 3.206 meldingen van kindermishandeling, 607 meldingen van huiselijk geweld en 82 meldingen van ouderenmishandeling. Dit totale aantal is 3% hoger dan de vooraf gestelde prognose voor 2021 van 3.800 meldingen. Vergeleken met 2020 blijkt het aantal meldingen van kindermishandeling met 0,9% te zijn afgenomen en het aantal meldingen van huiselijk geweld met 14%. Het aantal meldingen van ouderenmishandeling is daarentegen met 34% gestegen. Het is niet duidelijk of de maatregelen rondom COVID-19 van invloed zijn geweest op de meldingen kindermishandeling en huiselijk geweld. De stijging van het aantal meldingen van ouderenmishandeling komt wellicht voort uit de uitgebreide bewustwordingscampagnes in de media. Adviezen In 2021 heeft Veilig Thuis in totaal 2.932 adviezen afgegeven. Dit betrof 2.415 adviezen in relatie tot kindermishandeling, 395 adviezen met betrekking tot huiselijk geweld en 122 adviezen over ouderenmishandeling. Dit totale aantal is 9% hoger dan de vooraf gestelde prognose voor 2021. Daarnaast heeft Veilig Thuis 58 consulttrajecten en 89 ondersteuningstrajecten uitgevoerd voor het lokale veld. Vergeleken met 2020 zien we in 2021 een stijging in het aantal adviezen van 12%.