1B.5a Bijlage 1 - Alblasserdam Plan van aanpak Brede Spuk 2023-2026..pdf

Gezond en Actee even in de gemeente Alblasseddam Plan van aanpak voor het integraal samenwerken aan preventee en gezondheidsbeleid. 2023e2026

Regeling specifeke itkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, c lt sociale basis 2023–2026. Verantwoordelijk wetho der: Margreet de De gd Dat m van inst ren: 30e09e2023 Contactpersoon voor aanv llende informate: Sjors Hendriks Eemailadres: se. msc. hendriks@alblasserdam. nl Telefoonn mmer: 06e34475385

rpartcipate en de

Inhoud Inleiding. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Waarom een integrale aanpak om preventef gezondheidsverschillen tegen te gaan?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Cijfers van Alblasserdam. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Waar staat de gemeente n ?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Br gh is – gemeente Alblasserdam. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Wat wil de gemeente bereiken?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . 11 Ter gdringen Gezondheidsachterstanden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Gezonde Fysieke Leefomgeving. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Versterken Sociale Basis. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Gezonde Leefstjl. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Versterken mentale weerbaarheid en Gezondheid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Vitaal o der worden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Onderste nende onderdelen: Versterking kennise en adviesf ncte GGD en Coördinatekosten regionale aanpak prevente. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Hoe wordt de voortgang bewaakt?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Afstemming en synergie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 Bijlagen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Relevante DATA gemeente Alblasserdam:. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . 29

2

Inleiding Waarom een integraal plan van aanpak op het gebied van gezondheidsprevente? De stp op de horizon is een gezonde generate in 2040, met weerbare gezonde mensen die k nnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving, en waarin sprake is van een sterke sociale basis. Waarin de fysieke en mentale gezondheid vanaf het prille begin, de eerste 1000 dagen, wordt bevorderd en beho den en waar speciale aandacht itgaat naar mensen in kwetsbare sit ates. In eerste instante geven mensen zelf inv lling aan een zo gezond mogelijk leven. Waar nodig wordt door gemeenten, rijk en zorgpartjen passende h lp geboden die aansl it op de behoefe en de mogelijkheden van de h lpvrager. Het sociale en p blieke domein is de eerst aangewezen plek. Het Gezond en Actef Leven Akkoord (GALA is een landelijk akkoord waarin de rijksoverheid, gemeenten en zorgverzekeraars afspraken hebben gemaakt over hoe het preventef gezondheidsbeleid kan worden versterkt en d rzaam kan worden geborgd. De aan het GALA verbonden Brede Specifeke itkering (SP K maakt het voor gemeenten mogelijk stevig en meer in samenhang in te zeten op prevente. De SP Keregeling b ndelt geldstromen die zich richten op het stm leren van gezondheid, sport en bewegen, prevente en het versterken van de sociale basis.

Ook in het Integraal Zorgakkoord (IZA zijn afspraken gemaakt over prevente, echter is deze nog in ontwikkeling. Beide akkoorden vragen extra aandacht voor het ter gdringen van vermijdbare gezondheidsverschillen bij kwetsbare groepen. In onderstaande afeelding is schematsch weergegeven welke stromen it het verleden leiden tot het integrale brede plan van aanpak SP K die voor ligt.

Afbeelding 1: Opbouwd oeede spbeiiieke witkeeing

Waarom een integrale aanpak om preventief gezondheidsverschillen tegen te gaan? De vraag naar zorg in Nederland groeit en de zorgkosten stjgen en zal in de toekomst alleen nog maar toenemen. Mensen in een kwetsbare sociaaleconomische sit ate kampen veelal met armoede, sch lden, problemen rondom h isvestng, eenzaamheid of werkloosheid. Deze omstandigheden maken dat zij een hoger risico op een slechtere (ervaren gezondheid hebben. Mensen met een lager opleidingsnivea leven gemiddeld r im 4 jaar korter en krijgen r im 14 jaar eerder te maken met een 3

slechter ervaren gezondheid dan hoogopgeleiden. Daarnaast k nnen taalbarrières of verschillende sociaalec lt rele waarden goede zorg in de weg staan. Ook komt het vaker voor dat mensen met een lager opleidingsnivea roken of overgewicht hebben, een hoger risico op soa’s, hiv en onbedoelde zwangerschappen hebben en minder vaak vaccinates halen in het kader van het Rijksvaccinateprogramma. Daarnaast geldt dat de (mentale gezondheid van veel mensen onder dr k staat in een samenleving die snel verandert en gepaard gaat met grote onzekerheden. Gezondheidsverschillen ontstaan niet alleen door individ ele leefstjlfactoren. Sociaaleconomische factoren zoals voldoende bestaanszekerheid, het volwaardig k nnen partciperen in de samenleving, het beschikken over een sociaal netwerk, een pretge fysieke leefomgeving en voldoende toegang tot passende zorg en onderste ning spelen een grote rol bij de mate van gezondheid en veerkracht die mensen ervaren. In kwetsbare wijken/b rten hebben inwoners vaak te maken met een stapeling van problemen. Denk aan fnanciële zorgen, werkloosheid, laaggeleterdheid en beperkte gezondheidsvaardigheden. Dit zijn vaardigheden van mensen om informate over gezondheid te verkrijgen, begrijpen, te beoordelen en te gebr iken bij het nemen van gezondheidsgerelateerde beslissingen (Pharos .

Tegelijkertjd spelen er problemen op b rtnivea , zoals onveiligheid, gel idsoverlast en slecht onderho den woningen en openbare r imte. Deze factoren in de sociale en fysieke leefomgeving dragen bij aan het ontstaan van chronische stress. Stress is een belangrijke oorzaak voor ongezondheid en een verminderd vermogen om eigen regie te voeren. Een integrale benadering van prevente is nodig, met aandacht voor achterliggende factoren die invloed hebben op gezondheid. Dat k nnen individ ele factoren zijn, maar ook de fysieke en sociale omgeving, zoals de voedselomgeving of een beweegvriendelijke omgeving op school of op het werk, of factoren als bestaanszekerheid. Deze brede blik op gezondheid en het bevorderen van gezondheid noemen we ‘Health in all Puliiies’: diverse domeinen (p blieke gezondheid, gezondheidszorg, sociaal domein, fysieke inrichtng dragen bij aan gezondheid van inwoners.

Cijfers van Alblasserdam In bijlage 1 is een overzicht gegeven van de cijfers op gezondheidsgebied in de gemeente Alblasserdam. Om tot een efectef en gedragen plan van aanpak te komen, is het belangrijk dat het plan van aanpak cijfermatg wordt onderste nd. De cijfers zijn met inwoners, belangrijke maatschappelijke partners in het lokale veld en regionale partners besproken. De belangrijkste concl sies it de cijfers en de inho delijke toevoegingen van inwoners en partners zijn als volgt: 

 



Het verschil t ssen kinderen van 0e12 jaar die voldoende bewegen onder gezinnen met laagopgeleide o ders (35% verschilt slechts 2 procent met kinderen it gezinnen met hoogopgeleide o ders (37% . Kinderen t ssen de 13 en 15 jaar, op het VWO sporten vaker bij sportcl b (75% dan kinderen op VMBO (62% . Dit geldt ook voor leerlingen t ssen de 13e en 15 jaar van het vmbo 83% en vwo 90% die wekelijks actef zijn. Kinderen in Alblasserdam zijn door geldgebrek in het gezin geen lid van een andere cl b/vereniging dan een sportvereniging (9% . In de regio ZHZ ligt dit percentage op 5%. In Alblasserdam worden er iets meer kinderen geboren in gezinnen met problematsche sch lden (4% t. o. v. 3% in de regio of in gezinnen in een zeer kwetsbare sit ate (5% t. o. v. 4% in de regio ten opzichte van het regionale cijfer. Van de kinderen t ssen de 4e12 jaar heef 18,5% overgewicht (kindmonitor, 2020 en binnen de leefijdsgroep 12e16 jaar wordt 17% overgewicht gemeten (Je gdgezondheidszorg, 2019 . Het matg en ernstg overgewicht onder 10ejarigen is in Alblasserdam 24% t. o. v. 17% in de regio ZHZ (kindmonitor 2020 . 4





  





De (zeer goede ervaren gezondheid van jongeren t/m 15 jaar in Alblasserdam ligt ongeveer gelijk met de cijfers van de regio ZHZ. Voor de doelgroep 15e18 ligt de zeer goed ervaren gezondheid van Alblasserdam lager dan die van de regio ZHZ (75% Alblasserdam t. o. v. 81% in de regio ZHZ . o Inwoners en lokale partners geven aan dat de mentale gezondheid van inwoners een belangrijk aandachtsp nt is. De gemeente Alblasserdam heef in vergelijking met de regio ZHZ meer laage en midden opgeleiden inwoners dan hoogopgeleiden inwoners (33% laag opgeleid, 41% midden opgeleid en 26% hoogopgeleid . Laagopgeleiden inwoners t ssen de 19e65 jaar hebben het vaakst enige moeite om rond te komen (28% . Vaccinategraad z igelingen BMR en DKTP ligt in Alblasserdam lager dan in de regio (79% en 90% in de regio . In Alblasserdam geef 13% van de inwoners van 19 jaar en o der aan zich (zeer ernstg eenzaam te voelen. Jongeren en volwassenen geven aan zich vooral emotoneel eenzaam te voelen (28% , terwijl o deren zich meer sociaal eenzaam voelen (40% . Inwoners die laag opgeleid zijn voelen zich vaker eenzaam dan hoger opgeleiden. In Alblasserdam geldt dat lager opgeleiden meer ernstg overgewicht (obesitas wordt geconstateerd dan bij hoger opgeleiden. (Laag opgeleid 24%, hoog opgeleid 12% . Dit komt overeen met de landelijke cijfers.

In Alblasserdam voelt 75% van de inwoners van 19 jaar of o der zich vitaal. Voor de doelgroep 65+ voelt 70% zich vitaal. Deze cijfers liggen beide onder het regiogemiddelde van ZHZ (resp. 78% en 71% .

Naast deze data zijn ook landelijk een aantal trends relevant in het kader van gezondheid en prevente. Zo moeten steeds meer o deren langer zelfstandig th is wonen. Verzorgingsh izen bestaan niet meer, het aantal verpleegh izen is beperkt en de vergrijzing gaat door. De dr k op de verpleegzorg zal hierdoor verder toenemen. Door nie we, betere woonvoorzieningen op maat te creëren, t ssen th is en het verpleegh is, k nnen we toekomstge zorg en welzijn voorkomen. De ontwikkeling van dergelijke woonvoorzieningen maakt geen onderdeel it van dit plan. Dat komt ter g in de woonzorgvisie van de gemeente Alblasserdam. Echter k nnen inwoners wel preventef onderste nt worden zodat ze langer th is k nnen wonen. it eerder onderzoek is gebleken dat inkomen en opleidingsnivea sterke determinanten zijn voor een verschil in gezondheid. Mensen met een hoog inkomen en een hoog opleidingsnivea leven gemiddeld genomen niet alleen zes jaar langer, maar zij leven ook nog eens vijfien jaar langer in goede gezondheid. Gezondheidsbeleving, armoede en meedoen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In onderstaande hoofdst kken wordt eerst besproken wat de gemeente Alblasserdam in het verleden bereikt heef met diverse programma’s die raken aan prevente en gezondheid.

Vervolgens wordt aan de hand van verschillende thema's de itdagingen en doelen besproken waar de komende jaren middels het integrale plan van aanpak SP K op wordt ingezet. Door op onderdelen, waar dat meerwaarde heef, over de gemeentelijke grenzen heen te werken, ontstaat ook een regionaal meer integrale preventeve aanpak, waaraan we samen met de andere gemeenten it de regio Waardenland aan gaan werken. Van it het GALA en het Integrale Zorg Akkoord (IZA is het bo wen aan een Regionale Prevente Infrastr ct r (RPI een opdracht van it het Ministerie van VWS aan zorgverzekeraars, zorgverleners en gemeenten. 5

Waar staat de gemeente nu? In de gemeente Alblasserdam werken we via het Integraal Prevente Plan (IPP (bijlage 2 , het lokale preventeakkoord en het Sporte en Beweegakkoord SSporten en Bewegen versterkt Alblasserdam” aan preventeve inzet om gezondheidsverschillen te voorkomen. In de gemeente Alblasserdam is in 2023 het Sportakkoord herijkt (bijlage 3 en z llen de doelen it het IPP en het lokale preventeakkoord (bijlage 4 Gezondheidsakkoord verder vorm krijgen in dit brede plan van aanpak. Verder zal dit plan van aanpak passen binnen de nog op te stellen lokale gezondheidsnota (2024e 2027 en het regionale meerjarenplan 2024e2027 van de Dienst Gezondheid en Je gd (DG&J . Daarnaast zal dit plan van aanpak een bijdrage leveren in de nog op te stellen Omgevingsvisie en Woonzorgvisie van de gemeente Alblasserdam. Door regionaal en lokaal integraal naar een gezondheidsaanpak te kijken, is het mogelijk om de efectviteit van het gezondheidsbeleid te vergroten voor de inwoners binnen en b iten Alblasserdam. Dit draagt bij aan de doelen die gesteld worden binnen het GALA, maar ook aan doelen die opgenomen zijn in het h idige coaliteakkoord van de gemeente Alblasserdam. Gezondheid is ons kapitaal, als mens en als samenleving. it onderzoek van het CBS blijkt dat gezondheid belangrijk is voor het gel ksgevoel. Mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig k nnen blijven.

Gezondheid vraagt dan ook om een beweging naar het versterken van het normale leven, de weerbaarheid, demedicalisering en het bevorderen van gezondheidsvaardigheden. Gezondheid is d s breder dan de afwezigheid van ziekte en klachten. Het idee van ‘positeve gezondheid’ biedt een bredere kijk op gezondheid. In alle plannen van de gemeente Alblasserdam wordt het model van 'Positeve Gezondheid' (afeelding 2 als vertrekp nt gehanteerd. Het accent ligt niet op ziekte, maar op mensen zelf, op h n veerkracht en op wat h n leven betekenisvol maakt. Gezondheid raakt iedereen, ook de mensen met een handicap, een beperking of een (chronische ziekte. Het is makkelijk als we als zorge, welzijne en gezondheidspartners allemaal dezelfde Sgezondheidstaal” spreken.

6

Afbeelding 2: Mudel "dPusiieve eezundheid"d

Via deze brede benadering van gezondheid zet de gemeente Alblasserdam erop in dat al onze inwoners gelijke kansen hebben op een goede gezondheid, zowel mentaal als fysiek. Hierdoor investeren we ongelijk om gelijke kansen op gezondheid te bevorderen. Ongelijke investering in mensen en b rten draagt bij aan het versterken van talenten en verbeteren van leefaarheid in gezinnen, wijken en b rten met inwoners bij wie de grootste (gezondheids winst te behalen valt. We diferentëren in onze aanpak om zo veel mogelijk aan te sl iten bij de sit atonele omstandigheden en leefwereld van de mensen om wie het gaat. Dat doen we op het nivea van wijk/b rt/kern/dorp. En we kijken naar de verschillende levensfasen en welke kansen we daarbij k nnen ben ten. We werken van it de hele organisate aan maatwerk met en voor de mensen om wie het gaat. De afgelopen decennia, en in het bijzonder de afgelopen jaren, is er al veel in gang gezet op gezondheid, prevente en een sterke sociale basis door het Rijk, door de gemeenten en andere betrokken partjen zoals kennispartners. Met alle wetgeving, nota’s en akkoorden en bestaande lokale en regionale werkstr ct ren ligt er een basis. N is een volgende stap nodig. De doelen zijn in lijn met de res ltaten die centraal staan in het landelijke GALA (Gezond en Actef Leven Akkoord van het ministerie van VWS.

Deze doelen zijn onderverdeeld over de jaren 2023 – 2026. In grote lijnen zal het brede plan van aanpak de volgende doelen bevaten: 2023: het vedkennen van behoefen en mogelijkheden/inventadiseden van bestaande stductuden 2024: het (vedded) bouwen aan een lokale en degionale (netwedk)stductuud 2025: het integdaal wedken aan de toekomst/vedbinden van lokale en degionale stductuden 2026: het voodtbouwen op succesvolle desultaten en efcicnte samenwedkingsdelates Dit doen we van it de gedachte: hoe k nnen we dat wat er al gebe rt, nog beter neerzeten en hoe bo wen we dat wat er nog niet is, op een goede manier op. Samen met partners en inwoners wordt vervolgens gefnet ned waar en op welk nivea (wijknivea , lokaal nivea of regionaal actes nodig zijn om de doelen te behalen. In Alblasserdam zijn we begin 2022 gestart met het Br gh is waar de eerste stappen in een domein overstjgende, integrale en langjarige aanpak zijn gezet. Voortbord rend op het idee van 'positeve gezondheid', f ngeert het Br gh is als een centrale toegang voor preventef en zorg gerelateerd aanbod. Dit integrale brede plan van aanpak heef als hoofddoel om de lokale (preventeve infrastr ct r te vormen/verstevigen en deze aan te laten sl iten op de regionale preventestr ct r die wordt opgezet. Het Br gh is is de spin in het web waar de lokale infrastr ct r omheen wordt gebo wd.

Het Br gh is heef ook de taak, in samenwerking met de gemeente, om de lokale infrastr ct r de beheren en aan te st ren. Veel van de taken in dit plan van aanpak z llen d s binnen het Br gh is landen. Daarom wordt in het volgende hoofdst k itgelegd wat het Br gh is inho dt, welke partjen onderdeel itmaken van de samenwerking en hoe het Br gh is een cr ciale rol speelt in het behalen van onze doelstellingen. Vervolgens wordt per thema it het GALA de doelstellingen geform leerd. 7

8

Brughuis – gemeente Alblasserdam Binnen het Br gh is werken de Stchtng Welzijn Alblasserdam, de Sociale Basis, JongJGZ en de Stchtng Je gdteams samen om itvoering te geven aan de transformate van het sociaal domein. De Sociale Dienst Drechtsteden sl it met delen van h n dienstverlening aan bij deze samenwerking. Dat gaat om de thema’s actvering en partcipate, sch ldh lpverlening, Wet Maatschappelijke Ontwikkeling en als laatste de inzet van een cons lent sociaal domein integraal, die het Br gh is helpt br ggen te slaan t ssen de verschillende afdelingen van de Sociale Dienst. Sinds 2022 ziten deze partners ook bij elkaar in hetzelfde gebo w en is de samenwerking echt van start gegaan. H lp en onderste ning op basis van de je gdwet, WMO, partcipatewet en de Wet P blieke Gezondheid wordt zo laagdrempelig, dichtbij mogelijk en zo licht als mogelijk aangeboden. Het Br gh is biedt (preventeve onderste ning, zorg op maat en een integrale aanpak bij meervo dige problematek.

De gezamenlijke opgave l idt als volgt: "dHet Bewghwis staat vuue 'veeoinding' en een oewg slaan twssen de veesihillende disiipblines en ueganisaiess Het Bewghwis is DiE pblek daae indunees van Alolasseedam twssen -0 en 100+ jaae kleine en geute veagen kwnnen stellen upb het geoied van veijdilligeesdeek, mantelzuegundeestewning, uwdee dueden, leefsijl en gezundheid, untmueing en aiiviteiten, upbvueden en upbgeueien, deek en dagoestedings Dieze veagen kwnnen pbeakisih, inaniieel uf jweidisih van aaed zijns Het Bewghwis zal uuk iuntaiten aangaan en undeehuwden met uveeige ketenpbaetnees, met als duel elkaae te vueden, af te stemmen, te oeveagen en samen te deeken um met de hwlpbveagen van de indunees aan de slag te gaans Die samendeeking twssen Bewghwis en ketenpbaetnees is een vuuedaaede vuue een tuegankelijke en gued deekende, suiiale oasisstewitwwes"d Het Br gh is hanteert de volgende kernwaarden die aansl iten op de ambites en doelen die genoemd worden in het GALA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Het Br gh is is toegankelijk en laagdrempelig; Het Br gh is zet in op vroegsignaleringeen prevente; Het Br gh is werkt integraal en vraaggericht; Het Br gh is versterkt de eigen kracht, zelfredzaamheid, samenredzaamheid, inzet van netwerk en weerbaarheid van de inwoners; Het Br gh is bevordert partcipate en gaan it het van moto ‘iedereen doet mee’; Het Br gh is maakt gebr ik van efecteve interventes die het gewone leven d rzaam versterken; Het Br gh is bevordert en onderho dt de samenwerking met lokale partners; Wij kennen de relevante regionale partners, weten wanneer we h n expertse nodig hebben en onderho den een goede werkrelate.

Het Br gh is is d s DE plek waar inwoners van Alblasserdam t ssen e0 en 100+ jaar terecht k nnen met h lpvragen over onderste ning, leefstjl en gezondheid en sociale partcipate. Het Br gh is is ook de plek in Alblasserdam waar de lokale zorginfrastr ct r gevestgd zit. Echter verwacht de gemeente Alblasserdam eveneens van het Br gh is dat ze de schakel zijn naar het preventenetwerk. Alblasserdam is tenslote een gemeente met veel verenigingen, geloofsgemeenschappen en stchtngen die de formele actviteiten kracht bij k nnen zeten. In Alblasserdam hanteren we de werkwijze om zoveel mogelijk problemen en h lpvragen van inwoners lokaal en dicht bij de inwoner op te lossen. Als dat kan preventef, als het nodig is met lichte (zorg onderste ning. In samenwerking met bijvoorbeeld de JOGGeregisse r en de verenigingsadvise r kan preventeve onderste ning ook worden georganiseerd. Mocht de problematek te ingewikkeld zijn, dan gebr iken we de diensten 9

van de regio Z ideHolland Z id (ZHZ . Deze zijn in het gezondheidsdomein vooral belegd bij de Dienst Gezondheid en Je gd Z ideHolland Z id (DG&J . Het Br gh is is in mei 2022 gestart met haar dienstverlening op een locate midden in het dorp in Alblasserdam. De organisates in het Br gh is krijgen een prominente rol in dit plan van aanpak. In samenwerking met de gemeente Alblasserdam, proberen we gezamenlijk de lokale en regionale (preventeve infrastr ct r binnen het sociaal en medisch domein te organiseren. We investeren ongelijk om gelijke kansen op gezondheid te bevorderen. Ongelijke investering in mensen en b rten draagt bij aan het versterken van talenten en verbeteren van leefaarheid in gezinnen, wijken en b rten met inwoners bij wie de grootste (gezondheidse winst te behalen is. In de komende paragrafen zal worden toegelicht welke actviteiten dit behelst en hoe dit vorm gaat krijgen de komende jaren.

Afbeelding 2: aamenhang twssen eAAA en IZ A Alle thema's in het GALA hebben invloed op elkaar. Dit sl it aan op het model "Mijn Positeve Gezondheid". In onderstaande tabellen worden de doelen per thema beschreven en de samenhang t ssen de verschillende thema's aangegeven. Ook worden de actviteiten it de herijking van het Sportakkoord 2023 door de verschillende thema's benoemd. Onderstaande doelen en res ltaten zijn opgesteld in samenspraak met stakeholders en er is samen gekeken welke actes er op hoofdlijnen nodig zijn om de doelen te bereiken.

10

Wat wil de gemeente bereiken? Terugdringen Gezondheidsachterstanden Iemand die opgroeit in een gezin met een hoog inkomen en een hoog opleidingsnivea heef meer kans om langer te leven in een goede gezondheid, dan iemand die opgroeit in een gezin met een laag inkomen en een laag opleidingsnivea . Mensen met een lager opleidingsnivea leven gemiddeld r im 4 jaar korter en krijgen bovendien r im 14 jaar eerder te maken met een slechter ervaren gezondheid dan hoogopgeleiden (www. staatvenz. nl . it de cijfers (bijlage 1 blijkt dat dit in de gemeente Alblasserdam ook het geval is. it gesprekken met maatschappelijke partners blijkt dat er veel energie en aandacht is om hier een imp ls aan te geven, om dit preventef aan te pakken. We investeren ongelijk om gelijke kansen op gezondheid te bevorderen. Ongelijke investering in mensen en b rten draagt bij aan het versterken van talenten en verbeteren van leefaarheid in gezinnen, wijken en b rten met inwoners bij wie de grootste (gezondheidse winst te behalen is. In de gemeente Alblasserdam is er via het Br gh is aandacht om goed toegankelijk preventee en zorgaanbod te organiseren. Zeker voor kwetsbare inwoners in de gemeente Alblasserdam. We hebben voor het ter gdringen van gezondheidsachterstanden 4 doelen voor ogen, die hieronder nader worden toegelicht. Doel 1: Indichten lokale pdevente inedastductuud 

De gemeente Alblasserdam blijf via het bo wen aan het Br gh is, werken aan het versterken van de preventeve lokale infrastr ct r.

Beoogde desultaten: 2023: het verkennen en inventariseren van het h idige lokale aanbod in de gemeente Alblasserdam. 2024: Het h idige lokale aanbod in de gemeente Alblasserdam is bekend en deze wordt verbonden met de regionale prevente infrastr ct r (zie onderdeel versterken kennis en adviesf ncte GGD en coördinate regionale prevente infrastr ct r . Efecteve interventes worden gecontn eerd. 

Denk hierbij aan ‘partcipateplekken ontwikkelen’, zodat inwoners weer k nnen deelnemen aan de maatschappij. Hiervoor ontwikkelen we een matchings nit in het Br gh is.

2025: Het h idige lokale aanbod in de gemeente Alblasserdam en de regionale prevente infrastr ct r itrollen in kwetsbare wijken en/of aandachtsgebieden in de gemeente Alblasserdam. 2026: Een vervolg geven aan het itrollen van het lokale aanbod in de gemeente Alblasserdam en de regionale prevente infrastr ct r in kwetsbare wijken en/of aandachtsgebieden in de gemeente Alblasserdam. Passende ke zes maken om efciënt en efectef te opereren in de lokale infrastr ct r in combinate met de regionale prevente infrastr ct r. Inwonerspartcipate: In dit ontwikkelingsproces blijven we samen met alle partjen leren en de aanpak verder ontwikkelen op basis van monitoring en eval ate. De gemeente Alblasserdam is in combinate met Het Br gh is verantwoordelijk voor het informeren van inwoners en betrekken van maatschappelijke partners. Deze worden op verschillende momenten in dit proces meegenomen middels bijeenkomsten met inwoners. De JOGGeregisse r speelt hier ook een belangrijke rol in als netwerkpartners in het preventeve veld. 11

Doel 2: Gezonde leeeomgeving kindeden 

De gemeente Alblasserdam werkt aan een gezonde leefomgeving voor kinderen.

Beoogde desultaten: 2023: Er is een JOGGeregisse r aangesteld met als doel te verbinden. De JOGGeregisse r bo wt aan haar netwerk en heef diverse organisates aan elkaar gekoppeld. De doelen in de JOGGeaanpak worden itgewerkt. 

Het JOGGeplan van aanpak is al een domein overstjgende aanpak waar verbindingen gemaakt worden met de fysieke leefomgeving, mentale gezondheid en gezonde leefstjl. Een combinatef nctonaris van het ABCeteam wordt hier ook voor ingezet, waarbij er een d idelijke koppeling is met het Sporte en Beweegakkoord, waarbij zowel de JOGGeregisse r als het ABCeteam deel itmaken van het kernteam.

2024: Het netwerk en de werkzaamheden worden itgebreid en wordt nadr kkelijk verbonden met de werkzaamheden in het Br gh is. 2025: Er wordt onderzocht of de lokale JOGGeaanpak kan worden gekoppeld aan regionale JOGGe regisse rs in het gebied ZHZ. 2026: De JOGGeregisse r is gemeenteebreed ingezet. Er wordt onderzocht of de werkzaamheden van de JOGGeaanpak in specifeke wijken kan worden ingezet. Monitoring: De JOGGeregisse r is, in combinate met het ABCeteam (BRC en de gemeente Alblasserdam, verantwoordelijk voor monitoring en eval ate, onder andere op basis van het plan van aanpak JOGG. Doel 3: Integdale aanpak admoede, eenzaamheid, vitaliteit 

De gemeente Alblasserdam ontwikkelt een lokaal integraal plan van aanpak armoede, mogelijk in combinate met een plan van aanpak eenzaamheid en vitaliteit.

Beoogde desultaten: 2023: Onderdelen/interventes die onderdeel itmaken van het plan van aanpak armoede worden geïnventariseerd. Er wordt actef ingezet om de doelgroep de mogelijkheid te bieden om te bewegen en/of te sporten. 2024: Alle partners die werken in het armoedeedomein worden aan elkaar verbonden en worden efciënteeslagen gemaakt. Het armoedebeleid wordt verbonden met de BRC (het ABCeteam en de JOGGeaanpak. 2025: Er wordt onderzocht in hoeverre de aanpak eenzaamheid verbonden kan worden met de aanpak armoede. Er wordt geleerd en er wordt gekeken of er kan worden aangesloten op regionale str ct ren (zie kopje versterken sociale basis .

12

2026: Er wordt onderzocht of er al voldoende draagvlak en mogelijkheden zijn om een integraal aanpak armoedebeleid in combinate met aanpak eenzaamheid en vitaliteit te ontwikkelen in de gemeente Alblasserdam. Inwonerspartcipate: Met alle partjen en de inwoners gaan we ervoor zorgen dat het aanbod op het gebied van armoede en eenzaamheid laagdrempelig en vindbaar is. Door regelmatg in contact te komen met inwoners, proberen we aan te sl iten op de behoefe van de inwoners/

Doel 4: ketenaanpak Kansdijke Stadt 

De gemeente Alblasserdam kent een lokale/regionale ketenaanpak kansrijke start, incl sief interventes die aansl iten bij de regionale ketenaanpak.

Beoogde desultaten: 2023: Lopende interventes in het Br gh is (zoals voorzorg worden voortgezet. Daarnaast wordt de lokale samenwerking rondom Kansrijke Start voortgezet. Er wordt onderzocht of de ketenaanpak Kinderen naar Gezond Gewicht itgerold kan worden in de gemeente Alblasserdam (hoort ook bij gezonde leefstjl . 2024: De lokale samenwerking Kansrijke Start wordt verbonden met de regionale coalite Kansrijke Start in ZHZ. Er wordt middels ervaringsdesk ndigheid, o dervertegenwoordiging en inp t van inwoners gekeken hoe Kansrijke Start verbeterd kan worden. Kinderen naar Gezond Gewicht wordt geïmplementeerd. 2025: Vaststellen op welke aspecten binnen de Kansrijke Start van it regionale samenwerking opgetrokken wordt. In samenwerking met de GGD en Pharos wordt samenwerking t ssen medisch en sociaal domein verstevigd. 2026: Er is een integrale aanpak gericht op gezonde leefstjl, bewegen, netwerk versterken, scholing en fnanciën rondom de eerste 1000 dagen van een kind. Het Br gh is speelt hierin een prominente rol. Inwonerspartcipate: In samenwerking met de regionale coalite kansrijke start worden ervaringsdesk ndigheid, o dervertegenwoordiging en inp t van inwoners opgehaald om het plan van aanpak te verbeteren. Te dealiseden aanbod tedugddingen gezondheidsachtedstanden (domein ovedstjgend): Naam aanbod Bdughuis 18+ Sporten

Kansrijke Start / Voorzorg

Raadsliedenwerk

Omschdijving Het Br gh is begeleidt mensen die fnancieel in zwaar weer ziten, om ze te onderste nen naar laagdrempelig beweege en sportaanbod. Het Br gh is versterkt het netwerk omtrent de zwangerschap. Bij kwetsbare doelgroepen die extra onderste ning nodig hebben bij de zwangerschap. Van it het Br gh is worden, via vrijwilligers, kwetsbare o deren

Doelgdoep 18+ met fnanciële problemen

Kwetsbare Zwangere

O deren 13

Welzijn op Recept

B B

rtbemiddeling / rtKracht

Welzijnscoach

Informatef H isbezoek

JOGGeaanpak

geholpen met allerlei technische zaken waar o deren niet it k nnen komen. Welzijn op Recept is een alternatef voor mensen met psychosociale klachten. De h isarts verwijst deze doelgroep naar het Br gh is, waar een welzijnscoach wordt ingezet om de problemen te adresseren. Het Br gh is foc st zich op wijken waar it de cijfers blijkt dat er sprake is van kwetsbare sociale of economische posite van deze inwoners. Er wordt n vooral gefoc st om sociale cohesie in deze wijk te bevorderen. In het Br gh is werkt een welzijnse en vitaliteitscoach gericht op o deren. Hier wordt laagdrempelig aanbod gecreëerd voor deze doelgroep. Ook werkt het Br gh is o treachend op plekken waar kwetsbare o deren wonen. Bij o deren die 75 jaar worden gaat het Br gh is, met toestemming, langs bij inwoners van Alblasserdam om informate te verstrekken over allerlei verschillende onderwerpen, waar ze mee te maken krijgen als ze o der worden. Zie link JOGGeaanpak. Gezonde Je gd, Gezonde Toekomst. De JOGGeaanpak stm leert dat alle betrokkenen samenwerken en richt zich op de omgevingen waar kinderen en jongeren veel komen: th is, school, in de vrije tjd, sport, b rt, werk en media. In deze omgevingen moet het gewoon en vanzelfsprekend worden om de gezonde ke ze te k nnen maken.

Kwetsbare volwassenen

Kwetsbare inwoners op wijknivea

O deren

O deren (65+

Kinderen en jongeren

Gezonde Fysieke Leefomgeving In het kader van de Omgevingsvisie, die wordt opgesteld in de gemeente Alblasserdam, hebben de inwoners gekozen om een 'Fit en Groen dorp in de polder' te realiseren. Middels de middelen gebonden aan dit plan van aanpak wordt hierop voortgebord rd en verder itgewerkt. Daarnaast is het stm leren van een gezonde leefomgeving is al in de JOGGeaanpak meegenomen als actviteit voor 2023 en verder. Ook in het Sporte en Beweegakkoord willen we in de fysieke leefomgeving meer 14

r imte bieden voor sport en beweging. De gemeente Alblasserdam staat nog aan het begin van de integrale aanpak op fysieke leefomgeving en zal dit de komende jaren verder door ontwikkelen. Doelen: Fysieke leeeomgeving We hebben voor de komende jaren de volgende doelen voor ogen:  

Gezondheidskennis wordt standaard toegepast bij besl itvorming over de fysieke leefomgeving. Er wordt nagedacht en aanpassingen gedaan in de fysieke leefomgeving om deze gezonder te maken.

Beoogde desultaten: 2023: Middels de JOGGeaanpak wordt onderzocht, binnen (sport verenigingen, om "de Gezonde Sportkantne" aantrekkelijk te maken voor deze doelgroep. Daarnaast werkt de JOGGeregisse r actef samen met maatschappelijke partners om initateven omtrent een gezonde leefomgeving te stm leren. 

De actviteiten van de JOGGeregisse r zijn verbonden aan het ABCeteam (BRC van de gemeente Alblasserdam. De JOGGeregisse r is eveneens onderdeel van de kerngroep Sporte en Beweegakkoord, waardoor de lijnen kort zijn.

2024: De samenwerking t ssen het sociaal en fysiek domein wordt verder doorontwikkeld. Middels de b rtaanpak (B rtKracht wordt actef bij bewoners haar behoefe opgehaald op dit thema, zodat daarna passende interventes k nnen worden afgestemd. In besl itvorming binnen het gemeenteh is wordt altjd aandacht besteed aan de synergie t ssen het sociale en fysieke domein. 2025/2026: Het aanbod in het sociaal domein op gezondheidsgebied (zie overige hoofdst kken en het Sporte en Beweegakkoord wordt middels de b rtaanpak in verschillende b rten in Alblasserdam itgerold. Hierin is nadr kkelijk aandacht voor de fysieke leefomgeving. Inwonerspartcipate: Middels de JOGGeregisse r en de b rtaanpak wordt actef inp t van jongeren opgehaald om verbeteringen in de fysieke leefomgeving op te halen. Deze zal worden itgebreid middels de b rtaanpak, waar actef in kwetsbare wijken de behoefe van verschillende doelgroepen wordt opgehaald. Te dealiseden aanbod eysieke leeeomgeving (domein ovedstjgend): Naam aanbod Bdughuis B rtKracht

JOGGeaanpak

Omschdijving Het Br gh is foc st zich op wijken waar it de cijfers blijkt dat er sprake is van kwetsbare sociale of economische posite van deze inwoners. Er wordt actef itgevraagd naar de behoefe van inwoners. Zie link JOGGeaanpak. Gezonde Je gd, Gezonde Toekomst. De JOGGeaanpak stm leert dat alle betrokkenen samenwerken en richt zich op de omgevingen waar kinderen en jongeren veel komen: th is, school, in de vrije tjd, sport, b rt, werk en

Doelgdoep Inwoners op wijknivea

Kinderen en jongeren

15

Fysieke sport en beweegomgeving

media. In deze omgevingen moet het gewoon en vanzelfsprekend worden om de gezonde ke ze te k nnen maken. Via het Sporte en Beweegakkoord creëren we meer mogelijkheden om b iten te sporten en bewegen. O. a. toegankelijke wandele en fetsmogelijkheden in het groen, Re ro tes en toestellen in de b itenr imte.

Jongeren 12e23 Volwassenen en o deren

Versterken Sociale Basis Om de lokale preventeve infrastr ct r goed in te k nnen richten, is het nodig de sociale basis te versterken. Met meer oog voor de menselijke maat en de nabijheid van onderste ning en zorg, van it de leefwereld of de sit ate van de inwoner, gebiedsgericht en domein overstjgend. Hierin wordt ook nadr kkelijk gekeken om de eigen kracht te versterken. Deze versterking van de sociale basis is des te meer nodig in onzekere tjden waar veel verandert, de sociale samenhang onder dr k staat en mensen met fnanciële zorgen worden geconfronteerd. Hierin staat de inwoner niet alleen, maar kan ook de sociale omgeving inwoners onderste nen. In de gemeente Alblasserdam wordt er al sinds 2022 met een brede blik naar de sociale basis gekeken. Dit komt samen in het Br gh is. Het Br gh is is de spin in het web, waar preventefe en zorgaanbod wordt gecoördineerd in Alblasserdam. Vooral voor preventef aanbod voor de inwoners van Alblasserdam, worden ook andere partners in het lokale veld betrokken. Ook zijn er al stappen gezet om de samenwerking met de eerstelijns zorg te verbeteren (denk hierbij aan h isartsen . Het Br gh is bemiddeld ook om mensen te laten partciperen aan de samenleving en toe te leiden naar werk. Doelen vedstedken Sociale Basis: Voor het versterken van de sociale basis hebben we de volgende doelen voor ogen: 

  

In de gemeente Alblasserdam wordt de lokale preventeve infrastr ct r aangesloten op de lokale zorgstr ct r. Versterken van vroegsignalering en het preventeve aanbod is daarin leidend. We zorgen voor een stm lans voor nie we netwerken en doorontwikkeling bestaande informele netwerken. We onderste nen inwoners en organisates die zich richten op informele h lp en onderste ning zoals mantelzorgers, bewonersgroepen en vrijwilligers(organisates . Middels de b rtaanpak (B rtKracht creëren we een vraage en wijkgerichte stm lans van kansrijke initateven ter bevordering van de sociale cohesie (o. a. via wijkscans .

Beoogde desultaten: 2023: Er wordt een cliëntonderste ner toegevoegd aan het Br gh is, met meer regionale kennis in de informele zorg. Mantelzorgonderste ning wordt gecontn eerd en in kaart gebracht. Er wordt een beleidsvisie ontwikkeld.

16



De cliëntonderste ner wordt gezien als verbinder van het preventeve en zorgaanbod in de gemeente Alblasserdam. Een verbinding met informele actviteiten in de regio helpt de gemeente Alblasserdam om inwoners preventef te onderste nen.

2024: Het Br gh is kan dichter bij de inwoner te werk gaan. B rtKracht (wijkgericht werken wordt doorontwikkeld. Er wordt gekeken hoe we informele zorg efciënter en beter k nnen onderste nen. Al bestaande aanpakken worden binnen het Br gh is efciënter gestroomlijnd. Er is een beleidsvisie omtrent het sociaal domein vastgesteld, waar dit brede plan van aanpak een plek in heef. 

Lokaal in Alblasserdam hebben we de visie om zoveel mogelijk preventef te werken. Het informele zorgaanbod is er wel, maar wordt zelden optmaal ben t. Denk hierbij aan aansl itng bij het Odenseh is voor mantelzorgers en de mantelzorgonderste ning in het Br gh is. Efciëntere doorstroming kan hierdoor worden gerealiseerd.

2025: De informele en formele str ct ren worden gecombineerd en er wordt afstemming gezocht met al bestaande regionale str ct ren. Lokale en regionale preventestr ct ren worden op elkaar aangesloten. 2026: De gemeente Alblasserdam faciliteert een sterke lokale (preventeve infrastr ct r met een sterke sociale samenhang en laagdrempelige toegankelijke voorzieningen waar mensen op elkaar k nnen ter gvallen en k nnen meedoen in de samenleving. Inwonerspartcipate en monitoring: De ingezete actviteiten worden doorlopend gemonitord en geact aliseerd. In samenspraak met inwoners wordt gekeken in welke wijken (middels B rtKracht actviteiten verder ontplooid moeten worden. In het Br gh is wordt gebr ik gemaakt van ervaringsdesk ndigheid voor jongeren en volwassenen. Te dealiseden actviteiten vedsteken sociale basis (domein ovedstjgend): Naam aanbod Bdughuis Basistaken Sociale Basis

Omschdijving 1. Cliëntonderste ning De Alblasserdamse cliëntonderste ner kent het aanbod in zorg en onderste ning in de regio en weet de weg hiernaartoe; L istert goed naar de clientwensen, ziet mogelijkheden en bespreekt waar en bij wie de cliënt zorg of onderste ning kan krijgen; kan meegaan naar gesprekken. In deze gesprekken wordt eerst gekeken naar passend preventef aanbod, voordat er naar zorg gekeken wordt. 2. Aanpak Armoede en Sch lden Inwoners in een kwetsbare fnanciële sit ate worden actef benaderd door het Br gh is en geholpen met haar problemen. Een gesprek wordt gevoerd met een breed perspectef, en passend aanbod wordt hierop afgestemd.

Doelgdoep Kwetsbare volwassenen en o deren

Kwetsbare volwassenen en o deren

17

Basistaken Jong JGZ

Basistaken Stchtng Je gdteams

Basis taken Kansrijk Praktjkleren:

JOGGe aanpak/B

rtKracht

Sociale toegankelijkheid sport en bewegen

3. Kansrijke Start Kwetsbare zwangere worden via een breed perspectef geholpen op het gebied van gezondheid. Bij andere problematek wordt doorverwezen naar andere partners in het Br gh is. 4. Je gdh lp naar Voren Bij kinderen en gezinnen heef de sociale basis ook een pedagogische f ncte. Problematek bij kinderen komt vaak binnen via de Stchtng Je gdteams. In het Br gh is wordt met een breed aanmeldoverleg van it een breed perspectef gekeken naar de onderste ningsvraag. Het hebben van werk vormt een belangrijke sociale basis voor mensen om zelfstandigheid en str ct r in het leven te krijgen. Kansrijk Praktjkleren help bewoners met een achterstand tot de arbeidsmarkt via een opleiding en leerwerkplek in Alblasserdam weer perspectef te bieden. Het Br gh is bemiddeld via matchmakers om de j iste ro te te kiezen. Zie link JOGGeaanpak. Gezonde Je gd, Gezonde Toekomst. De JOGGeaanpak stm leert dat alle betrokkenen samenwerken en richt zich op de omgevingen waar kinderen en jongeren veel komen: th is, school, in de vrije tjd, sport, b rt, werk en media. In samenwerking met B rtKracht k nnen interventes in kwetsbare wijken of b rten worden itgerold. In het Sporte en Beweegakkoord is aandacht voor sociale drempels en de waarde van het bo wen van een sociaal netwerk door sporte en bewegen o. a. als middel tegen eenzaamheid.

Er wordt gewerkt aan een betere toeleiding en samenwerking van deze infrastr ct r. De coördinator sport en prevente speelt hierin een rol.

Kinderen en o ders

Kinderen en o ders

Volwassenen

Kinderen en jongeren Alle doelgroepen

18

Gezonde Leefstijl Ongezond gedrag (in een ongezonde leefomgeving is verantwoordelijk voor bijna 20 procent van de ziektelast. Daarom is het van belang om gezond gedrag en gezonde ke zes te stm leren van it een integrale aanpak. Met het lokaal Preventeakkoord gericht op het stoppen met roken, ter gdringen van problematsch alcoholgebr ik en tegengaan van overgewicht zijn belangrijke ambites gesteld en afspraken gemaakt. In het Regeerakkoord is afgesproken dat de doelen van het Natonaal Preventeakkoord leidend blijven, met een foc s op de je gd door sport, voeding en bewegen. Dit sl it aan op de doelen in het Alblasserdamse preventeakkoord zijn gesteld en in dit plan van aanpak. Ook in de JOGGeaanpak en het Sporte en Beweegakkoord zijn diverse doelen opgesteld die bijdragen aan het stm leren van een gezonde leefstjl, waarbij de gemeente Alblasserdam vooral wil inzeten op de je gd en groepen met een gezondheidse en beweegachterstand (ongelijk investeren, aansl itend bij ter gdringen gezondheidsachterstanden . Daarnaast wordt onderzocht, in relate tot het IZA, in hoeverre de ketenaanpak gezonde leefstjl interventes (GLI br ikbaar kan zijn voor de gemeente Alblasserdam. Doelen gezonde leeestjl:       

De inzet in de JOGGeaanpak levert aantoonbare gezondheidswinst op voor je gdige inwoners van Alblasserdam (zie plan van aanpak JOGG . Er wordt actef ingezet op het voorkomen van het gebr ik van alcohol, tabak en dr gs door jongeren. In 2025 heef de gemeente Alblasserdam een netwerkaanpak voor kinderen met obesitas (KnGG . Er is netwerksamenwerking voor vroegsignalering alcoholproblematek. Er is toegankelijk aanbod en acteve toeleiding naar sport en bewegen voor kinderen en volwassenen it gezinnen die moeilijk k nnen rondkomen. Beweegvaardigheid voor je gd is verbeterd. Hiervoor is een integraal plan & netwerk opgezet met kinderopvang, scholen en beweegaanbieders. Voor alle inwoners in de gemeente Alblasserdam wordt een gezonde leefstjl gestm leerd.

Beoogde desultaten: 2023: De initateven in de JOGGeaanpak worden gecontn eerd en waar nodig versterkt. De welzijnscoach in het Br gh is, en haar actviteiten, worden actef gestm leerd. Er worden verbindingen gelegd met het bestaande aanbod in Alblasserdam (middels JOGGeregisse r en het Br gh is . Het jongerenwerk realiseert voorlichtngsbijeenkomsten op scholen omtrent preventeve actviteiten over alcohol, dr gs en roken. Diverse actviteiten it het Sporte en Beweegakkoord worden voortgezet of geïntensiveerd, waaronder het stm leren van een gezonde sportomgeving. Daarnaast wordt in 2023 de vitaliteitsscan itgevoerd en op basis daarvan werken aan een vitale sporte en beweegaanbieders die beter zijn toeger st op h n sociale en maatschappelijke rol in Alblasserdam. Hiervoor wordt een plan van aanpak opgesteld. 2024: De ketenaanpak Kinderen naar Gezond Gewicht (zie hoofdst k Ter gdringen Gezondheidsachterstanden wordt ontwikkeld in het Br gh is. Middels de b rtaanpak worden initateven omtrent gezonde leefstjl verspreid in kwetsbare wijken of b rten in de gemeente 19

Alblasserdam. Er wordt verbinding met het medisch domein gemaakt om een netwerkaanpak te ontwikkelen omtrent overgewicht. Er wordt onderzocht hoe de actviteiten van het jongerenwerk worden verankerd in een breder netwerk. Van it het Sporte en Beweegakkoord wordt er toegewerkt naar een integraal plan & netwerk voor beweegaanbod op de kinderopvang en basisscholen. Specifek voor jongeren van 12e23 jaar wordt gewerkt aan een plan om jongeren vast te ho den voor het sporten en bewegen. Er wordt eveneens verbindingen gelegd met de b rtaanpak, zodat er meer laagdrempelig aanbod is voor kinderen en volwassenen dicht bij h is, wat aansl it op de behoefe. Er wordt onderzocht in hoeverre het programma GLI een aanv lling is op het bestaande aanbod in de gemeente Alblasserdam. 2025: Er wordt nadr kkelijk verbinding gelegd met Kinderen naar Gezond Gewicht in de regio ZHZ. De mogelijkheden binnen dit domein worden onderzocht en verbindingen worden gelegd. Van it de prevente en welzijn op recept is er meer verbinding (en toeleiding naar met de sporte en beweegsector als ‘medicijn’ voor een gezonde leefstjl en het voorzien in een sociale behoefe. Er wordt gewerkt aan een ketenaanpak ‘bewegen en gezondheid 4e12 jaar’ met een signaleringsf ncte naar professionele h lp, waarin de M escan als h lpmiddel wordt ingezet.

2026: Er wordt onderzocht of er een integraal vitaliteitscentr m georganiseerd kan worden binnen het Br gh is. Hier staat een gezonde leefstjl centraal staat. Hierin is lokale, maar ook regionale expertse (GGD nodig om voldoende en kwalitatef goed aanbod te creëren. Inwonerspartcipate: Het aanbod op het gebied van een gezonde leefstjl is laagdrempelig en vindbaar. Actviteiten van it het Sporte en Beweegakkoord worden integraal gekoppeld aan het bestaande aanbod en vaker ingezet als preventeve maatregel. Via een kerngroep sportakkoord worden inwoners en maatschappelijke partners betrokken bij de planvorming. De ingezete actviteiten worden doorlopend gemonitord en geact aliseerd. Voor je gd zijn deze al opgenomen in de JOGGeaanpak, voor volwassenen moet dit worden geact aliseerd. Te dealiseden aanbod gezonde leeestjl (domein ovedstjgend): Naam aanbod JOGGeaanpak

Kabo tersport

Inzet BRC

Omschdijving Zie link JOGGeaanpak. Gezonde Je gd, Gezonde Toekomst. De JOGGeaanpak stm leert dat alle betrokkenen samenwerken en richt zich op de omgevingen waar kinderen en jongeren veel komen: th is, school, in de vrije tjd, sport, b rt, werk en media. In deze omgevingen moet het gewoon en vanzelfsprekend worden om de gezonde ke ze te k nnen maken. Kinderen vroeg laten beginnen en kennis te laten met bewegen, zorgt dat kinderen op latere leefijd ook meer geneigd zijn om te bewegen. Zie Sporte en Beweegakkoord (bijlage 3 Samen met de coördinator sport en prevente zorgen zij voor meer aansl iten van de inzet van sport en bewegen als middel voor preventeve gezondheid. De

Doelgdoep Jongeren (0e18

Jongeren (0e4

20

Lokaal preventeakkoord

Welzijnscoach

Jongerenwerk

Sporte en Beweegakkoord

b rtsportcoaches voeren ook diverse actviteiten it voor doelgroepen die op dit moment onvoldoende sporten en bewegen. Via het lokale preventeakkoord zijn afspraken gemaakt over het ontwikkelen van gezonde sportkantnes, rookvrije sportverenigingen en het stm leren van een gezonde leefomgeving. Hierin is een samenwerking met het Sporte en Beweegakkoord. In het Br gh is werkt een welzijnse en vitaliteitscoach gericht op o deren. Hier wordt laagdrempelig aanbod gecreëerd voor deze doelgroep. Ook werkt het Br gh is o treachend op plekken waar kwetsbare o deren wonen. Dit werkt it de gedachten van een positeve gezondheid Het jongerenwerk in de gemeente Alblasserdam helpt kwetsbare jongeren om sterker in h n eigen schoenen te staan. Het jongerenwerk geef voorlichtng op scholen op het gebied van alcohol, roken, dr gs en v rwerk. Het Sporte en beweegakkoord (zie bijlage 3 Dit akkoord richt zich met name op een vitale sporte en beweegsector die in staat is om meer mensen met plezier te laten sporten en bewegen als onderdeel van een gezonde leefstjl. Er wordt in de aanpak na w verbinding & afstemming gezocht met partners it andere programma’s zoals JOGG, preventeakkoord en het GALA. In het kernteam zit o. a. een brede maatschappelijke vertegenwoordiging en de coördinator sport en prevente.

Kwetsbare volwassenen

O deren

Jongeren

Versterken mentale weerbaarheid en Gezondheid Mentale gezondheid en weerbaarheid zijn belangrijke voorwaarden om gezond te leven en gezond op te groeien. Er bestaan al langer zorgen over de mentale gezondheid van de Nederlandse bevolking; zo noemt de Volksgezondheidstoekomstverkenning 2020 dit een van de grootste gezondheidsrisico’s voor de toekomst. Mensen met een goede mentale gezondheid hebben een 15 tot 20 jaar langere levensverwachtng dan mensen met een slechte mentale gezondheid, onder meer omdat mensen met een goede mentale gezondheid sneller herstellen van lichamelijke ziekten. 21

Daarmee is er een intrinsieke, maatschappelijk en economische waarde ontstaan om in te zeten op mentale gezondheidsbevordering. Het versterken van de mentale weerbaarheid en gezondheid is iets waar in alle domeinen aandacht voor is (zie afeelding 2 . In het Br gh is en in het preventeve voorveld is nadr kkelijk aandacht voor mentale gezondheid door middel van verschillende interventes. Doelen mentale gezondheid:    

In het bestaande gezondheidsbeleid is meer aandacht voor mentale gezondheid. Hierin wordt nadr kkelijk de samenwerking gezocht binnen de regio ZHZ. Er is laagdrempelig onderste ningsaanbod afgestemd op de behoefe van inwoners omtrent mentale gezondheid. In samenwerking met de regio Z ideHolland Z id zeten we in op het versterken van mentale gezondheid van onze inwoners. De sporte en beweegsector werkt aan een open en veilige c lt r, waarin elkaar d rven aanspreken en respect vanzelfsprekend is. Iedereen voelt zich welkom en er is een positef sportklimaat met d idelijk grenzen voor norm overschrijdend gedrag.

Beoogde desultaten: 2023: Dit jaar wordt gebr ikt om alle actviteiten en interventes op het gebied van mentale gezondheid in kaart te brengen.  





Iedere professional in het Br gh is is bekend met de principes van positeve gezondheid. Op het gebied van mentale weerbaarheid is er veel aanbod in Alblasserdam, maar het is niet efciënt en efectef op elkaar ingericht. Om deze samenwerking te versterken, geef dit meer res ltaat voor de inwoner van Alblasserdam. Inzeten om een gezonde leefomgeving helpt in het versterken van de mentale gezondheid: Denk aan gezonde school, gezonde sportkantne (zie ter gdringen gezondheidsachterstanden . Er wordt een werkgroep ‘sociaal veilige sport’ in Alblasserdam geformeerd. Deze start met het maken van een plan van aanpak.

2024: In het nog te vormen Regionale Preventeve Infrastr ct r (RPI worden in samenwerking met andere gemeenten in ZHZeactviteiten op het gebied van mentale weerbaarheid onder jongeren georganiseerd. Dit jaar wordt ook gebr ikt om het lokale aanbod af te stemmen op het regionale aanbod. 

Er komt een visie op de normen en waarden in de sporte en beweegsector, in aansl itng met het onderwijs en de kinderopvang. Er wordt gewerkt aan het realiseren van een positef Sporte en beweegklimaat, zodat iedereen zich pretg voelt. Hierbij is het normaal om over thema’s als pestgedrag en discriminate te spreken.

2025: Er wordt onderzocht welke interventes br ikbaar en n tg zijn om aan te bieden in de regio of in de gemeente Alblasserdam zelf. Ook hierin zoeken we de regionale verbinding. Middels de b rtaanpak (B rtKracht wordt er extra aandacht gegeven aan kwetsbare wijken/b rten in Alblasserdam. 

Als het efectef blijkt, willen we kijken naar een programma van de DG&J; je Brein de Baas. 22





Daarnaast willen we samen met de regio de samenwerking met het medische domein versterken op dit onderwerp. We werken mee aan het inrichten van mentale gezondheidscentra in de regio (conform afspraken in het IZA . Binnen sportverenigingen is er str ct reel aandacht om een ‘sociaal veilige sport’ bespreekbaar te maken en te ho den. Daarnaast kan de sportsector een signaleringsf ncte hebben: gaat het goed met de sporters, vrijwilligers en s pporters.

2026: Mentale gezondheid is een integraal en belangrijk onderdeel geworden van de lokale en regionale (prevente infrastr ct r. Domein overstjgend weten inwoners, partners it het sociaal domein en het medisch domein elkaar te vinden. Laagdrempelige aanbod is gerealiseerd en vroegsignalering is vergroot. 

Door kennis en k nde over dit onderwerp te verbeteren onder professionals in het gehele lokale veld in Alblasserdam, zal vroegsignalering eerder mogelijk worden.

Inwonerspartcipate: Het ontwikkelen van actviteiten en initateven op het gebied van mentale gezondheid gaat vooral in samenwerking met de DG&J ZHZ. In het vormen van een regionale prevente infrastr ct r op mentale gezondheid wordt door de DG&J actef aandacht besteed aan inwonerpartcipate. Lokaal wordt daarop aangesloten en onderzocht waar de behoefe van de meest belangrijke doelgroep (jongeren ligt op dit onderwerp. Dit zal vooral in samenwerking gaan met (VO scholen.

Te dealiseden aanbod mentale gezondheid (domein ovedstjgend): Naam aanbod Cliëntonderste ning

Jongerenwerk

JOGGeaanpak

Aanpak Br gh is

Omschdijving De Alblasserdamse cliëntonderste ner kent het aanbod in de zorg en onderste ning in de regio en weet de weg hiernaartoe; In gesprekken met cliënten wordt eerst gekeken naar passend preventef aanbod, voordat er naar zorg gekeken wordt. Het jongerenwerk onderste nt kwetsbare jongeren die niet lekker in h n vel ziten met verschillende preventeve actviteiten. Het jongerenwerk werkt o treachend en haalt deze jongeren actef op. In de JOGGeaanpak is aandacht voor interventes t. b. v. mentale gezondheid. In het Br gh is komen verschillende doelgroepen die worden onderste nt. Ook op het mentale vlak. Denk hierbij aan het onderste nen van mantelzorgers,

Doelgdoep Kwetsbare volwassenen

Kwetsbare jongeren (12e27

Je gd en jongeren 0e23

Mantelzorgers, kwetsbare volwassenen en jongeren/kinderen

23

Sporte en Beweegakkoord

Regionale aanpak mentale gezondheid

eenzame o deren, kwetsbare zwangere en je gdige. Hier is passend zorgaanbod voor georganiseerd, of wordt anders georganiseerd in de regio. 1. Het kernteam en de sporte en beweegaanbieders zeten zich in voor een sociaal veilige omgeving. Er komt een plan van aanpak en hierbij is afstemming met de aanpak op scholen en kinderopvang. 2. Sporten en bewegen biedt ontspanning en stm leert de mentale gezondheid. Meer mensen sporten en bewegen in de toekomst door betere informate en passend aanbod. In samenwerking met de DG&J ZHZ wordt de komende jaren aandacht besteed aan het ontwikkelen van efecteve aanpak om mentale gezondheid onder jongeren te bevorderen.

Sporters, vrijwilligers en s pporters

Kwetsbare doelgroepen en doelgroepen die nog niet sporten en voldoende bewegen.

Jongeren (belangrijke doelgroep blijkt it de data

Vitaal ouder worden Vanwege het groeiend aantal o deren met een zorgvraag, staat de zorg onder dr k op verschillende plekken: de WMO voor gemeenten; de eerstelijns en medisch specialistsche zorg en de verpleeg(h is zorg. De mogelijkheden om aan de toenemende vraag te voldoen nemen j ist af (door bijvoorbeeld kostenstjging en vergrijzing van de beroepsbevolking . Belangrijk is dat mensen ook bij het vorderen van de leefijd zo lang mogelijk vitaal blijven. Vitaal o der worden gaat over lichamelijke vitaliteit, waar voldoende bewegen en goede voeding aan bijdragen. Maar ook over vitaal blijven op sociaal en mentaal gebied, met een sociaal netwerk waar je deel van itmaakt en door actviteiten te ondernemen waardoor je je zinvol voelt. Dat mensen de mogelijkheid hebben om vitaal o der te worden, is een belangrijke doelstelling voor de gemeente Alblasserdam. Dit heef raakvlakken met de nog op te stellen WoonZorgvisie van de gemeente Alblasserdam. De afgelopen jaren werd daar ook al op verschillende manieren op ingezet. Voor de komende jaren richt de gemeente zich op de hiernavolgende doelen. Doelen Vitaal ouded wodden:  

De samenwerking t ssen het sociaal domein, h isartsenzorg en de zorgverzekeraars worden versterkt. We onderste nen inwoners en organisates die zich richten op informele h lp en onderste ning zoals mantelzorgers, bewonersgroepen en vrijwilligers(organisates .

24

  

De aanpak valprevente wordt opgepakt in samenwerking met de GGD (zie hoofdst k onderste nende onderdelen . We versterken én verd rzamen de h idige lokale aanpak van eenzaamheid, en combineren deze waar mogelijk met de aanpak armoede en vitaliteit. Het stm leren van voldoende beweging vanaf de leefijd van 40+ en het doen van spierversterkende en balansoefeningen als preventeve maatregel. Er is voldoende toegankelijk en passend aanbod. Daarnaast is sporten en bewegen ook goed voor de mentale en sociale gezondheid.

Beoogde desultaten: 2023: Het lokale aanbod op het gebied van ‘vitaal o der worden’ wordt geïnventariseerd en de actviteiten gekoppeld. Denk hierbij aan wandelgroepen combineren met informate over vitaal o der worden. Het informatef h isbezoek wordt itgebreid en voorzien van meer informate. Lokaal aanbod valprevente wordt itgevoerd door het ABCeteam (BRC . Het jaar 2023 wordt gebr ikt om het sociaal domein (Br gh is te verbinden met de h isartsen in Alblasserdam. 2024/2025: De gemeente Alblasserdam organiseert in samenwerking met de DG&J ZHZ informateavonden voor inwoners over vitaal o der worden. Deze avonden k nnen ook worden ingezet voor 40epl ssers. Sport/bewegen en c lt r is een middel voor bevordering van fysieke, mentale en sociale gezondheid, dat vanaf 40 belangrijk is. Dit wordt ook meegenomen in de itwerking van het Sporte en Beweegakkoord Alblasserdam. Hierin wordt gekeken welke behoefen er zijn op het gebied van laagdrempelig sporte en beweegaanbod, vrij toegankelijk en dicht bij h is. Er wordt extra aandacht besteed aan mentale gezondheid. De ketenaanpak Welzijn op Recept wordt lokaal nie w leven in geblazen. De b rtaanpak wordt gebr ikt om inwoners in een kwetsbare sit ate sneller te bereiken. 2026: De gemeente Alblasserdam onderzoekt of een pilot ‘Ketenaanpak Vitaal O der Worden' lokaal werkbaar is.