Document · PDF

1A.8 Reactie van het DB op de ingekomen zienswijzen + bestuursnotitie zienswijzen.pdf

Gemeenteraad Alblasserdam 6 oktober 2026, gemeente AlblasserdamBij agendapunt: 13: Doorlopende lijst ingekomen stukken7.076 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

U treft daarin ook de ontwerpbegroting 2027 die wij ter vaststelling aanbieden aan het AB. Na het AB informeren wij u over het genomen besluit. Hoogachtend, Namens het dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid, Mr. R. Visser Secretaris Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief. Bijlagen: - Bestuursnotitie d.d. 25 juni 2026 inzake Zienswijzen op de ontwerpbegroting 2027 2

Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Agendapunt: 6 Bestuursnotitie Datum 25 juni 2026 Onderwerp Zienswijzen op de ontwerpbegroting 2027 De ontwerpbegroting 2027 van de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) is op 9 april 2026 voor zienswijze aangeboden aan de raden en Provinciale Staten. Zij zijn tevens in de gelegenheid gesteld om een reactie te geven op de voorgenomen bestemming van het rekeningresultaat 2025. Verzocht is de zienswijzen voor 10 juni 2026 aan OZHZ toe te zenden. De ingekomen zienswijzen leiden niet tot aanpassing van de ontwerpbegroting 2027. In deze bestuursnotitie wordt dat verder toegelicht. Deze bestuursnotitie geeft het algemene beeld van de zienswijzen en de reactie van OZHZ. Voorafgaand aan de bespreking in het AB op 9 juli 2026 bericht OZHZ, conform de Wet gemeenschappelijke regelingen, de raden en Provinciale Staten over het oordeel van het DB over de ingekomen zienswijzen en de conclusies die het daaraan verbindt. Overzicht van de ingekomen zienswijzen1 1 In deze versie betreft het overigens de ambtelijke of college-versies van de ontvangen zienswijzen. De zienswijze van Dordrecht is nog niet ontvangen.

Onderstaand een overzicht van aangeleverde zienswijzen: Zienswijze ontvangen: Alblasserdam V Dordrecht V Gorinchem V Hardinxveld-Giessendam V H-I-Ambacht V Hoeksche Waard V Molenlanden V Papendrecht V Sliedrecht V Zwijndrecht V Provincie Zuid-Holland (PZH) V De ingebrachte zienswijzen zien op de volgende onderwerpen: 1) Geen zienswijze. 2) De jaarstukken en voorgenomen bestemming van het rekeningresultaat 2025.

3) De ontwerpbegroting 2027. Ad 1) Geen zienswijze Hoeksche Waard en PZH hebben laten weten geen zienswijze in te dienen. Hoeksche Waard merkt nog op dat zij de blijvende inzet van OZHZ om de ombuigingen in de ontwerpbegroting te verwerken waardeert. De aanvullende opmerkingen van PZH zijn hierna onder ad 3 opgenomen. Ad 2) Voorgenomen bestemming van het rekeningresultaat 2025 Hoofdlijn uit de reacties is dat de deelnemers het eens zijn om het resultaat grotendeels naar hen te laten terugvloeien. Men kan zich tevens vinden in het voorstel om een deel van het resultaat te bestemmen voor de archiefbewerking. Alle ingekomen reactie zijn opgenomen in bijlage 1 bij deze bestuursnotitie. OZHZ gaat hierna in op de volgende thema’s: - Terugvloeien van het rekeningresultaat, tenzij. - Verdere onderbouwing van de bestemming archiefbeheer. - De oproep om terughoudend te zijn met tussentijdse budgetverhogingen. Terugvloeien van het rekeningresultaat, tenzij. Het terugvloeien van het rekeningresultaat is overeenkomstig de gemaakte afspraken. In lijn met die afspraken houdt OZHZ een (vanuit de landelijke robuustheidseisen verplicht gesteld) weerstandsvermogen aan dat indien nodig wordt gevoed vanuit de positieve jaarresultaten. OZHZ berekent jaarlijks bij de begroting het minimaal benodigde weerstandsvermogen op grond van gekwantificeerde risico's.

Buiten het weerstandsvermogen hanteert OZHZ geen algemene reserves. Daarnaast is het AB van OZHZ bevoegd om een specifieke bestemmingsreserve te vormen die de organisatie in staat stelt om een deel van het eigen vermogen te reserveren voor een van te voren vastgesteld doel. Het geld mag dan ook alleen aan dit specifieke doel worden besteed. In dit geval betreft het de bestemmingsreserve over de archiefbewerking. Deze kosten kunnen niet gedekt worden uit de reguliere begroting. Bestemmingsreserve archiefbeheer De gemeenten geven aan te kunnen instemmen met de gegeven onderbouwing voor de genoemde bestemmingsreserve. Eén gemeente heeft gevraagd om nadere uitleg. Achtergrond van het vormen van deze bestemmingsreserve is dat bij de OASIS Group in Almere al jarenlang archieven van OZHZ zijn opgeslagen, waaronder bodemdossiers en dossiers inzake de Wet milieubeheer. De facto betreft het dus dossiers van de bevoegde gezagen. Voor de opslag en uitlening van deze archieven betaalt OZHZ een significant bedrag. De opgeslagen archieven zijn ontoereikend geordend en daardoor onvoldoende toegankelijk. In de toezichtverslagen van de afgelopen jaren raadde de archiefinspectie aan om het archief in goede, geordende en toegankelijke staat te brengen om een rechtmatige vernietiging of wettelijke overbrenging naar de archiefbewaarplaats te kunnen bewerkstelligen.

Dit is tot heden nog niet van de grond gekomen. Om te kunnen voldoen aan de elementaire verplichtingen vanuit de Archiefwet is het noodzakelijk deze archieven met hoge prioriteit te gaan bewerken. Het bewerken van het archief is een kostenpost en zeker geen investering volgens de regelgeving van de BBV (Besluit begroting en verantwoording). Een uitgave betreft volgens het BBV een 2

investering (een kapitaalgoed) wanneer het een lange levensduur heeft en het resulteert in toekomstig (economisch of maatschappelijk) nut. Dit is niet het geval. De oproep om terughoudend te zijn bij tussentijdse budgetverhogingen Tot slot doet een gemeente de oproep om terughoudend te zijn met tussentijdse budgetverhogingen. Uiteraard onderschrijft OZHZ deze oproep. Er wordt altijd eerst naar andere dekkingsmogelijkheden gezocht. Ad 3) De ontwerpbegroting 2027 Hoofdlijn uit de ingekomen zienswijzen is dat meerdere gemeenten OZHZ vragen een lagere indexering toe te passen dan de 4,15% die in de ontwerpbegroting 2027 is toegepast. Daarnaast is men benieuwd hoe OZHZ de resterende 1% aan financiële ombuigingen denkt te gaan realiseren en wordt gewezen op de financiële risico’s vanwege het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel van Bedrijfsvoering Drechtsteden (BD). Tot slot zijn er enkele algemene opmerkingen. Alle ingekomen zienswijzen zijn opgenomen in bijlage 2 bij deze bestuursnotitie. OZHZ gaat hierna in op de volgende thema’s: - De gehanteerde indexering. - De financiële ombuigingen. - Financiële risico’s vanwege het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel van BD. - Overige opmerkingen. De gehanteerde indexering. De ontwerpbegroting 2027 is gebaseerd op de begrotingsrichtlijnen die het AB van OZHZ vaststelde op 27 november 2025.

Het AB stond in die vergadering al uitgebreid stil bij de oproep van de gemeente Zwijndrecht om een maximale loonindex van 2,5% te hanteren. Het AB had begrip voor de zorgen die de gemeente schetste over de financiële uitdagingen vanaf 2028 en de impact van de nieuwe systematiek van het gemeentefonds. Tegelijkertijd is toen in het AB benadrukt dat te voorzichtig indexeren aanzienlijke risico’s met zich meebrengt. Als de werkelijke loonontwikkeling toch hoger uitvalt dan geraamd dan kan dit leiden tot bijstellingen en extra financiële druk op de deelnemers. OZHZ hanteert voor zijn begroting een vaste systematiek gebaseerd op landelijke CBS-cijfers in de Septembercirculaire, zoals verwoord in de begrotingsrichtlijnen 2027 (en derhalve ook in de ontwerpbegroting 2027). Er vindt in principe geen nacalculatie plaats. Deze aanpak is in lijn met de afspraken binnen de regio. Afwijken van deze methodiek zou niet alleen gevolgen hebben voor de begroting van OZHZ, maar ook voor de uitvoering van taken en de kwaliteit van dienstverlening. Het AB achtte het daarom niet wenselijk om op dit moment een afwijkende index toe te passen. Wel werd afgesproken dat het signaal van Zwijndrecht wordt meegenomen in het bredere overleg van gemeentesecretarissen, zodat er op regionaal niveau een eensluidende visie kan ontstaan over indexering bij gemeenschappelijke regelingen.

Eventuele inzichten daaruit kunnen op een later moment worden betrokken bij toekomstige besluitvorming, waarbij het AB eraan hecht te benadrukken dat niet alleen vanuit financiële invalshoek moet worden gekeken, maar ook vanuit oogpunt van inhoud en kwaliteit van de dienstverlening. Conclusie uit de bespreking in het AB op 27 november 2025 was dat de begroting 2027 wordt opgesteld volgens de bestaande systematiek op basis van de Septembercirculaire. 3

De thans ingekomen zienswijzen brengen hierin geen verandering. Dat betekent dat OZHZ vasthoudt aan de toegepaste indexering van 4,15% voor 2027 (waarmee al een (aanvullende) collectieve besparing in de begroting is doorgevoerd van 0,5%). Daarnaast dient opgemerkt te worden dat het verlagen van de indexering zoals door diverse deelnemers is verzocht, resulteert in een niet sluitende meerjarige begroting. Dit is uiteraard niet wenselijk want daarmee kan het huidige repressieve toezichtsregime van het Ministerie van BZK onder druk komen te staan. Het realiseren van de resterende 1% van de financiële ombuigingen. In enkele zienswijzen wordt gevraagd naar de invulling van de laatste 1% van de afgesproken ombuigingstaaksteling. De invulling van deze ombuigingen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van OZHZ én de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling. De invulling van deze taakstelling moet immers gevonden worden in (beleidsmatige) keuzes: dat kunnen keuzes zijn van individuele deelnemers waardoor OZHZ taken efficiënter kan uitvoeren (of zelfs niet meer hoeft uit te voeren). Denk bijvoorbeeld aan de inzet van OZHZ bij klachten en meldingen of het vaststellen van nieuw beleid waardoor bepaalde activiteiten niet langer vergunnings- of meldingsplichtig zijn.

Maar ook kan gedacht worden aan het neerleggen van méér taken (dus omzet) bij OZHZ, bijvoorbeeld bouwtaken: als er méér declarabele uren worden gemaakt door OZHZ en de overhead-uren stijgen niet navenant mee, dan kan het integrale uurtarief omlaag. OZHZ heeft becijferd dat er nog een besparing van 8 ton gerealiseerd kan worden als (bijvoorbeeld) alle deelnemende gemeenten de bouwtaken door OZHZ zouden laten uitvoeren. Tot slot zal OZHZ zelf een investering doen in het efficiënter inrichten van de eigen processen, waardoor bepaalde producten minder tijd (en dus geld) kosten. OZHZ zal in de Kadernota 2028 (vast te stellen in het AB van december 2026) de deelnemers informeren welke vorderingen worden gemaakt en of en hoe de besparing van 1% gerealiseerd wordt. Financiële risico’s vanwege het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel van BD. Enkele gemeenten vragen aandacht voor de financiële risico's die ontstaan als gevolg van het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel van Bedrijfsvoering Drechtsteden (onderdeel van de gemeente Dordrecht). Deze risico's zijn tweeledig: op de eerste plaats is inmiddels duidelijker geworden dat OZHZ, bij gelijkblijvende dienstverlening, uiteindelijk ruim 20% méér moet gaan betalen. De prijsverhoging zal stapsgewijs in 3 jaar (2027 - 2028 - 2029) worden doorgevoerd in een ingroei-model.

De prijsverhoging voor 2027 is reeds in de begroting verwerkt; de prijsverhogingen voor 2028 - 2029 zullen in de begroting 2028 worden verwerkt. Streven is om deze kostenstijging binnen het reguliere budgettaire kader op te vangen; lukt dat niet, dan zal dit in de Kadernota 2028 (AB-besluit december 2026) duidelijk worden. Overigens hangt hier mee samen dat de Drechtsteden-gemeenten juist minder gaan betalen voor de dienstverlening door BD. Het betreft dus een verschuiving van kosten tussen de partijen. De stijging is overigens ook goed verklaarbaar. Zo is de groei van de organisatie en de navenant daaruit volgende extra dienstverlening door BD niet meegenomen in het bedrag dat door BD bij OZHZ in rekening werd gebracht. Ook betaalde OZHZ niet voor de doorontwikkeling en modernisering van bijvoorbeeld de ICT- dienstverlening Op de tweede plaats betekent het gewijzigde risico-model dat OZHZ vanaf 2027 meedeelt in de over- en onderschrijdingen die ontstaan op de hoofdproducten die Bedrijfsvoering Drechtsteden levert en voor zover OZHZ deze afneemt, waar in de huidige DVO dit soort voor- en nadelen volledig voor rekening kwamen van de gemeente Dordrecht, deelt OZHZ vanaf 2027 dus mee in dit soort voor- en nadelen (evenals de Drechtsteden- 4

gemeenten en de andere gemeenschappelijke regelingen die diensten afnemen van BD). In het nieuwe model is een heldere cyclus van monitoring en verantwoording voorzien, waardoor er geen grote verrassingen kunnen ontstaan bij de jaarlijkse afrekening. Ervaring zal moeten uitwijzen of, en zo ja hoeveel risico-reserve OZHZ zal moeten aanhouden om dit risico op te kunnen vangen. Overige opmerkingen Een aantal opmerkingen is van algemene aard en zal veelal 1 op 1 via het relatiebeheer met de gemeente worden besproken. Zoals bijvoorbeeld het verzoek van Alblasserdam om samen te kijken of er scherper kan worden begroot om te proberen een onderbesteding te beperken en het verzoek van Zwijndrecht om signalen van verhoogde inzet op productniveau vroegtijdig inzichtelijk te maken en beschikbare sturingsmogelijkheden te bespreken. In de context van de geactualiseerde missie, visie en strategie is de opmerking gemaakt dat het aan de individuele gemeenten is om te bepalen in hoeverre verbreding van het pakket aan VTH-taken die OZHZ voor de gemeente worden uitgevoerd wenselijk en/of noodzakelijk is. Dit is juist en OZHZ heeft dat ook steeds zo in de stukken opgenomen. Voorafgaand aan de beslissing van de gemeente om OZHZ extra taken te laten uitvoeren wordt een gezamenlijke businesscase opgesteld, waarin onder andere de kosten en de kwaliteit van de uitvoering worden uitgewerkt.

Zowel de gemeente als het bestuur van OZHZ dient ermee akkoord te gaan om extra omgevingstaken door OZHZ te laten uitvoeren. Zoals gezegd is het uitvoeren van extra omgevingstaken ook een belangrijk thema in het kader van de resterende 1% van de financiële ombuigingen. De gemeente Hardinxveld-Giessendam wijst er overigens op dat, na de relatief recente overdracht van haar bouwtaken aan OZHZ, zorgvuldigheid is geboden bij verdere taakuitbreiding. Te snelle groei van de taakuitbreiding brengt financiële en organisatorische risico’s met zich mee. OZHZ is zich hier zeker van bewust en neemt dit aspect ook mee bij de businesscases en de bestuurlijke besluitvorming daarover. Eén gemeente benoemt de belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen waar gemeenten en OZHZ samen voor staan: de Omgevingswet (financiële impact en milieuthema’s in omgevingsplannen), de uitvoering van de bodemtaken (financiële monitoring van nieuwe bodemtaken en rijksfinanciering van de PFAS/bodemproblematiek), circulaire economie (oproep tot structurele bovengemeentelijke financiering) en energiebesparing (wijze van inzet van rijksfinanciering). OZHZ herkent de gemaakte opmerkingen. Deze zullen via het AB en via de ambtelijke lijn (collectief via AGO en 1 op 1 met de gemeenten via het relatiebeheer) samen met de gemeenten worden opgepakt. 5

Bijlage 1 Ingekomen reacties op de voorgenomen bestemming van het rekeningresultaat 2025 Alblasserdam De gemeente ziet het liefst dat de rekeningresultaten terugvloeien naar de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. In 2023 heeft OZHZ de oplopende kosten betaald uit de algemene reserve, hierom heeft de gemeente ingestemd het bestemmingsresultaat van 2024 toe te voegen aan de algemene reserve. Dit jaar wordt weer gevraagd om deel van het positieve rekeningresultaat toe te kennen aan de OZHZ. De gemeente onderschrijft het belang van de archivering. Hierbij onderschrijft de gemeente dat niet alle rekeningresultaten worden teruggekeerd naar de deelnemers. De gemeente zal voor het bestemmingsresultaat van 2025 instemmen met de bestemming. Dordrecht De gemeente kan instemmen met het voorstel om een bedrag van € 600.000,- te bestemmen voor archiefbewerking. Een groot deel van het archief van OZHZ moet bewerkt worden, zo is ook door de gemeentearchivaris al eerder gemeld. In 2022 heeft OZHZ een deel van het weerstandsvermogen ingezet voor een CAO-verhoging. De verwachting toen was om in 4 jaar tijd het weerstandvermogen weer op peil te brengen. Dit is echter al begin 2025 gelukt. Na aftrek van de hierboven genoemde bestemming voor archiefbewerking kan het restant van het positieve resultaat aan de deelnemers worden terugbetaald.

Gorinchem De gemeente kan zich vinden in het voorstel om € 600.000 te bestemmen in een bestemmingsreserve voor archiefbewerking en het resterende bedrag van € 1.156.000 terug te betalen aan de deelnemers. De onderbouwing voor de bestemmingsreserve acht de raad navolgbaar. Hardinxveld-Giessendam De gemeente spreekt haar waardering uit voor de werkzaamheden die OZHZ in 2025 heeft uitgevoerd voor zowel de milieu- als de bouwtaken in Hardinxveld-Giessendam. Men is tevreden over de samenwerking tussen de gemeente en de omgevingsdienst en ziet uit naar de resultaten van de evaluatie overdracht bouwtaken die dit jaar plaatsvindt. Het jaar is met een positief resultaat afgesloten van € 1.756.000. De gemeente stemt in met het voorstel om dit deels (€ 600.000) te bestemmen voor archiefbewerking op voorwaarde dat dit jaar aan de deelnemers wordt gerapporteerd over de inzet van deze gelden. Hendrik-Ido-Ambacht De gemeente spreekt ten eerste haar waardering uit voor de duidelijke en transparante wijze waarop OZHZ verslag doet van de behaalde resultaten, de financiële positie en de ontwikkelingen binnen de organisatie. Het jaar 2025 stond in het teken van koersbepaling en verdere professionalisering. De vaststelling van de vernieuwde missie, visie en strategie geeft richting aan de rol van OZHZ als brede expertisedienst voor gemeenten en provincie.

De gemeente ziet dat deze koers in de uitvoering zichtbaar wordt, onder andere in de verdere implementatie van de Omgevingswet, de versterking van datagedreven werken en de afronding van de Ontwikkelaanpak 2022-2025. Ook de intensievere samenwerking tussen de Zuid-Hollandse omgevingsdiensten wordt gewaardeerd. Deze samenwerking draagt bij aan het borgen van specialistische kennis en het verminderen van kwetsbaarheid in een krappe arbeidsmarkt. Daarnaast constateert de gemeente dat OZHZ in 2025 belangrijke stappen heeft gezet op thema’s als circulaire economie, energie en zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) waaronder PFAS. Deze onderwerpen zijn van groot belang voor de kwaliteit van de leefomgeving en 6

vragen om een betrouwbare en deskundige uitvoeringsorganisatie. De inzet van OZHZ op deze dossiers sluit aan bij de ambities van onze gemeente. De gemeente neemt met tevredenheid kennis van het solide financiële resultaat over 2025. De jaarrekening laat zien dat OZHZ erin slaagt om inhoudelijke voortgang te combineren met een gezonde financiële bedrijfsvoering. Ook de KPI op het gebied van productiviteit, ziekteverzuim en juridische kwaliteit laten een positief beeld zien. Tegelijkertijd ziet de gemeente dat op onderdelen, zoals de tijdigheid van vergunningverlening en naleving bij bedrijven, sprake is van aandachtspunten. Zij waardeert dat OZHZ deze punten transparant benoemt en dat er maatregelen worden getroffen om deze te verbeteren. Het positieve resultaat over 2025 en het voornemen om hiervan € 600.000 te reserveren voor archiefbewerking en het resterende deel terug te betalen aan de deelnemende gemeenten vindt de gemeente een logische keuze. De onderbouwing voor het vormen van een bestemmingsreserve van € 600.000 voor archiefbewerking is helder. De omvang van het te bewerken archief en de signalen van de gemeentearchivaris maken duidelijk dat deze investering niet kan worden gedekt binnen de reguliere begroting. Het resterende bedrag van €1.156.190 wordt conform de gemaakte afspraken terugbetaald aan de deelnemende gemeenten.

Hoeksche Waard De gemeente stemt in om het positieve resultaat als bestemmingsreserve voor het archief te reserveren en een deel terug te betalen aan de deelnemers. Molenlanden De gemeente neemt kennis van de jaarrekening 2025 Omgevingsdienst Zuid Holland-Zuid en van de bestemming van het jaarrekeningresultaat en ziet af van het indienen van een inhoudelijke reactie, omdat daartoe geen aanleiding is. Zij gaat ervan uit dat het positieve resultaat van € 1.756.190 naar rato teruggestort wordt naar de gemeente Molenlanden. Sliedrecht Met waardering voor de inzet in het afgelopen jaar stelt de gemeente vast dat er over 2025 een positief jaarresultaat is van € 1.756.190,00. Omdat het weerstandsvermogen inmiddels weer voldoet aan de gestelde normen stelt OZHZ voor het resultaat deels aan te wenden voor toekomstige kosten van archivering en het restant aan de deelnemers uit te keren naar rato van de inbreng. De gemeente stemt in met het voornemen, met de verdeling van het positieve jaarresultaat 2025 conform de aanbiedingsbrief. Waarbij € 600.000,00 aan de bestemmingsreserves wordt toegevoegd en de gemeente Sliedrecht € 30.422,00 krijgt uitgekeerd. Voorgesteld wordt dit bedrag naar de algemene middelen te laten vrijvallen. Papendrecht In de jaarstukken 2025 wordt benoemd dat het positief resultaat voor een deel (€ 600.000) ingezet kan worden voor een archiveringsopgave.

Het bestemmen van een positief resultaat ziet normaliter op werkzaamheden uit het desbetreffende jaar; de aangehaalde archivering is wat dat betreft een geheel nieuw onderwerp. Hier heeft de raad niet eerder kennis van kunnen nemen, wat ertoe leidt dat zij dit opvat als een ad hoc besteding. Vandaar stelt de raad OZHZ de vraag wat de noodzaak is om het nu direct op te voeren. Aanvullend daarop is de raad benieuwd naar de aard van deze uitgave; is het simpelweg een besteding, of kan dit worden opgevoerd als een investering? Overigens steunt onze raad het voorstel om een deel van het positieve exploitatieresultaat 2025 terug te betalen aan de deelnemers, gezien het weerstandsvermogen op peil is. 7

Zwijndrecht Een belangrijke mijlpaal in 2025 is de afronding van de Ontwikkelaanpak 2022 - 2025 geweest waarbij geïnvesteerd is in vernieuwing van werkwijzen, gebruik van data en kennis wat de basis vormt voor de vernieuwde Ontwikkelaanpak vanaf 2026. Ook van belang is de inwerkingtreding van de Nota VTH 2025 - 2028 geweest die vanuit Toezicht Midden gericht is op een branche en activiteitgerichte aanpak gericht op effectievere handhaving en voorkoming van risico's voor de leefomgeving. Daarnaast heeft de regionale krachtenbundeling in het Circulaire overleg al stappen gezet door de totstandkoming van beleid en kaders voor circulaire bouw. Samenwerking met andere omgevingsdiensten heeft in het afgelopen jaar, een steeds prominentere rol gekregen vanuit het gebruik en beter benutten van data, uitwisseling van kennis en krachtenbundeling op themaniveau, mede vanuit schaarste op specifieke expertise op de arbeidsmarkt. De gemeente dankt OZHZ daarom voor zijn inzet in 2025. In reactie op de voorgenomen bestemming van het rekeningresultaat merkt de gemeente op dat aanleiding voor de genoemde bestemmingsreserve voor archiefbewerking is dat op dit moment sprake is van ruim 715 strekkende meter archief dat bewerkt dient te worden.

Archiefbewerking zorgt ervoor dat informatie niet alleen bewaard blijft, maar ook eenvoudig teruggevonden kan worden voor bijvoorbeeld onderzoek of bedrijfsvoering. Gezien het belang van een goed, geordend en toegankelijk archief onderschrijft de gemeente het instellen van deze bestemmingsreserve. Verder merkt de gemeente op dat OZHZ een bedrag van € 1.156.190 wil terugbetalen aan de deelnemers waarvan een bedrag van € 49.239 aan de gemeente Zwijndrecht. Dit bedrag is verdeeld op basis van de gerealiseerde omzet per deelnemer in 2025 (zie bijlage 1 van de jaarstukken 2025). De omzet is een optelling van de bijdragen aan het jaarprogramma 2025, de inwonerbijdragen en separate offertes bij adviesverzoeken en projecten. In de afgelopen periode werd steeds meer zichtbaar dat er een toename is van het aantal adviesverzoeken dat veelal voortkomt uit vraag gestuurde werkzaamheden die vaak trendgevoelig zijn en daardoor lastig te voorspellen. Toch heeft de gemeente van OZHZ een tussentijdse eindafrekening ad € 98.784 ontvangen voor de verwachte overbesteding op het jaarprogramma 2025. Het is dan ook spijtig om te constateren dat Zwijndrecht hiervan ongeveer de helft (€ 49.239) weer terugontvangt in de definitieve afrekening van het jaar 2025.

De gemeente roept OZHZ daarom op voortaan terughoudender te zijn met tussentijdse budgetverhogingen en dit achteraf in de jaarrekening te melden. De gemeente ondersteunt het terugbetalen aan de deelnemers van een positief jaarrekeningresultaat, omdat dit tegemoet komt aan haar jaarlijkse oproep dat Zwijndrecht alleen een minimale reserve-omvang bij gemeenschappelijke regelingen wenselijk acht. 8

Bijlage 2 Ingekomen zienswijzen op de ontwerpbegroting 2027 Alblasserdam Voorjaarsbrief 2027 De gemeente is blij met 4 procent gerealiseerde bezuiniging van de gewenste bezuiniging van 5 procent van de bestuursopdracht. Zij helpt graag om de laatste procent ook te halen. Verder is de gemeente blij dat het deel van de te verwachten extra kosten gelinkt aan de verwachte extra bouw van woningen wordt gezien als incidentele kosten, zodat de gemeente meer grip blijft houden op de structurele kosten en de mogelijkheden voor bezuinigingen. Indexering De omgevingsdienst wil netto 4,15 procent gaan indexeren. Dit doet de omgevingsdienst op basis van een indexatie van 4,65 procent met een besparing van 0,5 procent wat resulteert in een netto 4,15 procent indexatie. Dit geldt voor de budgetten, jaarprogramma's en inwonerbijdrage. Dit is conform - in het RCO - afgesproken actuele CPB CEP indexatiecijfer. De gemeente stemt daarom in met de indexatie van 4,15 procent. De inkomsten vanuit het Rijk naar de gemeenten (circa 2,5 procent indexatie) lopen daar niet gelijk in op. Bezuinigingen In de perspectiefnota van 2025 en in de programmabegroting van 2026 heeft de raad op 9 juli 2024 en 11 november 2025 besloten om in de jaren 2025 tot en met 2029 40.000 euro te bezuinigen op inzet van GR OZHZ voor advieswerkzaamheden.

De verwachting is daarom dat de gemeente minder kan afnemen dan OZHZ heeft opgenomen in de conceptbegroting voor 2027. De gemeente is zich ervan bewust dat zij al voor een volumebeperking heeft gekozen bij eerdere jaarprogramma’s. De gemeente zal deze maatregel kritisch bekijken en betrekken bij de keuze voor 2027. Zij bespreekt dan graag met OZHZ hoe het beste kan worden omgegaan met de bezuinigingen. Onderbesteding Afgelopen jaren zijn er al stappen gezet naar het scherper begroten. Toch constateert de gemeente dat er onderbesteding was in de voorgaande jaren, echter ziet zij ook dat er in 2025 alleen nog een onderbesteding was door het meegenomen budget van 2024. De gemeente zou graag samen kijken of er scherper kan worden begroot om te proberen een onderbesteding te beperken. Dordrecht De gemeente kan zich vinden in de uitgangspunten en de ontwikkelingen die OZHZ benoemt als relevant voor de begroting. Het is goed om te lezen dat OZHZ voldoet aan de landelijke robuustheidscriteria voor omgevingsdiensten en dat de Zuid-Hollandse omgevingsdiensten in toenemende mate samenwerken. Ter uitvoering van de door het Algemeen Bestuur vastgestelde bestuursopdracht en begrotingsrichtlijnen blijkt uit de begroting dat voor 2027 een besparing wordt bereikt van 4,0% (deels tarief, deels besparing op activiteiten).

Dat is een goede ontwikkeling, maar hiermee wordt het afgesproken doel van 5% nog niet behaald. Daarvoor is nodig dat (andere) opdrachtgevers VTH-taken overdragen aan OZHZ. In de praktijk lijkt dat niet 9

goed op gang te komen. De gemeente vraagt OZHZ om die reden alternatieve maatregelen uit te werken om de afgesproken 5% besparing te bereiken. OZHZ benoemt de voor het werkveld relevante maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen. Daarbij geeft OZHZ bij de Omgevingswet aan dat de financiële impact nog niet volledig duidelijk is. Voor de onderwerpen circulaire economie en energiebesparing vraagt OZHZ om structurele middelen. Op dit moment kan vanuit de gemeente geen zicht worden gegeven op of toezeggingen worden gedaan doen over meer structurele middelen. In zijn voorjaarsbrief benoemt OZHZ een aantal onderwerpen die van belang zijn of kunnen zijn voor de begroting van OZHZ dan wel met name voor het gemeentelijk budget ten behoeve van het jaarprogramma voor Dordrecht. Met de stijging van het uurtarief voor 2027 heeft de gemeente in de eigen gemeentelijke begroting rekening gehouden. Veel van de door OZHZ genoemde onderwerpen zijn ook al dit jaar onderdeel van het jaarprogramma. Voor die onderdelen is de dekking voorzien, ook voor 2027. Een tweetal grote posten in de brief van OZHZ betreft het energietoezicht en de bouwtaken. Voor het energietoezicht zou OZHZ graag zien dat het budget structureel wordt in plaats van incidenteel. Op dit punt volgt de gemeente de gemeentelijke begroting, die voor deze taken op dit moment niet in structureel budget voorziet.

De omvang van de bouwtaken, met name vergunningverlening en toezicht op nieuwbouw, is gebaseerd op ramingen. Het college maakt hierover elk jaar met OZHZ gerichte afspraken. Daarnaast houdt het college met OZHZ per maand bij welke ontwikkelingen zich voordoen om daar snel op in te kunnen spelen. Gorinchem De raad begrijpt dat de ontwerpbegroting 2027 is opgesteld tegen de achtergrond van de in de begrotingsrichtlijnen benoemde financiële ontwikkelingen, de implementatie van de geactualiseerde missie en visie van de dienst, het voldoen aan landelijke robuustheidscriteria en relevante maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen, waaronder de Omgevingswet en bodemtaken. In de begroting 2027 is rekening gehouden met de indexering van de lonen 2027 zoals deze is verwerkt in de septembercirculaire 2025. Indien de meicirculaire 2026 een lagere indexatie voor 2027 voorschrijft, verzoekt de gemeente deze te verwerken in een eerste begrotingswijziging. Hardinxveld-Giessendam De gemeente waardeert het dat OZHZ de taakstelling van 5% ombuigingen grotendeels heeft gerealiseerd. Er resteert nog een ombuigingsopgave van 1%. Als mogelijke invulling noemt OZHZ onder meer het onderbrengen van extra omgevingstaken van andere gemeenten bij OZHZ.

De gemeente begrijpt deze suggestie, maar wijst er tegelijkertijd op dat, na de relatief recente overdracht van bouwtaken in Hardinxveld-Giessendam, zorgvuldigheid is geboden bij verdere taakuitbreiding. Te snelle groei van de taakuitbreiding brengt financiële en organisatorische risico’s met zich mee. De gemeente roept OZHZ op om dit jaar met een concreet plan van aanpak te komen om te voldoen aan de resterende ombuigingsopgave van 1%. Volgend uit de vernieuwde missie, visie en strategie positioneert OZHZ zich meer en meer als brede expertisedienst in het ruimtelijk domein, onder meer op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. In lijn met eerdere zienswijzen benadrukt de gemeente het belang van een goede wederzijdse aanvulling en meerwaarde naast al bestaande gemeentelijke inzet. 10

Terecht wijst OZHZ op het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel van Bedrijfsvoering Drechtsteden als een substantieel financieel risico. De gemeente verzoekt OZHZ om de deelnemers proactief, via diverse gremia, op de hoogte te houden over ontwikkelingen op dit thema en de financiële impact daarvan. De gemeente vraagt OZHZ tot slot om haar tijdig te informeren als de meerjarenbegroting afwijkende vooruitzichten laat zien en daarbij aan te geven welke beheersmaatregelen genomen kunnen worden. Hendrik-Ido-Ambacht De gemeente spreekt haar waardering uit voor de professionaliseringsslag die OZHZ de afgelopen jaren heeft gemaakt. De dienst voldoet per april 2026 aan de landelijke robuustheidscriteria en investeert zichtbaar in kennisontwikkeling, datagedreven werken en samenwerking. De focus op de Omgevingswet, bodemtaken, circulaire economie en energiebesparing in 2027 past bij de ontwikkelingen waar gemeenten voor staan. Tegelijkertijd constateert zij dat de financiële context voor gemeenten steeds uitdagender wordt. Het is daarom van belang dat OZHZ blijvend kritisch stuurt op doelmatigheid, voorspelbaarheid en beheersing van kosten. De gemeente neemt kennis van de bestuursopgave van 5% en waardeert dat 4% hiervan is gerealiseerd door kostenreducties.

De resterende 1% hangt samen met verdere procesoptimalisatie en keuzes van de deelnemers, waaronder mogelijke taakverbreding. Ten aanzien van de voorgestelde indexering plaatst de gemeente een opmerking. In de begroting wordt uitgegaan van een loonindexatie van 5,7%. Het actuele CPB CEP-cijfer voor de loonontwikkeling bedraagt echter 4,2%. Zij verzoekt OZHZ om deze actuele indexatie te hanteren bij het opstellen van de definitieve begroting 2027. De gemeente vraagt specifiek aandacht voor de wijziging van de financieringssystematiek bij Bedrijfsvoering Drechtsteden. In de ontwerpbegroting wordt dit terecht als een belangrijk financieel risico benoemd. De mogelijke gevolgen hiervan voor de kostenstructuur van OZHZ en de doorwerking naar de deelnemers zijn op dit moment nog niet volledig inzichtelijk. De gemeente vraagt OZHZ om deze ontwikkeling nauwgezet te blijven volgen en de financiële impact tijdig en transparant met de deelnemers te delen. Molenlanden De gemeente heeft in een brief gemeld dat zij kennis heeft genomen van de ontwerpbegroting 2027. Provincie Zuid-Holland Bij de beoordeling van de ontwerpbegroting is rekening gehouden met de (rand)voorwaarden die door de provincie zijn geformuleerd in de uitgangspuntenbrief financieel kader 2027 (kaderbrief).

Uit de ontwerpbegroting 2027 van de OZHZ blijkt dat er sprake is van een sluitende begroting met een totale (netto) baat van alle deelnemers van € 38,8 mln. De provinciale bijdrage wordt op basis van de ontwerpbegroting in 2027 door OZHZ geraamd op € 10,8 mln. Deze raming is gebaseerd op het aandeel in de inwonerbijdrage (€ 0,8 mln.), de structurele bijdrage voor de uitvoering van de VTH-taken (€ 9,8 mln.) en de daaraan gekoppelde aanvullende bijdragen die OZHZ in eerdere jaren voor de provincie heeft uitgevoerd (€ 0,2 mln.). OZHZ stelt voor de deelnemersbijdragen 2027 te verhogen met 4,15%. Hierbij heeft OZHZ rekening gehouden met het AB besluit van 27 november 2025 om in het kader van het vaststellen van de begrotingsrichtlijnen 2027 om deze te gaan indexeren met 4,65%. Daarnaast wordt in samenhang met deze begrotingsrichtlijnen 2027 een (aanvullende) collectieve besparing in de begroting doorgevoerd van 0,5%. Per 11

saldo bedraagt de indexering bij OZHZ daarmee in 2027 4,15%. In de provinciale kaderbrief 2027 was aanvankelijk uitgegaan van een gewogen index van 5,0%. Tevens is in de kaderbrief ook aangegeven dat, indien de CPB-raming van maart 2026 zou afwijken, de geactualiseerde index gehanteerd dient te worden. Op basis van de CPB-raming van maart 2026 bedraagt de gewogen index voor 2027 circa 3,7%. Dit betekent dat het door OZHZ voorgestelde percentage van 4,15% hoger ligt dan het provinciale indexatiepercentage. Gedeputeerde Staten hebben gelet op het voorgaande besloten om de indexering van 4,15% conform de vastgestelde begrotingsrichtlijnen 2027 toe te gaan passen. De verwachting is dat met deze indexering de huidige kwaliteit en kwantiteit van de uitvoering van de provinciale taken in stand kan worden gehouden. Ten aanzien van de provinciale bijdrage geldt dat deze is gebaseerd op de structurele en aanvullende werkzaamheden die OZHZ voor de provincie uitvoert. Over de aanvullende opdrachten zal een nader gespecificeerde opdrachtbrief (inhoud en budget) worden verstrekt. Op dat moment kunnen aan deze aanvullende opdrachten budgetrechten worden ontleend en komen de gelden beschikbaar.

Tot slot heeft OZHZ in de ontwerpbegroting 2027 voldoende aandacht besteed aan de onderwerpen uit de provinciale kaderbrief 2027, te weten ‘Versterking samenwerking omgevingsdiensten, Uitwerking IBP VTH en de Gevolgen van de gemeentelijke taakstelling 2026’. Gelet op het vorenstaande bestaat geen aanleiding om een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2027 van OZHZ. De meerjarenraming 2028-2030 wordt voor kennisneming aangenomen. Sliedrecht De gemeente geeft de volgende zienswijzen ter overweging mee. Deze vragen niet direct om een aanpassing van de ontwerpbegroting. Van de eerdere door het AB opgedragen 5% taakstelling vanwege de financiële ombuigingen is 4% ingevuld door kostenreducties. De resterende 1% zal gevonden moeten worden uit procesoptimalisatie, mogelijke uitbreiding van VTH-taken en beleidsaanpassingen van de opdrachtgevers. Via het college is in de organisatie een verzoek ontvangen om de VTH-taken te evalueren. Op basis van deze evaluatie zal worden bezien / beoordeeld in hoeverre het inbrengen van extra omgevingstaken door de gemeente Sliedrecht wenselijk is. De aanpassing van de financieringssystematiek bij Bedrijfsvoering Drechtsteden vormt een belangrijk financieel risico. Wij vertrouwen erop dat OZHZ eventuele risico’s tijdig signaleert, daar adequate acties op onder neemt en de gemeenten hierover informeert.

Inzake de implementatie van de geactualiseerde missie en visie van OZHZ merkt de gemeente op dat OZHZ zich ontwikkelt tot een brede expertisedienst voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Focus ligt op het uitvoeren van brede VTH-taken, versterken van adviestaken en intensivering van samenwerking met omgevingsdiensten en partners. Investeren in kennis, data en professionalisering blijft essentieel. De gemeente wil hierbij vanuit haar perspectief en rol als opdrachtgever de opmerking plaatsen dat het aan de individuele gemeenten is om te bepalen in hoeverre verbreding van het pakket aan VTH-taken die OZHZ voor de gemeente worden uitgevoerd wenselijk en/of noodzakelijk is. De gemeente Sliedrecht onderschrijft de ambities, de inspanningen om deze waar te maken mogen echter niet ten koste gaan van de kwaliteit en de realisatie van de wettelijke VTH-taken die de OZHZ voor de gemeenten uitvoert. 12

OZHZ vertaalt maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen door in de uitvoering. Belangrijk voor 2027: - Omgevingswet: De financiële impact is nog niet volledig duidelijk. De gemeente gaat ervan uit dat OZHZ de gemeenten hierover nader en tijdig informeert. Tevens verzoekt zij om de verschillende milieuthema’s die nog in de regels van de omgevingsplannen moeten worden vastgelegd in de tijd in voldoende mate te spreiden, zodat de kosten op meerdere jaarprogramma’s drukken en de inzet voor de gemeenten behapbaar blijven. - Bodemtaken: nieuwe gemeentelijke verantwoordelijkheden vragen om regionale afstemming. De gemeente acht het van belang de uitvoering van de nieuwe bodemtaken goed te monitoren zodat budgetoverschrijdingen kunnen worden voorkomen. Tevens merkt zij op dat de huidige financiering van de pfas/bodem problematiek in de gemeente Sliedrecht voor een belangrijk deel plaats vindt buiten de begroting van OZHZ (rijkssubsidie). Voorkomen moet worden dat inzet van OZHZ op dit dossier ten laste worden gebracht van het jaarprogramma van de gemeente Sliedrecht. - Circulaire economie: er is sprake van toenemende regelgeving. OZHZ ondersteunt gemeenten en ondernemers (o.a. Circulair Loket). Het is belangrijk om toe te werken naar structurele financiering.

Gelet op de reikwijdte en het onderwerp stelt de gemeente Sliedrecht voor hierbij in te zetten op boven gemeentelijke financiering. - Energiebesparing: toezicht is een wettelijke taak. Er is budget nodig voor toezicht en stimulering. Structurele middelen voor het stimuleringsdeel zijn noodzakelijk. Er is inmiddels een nieuwe subsidie toegezegd vanuit het Rijk voor 2027 en 2028. Graag verneemt de gemeente hoe OZHZ de eventuele extra middelen zou willen inzetten. Voorkeur van de gemeente is om de inzet op dit onderwerp te verbinden met lokale duurzaamheid projecten. Zwijndrecht Inhoudelijk herkent de raad de speerpunten van OZHZ op basis van de eerdere (uitvoerings-) afspraken en kan zij instemmen met de door OZHZ genoemde activiteiten. Naast de ontwerpbegroting heeft OZHZ in de aangeboden voorjaarsbrief nieuwe ontwikkelingen gesignaleerd die voor het komend jaar van belang zijn maar ook, op basis van bestedingscijfers van afgelopen periode vanuit budgettair oogpunt, relevant zijn om in de begroting 2027 rekening mee te houden. De gemeente onderschrijft daarbij het belang van die genoemde speerpunten voor 2027.

Zoals bij voorgaande keren aan OZHZ is gemeld zorgt de opstelling van de begroting, voorjaarsbrief en de uitwerking naar het definitieve jaarprogramma er vaak voor dat gaandeweg dit proces aanvullende kostenverhogende effecten vanuit OZHZ worden gesignaleerd die veelal niet meer verwerkt kunnen worden in lijn met de eerder afgesproken begroting. De gemeente vraagt OZHZ daarom om aanvullende budgettaire claims, na de totstandkoming van de begroting, te voorkomen. In lijn met de vele ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente ziet zij ook een toename in de ambtelijke adviesverzoeken, die vanuit aanwezige expertise bij OZHZ worden uitgezet. De gemeente wil daarom haar waardering uitspreken voor de inzet en flexibiliteit waarmee deze ad-hoc verzoeken en vraag gestuurde werkzaamheden door OZHZ worden opgepakt. Ter voorkoming van overbesteding op het jaarprogramma vraagt zij om signalen van verhoogde inzet op productniveau vroegtijdig inzichtelijk te maken en beschikbare sturingsmogelijkheden te bespreken zodat de gemeente regie houdt op de besteding. OZHZ werkt in een financieel onzeker klimaat door inflatie, beperkte begrotingsruimte en een krappe arbeidsmarkt. Het Algemeen Bestuur van OZHZ heeft een taakstelling vastgesteld die oploopt tot 5%. Daarvan is 4% ingevuld met een pakket aan ombuigingsmaatregelen. Hiervoor wil de gemeente haar waardering 13

uitspreken. OZHZ heeft dus nog een opgave van 1%. Al in de zienswijze op de begroting 2026 riep de gemeente OZHZ op om vanaf 2027 aan te geven hoe de overige 1% bezuiniging ingevuld gaat worden. In de begroting 2027 geeft OZHZ hier helaas geen concrete invulling aan. OZHZ schrijft dat hij verwacht deze te realiseren door processen verder te stroomlijnen en door een eventuele uitbreiding van de VTH- omgevingstaken in de regio. De uitwerking van de resterende ombuigingen krijgt pas gestalte bij de begrotingsrichtlijnen 2028. Richting 2027 roept de gemeente OZHZ op om eind 2026 aan te geven hoe de overige 1% bezuiniging ingevuld gaat worden. OZHZ indexeert de budgetten wettelijke taken (jaarprogramma’s), inwonerbijdragen én uurtarieven 2027 met 4,15%. Deze indexatie is hoger dan wat de gemeente Zwijndrecht in haar oproep aan de GR-en heeft aangegeven: maximaal 2,5% in 2027 (zie de brief met kenmerk 2025-0118839). De gemeente verzoekt OZHZ om bij de indexatie van al zijn budgetten het BBP-percentage van 2,5 % te gebruiken en de begroting hierop aan te passen. Mocht er gedurende 2026 een tekort ontstaan als gevolg van prijsontwikkelingen, dan is dat een extra argument richting het rijk om de indexatie op de bekostiging van de gemeentelijke taken die OZHZ voor de gemeente uitvoert, te herzien.

Voor de goede orde refereert de gemeente aan het positieve resultaat 2025 dat OZHZ heeft behaald, alsmede aan het feit dat de gemeentelijke deelnemers gehouden zijn om tekorten aan te zuiveren. De aanpassing van de financieringssystematiek bij Bedrijfsvoering Drechtsteden (BD) vormt een belangrijk financieel risico voor de bedrijfsvoering van OZHZ. De gemeente herkent dat. Op het moment van de uitnodiging voor een zienswijze, wordt er gewerkt aan een nieuw dienstverlenings- en financieringsmodel van BD. De financiële effecten van dit model zijn nog niet te overzien. OZHZ anticipeert op een hogere rekening van BD voor de bedrijfsvoeringstaken die hij daar afneemt met een risico van maximaal 7,5% van het offertebedrag voor de jaren 2026 en 2027. Want één van de bepalingen in de dienstverleningsovereenkomst tussen OZHZ en BD is dat de prijs die OZHZ moet betalen in 2026 en 2027 met niet méér dan 7,5% kan toenemen (of afnemen) ten opzichte van de prijs in 2025. OZHZ heeft dit risico opgenomen in het benodigde weerstandsvermogen. OZHZ overweegt na 2027 te stoppen met (onderdelen van) de dienstverlening van BD en geeft aan in een spagaat te zitten voor het onderdeel ICT: kiezen voor Drechtsteden, of voor meer samenwerking met andere omgevingsdiensten. Als eigenaar opteert de gemeente voor het opvangen van hogere (ICT-) kosten vanaf 2028 binnen de eigen begroting van OZHZ.

De gemeente ziet daarvoor de voorstellen uiterlijk bij de begroting 2028 graag tegemoet. Indien de kosten eventueel lager worden, dan verwacht zij dat OZHZ de vrijgekomen middelen transparant vermeld in de begrotingsopzet van 2028. 14

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.alblasserdam.nl/api/v1/meetings/843/documents/19519