1A.6 Gemeenschappelijke regeling GR Sociaal Reactie Dagelijks Bestuur op zienswijzen Bijdrageverordening 2026.pdf

Dienst Drechtsteden X Dre htwerk

Aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten

Telefoon: E-mail: al@drechtsteden.nl

Bijlage(n):1

Behandeld door: Onderwerp:Reactie Dagelijks Bestuur op zienswijzen Bijdrageverordening 2026

Datum:9 februari 2026 Ons kenmerk:2026-2

Uw kenmerk: NVT

Geachte gemeenteraad, Via uw colleges heeft u, vanuit de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal, de concept bijdrageverordening gekregen. Op deze manier heeft u de gelegenheid gekregen om op deze documenten uw zienswijzen kenbaar te maken. Bij deze zenden wij onze reactie op uw zienswijzen. We hebben op basis van de ingediende zienswijzen één reactie gemaakt en uitgewerkt per gemeente. U ontvangt bewust onze reactie op alle zienswijzen van de zeven gemeenteraden. Op deze manier zijn we optimaal transparant en krijgt u tevens inzicht in onze reacties aan de andere deelnemende gemeenten.

De onderhavige stukken zullen, inclusief ontvangen zienswijzen, worden besproken en voor vaststelling voorgelegd in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal van 26 februari 2026.

Hoogachtend, het Dagelijks Bestuur van de GR Sociaal,

waarnemend secretaris Afschrift aan: bijlage(n):

voorzitter

Algemeen Bestuur GR Sociaal Reactie Dagelijks Bestuur op de zienswijzen Bijdrageverordening 2026

Alblasserdam / Dordrecht / Hardinxveld-Giessendam / Hendrik-Ido-Ambacht / Papendrecht / Sliedrecht / Zwijndrecht

Zienswijze gemeente Alblasserdam (definitieve versie) 1.

Wij zijn van mening dat het voorstel voor de verdeelsleutel dat u doet slechts onder voorwaarde toekomstbestendig is. Die voorwaarde is dat uw organisatie naast de Wsw en Beschut Werk geen of slechts zeer beperkt andere reintegratietaken uitvoert. Want dan is er sprake van een verdeelsleutel die rechtdoet aan de kerntaken van uw organisatie. We merken op dat sommige sociaal ontwikkelbedrijven zich tot deze taken beperken. Zie in dit verband de notitie ‘Organisatiemodellen Handreiking inrichting en organisatie sociaal ontwikkelbedrijf juni 2025’ van het ministerie van SZW. Drechtwerk lijkt echter niet bij die bedrijven te horen. Zo lezen we in de Najaarsbrief 2025 (p.5, 23 en 24) over het opzetten van een WerkOntwikkelPunt (WOP). Dit WOP lijkt zich qua doelgroep niet te beperken tot de doelgroep Wsw’ers en beschut werkers. En we lezen in diezelfde Najaarsbrief (p.23) dat er een transformatieplan komt voor Drechtwerk. Daaruit leiden we af dat de toekomst van uw organisatie nog gedeeltelijk open is. De nieuwe verdeelsleutel lijkt dus niet goed aan te sluiten bij uw huidige kerntaken. En vanwege het transformatieplan kan het verschil tussen kerntaken en verdeelsleutel in de toekomst nog groter worden. Wij menen daarom dat de voorgestelde verdeelsleutel niet geschikt is. Reactie; Dank voor uw zienswijze.

Wij zijn van mening dat de voorgestelde verdeelsleutel recht doet aan de (huidige) kerntaken van de organisatie, bijdraagt aan de voorspelbaarheid van de begroting en derhalve geborgd dient te worden in deze bijdrageverordening en de begroting 2027.

Als achtergrond: Drechtwerk maakt sinds 2023 integraal onderdeel uit van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal (GR Sociaal) en vervult een belangrijke rol binnen de opgave ‘Ontwikkelen naar Werk’. Met de herziening van alle kostenverdeelsleutels binnen de GR Sociaal in 2021 ligt het voor de hand om ook de kostenverdeelsleutel voor Drechtwerk hiermee in lijn te brengen. De fusie van Drechtwerk met de GR Sociaal beoogde een integratie van taken: enerzijds het bieden van werk en ondersteuning aan medewerkers met een SW-indicatie (vangnet), anderzijds het ontwikkelen en begeleiden van inwoners vanuit de Participatiewet richting werk (springplank). De voorgestelde aanpassing van de kostenverdeelsleutel sluit aan bij deze huidige praktijk en zorgt voor een transparante en consistente financiële systematiek binnen de regeling.

Tegelijkertijd staat de organisatie aan de vooravond van een bredere transformatie. Het transformatieplan sociale infrastructuur zal de komende periode worden uitgewerkt en zal niet leiden tot nieuwe kerntaken, maar wel tot meer integrale werkwijze. Deze ontwikkeling onderstreept enerzijds de noodzaak om de kostenverdeelsleutel nu te actualiseren, en biedt anderzijds aanleiding om deze over enkele jaren opnieuw te bezien, zodra de transformatie is doorgevoerd en de nieuwe werkwijze is geconsolideerd. Het verwerken van de aangepaste verdeelsleutel in de bijdrageverordening is daarmee zowel een logische stap in het licht van de fusie als een pragmatische keuze in aanloop naar de verdere ontwikkeling van Drechtwerk binnen de GR Sociaal.

2.

Ons voorstel is om in het proces waarin een nieuw transformatieplan wordt gemaakt tot een nieuw advies over de verdeelsleutel Drechtwerk te komen. Tijdens dat proces ontstaat immers duidelijkheid over wat Drechtwerk in de toekomst wel en niet gaat doen. Er kan dan een voorstel voor een verdeelsleutel worden gedaan dat daarbij aansluit. Reactie; Graag verwijzen we hier naar voorgaande reactie.

3.

Verder maken we van de gelegenheid gebruik u te wijzen op eerdere input van ons aan u over de toekomst van Drechtwerk. In eerdere zienswijzen op financiële stukken1 hebben we namelijk laten weten dat we het onwenselijk vinden wanneer Drechtwerk in de toekomst dienstverlening gaat bieden die veel overlap heeft met of weinig toevoegt aan wat er lokaal al bestaat of nog ontwikkeld kan worden. We nodigen u mede met het oog op het voorkomen daarvan uit het transformatieplan in nauw overleg met onze gemeente tot stand te laten komen.

1

Reactie; Zoals op andere momenten is aangegeven beogen we nauw overleg met gemeenten bij de totstandkoming van het transformatieplan.

Zienswijze gemeente Dordrecht (definitieve versie) Geen zienswijze.

2

Zienswijze Gemeente Hardinxveld-Giessendam (definitieve versie) 1.

Per 1 januari 2015 is de instroom van werknemers in de Wsw gestopt. We realiseren ons dat door de tijd heen in sociaal ontwikkelbedrijven de SW-populatie daalt en de Nieuw Beschut populatie stijgt. U stelt daarom dat de huidige sleutel van Drechtwerk niet langer houdbaar is. Inmiddels zijn ook enkele werknemers Nieuw Beschut uit Hardinxveld-Giessendam werkzaam bij Drechtwerk. De nieuwe verdeelsleutel die u voorstelt, is voor ons dan ook aanvaardbaar. Reactie; Dank voor uw zienswijze.

2.

Voorwaarde is wel dat Drechtwerk naast de Wsw en Beschut Werk geen of slechts beperkt andere reintegratietaken uitvoert. Immers dan is er sprake van een verdeelsleutel die rechtdoet aan de kerntaken van uw organisatie. In de raadsvergadering van januari 2025 over de ontwikkelingen in de Participatiewet, gaf u aan te zullen starten met een transformatieplan voor Drechtwerk. Daaruit leiden we af dat de toekomst van uw organisatie nog gedeeltelijk open is. Ons voorstel is om in het proces waarin een nieuw transformatieplan wordt gemaakt, te toetsen of de nieuwe verdeelsleutel van Drechtwerk nog steeds passend is. Daarmee zou dan worden afgeweken van de termijn van 3 jaar, zoals voorgesteld in het adviesrapport Reactie; Het transformatieplan sociale infrastructuur zal de komende periode worden uitgewerkt en zal niet leiden tot nieuwe kerntaken, maar wel tot meer integrale werkwijze. Deze ontwikkeling onderstreept enerzijds de noodzaak om de kostenverdeelsleutel nu te actualiseren, en biedt anderzijds aanleiding om deze over enkele jaren opnieuw te bezien, zodra de transformatie is doorgevoerd en de nieuwe werkwijze is geconsolideerd. Dit kan concreet een afwijking van de termijn van 3 jaar zijn die in het adviesrapport is voorgesteld.

3.

Tot slot willen wij wel opmerken ons zorgen te maken over het feit dat er structureel een tekort is bij de financiering van Drechtwerk. Wij roepen u op om in het transformatieplan Drechtwerk nadrukkelijk aandacht te hebben voor reductie van het tekort. Reactie; Er is zeker aandacht voor mogelijkheden voor reductie van het tekort. Als duiding: Middels eigen opdrachten, maar ook middels SROI, kunnen gemeenten zorgen voor demping van het verlies van Drechtwerk. In het land zijn diverse gemeenten die de kosten op SW weten te beheersen door een grote diversiteit aan activiteiten te laten uitvoeren door het sociaal ontwikkelbedrijf. Dit zorgt voor een verdieneffect, maar ook op voor ontwikkelkansen voor inwoners die ontwikkelbaar zijn naar regulier werk

3

Zienswijze gemeente Hendrik-Ido-Ambacht (definitieve versie) 1.

Uit uw aanbiedingsbrief en de aangeboden concept Bijdrageverordening maken wij op, dat u voorstelt om de bestaande verdeelsleutel Drechtwerk aan te passen en daarnaast een nieuwe sleutel, “Nieuw beschut-plekken" in te voeren Aanleiding voor het aanpassen van de bestaande verdeelsleutel Drechtwerk is de steeds verdere daling van de SW-populatie in combinatie met een grotere instroom vanuit Beschut Werk. Dit geeft voor ons geen aanleiding tot het kenbaar maken van een zienswijze. Reactie; Dank voor uw zienswijze.

2.

Voor de onderdelen Participatie en Inkomensondersteuning geldt nu solidariteit als verdeelsleutel. Hierdoor is er verschil ontstaan tussen gemeenten onderling. Sommige gemeenten ondervinden hier structureel voordeel van, andere een nadeel. Dit, terwijl bij een goed werkende solidariteitsafspraak de deelnemende gemeenten hier afwisselend voor- en nadeel van zouden moeten hebben waarbij het gemiddeld bij benadering neutraal uitkomt. Wij zijn er voorstander van om in de regionale samenwerkingen een verdeelsleutel op basis van nut toe te passen en daarmee ook voor de onderdelen participatie en inkomensondersteuning. Een verdeelsleutel op basis van nut komt het inzicht en de stuurbaarheid ten goede. Ondanks dat afrekenen op basis van nut voor onze gemeente nadelig zal uitpakken is het ons inziens zuiverder is en belangrijker om de effecten van lokale initiatieven en acties zichtbaar te maken. Voor de in te zetten instrumenten onderschrijven we de argumenten van de GR Sociaal om deze wel gezamenlijk te blijven inkopen en de kracht van de regionale samenwerking optimaal te gebruiken. Wij verzoeken u naast de Bijdrageverordening met ingang van de begroting 2027, gelijk met de wijziging van de verdeelsleutel voor Drechtwerk, ook de verdeelsleutel voor Participatie en Inkomensondersteuning aan te passen conform bovenstaande Reactie; Dank voor uw reactie.

Voor de begroting 2027 achten wij uw verzoek nog niet haalbaar. In de aanstaande evaluatie van de GR zien wij ruimte om aandacht te besteden aan uw verzoek en op basis daarvan eventuele voorstellen voor aanpassing van andere verdeelsleutels voor te bereiden.

4

Zienswijze gemeente Papendrecht (definitieve versie) 1.

Wij hebben uw verzoek besproken in onze vergadering van 29 januari 2026. U stelt dat de veranderende samenstelling van de doelgroep - de verhouding Wsw en Beschut Werk- ertoe leidt dat de huidige kostenverdeelsleutel die alleen is gebaseerd op de groep Wsw, op termijn niet houdbaar is. Aanpassing van de verdeelsleutel door toevoeging van de groep Beschut Werk vormt een oplossing die leidt tot een meer reële verdeling van de kosten op termijn. Wij kunnen deze redenering volgen. Wij zien daarom geen aanleiding om inhoudelijk een zienswijze op de voorgestelde wijziging uit te brengen. Reactie; Dank voor uw zienswijze.

2.

Wel geven wij u ten aanzien van de voorgestelde evaluatietermijn van elke drie jaar, een verzoek mee: Op 14 november 2024 is tijdens de beeldvormende avond in onze raad, toegelicht dat er een transformatieplan wordt opgesteld om Drechtwerk door de ontwikkelen tot een breder mensontwikkelbedrijf. In de raadsinformatiebrief over de Participatiewet in Balans die wij op 16 september 2025 ontvingen is deze ontwikkeling ook nog kort toegelicht. Komend jaar wordt dit transformatieplan opgesteld en wij kijken hiernaar uit. Wel is de verwachting daarmee gewekt dat deze omvorming zal leiden tot nieuwe re-integratietaken voor een bredere doelgroep, naast de huidige kerntaken van Drechtwerk. De doelgroep zal daardoor breder worden dan Wsw en Beschut Werk. Dit leidt bij ons tot de vraag of de voorgestelde verdeelsleutel ook na omvorming van Drechtwerk, houdbaar blijft? Er komt immers nog een doelgroep bij. En tevens is het de vraag welke inzet het begeleiding van die extra doelgroep zal vragen? Nieuwe taken leiden immers doorgaans tot nieuwe kosten. Daarom doen wij het verzoek om na totstandkoming van het transformatieplan ook op dat moment te evalueren of de voorgestelde verdeelsleutel nog uit zal gaan van een juiste verdeling. Reactie; Dank voor uw reactie.

Het transformatieplan sociale infrastructuur zal de komende periode worden uitgewerkt en zal niet leiden tot nieuwe kerntaken, maar wel tot meer integrale werkwijze. Deze ontwikkeling onderstreept enerzijds de noodzaak om de kostenverdeelsleutel nu te actualiseren, en biedt anderzijds aanleiding om deze over enkele jaren opnieuw te bezien, zodra de transformatie is doorgevoerd en de nieuwe werkwijze is geconsolideerd.

5

Zienswijze gemeente Sliedrecht (definitieve versie) 1.

De raad erkent dat de samenvoeging van de GR Sociaal en GR Drechtwerk in 2023 aanleiding geeft tot herziening van de verdeelsystematiek. De voorgestelde wijziging van de verdeelsleutel voor Drechtwerk, waarbij naast de bestaande SWindicatie ook het aantal “Nieuw beschut-plekken" wordt meegenomen, wordt gezien als een logische stap richting een toekomstbestendige systematiek. De raad waardeert dat deze wijziging pas in de begroting 2027 wordt doorgevoerd, zodat gemeenten zich hierop kunnen voorbereiden. Reactie; Dank voor uw zienswijze.

2.

In het rekenvoorbeeld van het rapport blijkt dat de Drechtsteden wel financieel bijdraagt aan de bezette 688 SW-plekken, terwijl 107 overige SW-plekken via de verdeelsleutel zonder directe gemeentelijke bijdrage worden meegenomen. Wij vragen u om een nadere analyse of dit financiëel sluitend is. Reactie; Deze nadere analyse hierop zal plaatsvinden en indien dit effecten heeft op gemeentelijke bijdragen wordt dit via de reguliere p&c-cyclus verwerkt. Voor de nu voorgestelde verdeelsleutel heeft dit geen effect.

3.

De raad neemt kennis van het voornemen om overige verdeelsleutels te herijken na afronding van de evaluatie van de GR Sociaal. De gemeente Sliedrecht verzoekt om actieve betrokkenheid bij deze evaluatie en wenst dat de uitkomsten hiervan tijdig worden gedeeld met de gemeenteraad. Reactie; De raden worden actief betrokken bij de evaluatie van de GR. Over het proces van de evaluatie van de GR worden de raden op andere wijze gecommuniceerd.

4.

De raad acht het van belang dat de verdeelsystematiek niet alleen rechtvaardig is, maar ook voorspelbaar en transparant. De introductie van meerdere sleutels (zoals bij Drechtwerk) vraagt om duidelijke communicatie en jaarlijkse toelichting bij de begroting en jaarrekening. Reactie; Wij bekijken hoe wij in de jaarlijkse begroting en jaarrekening zo duidelijk mogelijk kunnen communiceren over deze verdeelsystematiek.

6

Zienswijze gemeente Zwijndrecht (definitieve versie) 1.

Het voorstel voor de nieuwe verdeelsleutel is tot stand gekomen in goede samenwerking met de Drechtsteden gemeenten. De nieuwe verdeelsleutel geeft voor ons geen aanleiding tot het indienen van een zienswijze. Reactie; Dank voor uw zienswijze.

2.

Echter, u geeft in uw brief ook aan dat een herijking van de andere verdeelsleutels plaats vindt na afronding van de evaluatie van de GR Sociaal. Daar willen wij niet op wachten. Voor de onderdelen Participatie en Inkomensondersteuning geldt nu solidariteit als verdeelsleutel. Uit de bijlage bij de vergadering van het Algemeen Bestuur van 30 oktober 2025 blijkt dat de onderlinge verschillen tussen gemeenten als gevolg van deze sleutel zeer fors zijn. Er zijn gemeenten die structureel voordeel lijken te hebben bij de huidige financieringsafspraken en er zijn gemeenten waaronder Zwijndrecht- die hier structureel financieel nadeel van hebben. Dit, terwijl bij een goed werkende solidariteitsafspraak de deelnemende gemeenten hier afwisselend voor- en nadeel van zouden moeten hebben waarbij het gemiddeld bij benadering neutraal uitkomt. Wij pleiten er daarom voor ook deze verdeelsleutels zo spoedig mogelijk aan te passen naar een verdeelsleutel op basis van nut om deze forse verschuivingen te voorkomen. Dit wil zeggen, dat alle deelnemende gemeenten gaan afrekenen op basis van het daadwerkelijke beroep van de inwoners op de voorzieningen. Een verdeelsleutel op basis van nut komt het inzicht voor gemeenten en stuurbaarheid door gemeenten ten goede.

Ondanks dat afrekenen op basis van nut dus ook nadelig kan uitpakken, is het ons inziens zuiverder en belangrijker dat lokale initiatieven en acties gaan renderen. Reactie; Dank voor uw reactie. In de aanstaande evaluatie van de GR zien wij ruimte om aandacht te besteden aan uw verzoek en op basis daarvan eventuele voorstellen voor aanpassing van andere verdeelsleutels voor te bereiden

3.

In het rapport ‘Kostenverdeelsystematiek Sociale dienst Drechtsteden Aanvulling Bonus Malus regeling en Drechtwerk’ geeft u zelf aan dat door de verdeelsleutel solidariteit de lokale voor nieuwe initiatieven kan ontbreken. Een Bonus Malus regeling blijkt hiervoor niet de oplossing te zijn, maar een verdeelsleutel op basis van nut is dat ons inziens wel. Wij dringen er bij u ten zeerste op aan de bijdrageverordening met ingang van de begroting 2027, gelijk met de wijziging van de verdeelsleutel voor Drechtwerk, ook de verdeelsleutel voor Participatie en Inkomensondersteuning aan te passen naar nut. Reactie; Dank voor uw reactie. In het verlengde van voorgaande reactie achten wij uw verzoek voor de begroting 2027 nog niet haalbaar.

7