1A.30 Raadsupdate april SmartDeltaDrechtsteden.pdf

RAADSUPDATE APRIL 2026 Deze raadsupdate is een samenvatting van de regionale Bestuurlijk Overleggen die dit jaar vijf keer plaatsvinden op de zogenaamde Smart Delta Donderdag. Met deze update houden we u als raadslid graag op de hoogte over de thema’s die bestuurlijk zijn besproken. De deelnemers per bestuurlijk overleg vindt u hier: https://www.smartdeltadrechtsteden.nl/over/wie-is-wie/bestuurlijke-overleggen

Inhoud

Bestuurlijk Overleg Energie en Duurzaamheid .................................................................................... 2 Bestuurlijk Overleg Bereikbaarheid en Mobiliteit ................................................................................ 2 Bestuurlijk Overleg Bouwen, Wonen en Ruimtelijke Ontwikkeling ................................................ 3 Bestuurlijk Overleg Werken en Economie ............................................................................................. 5

Alblasserdam • Dordrecht • Gorinchem • Hardinxveld-Giessendam • Hendrik-Ido-Ambacht • Papendrecht • Sliedrecht • Zwijndrecht

POSTADRES Postbus 8 3300 AA Dordrecht

BEZOEKADRES Spuiboulevard 300 3311 GR Dordrecht

WEBSITE www.smartdeltadrechtsteden.nl

Bestuurlijk Overleg Energie en Duurzaamheid Clusteraanpak warmtenetten In de Drechtsteden werken we aan de gezamenlijke doelstelling om in 2050 tenminste 60.000 aansluitingen op het regionale warmtenet te hebben gerealiseerd. We hebben met betrekking tot deze doelstelling in de afgelopen jaren betekenisvolle stappen gezet en duizenden nieuwe aansluitingen kunnen realiseren. Tegelijk is de gewenste versnelling nog niet gerealiseerd. Het aansluiten van gebouwen en woningen op het warmtenet draagt bij aan het realiseren van een aardgasvrije gebouwde omgeving (warmtetransitie), maakt ons minder afhankelijk van externe energiebronnen én voorkomt een grotere belasting van het elektriciteitsnet (verzachten netcongestie). Mede daarom is er in het afgelopen jaar in nauwe samenwerking met de provincie Zuid-Holland, naburige energieregio’s én de ministeries gewerkt aan de zogeheten clusteraanpak. Het doel is om de opschaling voor de collectieve warmtenetten te versnellen. In het Bestuurlijk Overleg is nader bij deze opgave stilgestaan en vooruitgekeken naar welke bestuurlijke dillema’s er nog op onze gemeenten en maatschappelijke partners afkomen.

Wat vraagt de clusteraanpak van onze ambtelijke organisaties? Wat vraagt dit van onze partners? Kunnen we deze aanpak al aan? Welke impact heeft dit op andere maatschappelijke opgaven zoals de woningbouw én welke rol kan netcongestie spelen bij de opschaling van het warmtenet? Geconcludeerd is uiteindelijk dat we deze en andere thema’s in het komende kwartaal nader in (bestuurlijke) dialoog met onze partners moeten uitdiepen, vooral ook vanuit het besef dat deze opgave te groot is om deze zonder de kracht en inzet van de maatschappelijke partners het hoofd te bieden.

Actualisatie Regionale Energiestrategie Daarnaast is kort stilgestaan bij de aanstaande actualisatie van de Regionale Energiestrategie 1.0 (2021). Steeds meer opwek, infrastructuur en opslag vindt onder invloed van de energietransitie decentraal plaats en heeft een steeds grotere impact op onze directe leefomgeving. Tegelijkertijd lopen we tegen de grenzen aan van het energiesysteem. Sinds december 2024 is voor vrijwel de gehele regio netcongestie afgekondigd. Maatschappelijke, economische en ruimtelijke opgaven én de energietransitie staan mede hierdoor onder druk, terwijl deze juist om versnelling vragen. Daarnaast laat de huidige geopolitieke situatie zien dat energieonafhankelijkheid én de weerbaarheid van onze energievoorziening steeds belangrijker worden. Het huidige energiesysteem en onze regionale strategie zijn nog onvoldoende (in)gericht op al deze ontwikkelingen. Vandaar dat is besloten om dit jaar tot actualisatie van de Energiestrategie over te gaan.

Bestuurlijk Overleg Bereikbaarheid en Mobiliteit Verkenning regionaal mobiliteitsbedrijf De verkenning naar een regionaal mobiliteitsbedrijf is positief ontvangen. De uitwerking bevat een duidelijke governance-structuur, een concreet stappenplan en verschillende varianten waarin de samenhang met Stroomlijn goed is meegenomen. Afgesproken is dat de inhoud leidend blijft en dat deze verkenning actief wordt gedeeld met alle gemeenteraden. Tijdens de kennismaking van de raden met Smart Delta 2|6

2

Drechtsteden wordt hier aandacht aan besteed, zodat nieuwe raden al een beeld krijgen bij wat deze verkenning voor de inwoners kan betekenen. Na het zomerreces wordt via de griffies een moment ingepland om dit in de raden te bespreken. Wethouders koppelen dit onderwerp ook terug in hun eigen colleges.

Zuid-Holland Bereikbaar Voor de toetreding tot Zuid-Holland Bereikbaar is besloten om de eenmalige bijdrage te dekken uit de reserve voor de verbreding van de A15 (MIRT). Daarbij geldt de afspraak dat deze reserve in twee extra jaren weer wordt aangevuld. Dit gebeurt tegen de achtergrond van landelijke bezuinigingen, waarbij meerdere MIRT-projecten momenteel zijn stilgezet en het ministerie I&W heeft aangegeven 80 mrd tekort te komen voor onderhoud van bruggen, wegen en tunnels en nieuwe projecten. Voor de structurele financiering wordt nog onderzocht hoe deze het beste kan worden opgenomen, bijvoorbeeld via de regionale bijdrage of gemeentelijke begrotingen. Hierover volgt een voorstel in een volgend overleg.

Wat verder ter tafel kwam In het overdrachtsrondje gaven alle aanwezigen aan dat we op het onderwerp bereikbaarheid niet zonder elkaar kunnen en dat samenwerken de enige manier is om bereikbaar te blijven. Dat zullen de college leden meegeven aan hun opvolgers. Ook werd benoemd dat de gezamenlijke lobby goed verloopt, mede dankzij de samenwerking met de MRDH. Ramon Pardo gaf aan dat dit zijn laatste bestuurlijke overleg was en dat hij met veel plezier terugkijkt op een mooie regionale samenwerking de afgelopen vier jaar. Door alle leden van het Bestuurlijk Overleg is hij bedankt voor zijn gedrevenheid en inzet en het applaus dat hij kreeg was terecht en zeer gemeend.

Bestuurlijk Overleg Bouwen, Wonen en Ruimtelijke Ontwikkeling Wonen Doel is om dit jaar een regionaal koersdocument vast te stellen met daarin concrete afspraken tussen gemeenten, woningcorporaties en bouwbedrijven. Deze afspraken gaan over aantallen te bouwen woningen per gemeente, de verdeling over sociaal, betaalbaar en dure huisvesting en voor welke zogenaamde aandachtsgroepen we gaan bouwen de komende 10 jaar. Deze afspraken maken we ook in het licht van de actualisatie van de woondeal Zuid-Holland Zuid en als voorbereiding op de Wet versterking regie volkshuisvesting. Daarom voeren we de komende maanden gesprekken met corporaties en gemeenten om de lokale situatie te doorleven. Centraal staat daarbij de lokale opgave voor het woningbouwprogramma, de huidige woningvoorraad in relatie tot de regionale opgaven en afspraken waar we als regio voor staan. Als uitkomst van het bestuurlijke gesprek op 4 maart tussen bestuurders en corporaties, voeren we ook met de hele regio Zuid-Holland Zuid gesprekken. Doel is om de uitkomst van deze gesprekken met elkaar (ambtelijk en bestuurlijk) te delen om te komen tot breed gedragen regionale afspraken.

3|6

3

Herziening Omgevingsbeleid provincie Zuid-Holland Op 10 april heeft Maarten Burggraaf namens de Drechtsteden gemeenten ingesproken bij de Statencommissie van Zuid-Holland over de huidige herziening van het Omgevingsbeleid. Als regio mochten we deelnemen aan de hoorzitting omdat we ook een regionale zienswijze hebben ingediend. In het bestuurlijk overleg hebben we afgesproken dat we deze inbreng richting mei/juni nog een keer bij Provinciale Staten nadrukkelijk onder de aandacht brengen. Dan wordt namelijk het Omgevingsbeleid daadwerkelijk vastgesteld. Gelijktijdig zullen de bestuurders dit ook doen via de politieke lijnen. HardinxveldGiessendam geeft aan dat Statenleden worden uitgenodigd om langs te komen. De bestuurders roepen elkaar op om dit werkbezoek regionaal op te pakken, zodat we regionale uitdagingen onder de aandacht kunnen brengen. Belangrijkste doel van onze acties is om een nieuwe vorm van samenwerking met de provincie te realiseren zodat verschillende ontwikkelingen door kunnen gaan: een samenwerking op basis van vertrouwen in regionaal en lokaal maatwerk en ruimte voor de ruimtelijke schuifpuzzel die we regionaal hebben. We zien namelijk dat de nieuwe provinciale aanscherpingen en regulatie vanuit verschillende hoeken juist leiden tot het verder op slot zetten van verschillende ruimtelijke ontwikkelingen in onze regio.

Handreiking Verkenning Aanpak Regionale Voorzieningen Ook is de Handreiking Verkenning Aanpak Regionale Voorzieningen aangeboden aan de bestuurders. Dit is het voorlopige resultaat van het verkenningstraject dat vorig jaar is opgestart in opdracht van de bestuurders Ruimtelijke Ontwikkeling (hierna te noemen RO). Doel was om te verkennen welke interessante opties er zijn om samen te werken aan het behouden en versterken van een aantrekkelijk regionaal voorzieningenniveau. Bestuurders zijn in de basis positief over het stuk wat voorligt. Wel geven ze aan dat het bouwen aan draagvlak cruciaal gaat zijn om deze Verkenning ook echt verder te brengen, zeker gezien de verschuivingen in de raden en colleges na de afgelopen verkiezingen. Hiervoor is het belangrijk om het stuk verder aan te vullen met de oorspronkelijke aanleidingen in 2024 voor deze verkenning (zoals financieel ravijnjaar 2026, minder fysieke ruimte, de nieuwe Ruimtelijke Strategie en lokale discussies over bekostiging zwembaden). In het vervolgproces moeten we gaan verbreden, verder dan alleen RO. Betrek hierbij ook andere gremia zoals sport, onderwijs, economie en cultuur. Het bereik van voorzieningen gaat bovendien soms ook over bereik van gemeentegrenzen heen; kijk daarom wie je logische partners zijn.

Spoorzone MerwedeLingelijn Concreet is er afgesproken dat er een apart bestuurlijk overleg wordt georganiseerd voor de vier ROwethouders van Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht en Dordrecht. Doel is om het eens te worden over hoe men tegen de grootschalige ontwikkelingen langs de MerwedeLingelijn aankijkt; wat ons gezamenlijk belang is en tot wat voor regionale acties dit moet leiden (ook richting Rijk en provincie). Dit gesprek vindt plaats op basis van een ambtelijk verdiepende sessie in mei met experts van de vier gemeenten. Deze verdieping is ook belangrijk in het kader van de Regionale Investeringsagenda (hierna te noemen RIA).

4|6

4

Landschapspark Albert Cuyp (Ruimtelijke Puzzel Provincie Zuid-Holland) Voor de gebiedsopgave Regionaal Landschapspark (ook in het kader van de RIA) is het de bedoeling dat er een regionale ‘landschapsvisie’ wordt gemaakt. Concreet wordt hiervoor al het eerste huiswerk gedaan, namelijk een inventarisatie van bestaand, gepland en geambieerd groenblauw in de regio en het betrekken van verschillende afdelingen binnen de ambtelijke organisaties.

Gebiedsuitwerking Delta regio De regionale gebiedsgerichte uitwerking Delta regio is een samenwerking van provincie Zuid-Holland, waterschappen, alle Drechtsteden gemeenten en Hoeksche Waard, Molenlanden en Goerree-Overflakkee. Dit traject is voor onze regio belangrijk omdat het moet leiden tot beter afgestemde en gedragen ruimtelijke ordening tussen provincie, regio, waterschappen en gemeenten. Het gevolg: meer begrip voor elkaars mogelijkheden en beperkingen en daardoor oplossingsgerichter werken. Bovendien komt er meer ruimte voor flexibiliteit, de regionale ruimtelijke context, specifieke opgaven en kansen per regio en maatwerk. De bestuurders blikten kort terug op het Bestuurlijk Overleg RO Delta Regio van 26 februari en gaven een aantal belangrijke aandachtspunten mee voor het vervolgproces in dit traject: •

Ruimtelijke Strategie Drechtsteden als belangrijke basis gebruiken voor de lange termijn in dit Delta regio traject.

•

Als regio moeten we scherp blijven op de twee 'werkelijkheden' waarin we nu nog zitten, namelijk enerzijds dit constructieve coproductie traject en anderzijds de jaarlijkse cyclus van herzieningen waar de provincie stevig positie inneemt.

•

Dit traject ook benutten voor de gesprekken die met de provincie lopen over de RIA.

Bestuurlijk Overleg Werken en Economie Toekomstpact de Witt In het Bestuurlijk Overleg Werken & Economie is opnieuw een belangrijke stap gezet in de verdere uitwerking van het Toekomstpact De Witt. Centraal stond de gezamenlijke koers waarin overheid, bedrijfsleven en onderwijs steeds nadrukkelijker optrekken rondom concrete opgaven in de maritieme maakindustrie. De brede betrokkenheid vanuit het bedrijfsleven onderstreept dat de gekozen aanpak aansluit bij de daadwerkelijke behoefte uit de markt. Het Toekomstpact positioneert zich daarbij nadrukkelijk niet als beleidsdocument, maar als een uitvoeringsgerichte agenda gericht op concrete realisatie. Juist op die plekken waar vraagstukken samenkomen - zoals ruimte, energie, innovatie en arbeidsmarkt wordt gewerkt aan versnelling en het wegnemen van belemmeringen voor ondernemers. In het verlengde daarvan is ook de koppeling gemaakt met de Regionale Investeringsagenda (RIA). De ruimtelijke doorvertaling van het pact is uitgewerkt en gedeeld met het Bestuurlijk Overleg, waarmee de samenhang tussen het pact als brede investeringsstrategie en de verdere uitwerking in de RIA wordt geborgd.

5|6

5

Stichting MBO Daarnaast stond het Bestuurlijk Overleg stil bij de ondertekening van het actieprogramma van Stichting MBO. Daarmee is opnieuw bevestigd dat de regio samen met gemeenten, maatschappelijke partners en ondernemers wil blijven investeren in maatschappelijk betrokken ondernemerschap en in een sterke verbinding tussen economie en samenleving.

6|6

6