1A.25 Provincie Zuid-Holland - Tussenbericht Financieel toezicht 2026.pdf

W 10 provincie "t.'"/JIS Zuid-Holland Gedeputeerde Staten Gemeenteraad van Alblasserdam T.a.v. de raadsgriffier Postbus 2 2950 AA ALBLASSERDAM Onderwerp Tussenbericht Financieel toezicht 2026 Domein bestuur en omgeving Team financieel toezicht Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070 - 441 66 11 www.zuid-holland.nl Datum Zie verzenddatum rechtsonder Ons kenmerk PZH 2026 894456817 DOS-2026-0000849 Uw kenmerk n.v.t. Bijlagen n.v.t. Geachte raad, Als raad bent u de eerstverantwoordelijke voor het financieel gezond blijven van uw gemeente. Ons financieel toezicht ondersteunt u daarbij door het uitvoeren van onderzoek naar uw begroting. Voorafgaand aan de beoordeling van uw begroting voor het komende jaar ontvangt u van ons dit tussenbericht. Hiermee informeren wij u over specifieke aandachtspunten voor uw begroting en algemene ontwikkelingen die uw financiën kunnen raken. Wij maken hierbij gebruik van uw jaarstukken en kaderbrief. Jaarrekening 2025 Uw jaarrekening sluit met een positief resultaat van € 1,16 miljoen. Verder heeft u in 2025 een grote grondaankoop (het Nedstaal terrein) gedaan waardoor de netto schuldquote flink is gestegen. Dit heeft een groot gevolg gehad voor de financiële positie van uw gemeente.

Aandachtspunten voor de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 Sluitend maken begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 In uw kaderbrief geeft u een financieel beeld van uw begroting van 2027 en meerjarenraming 2028- 2030. Hierin zijn alle jaarschijven negatief met tekorten van € 1,9 miljoen in 2027 oplopend naar € 3,1 miljoen in 2030. Dit vinden wij zorgwekkend temeer daar u bij uw begroting van 2026 al een maatregelenpakket heeft opgenomen van € 1,7 miljoen oplopend naar € 4,6 miljoen in 2029. Dit betekent dat de resterende bezuinigingsmaatregelen beperkter zijn. U staat daarmee voor een forse uitdaging om het begrotingsevenwicht te herstellen. Daarbij zult u moeilijke keuzes moeten maken om het lastenniveau bij te stellen. Beoordeling structureel evenwicht in het meerjarenperspectief Ramingen verder in de toekomst zijn onzekerder. Daarom adviseren wij u in eerste instantie te zorgen voor een structureel en reëel sluitende begroting 2027. Wanneer dit niet lukt is het mogelijk om aan te tonen dat het structureel en reëel evenwicht wordt hersteld in de meerjarenraming. In een dergelijke situatie zal onze beoordeling zich ook focussen op de meerjarenraming. Hierbij Verzonden op 27-08-2026 PZH-2026-894456817 dd. 26-08-2026

Ons kenmerk PZH-2026-894456817 beoordelen we onder andere of in de ramingen voldoende rekening is gehouden met de inzichten uit de laatste realisaties, loon- en prijsstijgingen, volumegroei (met name in het sociaal domein), nieuw beleid en of bezuinigingen onderbouwd zijn met concrete maatregelen. Daarnaast dienen incidentele baten en lasten goed toegelicht en onderbouwd te zijn aangezien dit de uitzondering betreft. Dit is belangrijk voor de bepaling van het structureel en reëel evenwicht waarop wij het toezichtregime baseren. Preventief toezicht Mocht u in 2027 of 2030 geen structureel en reëel evenwicht in de begroting kunnen bewerkstelligen dan komt u te vallen onder verscherpt (preventief) toezicht. Bij preventief toezicht moet uw gemeente aan de toezichthouder toestemming vragen voor het aangaan van nieuwe verplichtingen. Preventief toezicht is een intensief traject dat zich richt op het herstel van het structureel evenwicht. In de begrotingsbrief 2027 zullen we u informeren over het toezichtregime 2027. lndien van toepassing dan zullen we ook verder uitweiden over de werking van preventief toezicht. Financiële verwerking coalitieakkoord In het financieel beeld in de kaderbrief is nog geen rekening gehouden met de financiële vertaling van de plannen uit het coalitieakkoord.

Houdt u er rekening mee dat deze nog financieel vertaald moet worden binnen een structureel en reëel sluitende begroting. Specifiek adviseren we daarbij om terughoudend te zijn met het aanmerken van posten als incidenteel. Dat een post tijdelijk is betekent nog niet dat deze als incidenteel aangemerkt mag worden. Voor meer informatie over de voorwaarden en voorbeelden verwijzen we u naar de notitie Structurele en incidentele baten en lasten van de commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Gemeenschappelijke regeling Sociaal Wij hebben begrepen dat de gemeenschappelijke regeling voornemens is om in oktober 2026 een tweede begrotingswijziging vast te stellen, waarin aanvullende bezuinigings- en ombuigingsmaatregelen worden verwerkt. Deze maatregelen zijn niet opgenomen in de begroting 2027-2030 en de eerste begrotingswijziging. Wij hebben de financiële effecten van deze maatregelen daarom niet kunnen betrekken bij onze beoordeling. lndien u in uw begroting 2027 uitgaat van een lagere deelnemersbijdrage als gevolg van deze aanvullende maatregelen, dient u deze lagere bijdrage zelf voldoende concreet en reëel te onderbouwen. Wij zullen bij onze beoordeling nagaan of de aan de lagere deelnemersbijdrage ten grondslag liggende maatregelen realistisch en concreet onderbouwd zijn.

lndien wij de lagere deelnemersbijdrage onvoldoende reëel onderbouwd achten, zullen wij bij onze beoordeling uitgaan van de deelnemersbijdrage die is gebaseerd op de oorspronkelijke begroting 2027-2030 en de eerste begrotingswijziging. Wij adviseren u hiermee rekening te houden bij het opstellen van uw begroting 2027. Afschaffing huishoudelijke ondersteuning vanaf 2029 Het Rijk is voornemens om vanaf 2029 de huishoudelijke ondersteuning niet meer als maatwerkvoorziening aan te merken. Voor deze voorgenomen afschaffing van de huishoudelijke ondersteuning is er echter nog geen wettelijke basis. Daarnaast is er onzekerheid over de eventuele ingangsdatum en de uitwerking van het voorstel. Desondanks doet het Rijk vanaf 2029 een uitname van per saldo € 1,0 miljard uit het gemeentefonds. Zoals reeds opgenomen in onze (aanvullende) begrotingscirculaire, staan wij toe dat deze uitname budgetneutraal in de begroting wordt verwerkt door middel van een stelpost. 2/4 PZH-2026-894456817 dd. 26-08-2026

Ons kenmerk PZH-2026-894456817 De gemeenschappelijke regeling Sociaal heeft echter het voornemen om naast deze budgettair neutrale verwerking ook een aanvullende stelpost op te nemen ter hoogte van het verschil tussen de Rijksvergoeding en de werkelijke kosten huishoudelijke ondersteuning. Wij vinden het niet reëel dat er vooruit gelopen wordt op deze wijziging en dus ook niet dat u rekening houdt met de financiële effecten hiervan in uw begroting. Brieven financieel toezicht Na de gemeenteraadsverkiezingen stuurden wij alle nieuwe gemeenteraden een brief (met kenmerk: PZH-2026-888611920 met daarin enkele aandachtspunten vanuit financieel toezicht met in de bijlage een brochure over de werking van het financieel toezicht. Hierin gingen we in op de wettelijke taak van de provincie, incidentele baten en lasten, het gebruik van reserves, realistische (investerings-) planning, onderuitputting en begrotingswijzigingen. Daarnaast hebben wij u net voor de zomer geinformeerd over de actualisatie van ons Gemeenschappelijk Toezichtkader (GTK). In dit kader gaan we in op de manier waarop we toezichthouden en welke onderwerpen daarbij belangrijk zijn. Naast deze twee brieven ontvangt u doorgaans twee keer perjaar een brief van ons. De eerste betreft dit tussenbericht dat we in de zomer sturen.

Hierin geven we op basis van uw kadernota en jaarrekening aandachtspunten mee voor de komende begroting. De tweede betreft de begrotingsbrief. Deze ontvangt u kort voor het einde van het jaar en bevat het besluit over het toezichtregime. Herzien gemeenschappelijk financieel toezichtkader en begrotingscirculaire 2027 Zoals hierboven beschreven hebben wij u door middel van onze brief van 24 juni jl. (kenmerk: PZH- 2026-893411675) geïnformeerd over het herziene Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK) en de begrotingscirculaire 2027. Hierin zijn onder meer de geactualiseerde richtlijnen opgenomen voor het begroten van specifieke stelposten voor onderuitputting en de structurele inzet van reserves. Ook wordt toegelicht welke stelposten wij met betrekking tot de algemene uitkering toestaan zoals voor jeugdzorg, huishoudelijke hulp en klimaat. Wij constateren dat uw gemeente in de kaderbrief de stelpost huishoudelijke hulp conform deze richtlijnen heeft verwerkt. Aanbod Wij zijn altijd bereid om een mondelinge toelichting aan u als raad te geven en/of schriftelijke vragen over de financiële positie van uw gemeente te beantwoorden. Ook kunnen we op uw verzoek samen met uw ambtelijke organisatie een taakveldanalyse uitvoeren.

Een taakveldanalyse geeft uw gemeente meer inzicht in de beleidskeuzes die gemaakt kunnen worden bij het structureel in evenwicht brengen van de begroting. Wij voeren taakveldanalyses alleen uit in het eerste halfjaar, zodat de uitkomsten kunnen worden betrokken bij de voorbereiding van uw begroting voor het volgende jaar. In het onderzoek wordt uw gemeente op taakveldniveau vergeleken met (vergelijkbare) gemeenten. We zoeken samen met uw ambtelijke organisatie naar verklaringen voor eventuele verschillen in de lasten per taakveld tussen uw gemeente en de referentiegemeenten. Hiervoor is het noodzakelijk dat uw organisatie bereid is tot inzet van voldoende capaciteit om samen met ons tot een bruikbaar advies te komen. Wanneer u interesse heeft in een gezamenlijke taakveldanalyse dan horen wij dat graag voor het einde van het jaar zodat we hier rekening mee kunnen houden in de planning. Als u belangstelling hebt voor een taakveldanalyse dan kunt u hiervoor via uw griffier contact opnemen met de provincie. 3/4 PZH-2026-894456817 dd. 26-08-2026

Ons kenmerk PZH-2026-894456817 Tot slot Meer financiële informatie, waaronder de kengetallen op basis van uw begroting 2026, vindt u op Financieel toezicht - Provincie Zuid-Holland onder het kopje Dashboard Financieel toezicht gemeenten. Deze brief wordt ook digitaal naar de griffier van uw gemeente gezonden, zodat u gebruik kunt maken van de digitale links. Volgens de Gemeentewet bent u verplicht alle begrotingswijzigingen ter kennisname binnen twee weken na vaststelling aan ons toe te sturen. Wij vragen u erop toe te zien dat dit ook daadwerkelijk gebeurt. Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen, Drs. R. Baatenburg de Jong MSc Manager Domein bestuur en omgeving Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief. Wij verzoeken u in uw correspondentie altijd het DOS-nummer te vermelden dat wij rechts bovenaan in deze brief hebben opgenomen. Afschrift aan: - Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Alblasserdam 4/4 PZH-2026-894456817 dd. 26-08-2026