1A.22 Informatiebulletin Smart Delta Drechtsteden 2026.pdf

WELKOM BIJ SMART DELTA DRECHTSTEDEN!

SLIM · SAMEN · VOORUIT

GEACHT RAADSLID, Welkom en van harte gefeliciteerd met uw benoeming tot raadslid! Als raadslid bent u een cruciale schakel in onze regionale samenwerking. Samen maken we de Drechtsteden sterk voor de toekomst, zodat het er goed wonen, leven, werken en studeren is. Om een vliegende start te maken, delen we hierbij informatie over de programma's van Smart Delta Drechtsteden. Binnenkort gaan we graag met u in gesprek tijdens onze kennismakingsbijeenkomsten. De uitnodiging hiervoor ontvangt u via de griffie.

WAAROM DEZE SAMENWERKING? We leven in een tijd van grote uitdagingen en veranderingen. We hebben te maken met een tekort aan woningen, files op onze wegen en het is niet meer vanzelfsprekend om een aansluiting te krijgen op het elektriciteitsnet. Ondertussen is er een tekort aan goed opgeleide mensen voor onze bedrijven en (zorg)organisaties en zijn onze inwoners minder gezond en welvarend dan in de meeste andere regio’s. Deze uitdagingen kunnen we alleen als gemeenten samen aangaan en daarom is Smart Delta Drechtsteden opgericht.

DE ORGANISATIE EN UW ROL Smart Delta Drechtsteden is geen formele organisatie, maar een netwerksamenwerking. Binnen dit netwerk werken gemeenten, colleges, gemeenteraden en de ondersteunende organisaties samen aan die opgaven die een individuele gemeente niet alleen kan oppakken en waarvoor een regionale benadering steeds noodzakelijker wordt. Het eigenaarschap van deze samenwerking ligt daarmee niet bij één partij, maar bij alle betrokken bestuurslagen gezamenlijk. De regio is in die zin nadrukkelijk van de gemeenteraden: u bent mede-eigenaar van de programma’s die we hier nader toelichten. Bestuurders van de verschillende gemeenten overleggen met elkaar in bestuurlijke werkgroepen per programma. Daarnaast is een Bestuurlijke Regiekamer ingericht, waarin elke gemeente vertegenwoordigd is door een lid van het college van B&W, die de regie houdt op de samenwerking en deze monitort. Zij hebben geen zelfstandige besluitvormende rol. Dit is aan de colleges en/of de raden. De voorzitter van de regio is de burgemeester van Dordrecht, Nanning Mol. Het vicevoorzitterschap wordt belegd bij een bestuurder van een van de andere gemeenten, momenteel Jan de Vries.

PROGRAMMA BOUWEN & WONEN Om de regio als één geheel te ontwikkelen, is regionale afstemming nodig, ook op het gebied van wonen en volkshuisvesting. Welke woningen bouwen we wanneer en voor wie? Zo zorgen we ervoor dat niet elke gemeente voor alle doelgroepen hetzelfde bouwt, maar dat we een woningaanbod hebben dat past bij de verschillende wensen van onze inwoners. Uiteraard houden de gemeenten zelf de beslissing over specifieke locaties en ontwikkelingen.

BOUWEN EN WONEN Programmamanager Joline Santen

BOUWEN Ambassadeur Jaap Paans

2

BOUWEN Er is een tekort aan woningen dus we moeten sneller bouwen. Hiervoor hebben we andere partijen nodig zoals bouwbedrijven, woningcorporaties, de provincie en het Rijk. Deze partijen zitten liever aan tafel met samenwerkende gemeenten dan met elke gemeente afzonderlijk. Als samenwerkende overheden ben je betrouwbaarder, je kunt op grotere schaal plannen maken en daadwerkelijk bouwen en dat maakt het meer de moeite waard voor de verschillende partijen om te investeren. Sterk opdrachtgeverschap geeft bovendien meer uitvoeringskracht om meer, sneller en anders te bouwen. Daarom werken we aan regionale afspraken over welke gemeente wat bijdraagt en welke projecten en initiatieven nu of later worden opgepakt. Met de regionale bouwtafel nemen we belemmeringen weg die nieuwbouwprojecten vertragen. Samen kiezen en samen uitvoeren, betekent sneller bouwen voor de toekomst van onze inwoners.

WONEN Ook werken we aan een regionaal volkshuisvestingprogramma met twee derde betaalbaar woningaanbod en dertig procent sociaal, aansluitend op de landelijke wet- en regelgeving. Gemeenten en corporaties maken afspraken over hoe dit wordt gerealiseerd. Samen zetten we ons ook in om voldoende en verspreid in de regio woningen te realiseren voor bijvoorbeeld mensen met een zorgvraag, senioren, statushouders en arbeidsmigranten.

PROGRAMMA RUIMTELIJKE ONTWIKKELING Alle opgaven vragen ruimte, of het nu gaat om uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk en bedrijventerreinen, het bouwen van nieuwe woonwijken of het aanleggen van extra fietspaden. En onze ruimte is schaars. Dan helpt het om de opgaven niet los van elkaar te zien maar vanuit een integrale visie slimme combinaties te maken. Zo leggen we de basis voor een toekomstbestendige, gezonde en aantrekkelijke regio.

OPGAVE GROEN BLAUW Met het Landschapspark en Rivier als Getijdenpark XL zorgen we voor een groene en gezonde omgeving met ruimte voor bewegen en ontmoeten. Tegelijk pakken we de wateropgaven aan in nauwe samenwerking met het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden, waterschappen en ministeries. Daarbij staan thema’s centraal als waterveiligheid, het omgaan met extreme droogte en wateroverlast, beschikbaarheid van drinkwater, buitendijks bouwen en bodemdaling.

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA De Ruimtelijke Strategie vormt de basis voor de Regionale Investeringsagenda (RIA) die we nu voorbereiden en waar u als raadslid na de zomer over mag beslissen. Met deze RIA willen we voortbouwen op het succes van de Regio Deals. We gaan regionaal samenwerken aan een agenda van een aantal doorslaggevende grote projecten. Zo creëren we focus, vergroten we de uitvoeringskracht en maken we de regio aantrekkelijker voor verdere investeringen vanuit provincie, Rijk en Europa.

3

RUIMTELIJKE STRATEGIE Met de Ruimtelijke Strategie, het toekomstperspectief voor een ‘Gezonde, Maritieme Delta’, werken we aan de volgende integrale gebiedsopgaven: 1.Regionale spoorzones - langs de Oude Lijn (Dordrecht tot aan Leiden) en de MerwedeLingeLijn (Dordrecht tot Gorinchem), zodat woningbouw, voorzieningen en bereikbaarheid hand in hand gaan. 2.Drechtstedenring – we bouwen aan een fijnmazig OV-netwerk met mobiliteitshubs die een snelle overstap mogelijk maken van auto naar trein, bus, fiets of deelvervoer. Zodat je je snel binnen de regio kan verplaatsen en we de regio bereikbaar houden. 3.Regionale maritieme clusters – we verbinden bedrijven, kennisinstellingen en overheden om ruimte, kennis en innovatie te combineren en zo de economische kracht van de regio te versterken. 4.Regionaal landschapspark – we creëren een groene ruggengraat waar waterveiligheid, natuurontwikkeling en recreatie samenkomen. 5.Robuust decentraal energiesysteem – we realiseren een systeem zodat energie betaalbaar en beschikbaar blijft en onze klimaatdoelen dichterbij brengt.

PROGRAMMA WERK & ECONOMIE In onze regio zijn veel verschillende soorten bedrijven en organisaties gevestigd die we koesteren voor onze economie en werkgelegenheid. Onze regio is landelijk en Europees vooral belangrijk vanwege onze unieke innovatieve (maritieme) maakindustrie. Zeker nu er (inter)nationaal grote behoefte is aan meer defensiematerieel en industriële onafhankelijkheid.

TOEKOMSTPACT DE WITT We hebben het afgelopen jaar een regionaal plan gemaakt om ervoor te zorgen dat onze (maritieme) maakindustrie verder kan ontwikkelen. Dit plan heeft als titel Toekomstpact de Witt en omvat een groot aantal bestaande projecten en projecten die we stimuleren om op te starten. De totale potentiële omvang is 1 à 2 miljard euro en dit willen we realiseren in nauwe samenwerking met bedrijfsleven, onderwijs, provincie, Rijk en Europa. Hiermee zorgen we dat de regio economisch sterk is en blijft en dat onze inwoners ook in de toekomst hier hun boterham kunnen verdienen.

WERK & ECONOMIE Programmamanager Niek de Wit

TOEKOMSTPACT DE WITT Directeur André Huykman

4

We bewandelen hierbij vier sporen: 1.Verduurzaming van de scheepvaart - klimaatneutrale en circulaire scheepsbouw, walstroomvoorzieningen, batterij- en waterstofinfrastructuur en de ontwikkeling van een batterijpool voor de binnenvaart. Een projectvoorbeeld hiervan is de Refit Aliantie (het ombouwen van schepen naar bijvoorbeeld batterij elektrisch varen) 2.Innovatie en concurrentiekracht - digitalisering, dual-use toepassingen (dus zowel te gebruiken in de industrie als voor defensie) en slimme productiemethoden. Zo wordt voorbeeld met de Smart Shipping Hub (een samenwerkingsverband waarin verschillende partners, waaronder systeemontwikkelaars, scheepsbouwers, scheepseigenaren, onderwijs én overheden samenwerken) gewerkt aan digitalisering en verregaand geautomatiseerd varen. Op het Campus Leerpark wordt een Maakfabriek ontwikkeld, met onder meer grootschalige ruimte voor productie en startups. 3.Ruimtelijke infrastructuur - we herontwikkelen en benutten bestaande terreinen beter, met een focus op havenlocaties en bedrijventerreinen die aan het water liggen. Een voorbeeld hiervan is de herontwikkeling van de Merwedehavens, waar grond beschikbaar komt met onder meer kadevoorzieningen voor maritieme bedrijvigheid. 4.Vitale arbeidsmarkt – samen met onderwijs en werkgevers organiseren we activiteiten om instroom, doorstroom en duurzame inzetbaarheid te bevorderen.

PROGRAMMA BEREIKBAARHEID Goede bereikbaarheid is belangrijk, zowel voor onze inwoners als voor onze bedrijven. Daarom richt Smart Delta Drechtsteden zich op een samenhangend pakket van investeringen in bereikbaarheid. We maken het inwoners makkelijker om voorrang te geven aan openbaar vervoer, fietsen, wandelen en deelmobiliteit.

DOORSTROOMPLAN DRECHTSTEDEN De Drechtsteden, Gorinchem en Molenlanden staan voor een enorme uitdaging. Tot 2035 worden bruggen, tunnels en snelwegen in en rond onze regio vernieuwd. Van de Papendrechtsebrug tot de Van Brienenoordbrug. Werkzaamheden die nodig zijn, maar ons jarenlang flink op de proef stellen. Samen met Werkgevers Drechtsteden en Federatie Ondernemersverenigingen Drechtsteden hebben we het Doorstroomplan Drechtsteden ontwikkeld met slimme alternatieven: meer vervoer over water, snelfietsroutes, overstaphubs en een nieuw station. Door als gemeenten onze wensen en plannen op elkaar af te stemmen en gezamenlijk hiervoor te lobbyen bij provincie en Rijk krijgen we meer en sneller zaken voor elkaar.

BEREIKBAARHEID Programmamanager Saskia Platenkamp

BEREIKBAARHEID Ambassadeur Peter van der Velden

5

PROGRAMMA ENERGIE Ons doel is om duurzame energie beschikbaar en betaalbaar te houden, stilstand in de woningbouw en economie te voorkomen en stappen te zetten richting een klimaatneutrale regio in 2050.

ENERGIE Programmamanager Joey Reedijk

NETCONGESTIE Sinds december 2024 is voor een groot deel van de regio netcongestie afgekondigd. Dit betekent niet alleen dat de kans groter wordt dat er in te nabije toekomst (lange) stroomstoringen ontstaan, maar ook dat woningen en bedrijven niet automatisch op het elektriciteitsnet kunnen worden aangesloten

ROBUUST DECENTRAAL ENERGIESYSTEEM Het programma Energie richt zich op sporen die elkaar versterken: 1.Warmtetransitie - we werken aan een aardgasvrije regio in 2050; hiermee zijn we overigens landelijk koploper. We zetten in op het aansluiten van woonwijken op een warmtenet, zodat de druk op het elektriciteitsnet wordt verlicht en de kosten lager zijn. 2.Energiebesparing - we ondersteunen en ontzorgen woningeigenaren, VvE’s en bedrijven bij verduurzaming en isolatie van hun woning of bedrijf. 3.Energiesysteem en opwek – we werken aan de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet. Omdat dit veel tijd en geld kost, zoeken we tegelijkertijd naar manieren om het bestaande net slimmer en beter te gebruiken, bijvoorbeeld door het stimuleren van energiecoöperaties op bedrijventerreinen. Hiermee brengen we opwek en verbruik van energie zoveel mogelijk lokaal bij elkaar en stimuleren we initiatieven die bijdragen aan minder belasting voor het systeem. Tegelijkertijd realiseren we extra duurzame opwek zoals zonne-energie.

REGIO DEALS DRECHTSTEDEN-GORINCHEM De regio werkt op dit moment met twee Regio Deals aan de brede welvaart.

REGIO DEALS Programmamanager Eelke Kraaijeveld

EERSTE REGIO DEAL De eerste deal omvat 20 projecten met een totale investering van ruim 45 miljoen euro, waarvan 22,5 miljoen door het Rijk is bijgedragen. Deze is gestart in 2020 en loopt tot eind 2026 en heeft al tastbare resultaten opgeleverd, zoals de verplaatsing van Peute naar het Nedstaalterrein in Alblasserdam (waardoor er 250 tot 300 vrachtwagens per dag minder op de weg zitten in onze regio en er dus ook minder uitstoot is), de nieuwe buitenruimte aan de Noordkade en de bodemsanering aan de Noordoevers in Hendrik-Ido-Ambacht, de kade aan het Veerplein in Zwijndrecht, IJzergieterij in Hardinxveld-Giessendam en de ontwikkeling van het i_lab in Gorinchem.

6

TWEEDE REGIO DEAL Deze startte in 2023 en loopt tot eind 2028, omvat 28 projecten en vertegenwoordigt een investering van ruim 50 miljoen euro, waarvan 25 miljoen door het Rijk wordt bijgedragen. Waar de eerste deal vooral gericht was op het ruimtelijk en economisch domein, richt de tweede deal zich ook nadrukkelijk op sociale doelen. Daarmee werken we aan thema’s als bestaanszekerheid en kansengelijkheid, gezonde en verbonden oevers én inwoners en de toepassing van innovatie voor een duurzame delta.

VERSTERKING REGIONALE SAMENWERKING De deals zijn meer dan losse projecten: zij zijn een motor voor samenwerking en versterking van ons regionale netwerk. Hierdoor werken we steeds vaker en beter samen met bedrijven, onderwijs en andere overheden.

PROGRAMMABUREAU

SMART DELTA DRECHSTEDEN Ambassadeur Gerard Schouw

Het programmabureau, bestaande uit strategie, public affairs, communicatie en secretariaat, ondersteunt de programmamanagers om hun doelen te bereiken. De kennis vanuit public affairs wordt ingebracht om onze doelen goed af te stemmen op de doelen van hogere overheden. Dat helpt om samenwerking met en subsidies en andere investeringen vanuit deze overheden te stimuleren. Om die reden organiseert public affairs ook regelmatig werkbezoeken en bijeenkomsten voor ministers, Kamerleden en provinciale bestuurders, waar mogelijk samen met partners. Verder werken we aan een krachtig imago van de regio onder de vlag Smart Delta Drechtsteden als een innovatieve regio die in hechte samenwerkingen haar doelen weet te realiseren. Via kanalen als nieuwsbrieven, LinkedIn, website, ambassadeursjournaals, persberichten en bijeenkomsten informeren we de verschillende stakeholders, geven we successen een podium en stimuleren zo weer nieuwe samenwerkingen.

SMART DELTA & PARTNERS

SMART DELTA & PARTNERS Directeur André Boer

Dit is een nieuwe uitvoeringsorganisatie die bedrijven helpt om met elkaar en het onderwijsprojecten op te starten. Bedrijven kunnen hier terecht als ze een innovatievraag hebben, een samenwerkingspartner zoeken of een project willen starten dat groter is dan hun eigen capaciteit.

7

MEER INFORMATIE Voor meer informatie en nieuws over alle programma’s en projecten verwijzen wij u naar: 1.Onze website: www.smartdeltadrechtsteden.nl - op de Wie is Wie pagina vindt u meer informatie over de mensen achter de organisatie van de regionale samenwerking. 2.Ons dashboard - om de resultaten van onze programma’s te kunnen monitoren: Dashboard Dashboard Smart Delta Drechtsteden - Drechtsteden 3.Onze maandelijkse nieuwsbrief - aanmelden kan via de website: Nieuwsbrief Groeiagenda Drechtsteden. 4.Onze LinkedIn pagina: (4) Smart Delta Drechtsteden: overzicht | LinkedIn - meld u aan om ons te volgen, we posten vrijwel dagelijks. 5.Smart Delta Drechtsteden is bereikbaar via e-mail: smartdelta@drechtsteden.nl.

We vertrouwen erop u hiermee alvast een goede inkijk te hebben gegeven in het nut en de noodzaak van Smart Delta Drechtsteden. We kijken uit naar een goede en vruchtbare samenwerking.

Graag tot ziens!

Met vriendelijke groet,

Sjef van den Buijs Sjef van den Buijs Programmadirecteur Smart Delta Drechtsteden