1A.18.b Begroting 2027 OZHZ AB 090726 incl zienswijzen.pdf

Tot slot zijn diverse instrumenten beschikbaar voor duurzame inzetbaarheid: een opleidingsprogramma voor jonge medewerkers, coaching en mentorschap voor alle medewerkers, en passende regelingen voor senioren. Het onboardingsprogramma voor nieuwe medewerkers wordt voortgezet. Aanpak van het ziekteverzuim Vanwege een relatief hoog ziekteverzuimpercentage in 2022 (6,6%) is met de arbodienst Bezig de strategie uitgezet om de medewerkers zo snel mogelijk weer op de been te krijgen. Dit wierp | zijn vruchten af want in de afgelopen jaren is het ziekteverzuimpercentage gedaald naar 4,6% | in 2025. | De focus ligt nu op duurzame inzetbaarheid van medewerkers door te acteren op | preventie en | werk-privébalans (met nadruk op psychisch verzuim). | Dit blijft de komende jaren een belangrijke uitdaging. 5.2 Data en ICT OZHZ streeft ernaar om in 2026 en 2027 op een professioneel niveau met data te werken en zowel de datageletterdheid als het procesmatig én digitaal werken te versterken. De organisatie ontwikkelt zich van een traditionele werkwijze naar een aanpak waarin datakwaliteit, data-analyse en het bewust en doelgericht inzetten van data in de dagelijkse praktijk centraal staan. Hiermee worden zowel de VTHA-taken als de bredere bedrijfsvoering in 2026 en 2027 effectiever ondersteund.

Om deze ambitie waar te maken is in voorgaande jaren het programma Beter Benutten van D | ata uitgevoerd. Sinds 2025 zijn de taken rondom datakwaliteit en data-infrastructuur structureel geborgd binnen de Unit Data en ICT. Deze unit heeft als doel meer focus, deskundigheid en samenhang te brengen in de organisatiebrede data- | en ICT-dienstverlening. | De verdere ontwikkeling naar een datagedreven organisatie wordt | vormgegeven door het opstellen en implementeren van een strategie voor business intelligence ( | BI-strategie) | (doorkijk tot 2030). De BI-strategie vormt het kader voor de verdere ontwikkeling van datagedreven werken binnen alle teams en sluit aan op de strategische doelen van OZHZ. Belangrijke aandachtsgebieden - | Opstellen en implementeren van een BI-strategie (2026– | 2030), inclusief een groeipad voor datageletterdheid en datavolwassenheid. - | Procesmatig in kaart brengen van werkprocessen als eerste stap naar efficiënter en digitaler werken, onder andere voor de digitalisering van de postverwerking en andere VTHA | -taken. Dit ondersteunt het verbeteren, digitaliseren en toekomstbestendig maken van werkprocessen. - | Ontwikkeling van informatieproducten die OZHZ helpen data effectief te benutten, datagedreven werken stimuleren en digitale vaardigheden en AI-geletterdheid vergroten.

- | Verder versterken van | datakwaliteit en ICT-architectuur ter ondersteuning van strategische planning en de verdere ontwikkeling van de organisatievisie. BI-strategie: doelen en meerwaarde (2026–2027) De BI-strategie vormt het kader voor de verdere ontwikkeling van datagedreven werken binnen alle teams. Wanneer medewerkers data bewust en passend bij hun rol gebruiken, leidt dit tot beter onderbouwde keuzes en een organisatie die sneller en consistenter kan inspelen op ontwikkelingen. Door de kennis | - | en ervaringsniveaus rondom datagebruik systematisch in kaart te brengen, krijgt OZHZ inzicht in welke ondersteuning nodig is om datagedreven werken te versterken. 26 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB | op | 9 juli 2026. 27 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026. Daarnaast maakt de BI-strategie expliciet hoe data bijdraagt aan de strategische doelen van OZHZ. De strategie biedt duidelijkheid, structuur en een geïntegreerde aanpak, waardoor data een vanzelfsprekend onderdeel wordt van zowel beleidssturing als operationele uitvoering in de komende jaren. Tot slot geeft de BI-strategie richting aan het ontwikkelen van een meer doelgerichte en samenhangende inzet van data. Initiatieven worden beter op elkaar afgestemd en versterken elkaar, waardoor wordt gebouwd aan een toekomstbestendige, breed gedragen datagedreven werkwijze richting 2027 en verder.

Informatieproducten De inzet van data verder geïntensiveerd en versterkt door het ontwikkelen van informatieproducten die inzicht geven in de uitvoering, planning en kwaliteit van het werk, zoals planningsrapportages, datakwaliteitsmonitoring en dashboards voor VTHA-taken. Daarnaast worden integrale oplossingen ontwikkeld voor vraagstukken in de fysieke leefomgeving, zoals omgevingsdossiers in Open Wave en kaartproducten ter ondersteuning van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Door de samenwerking met andere omgevingsdiensten verder te versterken - bijvoorbeeld via het Datalab - wordt kennis gedeeld, worden standaarden ontwikkeld en wordt innovatie versneld. Dit helpt OZHZ om efficiënter, consistenter en toekomstgericht te werken. Projecten en verbetertrajecten Door processen helder te definiëren, te monitoren en continu te verbeteren ontstaat een organisatie die voorspelbaar, wendbaar en efficiënt werkt. Het in kaart brengen van processen is daarbij de eerste stap: het maakt zichtbaar wat er gebeurt, waar knelpunten zitten en hoe systemen, data en infrastructuur beter kunnen aansluiten op de dagelijkse praktijk. Zo ontstaat een stevig fundament voor verdere digitalisering en een toekomstbestendige informatievoorziening. Het in kaart brengen van processen vormt een belangrijke basis voor gerichte digitalisering binnen OZHZ.

Door inzicht te krijgen in hoe werkstromen verlopen, wordt duidelijk waar digitalisering waarde toevoegt en waar handmatige werkzaamheden kunnen worden verminderd. Dit is vooral relevant voor het digitaliseren van de postverwerking, waar procesinzicht essentieel is om dit efficiënt en toekomstbestendig in te richten. Informatiebeveiliging en privacy De vijf Zuid-Hollandse omgevingsdiensten werken gezamenlijk aan het versterken van informatiebeveiliging en privacy via het centrale IB\&P Office. De basis voor een uniforme, duurzame en wettelijk conforme manier van werken wordt verder opgebouwd en geborgd. De inzet richt zich op het realiseren van een samenhangend programma dat voldoet aan BIO-, NIS2-, AVG- en UAVG‑eisen, en dat de digitale weerbaarheid en privacyvolwassenheid structureel verhoogt. Op het gebied van informatiebeveiliging ligt de focus op het realiseren van een gezamenlijk fundament met uniforme beleidsdocumenten, basisprocessen en rapportages. Alle diensten brengen in 2026 hun bestaande situatie in kaart en implementeren de noodzakelijke technische en organisatorische maatregelen. Ook wordt gewerkt aan verdieping, opvolging van risico’s en verdere professionalisering van monitoring, rapportage en bedrijfscontinuïteit. Voor privacy wordt een volwassenheidsgericht verbeterprogramma uitgevoerd.

Dit omvat onder meer het op orde brengen van verwerkingsregisters, DPIA‑processen, Privacy by Design, incidentafhandeling, bewustwording en een structurele PDCA-cyclus. De ambitie is om privacy beter te verankeren in de bedrijfsvoering, met duidelijke rollen, governance en kwaliteitsborging. Tot slot wordt een gezamenlijke rapportagestructuur ingericht met uniforme kwartaalrapportages en een jaarlijks overzicht, waarmee trends, risico’s en voortgang inzichtelijk worden gemaakt voor directies en bestuur. Dit ondersteunt de sturing, verantwoording en verdere doorontwikkeling van informatiebeveiliging en privacy binnen alle omgevingsdiensten. Dienstverlening | door Bedrijfsvoering Drechtsteden Sinds enige tijd wordt er gewerkt aan een nieuw dienstverlenings- | en financieringsmodel van Bedrijfsvoering Drechtsteden. De financiële effecten van dit model zijn nog niet helemaal | te overzien. OZHZ en BD kwamen daarom eerder al overeen dat zij een risico accepteren tot een bandbreedte van 7,5% van het offertebedrag voor de jaren 2026 en 2027. Uit analyse van de organisatie van de | bedrijfsvoeringsfuncties blijkt dat de huidige organisatie passend is. Dat geldt mogelijk echter niet voor ICT | en data. Hiervoor moet er duidelijkheid zijn over de nieuwe uitgangspunten van BD, zoals verplichte afname, maatwerkkosten, prijsstelling en het product d | ata.

Pas na die duidelijkheid kan OZHZ een besluit nemen | over het al dan niet voortzetten van de dienstverlening | bij BD na 2027 | en daartoe een nieuwe DVO aan te gaan. De stand van zaken ten tijde van het schrijven van deze ontwerpbegroting 2027 is dat alle partijen met BD in gesprek zijn over de af te nemen volumes. Met BD is al wel a | fgesproken dat OZHZ | de mogelijkheid heeft om de DVO na 2027 voor één of twee jaar te verlengen, of na 2027 te stoppen met (onderdelen van) de dienstverlening, onder dezelfde condities als de nu nog geldende DVO. Dat wil zeggen zonder dat frictiekosten vergoed hoeven te worden, mocht OZHZ pas later in 2026 een dergelijk besluit kunnen nemen ( | voor de jaren 2028-2029). Dit is echter nog niet schriftelijk bevestigd door BD en is mogelijk strijdig met andere bepalingen uit het nieuwe financieringsarrangement. Aan BD is ook gemeld dat OZHZ zich voor de toekomstige inrichting van zijn bedrijfsvoeringsfuncties niet alleen oriënteert op BD, maar ook op de | samenwerking met de | andere omgevingsdiensten in Zuid- | Holland en uitbesteding aan een marktpartij. Tot slot merkte OZHZ op dat er nog | geen totaalbeeld is van hoe de nieuwe | DVO eruit gaat zien. Er zijn wel voorstellen voor de toekomstige governance en de | financieringssystematiek, maar dat hangt weer samen met de financiële uitkomsten | van de volume-uitvraa | g.

OZHZ kan | pas een definitief besluit nemen | over de volumes 2028 - 2029 als de bepalingen over de contractvoorwaarden definitief zijn vastgesteld. Verder is nog onduidelijk wat de situatie is ná 2029 en voor hoeveel jaar OZHZ zich dan moet vastleggen. Qua kosten is duidelijk dat de relatie met BD vanaf 2027 veel meer onzekerheden bevat dan nu het geval is . Voor 2027 | en verder is rekening gehouden met een extra prijsstijging van 7,5% (boven | op de indexering). Tot slot is van belang dat met ingang van 2027 de relatie van OZHZ met BD verandert | van “klant” naar “partner”. Dat houdt mede in dat OZHZ voortaan meedeelt in de financiële mee | - | en tegenvallers in de bedrijfsvoering van BD (risicodragend), naar rato voor die bedrijfsvoerings | onderdelen die OZHZ | afneemt. | Maar het betekent ook dat OZHZ (en alle andere organisaties die diensten afnemen bij BD) mee moeten investeren in (bijvoorbeeld) de digitale transformatie die moet worden ingezet op basis van de door D ordrecht vastgestelde I-visie. 28 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB | op | 9 juli 2026. 29 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026. Opschoning van het archief Het toezicht op de informatiehuishouding van OZHZ is ingevolge de archiefverordening van OZHZ belegd bij de gemeentearchivaris van Dordrecht. Deze brengt jaarlijks verslag uit aan het DB over de kwaliteit van de archieffunctie.

De archivaris concludeerde afgelopen jaar dat er goede stappen gezet zijn richting het op orde brengen van het informatie- en archiefbeheer van OZHZ. Deze conclusie is onder meer gebaseerd op de implementatie en gebruik van Djuma voor duurzame archivering van digitale archiefbescheiden. De archivaris sprak wel zorg uit over het stilvallen van de kwaliteitscontroles en de opgave ten aanzien van de selectie en vernietiging van dossiers, zowel papier als digitaal. In de afgelopen jaren is een forse inhaalslag gemaakt ten aanzien van het archief in eigen huis; daarnaast is er een start gemaakt met het opstellen van een projectplan om het papieren archief dat op externe locaties (Oasis te Almere en Den Haag) staat te bewerken. Dit wordt in 2026 verder opgepakt. Daarnaast wordt selectie en vernietiging van de digitale dossiers in Djuma in 2026 ingericht. Bovendien is er aandacht voor archivering in taakapplicaties, zoals AFAS Profit. Ten aanzien van de kwaliteitscontroles zal eerst de migratie van het datawarehouse afgerond moeten worden, waarna de kwaliteitscontroles weer opgepakt kunnen worden.

Openbaarheid conform de Wet open overheid (Woo) In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In de memorie van toelichting bij de Woo staat onder andere dat met dit artikel beoogd wordt een impuls te geven aan de actieve openbaarheid door voor te schrijven dat bestuursorganen in hun begroting en verantwoordingsverslag aan moeten geven hoe zij rekening houden met de bepalingen uit de Woo. De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Deze verplichting geldt sinds de jaarstukken 2022. OZHZ handelt de meeste ingekomen verzoeken op basis van de Woo af op basis van het verleende mandaat van de gemeenten en provincie Zuid-Holland. In de jaarstukken wordt daarvan verslag gedaan. Daarnaast kan op basis van de Woo een verzoek worden ingediend bij de bestuursorganen van de gemeenschappelijke regeling. Dat komt echter zelden voor.

Meer dan de Wob legt de Woo de nadruk op actieve openbaarmaking. Actieve openbaarmaking betreft het uit eigen beweging (digitaal) publiceren van overheidsinformatie. De Woo bevat een verplichting om 17 gespecificeerde informatiecategorieën openbaar te maken. Deze verplichting geldt echter niet voor alle categorieën op hetzelfde moment. In de eerste helft van 2026 wordt meer duidelijk over de inwerkingtreding van deze categorieën voor de Rijksoverheid en medeoverheden. De tweede en derde tranche van de Woo treden naar verwachting in 2027 in werking en omvatten onder meer de actieve openbaarmaking van stukken van het AB en DB, jaarplannen en jaarverslagen, convenanten, Woo‑verzoeken (met bijlagen) en klachtenoordelen. De implementatie vindt plaats binnen de bestaande budgetten. De vierde tranche, het actief openbaar maken van beschikkingen, volgt later en is voor OZHZ het meest intensief. Hiervoor dient voldoende ruimte in de budgetten en personeelsplanning beschikbaar te zijn. Hierover gaat OZHZ tijdig in gesprek met de gemeenten en provincie. 30 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026. 5.3 Communicatie In 2027 zet OZHZ communicatie in als strategisch middel om zijn missie te realiseren: een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit.

Communicatie ondersteunt de primaire taken - vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering - en versterkt de positie van OZHZ als betrouwbare partner voor gemeenten en provincie. Landelijke en regionale ontwikkelingen, de doorontwikkeling van het VTH(A)-stelsel en de groeiende aandacht voor omgevingskwaliteit vragen om duidelijke en doelgerichte communicatie. Daarom richt OZHZ zich op effectieve communicatie met inwoners, ondernemers, opdrachtgevers en medewerkers. Daarnaast zoekt OZHZ actief de samenwerking met andere omgevingsdiensten en ODNL, onder meer op het gebied van arbeidsmarktcommunicatie, gezamenlijke projecten en woordvoering. Speerpunten in 2027 - OZHZ bereidt de aanbesteding voor een nieuwe website voor en begeleidt de bouw en hosting. - OZHZ scherpt de website- en contentstrategie verder aan. - OZHZ investeert in arbeidsmarktcommunicatie om specialistische functies te werven en het werken bij OZHZ en de Zuid-Hollandse omgevingsdiensten te profileren. - OZHZ versterkt de interne communicatie om medewerkers te binden, te boeien en goed te informeren. - OZHZ werkt intensief samen met andere omgevingsdiensten en ODNL op gezamenlijke thema’s. - OZHZ past gedragsinzichten toe om doelgroepen beter te bereiken en naleving te stimuleren. Website en contentstrategie OZHZ versterkt in 2027 zijn online communicatie.

De aanbesteding voor een nieuwe website vormt daarbij het centrale project. Waar mogelijk werkt OZHZ samen met andere Zuid-Hollandse omgevingsdiensten om kennis te delen en gezamenlijk op te trekken. De contentstrategie richt zich op gerichte inzet van website en sociale media. Samenwerking met andere omgevingsdiensten en ODNL Onder het motto ‘samen sterker’ zoekt OZHZ actief de samenwerking op. OZHZ werkt samen aan arbeidsmarktcommunicatie, bedrijfsvoering, VTH(A)-taken, instrumenten, expertiseontwikkeling en innovatie. Met ODNL stemt OZHZ woordvoering en communicatie over landelijke ontwikkelingen af. Arbeidsmarktcommunicatie Arbeidsmarktcommunicatie blijft een belangrijk thema. OZHZ richt zich op het werven van specialistische functies en laat het maatschappelijke belang van zijn werk duidelijk zien. Binnen ‘Betere Wereldbaan’ ontwikkelt OZHZ samen met de Zuid-Hollandse omgevingsdiensten gezamenlijke wervingscampagnes. Persvoorlichting, omgevingscommunicatie en schrijfvaardigheid Het aantal persvragen groeit en de complexiteit neemt toe. OZHZ investeert daarom in professionele persvoorlichting en woordvoering. OZHZ verbetert de communicatie met de omgeving en stimuleert begrijpelijk schrijven. Voor projecten ontwikkelt OZHZ waar nodig maatwerkstrategieën en passende communicatiemiddelen. 31 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026.

Interne communicatie OZHZ creëert een prettige en stimulerende werkomgeving door interne communicatie te versterken. OZHZ organiseert bijeenkomsten, stimuleert het gebruik van het intranet en zorgt voor duidelijke werkafspraken. In een krappe arbeidsmarkt zet OZHZ actief in op het binden en boeien van medewerkers, waarbij interne en externe communicatie elkaar versterken. Gedragsinzichten OZHZ gebruikt gedragsinzichten om doelgroepen effectiever te bereiken en naleving te bevorderen. OZHZ past deze inzichten toe in communicatie richting ondernemers en binnen toezicht en handhaving. Bij complexe vraagstukken werkt OZHZ samen met een gedragsexpert en het gedragslab van DCMR. In 2027 implementeert OZHZ de handreiking gedrag verder binnen de organisatie. 5.4 Huisvesting Ook in 2026 zal verdere invulling worden gegeven aan het manifest MVOI door gericht bezig zijn met energiezuinig werken, duurzame mobiliteit te stimuleren en verantwoord inkopen van o.a. meubilair. Zo wordt bij het aangaan van nieuwe leasecontracten voor de bedrijfswagens gekozen voor de inzet van elektrische auto’s, maar valt hierbij ook te denken aan de inzet van lokale ondernemers voor onder meer te bestellen lunches en bloemen, waarbij gekeken wordt of zij voldoen aan de door ons hiervoor gestelde normen. OZHZ zit inmiddels ruim 9 jaar in het kantoor Post120.

Inmiddels is onderhoud nodig aan de vloeren en wanden. Naast de noodzakelijke investeringen zoals genoemd in 3. Onderhoud kapitaalgoederen zullen ook offertes worden opgevraagd om de nodige schilderwerkzaamheden uit te gaan (laten) voeren. Met de inzet van een projectleider zal worden gekeken waar de huisvesting (faciliteiten) nog kan/ kunnen worden geoptimaliseerd, ook rekening houdend met de gebruikerswensen in de nabije toekomst. 5.5 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor de inrichting en uitvoering van processen, controleert de rechtmatigheid en rapporteert hierover. De accountant toetst de rechtmatigheidsverantwoording op getrouwheid en neemt dit mee in de accountantsverklaring. Er is een intern controleplan opgesteld, dat jaarlijks wordt uitgevoerd. We gaan dit plan verder uitbreiden en nemen hierin mee de adviezen van de accountant zoals in de managementletter beschreven.

V | BIJLAGEN Bijlage 1 | Omzet 2026 | en 2027 Inwonerbijdrage 2026 | 2027 Omschrijving | Structureel | Structureel Gemeente Alblasserdam | 82.384 | 85.803 Gemeente Dordrecht | 487.079 | 507.293 Gemeente Gorinchem | 150.580 | 156.829 Gemeente Hardinxveld-Giessendam | 74.100 | 77.175 Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht | 127.117 | 132.392 Gemeente Hoeksche Waard | 355.726 | 370.489 Gemeente Molenlanden | 180.038 | 187.510 Gemeente Papendrecht | 132.552 | 138.053 Gemeente Sliedrecht | 102.732 | 106.995 Gemeente Zwijndrecht | 183.245 | 190.850 Provincie Zuid-Holland | 748.757 | 779.830 2.624.310 | 2.733.219 Jaarprogramma 2026 | 2027 Omschrijving | Structureel | Incidenteel | Structureel | Incidenteel Gemeente Alblasserdam | 1.925.347 | 21.328 | 2.005.249 | 15.549 Gemeente Dordrecht | 10.120.717 | 653.374 | 10.540.727 | 476.342 Gemeente Gorinchem | 760.129 | 25.195 | 791.674 | 18.368 Gemeente Hardinxveld-Giessendam | 1.527.249 | 22.566 | 1.590.630 | 16.452 Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht | 648.516 | 42.530 | 675.429 | 31.006 Gemeente Hoeksche Waard | 2.032.987 | -5.955 | 2.117.356 | -4.341 Gemeente Molenlanden | 2.056.168 | 137.704 | 2.141.499 | 100.393 Gemeente Papendrecht | 651.706 | 112.880 | 678.752 | 82.295 Gemeente Sliedrecht | 688.208 | 35.903 | 716.769 | 26.175 Gemeente Zwijndrecht | 1.125.117 | 31.995 | 1.171.809 | 23.326 Provincie Zuid-Holland | 9.400.384 | 350.293 | 9.790.500 |

255.381 30.936.528 | 1.427.813 | 32.220.394 | 1.040.946 De incidentele omzet in het jaar 2027 betreft 70% van de incidentele omzet 2026 | (incl. indexering) die | ter dekking van de begroting als structureel is | aangemerkt. 32 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB | op | 9 juli 2026. 33 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026. Bijlage 2 Informatie voor verbonden partijen

34 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026. Bijlage 3a Begroting 2027 verdeling primair-overhead

Bijlage 3b | Begroting 2027 verdeling structureel-incidenteel Presentatie van het structureel begrotingssaldo | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Geraamde baten | 37.910 | 38.781 | 38.781 | 38.781 | 38.781 Geraamde lasten | 37.711 | 38.654 | 36.655 | 38.637 | 38.641 (Geraamd totaal) Saldo baten en lasten (begrotingssaldo voor bestemming) | 199 | 127 | 126 | 144 | 140 Beoogde toevoegingen aan reserves | - | - | - | - | - Beoogde onttrekkingen aan reserves | - | - | - | - | - Begrotingssaldo na bestemming (geraamd resultaat) | 199 | 127 | 126 | 144 | 140 Waarvan incidentele baten en incidentele onttrekkingen aan reserves | 822 | - | - | - | - Waarvan incidentele lasten en incidentele toevoegingen aan reserves | 786 | - | - | - | - Saldo incidentele baten en lasten | 36 | - | - | - | - Structureel begrotingssaldo (geraamd structureel resultaat) | 163 | 127 | 126 | 144 | 140 Bedragen x € 1.000 Toelichting op incidentele baten en incidentele onttrekkingen aan reserves: De incidentele baten betreffen het incidentele deel van de opbrengst uit offerte- | en subsidietaken Toelichting op incidentele lasten en incidentele toevoegingen aan reserves: Er zijn geen lasten of toevoegingen | aan reserves van incidentele aard. 35 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB | op | 9 juli 2026.

Bijlage 3c | Begroting 2027 raming EMU saldo EMU saldo | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. Onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) | 199 | 127 | 126 | 144 | 140 Mutatie (im)materiële vaste activa | -16 | -238 | -239 | -146 | -225 Mutatie voorzieningen Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) Verwachte boekwinst/verlies bij de verkoop van financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa Berekend EMU-saldo | 215 | 365 | 365 | 290 | 365 Bedragen x € 1.000 36 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB | op | 9 juli 2026. 37 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026. Bijlage 3d Begroting 2027 overzicht van dekkingsmiddelen

38 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026. Bijlage 3e Begroting 2027 overzicht baten en lasten per taakveld

39 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026. Bijlage 4 Begroting 2027 Wettelijke taken en Plustaken

40 Bijlage 5 Balans meerjarig

41 Begroting 2027. Vastgesteld door het AB op 9 juli 2026.

Agendapunt: 6 Bestuursnotitie Datum | 25 juni 2026 Onderwerp | Zienswijzen op de ontwerpb | egroting 2027 De ontwerpbegroting 2027 van de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) | is op 9 april 2026 voor zienswijze aangeboden aan de raden en Provinciale Staten. Zij zijn tevens in de gelegenheid gesteld om een reactie te geven op de voorgenomen bestemming van het rekeningresultaat 2025. | Verzocht is de zienswijzen voor 10 juni 2026 | aan OZHZ toe te zenden. De ingekomen zienswijzen leiden | niet tot aanpassing van de ontwerpbegroting 2027. In deze bestuursnotitie wordt dat verder toegelicht. Deze bestuursnotitie geeft het algemene beeld van de zienswijzen en de reactie van OZHZ | . Voorafgaand aan de bespreking in het AB op 9 | juli 2026 | bericht OZHZ, conform de Wet gemeenschappelijke regelingen | , de raden en Provinciale Staten | over het oordeel van het DB over de ingekomen zienswijzen en de conclusies die het daaraan verbindt. Overzicht van de ingekomen zienswijzen 1 Onderstaand een overzicht van aangeleverde zienswijzen: Zienswijze ontvangen: Alblasserdam | V Dordrecht | V Gorinchem | V Hardinxveld-Giessendam | V H-I-Ambacht | V Hoeksche Waard | V Molenlanden | V Papendrecht | V Sliedrecht | V Zwijndrecht | V Provincie Zuid-Holland (PZH) | V De ingebrachte zienswijzen zien | op de volgende onderwerpen: 1) | Geen zienswijze.

2) | De jaarstukken en voorgenomen bestemming | van het rekeningresultaat 2025. 1 In deze versie betreft het overigens de ambtelijke of college-versies van de ontvangen zienswijzen. De zienswijze van Dordrecht is nog niet ontvangen. 2 3) De ontwerpbegroting 2027. Ad 1) Geen zienswijze Hoeksche Waard en PZH hebben laten weten geen zienswijze in te dienen. Hoeksche Waard merkt nog op dat zij de blijvende inzet van OZHZ om de ombuigingen in de ontwerpbegroting te verwerken waardeert. De aanvullende opmerkingen van PZH zijn hierna onder ad 3 opgenomen. Ad 2) Voorgenomen bestemming van het rekeningresultaat 2025 Hoofdlijn uit de reacties is dat de deelnemers het eens zijn om het resultaat grotendeels naar hen te laten terugvloeien. Men kan zich tevens vinden in het voorstel om een deel van het resultaat te bestemmen voor de archiefbewerking. Alle ingekomen reactie zijn opgenomen in bijlage 1 bij deze bestuursnotitie. OZHZ gaat hierna in op de volgende thema’s: - Terugvloeien van het rekeningresultaat, tenzij. - Verdere onderbouwing van de bestemming archiefbeheer. - De oproep om terughoudend te zijn met tussentijdse budgetverhogingen. Terugvloeien van het rekeningresultaat, tenzij. Het terugvloeien van het rekeningresultaat is overeenkomstig de gemaakte afspraken.

In lijn met die afspraken houdt OZHZ een (vanuit de landelijke robuustheidseisen verplicht gesteld) weerstandsvermogen aan dat indien nodig wordt gevoed vanuit de positieve jaarresultaten. OZHZ berekent jaarlijks bij de begroting het minimaal benodigde weerstandsvermogen op grond van gekwantificeerde risico´s. Buiten het weerstandsvermogen hanteert OZHZ geen algemene reserves. Daarnaast is het AB van OZHZ bevoegd om een specifieke bestemmingsreserve te vormen die de organisatie in staat stelt om een deel van het eigen vermogen te reserveren voor een van te voren vastgesteld doel. Het geld mag dan ook alleen aan dit specifieke doel worden besteed. In dit geval betreft het de bestemmingsreserve over de archiefbewerking. Deze kosten kunnen niet gedekt worden uit de reguliere begroting. Bestemmingsreserve archiefbeheer De gemeenten geven aan te kunnen instemmen met de gegeven onderbouwing voor de genoemde bestemmingsreserve. Eén gemeente heeft gevraagd om nadere uitleg. Achtergrond van het vormen van deze bestemmingsreserve is dat bij de OASIS Group in Almere al jarenlang archieven van OZHZ zijn opgeslagen, waaronder bodemdossiers en dossiers inzake de Wet milieubeheer. De facto betreft het dus dossiers van de bevoegde gezagen. Voor de opslag en uitlening van deze archieven betaalt OZHZ een significant bedrag.

De opgeslagen archieven zijn ontoereikend geordend en daardoor onvoldoende toegankelijk. In de toezichtverslagen van de afgelopen jaren raadde de archiefinspectie aan om het archief in goede, geordende en toegankelijke staat te brengen om een rechtmatige vernietiging of wettelijke overbrenging naar de archiefbewaarplaats te kunnen bewerkstelligen. Dit is tot heden nog niet van de grond gekomen. Om te kunnen voldoen aan de elementaire verplichtingen vanuit de Archiefwet is het noodzakelijk deze archieven met hoge prioriteit te gaan bewerken. Het bewerken van het archief is een kostenpost en zeker geen investering volgens de regelgeving van de BBV (Besluit begroting en verantwoording). Een uitgave betreft volgens het BBV een investering (een kapitaalgoed) wanneer het een lange levensduur heeft en het resulteert | in toekomstig (economisch of maatschappelijk) nut. Dit is niet het geval. De oproep om terughoudend te zijn bij tussentijdse budgetverhogingen Tot slot doet een gemeente de oproep om terughoudend te zijn met tussentijdse budgetverhogingen. | Uiteraard onderschrijft OZHZ deze oproep. | Er wordt altijd eerst naar | andere dekkingsmogelijkheden | gezocht. Ad 3) De ontwerpbegroting 2027 Hoofdlijn uit de ingekomen zienswijzen is dat meerdere gemeenten OZHZ | vragen een lagere indexering toe te passen | dan de 4,15% die in de ontwerpbegroting 2027 is toegepast.

Daarnaast is men benieuwd hoe OZHZ de resterende 1% aan financiële ombuigingen denkt te gaan realiseren en wordt gewezen op de financiële risico’s vanwege het nieuwe dienstverlenings- | en financieringsmodel van Bedrijfsvoering Drechtsteden | (BD). | Tot slot zijn er enkele algemene opmerkingen. Alle ingekomen zienswijzen | zijn opgenomen in bijlage 2 | bij deze bestuursnotitie. OZHZ gaat hierna in op de volgende thema’s: - | De gehanteerde indexering. - | De financiële ombuigingen. - | Financiële risico’s vanwege het nieuwe dienstverlenings- | en financieringsmodel van BD. - | Overige opmerkingen. De gehanteerde indexering. De ontwerpbegroting 2027 is gebaseerd op de begrotingsrichtlijnen die het AB van OZHZ vaststelde op 27 november 2025. Het AB stond | in die vergadering al | uitgebreid stil bij de oproep van de gemeente Zwijndrecht om een | maximale loonindex van 2,5% te hanteren. Het AB had begrip voor de zorgen die de gemeente schetste over de financiële uitdagingen vanaf 2028 en de | impact van de nieuwe systematiek van het gemeentefonds. Tegelijkertijd is toen | in het AB benadrukt dat te | voorzichtig indexeren aanzienlijke risico’s met zich meebrengt. Als de werkelijke loonontwikkeling toch | hoger uitvalt dan geraamd dan kan dit leiden tot bijstellingen en extra financiële druk op de | deelnemers.

OZHZ hanteert voor zijn begroting een vaste systematiek gebaseerd op landelijke CBS-cijfers in de | Septembercirculaire, zoals verwoord in de begrotingsrichtlijnen 2027 | (en derhalve ook in de ontwerpbegroting 2027). | Er vindt in principe geen nacalculatie plaats. Deze aanpak is in lijn met de | afspraken binnen de regio. Afwijken van deze methodiek zou niet alleen gevolgen hebben voor de | begroting van OZHZ, maar ook voor de uitvoering van taken en de kwaliteit van dienstverlening. Het AB achtte het daarom niet wenselijk om op dit moment een afwijkende index toe te passen. Wel werd afgesproken dat het signaal van Zwijndrecht wordt meegenomen in het bredere overleg van gemeentesecretarissen, zodat er op regionaal niveau een eensluidende visie kan ontstaan over indexering bij gemeenschappelijke regelingen. Eventuele inzichten daaruit kunnen op een later moment worden betrokken bij toekomstige besluitvorming, waarbij het AB eraan hecht te benadrukken | dat niet alleen vanuit financiële invalshoek moet worden gekeken, maar ook vanuit oogpunt van inhoud | en kwaliteit van de dienstverlening. Conclusie uit de bespreking in het AB op 27 november 2025 was dat de begroting 2027 | wordt opgesteld volgens de bestaande systematiek op basis van de Septembercirculaire. 3 4 De thans ingekomen zienswijzen brengen hierin geen verandering.

Dat betekent dat OZHZ vasthoudt aan de toegepaste indexering van 4,15% voor 2027 (waarmee al een (aanvullende) collectieve besparing in de begroting is doorgevoerd van 0,5%). Daarnaast dient opgemerkt te worden dat het verlagen van de indexering zoals door diverse deelnemers is verzocht, resulteert in een niet sluitende meerjarige begroting. Dit is uiteraard niet wenselijk want daarmee kan het huidige repressieve toezichtsregime van het Ministerie van BZK onder druk komen te staan. Het realiseren van de resterende 1% van de financiële ombuigingen. In enkele zienswijzen wordt gevraagd naar de invulling van de laatste 1% van de afgesproken ombuigingstaaksteling. De invulling van deze ombuigingen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van OZHZ én de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling. De invulling van deze taakstelling moet immers gevonden worden in (beleidsmatige) keuzes: dat kunnen keuzes zijn van individuele deelnemers waardoor OZHZ taken efficiënter kan uitvoeren (of zelfs niet meer hoeft uit te voeren). Denk bijvoorbeeld aan de inzet van OZHZ bij klachten en meldingen of het vaststellen van nieuw beleid waardoor bepaalde activiteiten niet langer vergunnings- of meldingsplichtig zijn.

Maar ook kan gedacht worden aan het neerleggen van méér taken (dus omzet) bij OZHZ, bijvoorbeeld bouwtaken: als er méér declarabele uren worden gemaakt door OZHZ en de overhead-uren stijgen niet navenant mee, dan kan het integrale uurtarief omlaag. OZHZ heeft becijferd dat er nog een besparing van 8 ton gerealiseerd kan worden als (bijvoorbeeld) álle deelnemende gemeenten de bouwtaken door OZHZ zouden laten uitvoeren. Tot slot zal OZHZ zelf een investering doen in het efficiënter inrichten van de eigen processen, waardoor bepaalde producten minder tijd (en dus geld) kosten. OZHZ zal in de Kadernota 2028 (vast te stellen in het AB van december 2026) de deelnemers informeren welke vorderingen worden gemaakt en of en hoe de besparing van 1% gerealiseerd wordt. Financiële risico’s vanwege het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel van BD. Enkele gemeenten vragen aandacht voor de financiële risico's die ontstaan als gevolg van het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel van Bedrijfsvoering Drechtsteden (onderdeel van de gemeente Dordrecht). Deze risico's zijn tweeledig: op de eerste plaats is inmiddels duidelijker geworden dat OZHZ, bij gelijkblijvende dienstverlening, uiteindelijk ruim 20% méér moet gaan betalen. De prijsverhoging zal stapsgewijs in 3 jaar (2027 – 2028 – 2029) worden doorgevoerd in een ingroei-model.

De prijsverhoging voor 2027 is reeds in de begroting verwerkt; de prijsverhogingen voor 2028 – 2029 zullen in de begroting 2028 worden verwerkt. Streven is om deze kostenstijging binnen het reguliere budgettaire kader op te vangen; lukt dat niet, dan zal dit in de Kadernota 2028 (AB-besluit december 2026) duidelijk worden. Overigens hangt hier mee samen dat de Drechtsteden-gemeenten juist mínder gaan betalen voor de dienstverlening door BD. Het betreft dus een verschuiving van kosten tussen de partijen. De stijging is overigens ook goed verklaarbaar. Zo is de groei van de organisatie en de navenant daaruit volgende extra dienstverlening door BD niet meegenomen in het bedrag dat door BD bij OZHZ in rekening werd gebracht. Ook betaalde OZHZ niet voor de doorontwikkeling en modernisering van bijvoorbeeld de ICT- dienstverlening Op de tweede plaats betekent het gewijzigde risico-model dat OZHZ vanaf 2027 meedeelt in de over- en onderschrijdingen die ontstaan op de hoofdproducten die Bedrijfsvoering Drechtsteden levert en voor zover OZHZ deze afneemt, waar in de huidige DVO dit soort voor- en nadelen volledig voor rekening kwamen van de gemeente Dordrecht, deelt OZHZ vanaf 2027 dus mee in dit soort voor- en nadelen (evenals de Drechtsteden- 5 gemeenten en de andere gemeenschappelijke regelingen die diensten afnemen van BD).

In het nieuwe model is een heldere cyclus van monitoring en verantwoording voorzien, waardoor er geen grote verrassingen kunnen ontstaan bij de jaarlijkse afrekening. Ervaring zal moeten uitwijzen of, en zo ja hoeveel risico-reserve OZHZ zal moeten aanhouden om dit risico op te kunnen vangen. Overige opmerkingen Een aantal opmerkingen is van algemene aard en zal veelal 1 op 1 via het relatiebeheer met de gemeente worden besproken. Zoals bijvoorbeeld het verzoek van Alblasserdam om samen te kijken of er scherper kan worden begroot om te proberen een onderbesteding te beperken en het verzoek van Zwijndrecht om signalen van verhoogde inzet op productniveau vroegtijdig inzichtelijk te maken en beschikbare sturingsmogelijkheden te bespreken. In de context van de geactualiseerde missie, visie en strategie is de opmerking gemaakt dat het aan de individuele gemeenten is om te bepalen in hoeverre verbreding van het pakket aan VTH-taken die OZHZ voor de gemeente worden uitgevoerd wenselijk en/of noodzakelijk is. Dit is juist en OZHZ heeft dat ook steeds zo in de stukken opgenomen. Voorafgaand aan de beslissing van de gemeente om OZHZ extra taken te laten uitvoeren wordt een gezamenlijke businesscase opgesteld, waarin onder andere de kosten en de kwaliteit van de uitvoering worden uitgewerkt.

Zowel de gemeente als het bestuur van OZHZ dient ermee akkoord te gaan om extra omgevingstaken door OZHZ te laten uitvoeren. Zoals gezegd is het uitvoeren van extra omgevingstaken ook een belangrijk thema in het kader van de resterende 1% van de financiële ombuigingen. De gemeente Hardinxveld-Giessendam wijst er overigens op dat, na de relatief recente overdracht van haar bouwtaken aan OZHZ, zorgvuldigheid is geboden bij verdere taakuitbreiding. Te snelle groei van de taakuitbreiding brengt financiële en organisatorische risico’s met zich mee. OZHZ is zich hier zeker van bewust en neemt dit aspect ook mee bij de businesscases en de bestuurlijke besluitvorming daarover. Eén gemeente benoemt de belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen waar gemeenten en OZHZ samen voor staan: de Omgevingswet (financiële impact en milieuthema’s in omgevingsplannen), de uitvoering van de bodemtaken (financiële monitoring van nieuwe bodemtaken en rijksfinanciering van de PFAS/bodemproblematiek), circulaire economie (oproep tot structurele bovengemeentelijke financiering) en energiebesparing (wijze van inzet van rijksfinanciering). OZHZ herkent de gemaakte opmerkingen. Deze zullen via het AB en via de ambtelijke lijn (collectief via AGO en 1 op 1 met de gemeenten via het relatiebeheer) samen met de gemeenten worden opgepakt.

6 Bijlage 1 Ingekomen reacties op de voorgenomen bestemming van het rekeningresultaat 2025 Alblasserdam De gemeente ziet het liefst dat de rekeningresultaten terugvloeien naar de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. In 2023 heeft OZHZ de oplopende kosten betaald uit de algemene reserve, hierom heeft de gemeente ingestemd het bestemmingsresultaat van 2024 toe te voegen aan de algemene reserve. Dit jaar wordt weer gevraagd om deel van het positieve rekeningresultaat toe te kennen aan de OZHZ. De gemeente onderschrijft het belang van de archivering. Hierbij onderschrijft de gemeente dat niet alle rekeningresultaten worden teruggekeerd naar de deelnemers. De gemeente zal voor het bestemmingsresultaat van 2025 instemmen met de bestemming. Dordrecht De gemeente kan instemmen met het voorstel om een bedrag van € 600.000,- te bestemmen voor archiefbewerking. Een groot deel van het archief van OZHZ moet bewerkt worden, zo is ook door de gemeentearchivaris al eerder gemeld. In 2022 heeft OZHZ een deel van het weerstandsvermogen ingezet voor een CAO-verhoging. De verwachting toen was om in 4 jaar tijd het weerstandvermogen weer op peil te brengen. Dit is echter al begin 2025 gelukt. Na aftrek van de hierboven genoemde bestemming voor archiefbewerking kan het restant van het positieve resultaat aan de deelnemers worden terugbetaald.

Gorinchem De gemeente kan zich vinden in het voorstel om € 600.000 te bestemmen in een bestemmingsreserve voor archiefbewerking en het resterende bedrag van € 1.156.000 terug te betalen aan de deelnemers. De onderbouwing voor de bestemmingsreserve acht de raad navolgbaar. Hardinxveld-Giessendam De gemeente spreekt haar waardering uit voor de werkzaamheden die OZHZ in 2025 heeft uitgevoerd voor zowel de milieu- als de bouwtaken in Hardinxveld-Giessendam. Men is tevreden over de samenwerking tussen de gemeente en de omgevingsdienst en ziet uit naar de resultaten van de evaluatie overdracht bouwtaken die dit jaar plaatsvindt. Het jaar is met een positief resultaat afgesloten van € 1.756.000. De gemeente stemt in met het voorstel om dit deels (€ 600.000) te bestemmen voor archiefbewerking op voorwaarde dat dit jaar aan de deelnemers wordt gerapporteerd over de inzet van deze gelden. Hendrik-Ido-Ambacht De gemeente spreekt ten eerste haar waardering uit voor de duidelijke en transparante wijze waarop OZHZ verslag doet van de behaalde resultaten, de financiële positie en de ontwikkelingen binnen de organisatie. Het jaar 2025 stond in het teken van koersbepaling en verdere professionalisering. De vaststelling van de vernieuwde missie, visie en strategie geeft richting aan de rol van OZHZ als brede expertisedienst voor gemeenten en provincie.

De gemeente ziet dat deze koers in de uitvoering zichtbaar wordt, onder andere in de verdere implementatie van de Omgevingswet, de versterking van datagedreven werken en de afronding van de Ontwikkelaanpak 2022–2025. Ook de intensievere samenwerking tussen de Zuid-Hollandse omgevingsdiensten wordt gewaardeerd. Deze samenwerking draagt bij aan het borgen van specialistische kennis en het verminderen van kwetsbaarheid in een krappe arbeidsmarkt. Daarnaast constateert de gemeente dat OZHZ in 2025 belangrijke stappen heeft gezet op thema’s als circulaire economie, energie en zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) waaronder PFAS. Deze onderwerpen zijn van groot belang voor de kwaliteit van de leefomgeving en 7 vragen om een betrouwbare en deskundige uitvoeringsorganisatie. De inzet van OZHZ op deze dossiers sluit aan bij de ambities van onze gemeente. De gemeente neemt met tevredenheid kennis van het solide financiële resultaat over 2025. De jaarrekening laat zien dat OZHZ erin slaagt om inhoudelijke voortgang te combineren met een gezonde financiële bedrijfsvoering. Ook de KPI op het gebied van productiviteit, ziekteverzuim en juridische kwaliteit laten een positief beeld zien. Tegelijkertijd ziet de gemeente dat op onderdelen, zoals de tijdigheid van vergunningverlening en naleving bij bedrijven, sprake is van aandachtspunten.

Zij waardeert dat OZHZ deze punten transparant benoemt en dat er maatregelen worden getroffen om deze te verbeteren. Het positieve resultaat over 2025 en het voornemen om hiervan € 600.000 te reserveren voor archiefbewerking en het resterende deel terug te betalen aan de deelnemende gemeenten vindt de gemeente een logische keuze. De onderbouwing voor het vormen van een bestemmingsreserve van € 600.000 voor archiefbewerking is helder. De omvang van het te bewerken archief en de signalen van de gemeentearchivaris maken duidelijk dat deze investering niet kan worden gedekt binnen de reguliere begroting. Het resterende bedrag van €1.156.190 wordt conform de gemaakte afspraken terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. Hoeksche Waard De gemeente stemt in om het positieve resultaat als bestemmingsreserve voor het archief te reserveren en een deel terug te betalen aan de deelnemers. Molenlanden De gemeente neemt kennis van de jaarrekening 2025 Omgevingsdienst Zuid Holland-Zuid en van de bestemming van het jaarrekeningresultaat en ziet af van het indienen van een inhoudelijke reactie, omdat daartoe geen aanleiding is. Zij gaat ervan uit dat het positieve resultaat van € 1.756.190 naar rato teruggestort wordt naar de gemeente Molenlanden.

Sliedrecht Met waardering voor de inzet in het afgelopen jaar stelt de gemeente vast dat er over 2025 een positief jaarresultaat is van € 1.756.190,00. Omdat het weerstandsvermogen inmiddels weer voldoet aan de gestelde normen stelt OZHZ voor het resultaat deels aan te wenden voor toekomstige kosten van archivering en het restant aan de deelnemers uit te keren naar rato van de inbreng. De gemeente stemt in met het voornemen, met de verdeling van het positieve jaarresultaat 2025 conform de aanbiedingsbrief. Waarbij € 600.000,00 aan de bestemmingsreserves wordt toegevoegd en de gemeente Sliedrecht € 30.422,00 krijgt uitgekeerd. Voorgesteld wordt dit bedrag naar de algemene middelen te laten vrijvallen. Papendrecht In de jaarstukken 2025 wordt benoemd dat het positief resultaat voor een deel (€ 600.000) ingezet kan worden voor een archiveringsopgave. Het bestemmen van een positief resultaat ziet normaliter op werkzaamheden uit het desbetreffende jaar; de aangehaalde archivering is wat dat betreft een geheel nieuw onderwerp. Hier heeft de raad niet eerder kennis van kunnen nemen, wat ertoe leidt dat zij dit opvat als een ad hoc besteding. Vandaar stelt de raad OZHZ de vraag wat de noodzaak is om het nu direct op te voeren.

Aanvullend daarop is de raad benieuwd naar de aard van deze uitgave; is het simpelweg een besteding, of kan dit worden opgevoerd als een investering? Overigens steunt onze raad het voorstel om een deel van het positieve exploitatieresultaat 2025 terug te betalen aan de deelnemers, gezien het weerstandsvermogen op peil is. Zwijndrecht Een belangrijke mijlpaal in 2025 is de afronding van de Ontwikkelaanpak 2022 | - | 2025 | geweest waarbij geïnvesteerd is in vernieuwing van werkwijzen, gebruik van data en kennis wat de basis vormt voor de vernieuwde Ontwikkelaanpak vanaf 2026. Ook van belang is de | inwerkingtreding van de Nota VTH 2025 | - | 2028 geweest die vanuit Toezicht Midden gericht is op een branche en activiteitgerichte aanpak gericht op effectievere handhaving en | voorkoming van risico's voor de leefomgeving. Daarnaast heeft de regionale krachtenbundeling in het Circulaire overleg al stappen gezet door de totstandkoming van beleid en kaders voor circulaire bouw. Samenwerking met andere omgevingsdiensten heeft in het afgelopen jaar, een steeds prominentere rol gekregen vanuit het gebruik en beter benutten van data, uitwisseling van | kennis en krachtenbundeling op themaniveau, mede vanuit schaarste op specifieke | expertise op de arbeidsmarkt. De gemeente dankt OZHZ daarom voor zijn | inzet in 2025.

In reactie op de voorgenomen bestemming van het rekeningresultaat merkt de gemeente op dat aanleiding voor de genoemde bestemmingsreserve voor archiefbewerking is dat op dit moment sprake is van ruim 715 strekkende meter archief dat bewerkt dient te worden. Archiefbewerking zorgt ervoor dat informatie niet alleen bewaard blijft, maar ook eenvoudig | teruggevonden kan worden voor bijvoorbeeld onderzoek of bedrijfsvoering. Gezien het belang van een goed, geordend en toegankelijk archief onderschrijft de gemeente het instellen van deze bestemmingsreserve. Verder merkt de gemeente op dat OZHZ een bedrag van € 1.156.190 wil | terugbetalen aan de deelnemers waarvan een | bedrag van € 49.239 aan de gemeente Zwijndrecht. Dit bedrag is verdeeld op basis van de gerealiseerde omzet per deelnemer in 2025 (zie bijlage 1 van de jaarstukken 2025). De | omzet is een optelling van de bijdragen aan het jaarprogramma 2025, de inwonerbijdragen | en separate offertes bij adviesverzoeken en projecten. In de afgelopen periode werd steeds meer zichtbaar dat er een toename is van het aantal adviesverzoeken dat veelal voortkomt uit vraag | gestuurde werkzaamheden die vaak trendgevoelig zijn en daardoor lastig te voorspellen. Toch heeft de gemeente van | OZHZ een | tussentijdse eindafrekening ad € 98.784 ontvangen voor de verwachte overbesteding op | het jaarprogramma 2025.

Het is dan ook spijtig om te constateren dat Zwijndrecht hiervan | ongeveer de helft (€ 49.239) weer terugontvangt in de definitieve afrekening van het jaar 2025. De gemeente roept OZHZ daarom op voortaan terughoudender te zijn met tussentijdse | budgetverhogingen en dit achteraf in de jaarrekening te melden. De gemeente ondersteunt het terugbetalen aan de deelnemers van een positief jaarrekeningresultaat, omdat dit tegemoet komt aan haar jaarlijkse oproep dat Zwijndrecht alleen een | minimale reserve-omvang bij gemeenschappelijke regelingen wenselijk acht. 8 9 Bijlage 2 Ingekomen zienswijzen op de ontwerpbegroting 2027 Alblasserdam Voorjaarsbrief 2027 De gemeente is blij met 4 procent gerealiseerde bezuiniging van de gewenste bezuiniging van 5 procent van de bestuursopdracht. Zij helpt graag om de laatste procent ook te halen. Verder is de gemeente blij dat het deel van de te verwachten extra kosten gelinkt aan de verwachte extra bouw van woningen wordt gezien als incidentele kosten, zodat de gemeente meer grip blijft houden op de structurele kosten en de mogelijkheden voor bezuinigingen. Indexering De omgevingsdienst wil netto 4,15 procent gaan indexeren. Dit doet de omgevingsdienst op basis van een indexatie van 4,65 procent met een besparing van 0,5 procent wat resulteert in een netto 4,15 procent indexatie. Dit geldt voor de budgetten, jaarprogramma's en inwonerbijdrage.

Dit is conform - in het RCO - afgesproken actuele CPB CEP indexatiecijfer. De gemeente stemt daarom in met de indexatie van 4,15 procent. De inkomsten vanuit het Rijk naar de gemeenten (circa 2,5 procent indexatie) lopen daar niet gelijk in op. Bezuinigingen In de perspectiefnota van 2025 en in de programmabegroting van 2026 heeft de raad op 9 juli 2024 en 11 november 2025 besloten om in de jaren 2025 tot en met 2029 40.000 euro te bezuinigen op inzet van GR OZHZ voor advieswerkzaamheden. De verwachting is daarom dat de gemeente minder kan afnemen dan OZHZ heeft opgenomen in de conceptbegroting voor 2027. De gemeente is zich ervan bewust dat zij al voor een volumebeperking heeft gekozen bij eerdere jaarprogramma’s. De gemeente zal deze maatregel kritisch bekijken en betrekken bij de keuze voor 2027. Zij bespreekt dan graag met OZHZ hoe het beste kan worden omgegaan met de bezuinigingen. Onderbesteding Afgelopen jaren zijn er al stappen gezet naar het scherper begroten. Toch constateert de gemeente dat er onderbesteding was in de voorgaande jaren, echter ziet zij ook dat er in 2025 alleen nog een onderbesteding was door het meegenomen budget van 2024. De gemeente zou graag samen kijken of er scherper kan worden begroot om te proberen een onderbesteding te beperken.

Dordrecht De gemeente kan zich vinden in de uitgangspunten en de ontwikkelingen die OZHZ benoemt als relevant voor de begroting. Het is goed om te lezen dat OZHZ voldoet aan de landelijke robuustheidscriteria voor omgevingsdiensten en dat de Zuid-Hollandse omgevingsdiensten in toenemende mate samenwerken. Ter uitvoering van de door het Algemeen Bestuur vastgestelde bestuursopdracht en begrotingsrichtlijnen blijkt uit de begroting dat voor 2027 een besparing wordt bereikt van 4,0% (deels tarief, deels besparing op activiteiten). Dat is een goede ontwikkeling, maar hiermee wordt het afgesproken doel van 5% nog niet behaald. Daarvoor is nodig dat (andere) opdrachtgevers VTH-taken overdragen aan OZHZ. In de praktijk lijkt dat niet 10 goed op gang te komen. De gemeente vraagt OZHZ om die reden alternatieve maatregelen uit te werken om de afgesproken 5% besparing te bereiken. OZHZ benoemt de voor het werkveld relevante maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen. Daarbij geeft OZHZ bij de Omgevingswet aan dat de financiële impact nog niet volledig duidelijk is. Voor de onderwerpen circulaire economie en energiebesparing vraagt OZHZ om structurele middelen. Op dit moment kan vanuit de gemeente geen zicht worden gegeven op of toezeggingen worden gedaan doen over meer structurele middelen.

In zijn voorjaarsbrief benoemt OZHZ een aantal onderwerpen die van belang zijn of kunnen zijn voor de begroting van OZHZ dan wel met name voor het gemeentelijk budget ten behoeve van het jaarprogramma voor Dordrecht. Met de stijging van het uurtarief voor 2027 heeft de gemeente in de eigen gemeentelijke begroting rekening gehouden. Veel van de door OZHZ genoemde onderwerpen zijn ook al dit jaar onderdeel van het jaarprogramma. Voor die onderdelen is de dekking voorzien, ook voor 2027. Een tweetal grote posten in de brief van OZHZ betreft het energietoezicht en de bouwtaken. Voor het energietoezicht zou OZHZ graag zien dat het budget structureel wordt in plaats van incidenteel. Op dit punt volgt de gemeente de gemeentelijke begroting, die voor deze taken op dit moment niet in structureel budget voorziet. De omvang van de bouwtaken, met name vergunningverlening en toezicht op nieuwbouw, is gebaseerd op ramingen. Het college maakt hierover elk jaar met OZHZ gerichte afspraken. Daarnaast houdt het college met OZHZ per maand bij welke ontwikkelingen zich voordoen om daar snel op in te kunnen spelen.

Gorinchem De raad begrijpt dat de ontwerpbegroting 2027 is opgesteld tegen de achtergrond van de in de begrotingsrichtlijnen benoemde financiële ontwikkelingen, de implementatie van de geactualiseerde missie en visie van de dienst, het voldoen aan landelijke robuustheidscriteria en relevante maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen, waaronder de Omgevingswet en bodemtaken. In de begroting 2027 is rekening gehouden met de indexering van de lonen 2027 zoals deze is verwerkt in de septembercirculaire 2025. Indien de meicirculaire 2026 een lagere indexatie voor 2027 voorschrijft, verzoekt de gemeente deze te verwerken in een eerste begrotingswijziging. Hardinxveld-Giessendam De gemeente waardeert het dat OZHZ de taakstelling van 5% ombuigingen grotendeels heeft gerealiseerd. Er resteert nog een ombuigingsopgave van 1%. Als mogelijke invulling noemt OZHZ onder meer het onderbrengen van extra omgevingstaken van andere gemeenten bij OZHZ. De gemeente begrijpt deze suggestie, maar wijst er tegelijkertijd op dat, na de relatief recente overdracht van bouwtaken in Hardinxveld-Giessendam, zorgvuldigheid is geboden bij verdere taakuitbreiding. Te snelle groei van de taakuitbreiding brengt financiële en organisatorische risico’s met zich mee. De gemeente roept OZHZ op om dit jaar met een concreet plan van aanpak te komen om te voldoen aan de resterende ombuigingsopgave van 1%.

Volgend uit de vernieuwde missie, visie en strategie positioneert OZHZ zich meer en meer als brede expertisedienst in het ruimtelijk domein, onder meer op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. In lijn met eerdere zienswijzen benadrukt de gemeente het belang van een goede wederzijdse aanvulling en meerwaarde naast al bestaande gemeentelijke inzet. 11 Terecht wijst OZHZ op het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel van Bedrijfsvoering Drechtsteden als een substantieel financieel risico. De gemeente verzoekt OZHZ om de deelnemers proactief, via diverse gremia, op de hoogte te houden over ontwikkelingen op dit thema en de financiële impact daarvan. De gemeente vraagt OZHZ tot slot om haar tijdig te informeren als de meerjarenbegroting afwijkende vooruitzichten laat zien en daarbij aan te geven welke beheersmaatregelen genomen kunnen worden. Hendrik-Ido-Ambacht De gemeente spreekt haar waardering uit voor de professionaliseringsslag die OZHZ de afgelopen jaren heeft gemaakt. De dienst voldoet per april 2026 aan de landelijke robuustheidscriteria en investeert zichtbaar in kennisontwikkeling, datagedreven werken en samenwerking. De focus op de Omgevingswet, bodemtaken, circulaire economie en energiebesparing in 2027 past bij de ontwikkelingen waar gemeenten voor staan. Tegelijkertijd constateert zij dat de financiële context voor gemeenten steeds uitdagender wordt.

Het is daarom van belang dat OZHZ blijvend kritisch stuurt op doelmatigheid, voorspelbaarheid en beheersing van kosten. De gemeente neemt kennis van de bestuursopgave van 5% en waardeert dat 4% hiervan is gerealiseerd door kostenreducties. De resterende 1% hangt samen met verdere procesoptimalisatie en keuzes van de deelnemers, waaronder mogelijke taakverbreding. Ten aanzien van de voorgestelde indexering plaatst de gemeente een opmerking. In de begroting wordt uitgegaan van een loonindexatie van 5,7%. Het actuele CPB CEP-cijfer voor de loonontwikkeling bedraagt echter 4,2%. Zij verzoekt OZHZ om deze actuele indexatie te hanteren bij het opstellen van de definitieve begroting 2027. De gemeente vraagt specifiek aandacht voor de wijziging van de financieringssystematiek bij Bedrijfsvoering Drechtsteden. In de ontwerpbegroting wordt dit terecht als een belangrijk financieel risico benoemd. De mogelijke gevolgen hiervan voor de kostenstructuur van OZHZ en de doorwerking naar de deelnemers zijn op dit moment nog niet volledig inzichtelijk. De gemeente vraagt OZHZ om deze ontwikkeling nauwgezet te blijven volgen en de financiële impact tijdig en transparant met de deelnemers te delen. Molenlanden De gemeente heeft in een brief gemeld dat zij kennis heeft genomen van de ontwerpbegroting 2027.

Provincie Zuid-Holland Bij de beoordeling van de ontwerpbegroting is rekening gehouden met de (rand)voorwaarden die door de provincie zijn geformuleerd in de uitgangspuntenbrief financieel kader 2027 (kaderbrief). Uit de ontwerpbegroting 2027 van de OZHZ blijkt dat er sprake is van een sluitende begroting met een totale (netto) baat van alle deelnemers van € 38,8 mln. De provinciale bijdrage wordt op basis van de ontwerpbegroting in 2027 door OZHZ geraamd op € 10,8 mln. Deze raming is gebaseerd op het aandeel in de inwonerbijdrage (€ 0,8 mln.), de structurele bijdrage voor de uitvoering van de VTH-taken (€ 9,8 mln.) en de daaraan gekoppelde aanvullende bijdragen die OZHZ in eerdere jaren voor de provincie heeft uitgevoerd (€ 0,2 mln.). OZHZ stelt voor de deelnemersbijdragen 2027 te verhogen met 4,15%. Hierbij heeft OZHZ rekening gehouden met het AB besluit van 27 november 2025 om in het kader van het vaststellen van de begrotingsrichtlijnen 2027 om deze te gaan indexeren met 4,65%. Daarnaast wordt in samenhang met deze begrotingsrichtlijnen 2027 een (aanvullende) collectieve besparing in de begroting doorgevoerd van 0,5%. Per saldo bedraagt de | indexering bij OZHZ daarmee in 2027 4,15%. In de provinciale kaderbrief 2027 was aanvankelijk uitgegaan van een gewogen index van 5,0%.

Tevens is in de kaderbrief ook aangegeven dat, indien de CPB-raming van | maart 2026 zou afwijken, de geactualiseerde index gehanteerd dient te worden. Op basis van de CPB-raming van maart 2026 bedraagt de gewogen index voor 2027 circa | 3,7%. Dit betekent dat het door OZHZ voorgestelde percentage van 4,15% hoger ligt dan | het provinciale indexatiepercentage. Gedeputeerde Staten hebben gelet op het voorgaande besloten om de indexering van | 4,15% conform de vastgestelde begrotingsrichtlijnen 2027 toe te gaan passen. De | verwachting is dat met deze indexering de huidige kwaliteit en kwantiteit van de | uitvoering van de provinciale taken in stand kan worden gehouden. Ten aanzien van de provinciale bijdrage geldt dat deze is gebaseerd op de structurele en | aanvullende werkzaamheden die OZHZ voor de provincie uitvoert. Over de aanvullende opdrachten zal een nader gespecificeerde opdrachtbrief (inhoud en budget) worden | verstrekt. Op dat moment kunnen aan deze aanvullende opdrachten budgetrechten | worden ontleend en komen de gelden beschikbaar. Tot slot heeft OZHZ in de ontwerpbegroting 2027 voldoende aandacht besteed aan de onderwerpen uit de provinciale kaderbrief 2027, te weten ‘Versterking | samenwerking omgevingsdiensten, Uitwerking IBP VTH en de Gevolgen van de | gemeentelijke taakstelling 2026’.

Gelet op het vorenstaande bestaat geen aanleiding om een zienswijze in te dienen op de | ontwerpbegroting 2027 van OZHZ. D | e meerjarenraming 2028- | 2030 wordt voor kennisneming aangenomen. Sliedrecht De gemeente geeft de volgende zienswijzen ter overweging mee. Deze vragen niet direct om een aanpassing van de ontwerpbegroting. Van de eerdere door het AB opgedragen 5% taakstelling vanwege de financiële ombuigingen is 4% ingevuld door kostenreducties. De resterende 1% zal gevonden moeten worden uit procesoptimalisatie, mogelijke uitbreiding van VTH-taken en beleidsaanpassingen van | de opdrachtgevers. Via het college is in de organisatie een verzoek ontvangen om de VTH-taken te evalueren. Op basis van deze evaluatie zal worden bezien | / beoordeeld in hoeverre het inbrengen van extra omgevingstaken door de gemeente Sliedrecht wenselijk is. De aanpassing van de financieringssystematiek bij Bedrijfsvoering Drechtsteden vormt een belangrijk financieel risico. Wij vertrouwen erop dat OZHZ eventuele risico’s tijdig signaleert, daar adequate acties op onder neemt en de gemeenten hierover informeert. Inzake de implementatie van de geactualiseerde missie en visie van OZHZ merkt de gemeente op dat OZHZ zich ontwikkelt tot een brede expertisedienst voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving.