1A.11 Bijlage 1 - brief definitieve begroting - Nota reactie op uitgebrachte zienswijzen dd. 20250623.pdf

5. Uiteraard streven ook wij naar minder verzuim en schooluitval, wat zal resulteren in een lagere benodigde inzet.

6. Dank voor uw steun en instemming. Voorafgaand aan de vaststelling van de jaarrekening 2024 en de begroting 2026 ligt er zoals toegezegd een regionaal voorstel met lokale samenhang, gericht op preventie van mentale gezondheidsproblemen onder jongeren, voor. Hier wordt een gewogen besluit over genomen in het AB van 10 juli a.s..

met gemeenten maakt op dit thema mogen niet leiden tot aanvullende begrotingsvoorstellen in de komende jaren.

7. Dank voor uw steun en instemming.

Privacy officer 8. U vraagt om een structurele bijdrage van € 115.000 voor de privacy officer. Aangezien dit een wettelijke verplichting is, kunnen wij ons hier in vinden. Serviceorganisatie Jeugd 9. De stabilisatie van de groei van het jeugdhulpgebruik in Sliedrecht van de afgelopen jaren, heeft zich doorgezet. In de begroting 2026 is er door u opnieuw voor gekozen, vanwege evenwichtig begrotingsbeleid, zowel geen besparingen als geen groei te verwerken. Als voorstander van realistisch begroten staan wij op dit moment achter deze keuze en achten wij de opgenomen raming realistisch. We zien uit naar de raming van de besparingen als gevolg van het verbeterprogramma betaalbare en beschikbare jeugdhulp en vragen u met nadruk deze te verwerken in de definitief vast te stellen begroting 2026, en de onzekerheden te verwerken in de risicoparagraaf. Wel willen wij nogmaals meegeven dat wij de komende jaren graag met elkaar toewerken naar de situatie geen groei - wel besparingen. Dit is noodzakelijk om de jeugdhulpuitgaven, als onderdeel van de totale uitgaven binnen het sociaal domein, beheersbaar te houden.

8. Dank voor uw instemming. 9. De maatregelen uit het verbeterprogramma zijn inmiddels doorgerekend. Met gemeenten zal afstemming plaatsvinden over verwerking in de begroting en de meerjarenraming.

Verder beoogt de SOJ in 2025 te besparen op jeugdhulpuitgaven, door het uitvoeren van rechtmatigheidsonderzoeken bij zorgaanbieders. Een vervolg hierop in 2026 is afhankelijk van de ervaringen en het resultaat in 2025. Zoals wij vorig jaar in onze zienswijze aangegeven hebben juichen wij het uitvoeren van deze rechtmatigheidsonderzoeken toe. Wij zijn benieuwd naar de uiteindelijke resultaten. Zwijndrecht (concept)

Inleiding 1.Dank voor het toezenden van de jaarstukken en concept begroting. We waarderen uw blijvende inzet op het verbeteren van de effectiviteit en efficiëntie binnen het belangrijke beleidsveld gezondheid en jeugd en onderstrepen hierbij ook belang dit te blijven doen. U refereert in uw kadernota 2026 naar de toenemende maatschappelijke vraag wat resulteert in een toename van meldingen. U heeft uiteengezet welke formatie nodig is om, zonder bestuurlijke keuzes en beleidswijzigingen, die groei op te vangen. Echter hebben gemeenten vanaf 2026 grote financiële uitdagingen door de terugloop in rijksmiddelen. Dat vraagt van zowel gemeenten, als ook van u een kritische blik op taken en opdracht. De begroting van de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd (GR DG&J) maakt een fors deel uit van onze totale begroting. Een toename in maatschappelijke vraag kan niet worden opgelost door het aanbod en de capaciteit te verruimen in tijden dat wij fors moeten bezuinigen. We zullen gezamenlijk moeten onderzoeken hoe deze vraag te voorkomen en/of met een andere aanpak op te lossen. Hiervoor lopen er bestuursopdrachten en zijn er impactanalyses opgesteld. Deze impactanalyses beschrijven meerdere scenario’s. Scenario’s die gevolgen zullen hebben voor onze inwoners en maatschappelijke partners. Echter is het maken van scherpe keuzes wat ons betreft onontkoombaar.

We zullen de impact hiervan zoveel mogelijk lokaal opvangen in samenwerking met netwerkpartners en inwoners.

Nota reactie op uitgebrachte zienswijzen Begroting 2026 GR DG&J 29

1.Vanwege de financiële problematiek van gemeenten, heeft het algemeen bestuur besloten tot een taakstelling van 8% op de begroting 2026 van de DG&J (exclusief SOJ/jeugdhulp). Het algemeen bestuur heeft besloten om de begroting van 2025 als nullijn te hanteren voor 2026 voor de onderdelen GGD en Veilig Thuis en de formatie van LVS te verminderen op basis van de uitkomst van de regionale bestuursopdracht leerplicht die onder regie van gemeenten is uitgevoerd. Dit betekent een forse uitdaging, gezien het sterk gestegen aantal meldingen. Náást deze taakstelling, levert de verkenning die is uitgevoerd op basis van de bestuursopdracht ‘Verkenning bijdrage GR DG&J aan verminderen financiële problematiek gemeenten’, geen nadere financiële besparing op in de bedrijfsvoering van de DG&J. Vanwege forse bezuinigingen in 2015 op de bedrijfsvoering van de DG&J, liggen hier geen besparingsmogelijkheden. Deze verwachting was ook al gedeeld in eerdere reactie op zienswijzen. De gewenste besparingen op basis van de bestuursopdracht moeten gevonden worden in de uitvoeringsbudgetten. De bestuursopdracht bevestigt het beeld dat gemeenten als opdrachtgever van de DG&J beleidsmatige keuzes kunnen maken die invloed hebben op de omvang van de kosten van de uitvoering. Het jeugdhulpbudget maakt veruit het grootste deel (circa 75%) uit van de begroting van de DG&J.

De meest substantiële besparingen worden verwacht van het Verbeterprogramma betaalbare en beschikbare jeugdhulp en het hervormen van de toegang tot (onder andere) jeugdhulp. Voor het verbeterprogramma en de hervorming van de toegang lopen aparte trajecten die deels respectievelijk volledig onder regie van gemeenten worden uitgevoerd. En waarbij de te maken beleidskeuzes die tot substantiële besparingen kunnen leiden, veelal een lokale

bevoegdheid van gemeenten zijn. Gemeenten en SOJ trekken hierin nadrukkelijk gezamenlijk op. Een eerste (globale) inschatting van de omvang van de mogelijke besparingen kan naar verwachting vóór de zomer worden gegeven. Daarnaast starten in 2025 de rechtmatigheidsonderzoeken jeugdhulp die naar verwachting ook tot financiële baten leiden. Zienswijze op Begroting 2026 Meldpunt Zorg en Overlast: wij kunnen instemmen met deze incidentele uitbreiding 2.Wij kunnen instemmen met het incidenteel financieren van 1 fte (op regioniveau) ten behoeve van het meldpunt Zorg en Overlast voor het jaar 2026. De GGD heeft afdoende aangetoond dat het aantal meldingen OGGZ en de complexiteit van de problematiek substantieel is toegenomen en mogelijk in de toekomst nog zal toenemen. Dat werkt door op alle lagen van de samenleving en heeft impact op de leefbaarheid en veiligheid van onze inwoners.

Veilig Thuis: we stemmen onder voorwaarden in met de incidentele uitbreiding voor Veilig Thuis; voer een (financiële) prikkel 3. Door Net als voorgaande jaren blijven wij kritisch op formatie-uitbreiding. Met het oog op het verleggen van taken naar het lokale veld en de consequenties van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, vinden wij het nog steeds logischer dat lokaal extra wordt geïnvesteerd op het thema veiligheid binnen de sociale teams van alle gemeenten, in plaats van extra te investeren in Veilig Thuis. Wij stemmen alleen in met de incidentele uitbreiding van Veilig Thuis van 4,5 FTE (op regioniveau) onder de voorwaarde dat Veilig Thuis op basis van de impactanalyse een plan maakt gericht op de uitgangspunten van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de ontwikkeling van Regionale Veiligheidsteams waar Veilig Thuis onderdeel van uit gaat maken. Zoals voorgaande jaren ook aangeven wordt het lokale veld in Zwijndrecht in staat geacht om casuïstiek vanuit Veilig Thuis ZHZ over te nemen en zelfstandig op te kunnen pakken. Er zijn echter ook gemeenten waarin een regionale inzet nodig is vanuit Veilig Thuis omdat op- en afschalen nog onvoldoende tot uitvoering komt.

De gemeente Zwijndrecht roept het bestuur van de DG&J op, om te bezien of er met het invoeren van financiële prikkels gewerkt kan worden om gemeenten en verbonden partijen te motiveren tot het op orde brengen van lokale voorzieningen en betere lokale samenwerking, waardoor het compenseren door andere gemeenten of regionale dienst vermindert. Een van de maatregelen die u schetst is het versneld overdragen van casussen naar de lokale teams. Dit vraagt inspanningen van Veilig Thuis én gemeenten. We waarderen dat Veilig Thuis actief zoekt naar efficiëntere samenwerking, maar zorgvuldigheid is belangrijk. We verwachten dat u samen met gemeenten en lokale teams deze ontwikkeling goed monitort en problemen tijdig aankaart. De veiligheid van kwetsbare gezinnen moet gewaarborgd blijven en mag niet verschoven worden van de ene naar de andere organisatie. Leerplicht en voortijdig schoolverlaters ZHZ (LVS): Nota reactie op uitgebrachte zienswijzen Begroting 2026 GR DG&J 30

2. Dank voor uw steun en instemming.

3. We realiseren ons dat de uitdaging het aantal meldingen voor VT terug te dringen groot is en dat we hiervoor een stevig beroep moeten doen op het lokale team, teneinde het gewenste resultaat te bereiken. Wij weten dat die inspanning een beroep doet op alle partijen en zetten dan ook vol in op een zorgvuldige aanpassing van de werkwijze en monitoren de effecten graag met u. Daarnaast zullen we de geleerde lessen uit de proeftuin betrekken in de aanpassing van werkproces, zowel intern als in samenwerking met het lokale team en andere partners. Wij blijven positief deelnemen aan het regionale programma Toekomstscenario en zullen u op de hoogte houden van de mogelijkheden die we zien maar ook van de (landelijke en wettelijke) belemmeringen die op ons pad komen.

4. We stemmen in met een structurele formatieomvang van 15,5 FTE Er zijn al een aantal jaren grote regionale stijgingen te zien in de aantallen thuiszitters en verzuimmeldingen. Om deze reden is kritisch onderzocht wat vanaf 2026 de structurele rol, taken en capaciteit van Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten moeten zijn. Op basis van de bestuursopdracht is gekozen om 15,5 fte toe te kennen. Daarom vraagt u de gemeentelijke bijdragen structureel te verhogen. Dit betekent dat wij de incidentele bijdrage van 4,6 fte in 2023, 2024 en 2025 bijstellen naar een structurele uitbreiding van 2,6 fte vanaf 2026.

4. Uiteraard streven ook wij naar minder verzuim en schooluitval, wat zal resulteren in een lagere benodigde inzet.

Wij stemmen dus in met een formatie van 15,5 fte, waarbij LVS zich richt op haar klassieke taken als handhaving. Door het terugbrengen van de formatie naar 15,5 fte zijn wij van mening dat de taken van LVS afgebakend worden, en zij begrensd worden in hun rol in de (zorg)keten. Daarnaast kan er betere prioritering worden aangebracht in de uitvoering van taken. Door deze begrenzing is LVS niet meer aan zet wanneer andere partijen primair verantwoordelijk zijn. Met deze keuze voor de structurele formatie krijgen andere partners als het onderwijs en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs een grotere rol in het terugdringen van verzuim en thuiszitters. Hiermee wordt de (zorg)keten in en rondom het onderwijs duidelijker en effectiever. Gemeenschappelijke gezondheidsdienst ZHZ (GGD) Mentale gezondheid: doorloop het proces op inhoud en besluitvorming zorgvuldig 5. Zoals eerder genoemd zijn wij kritisch op het toekennen van extra middelen voor in dit geval een regioplan mentale gezondheid, wanneer daar op inhoud nog veel onduidelijkheden zijn. Middelen moeten ingezet worden daar waar nodig en wij hebben in een eerdere zienswijze gevraagd om extra aandacht voor mentale gezondheid. We benadrukken dat een regioplan op mentale gezondheid een duidelijke meerwaarde moet hebben, anders verwachten wij dat de middelen terugstromen naar gemeenten.

Op basis van de eerste schets zien wij geen meerwaarde voor het regioplan. We hebben daarop suggesties en voorbeelden gegeven en de focus ligt wat ons betreft op het versterken van het welbevinden van onze jeugd. Wij verzoeken u het proces zowel op inhoud als op besluitvorming zorgvuldig te doorlopen, voordat we tot instemming kunnen komen over een mogelijk nieuwe bestemming van deze gemeentelijke middelen. Suïcide preventie: pas opvoeren wanneer de gemeenten regionaal akkoord hebben gegeven 6. In de rijksbegroting is budget opgenomen voor regionale aanpak suïcidepreventie, gebaseerd op een berekening van € 0,55 per inwoner. Hierover wordt nog een uitvoeringstoets gedaan door de VNG. Het betreffende budget zal naar de gemeenten worden overgemaakt. Aangezien de uitvoeringstoets nog bij de VNG ligt, is de verwachting is dat het werkelijke budget pas bekend is bij de meicirculaire 2025. De wens van de DG&J is om vast de middelen op te nemen in de begroting 2026 als inwonersbijdrage om extra zienswijzen te voorkomen. Dit kan wat ons betreft alleen wanneer het uitgangspunt is dat dit voor gemeenten geen financiële gevolgen kan en mag hebben en dat dit dus budgettair neutraal in de begroting van de dienst verwerkt wordt.

Wij roepen u op, om de nieuwe lasten pas op te voeren als de extra bijdrage via het gemeentefonds bekend is en er een regionaal plan ligt waar alle gemeenten akkoord op hebben gegeven. Serviceorganisatie Jeugd (SOJ): Nota reactie op uitgebrachte zienswijzen Begroting 2026 GR DG&J 31

5. Dank u wel voor uw duidelijke standpunt. Voorafgaand aan de vaststelling van de jaarrekening 2024 en de begroting 2026 ligt er zoals toegezegd een regionaal voorstel met lokale samenhang, gericht op preventie van mentale gezondheidsproblemen onder jongeren, voor. Hier wordt een gewogen besluit over genomen in het AB van 10 juli a.s..

6. Dank u wel voor uw heldere standpunt. Wij nemen het initiatief om te komen tot een regionaal implementatieplan, binnen de door de gemeenten gestelde inhoudelijke en financiële kaders.

7. verwerk de besparingen per maatregel in de ontwerpbegroting De groei van het jeugdhulpgebruik is de afgelopen jaren gestabiliseerd. In de begroting 2026 is er door u opnieuw voor gekozen, vanwege evenwichtig begrotingsbeleid, zowel geen besparingen als geen groei te verwerken. Wij roepen u op om in de begroting de eerste vertaling op te nemen van de situatie geen groei - wel besparingen. Dit is noodzakelijk om de jeugdhulpuitgaven, als onderdeel van de totale uitgaven binnen het sociaal domein, beheersbaar te houden.

7. De maatregelen uit het verbeterprogramma zijn inmiddels doorgerekend. Met gemeenten zal afstemming plaatsvinden over verwerking in de begroting en de meerjarenraming.

SOJ legt in 2026 de nadruk op het verbeterprogramma beschikbare en betaalbare jeugdhulp. In dit programma werkt de SOJ samen met gemeenten aan het verbeteren van de sturing op het aanbod, de kwaliteit en kosten van de jeugdhulp. Hiervoor wordt per segment het verbeter- en besparingspotentieel bepaald. Met als doel dat er met de verlenging van de inkoop in januari 2026 gezorgd wordt voor een betaalbaar en dekkend zorglandschap. Dit is een programma waarvan wij de noodzaak onderschrijven. We vinden het teleurstellend dat de financiële impact van dit programma nog niet beschikbaar is om te vertaald te worden in de begroting, ondanks (ambtelijke) toezeggingen die hierover gedaan zijn. We roepen u daarom op dit alsnog te doen en te verwerken bij de eerstvolgende actualisatie van uw begroting. Hiermee worden immers de potentiële financiële effecten van aanpassingen van het inkoopkader, contractmanagement, toegang, aanbod en de vertaling daarvan in de lokale verordening jeugdhulp, zichtbaar. Verder beoogt de SOJ in 2025 te besparen op jeugdhulpuitgaven, door het uitvoeren van rechtmatigheidsonderzoeken bij zorgaanbieders. Een vervolg hierop in 2026 is afhankelijk van de ervaringen en het resultaat in 2025. Zoals u bekend, juichen wij het uitvoeren van deze rechtmatigheidsonderzoeken toe.

Graag vernemen we welk besparingspotentieel door rechtmatigheidsonderzoeken u vanaf 2026 verwacht. Algemeen Privacy officer: 8. blijf scherp sturen op organisatiekosten De functie van Functionaris Gegevensbescherming en de functie van Privacy Officer dienen volgens de richtlijnen van de Autoriteit Persoonsgegevens gescheiden te worden. Zwijndrecht kan hiermee instemmen, onder de algemene oproep om scherp de organisatiekosten te blijven bezien.

8. Dank voor u instemming. DG&J blijft scherp op het beheersen van de organisatiekosten.

Financiële uitgangspunten: de ontwerpbegroting volgt de uitgangspunten zoals eerder afgesproken, maar de vertaling van de maatregelen op jeugdhulp ontbreekt nog. 9. Uw begroting is uitgewerkt langs de lijnen zoals aangegeven in uw kadernota. Dit betekent dat de gemeentelijke bijdrage is gebaseerd op de begroting 2025 en indexaties zijn toegepast naar 2026. Er wordt uitgegaan van geen verdere groei in het gebruik van de jeugdhulp, maar besparingen zijn ook niet verwerkt. De gemeentelijke bijdrage stijgt tot in totaal € 25.014.000. Dit is inclusief € 60.000 in totaal voor de drie inhoudelijke mutaties: Leerplicht, Suïcidepreventie en Privacy Officer. Onze inhoudelijke zienswijze op deze punten hebben wij u hierboven gemeld.

9. De maatregelen uit het verbeterprogramma zijn inmiddels doorgerekend. Met gemeenten zal afstemming plaatsvinden over verwerking in de begroting en de meerjarenraming.

Nota reactie op uitgebrachte zienswijzen Begroting 2026 GR DG&J 32

Bijlage 1 Aansluiting gemeentelijke bijdrage GGD/LVS en Veilig Thuis

Omschrijving

Structureel/ incidenteel

Begroting 2025 TBC indexatie GAGS (G&M) Uitbreiding OGGZ Uitbreiding VT Jeugd Crisisdienst (onderdeel VT) Uitbreiding financiële functie Aanvullende indexatie JGZ extra indexatie Totaal 2025

S S S I I S S S S

32.171.755 75.000 77.000 143.000 407.872 -118.000 234.000 212.481 424.733 33.627.841

Indexatie 2026 OGGZ/VT 2025 Voorstel VT 2026 Voorstel OGGZ 2026 Voorstel Leerplicht Voorstel Suïcide preventie Voorstel Privacy Officer Totaal gemeentelijke bijdrage 2026

S I I I S S S

1.049.481 -550.872 421.302 145.964 256.284 259.240 115.000 35.324.240

Nota reactie op uitgebrachte zienswijzen Begroting 2026 GR DG&J 33

Bedrag

Datum AB besluit 11-jul-24 11-jul-24 11-jul-24 11-jul-24 11-jul-24 11-jul-24 11-jul-24 11-jul-24 7-nov-24