Verweerschrift onttrekkingsverzoek Voorstraat 39 Buitenpost
Tekst van het document
Me7
LIEBREGTS
E_info@liebregtsleistra.nl W _www.liebregtsleistra.nl
LEISTRA
A
27 _ Willemsplein 6811 KC Arnhem
KvK
65249313
BTW
_NL856037217B01
College van Gedeputeerde Staten van Fryslân t.a.v. Commissie Bezwaar en beroep Postbus 20120 8900 HM Leeuwarden
datum:
11
september 2024
kenmerk: betreft:
LL2022754 Verweerschrift
onttrekkingsverzoek Voorstraat 39 te Buitenpost
Hoogedelgestreng college, Namens het college
burgemeester en wethouders van de gemeente Achtkarspelen (hierna: ‘het college”), waarvoor ik in deze kwestie als raadsvrouw en gemachtigde optreed, reageer ik hierbij op het administratief beroep inzake de weigering om het parkeerterrein aan de Voorstraat aan de openbaarheid te onttrekken. van
In deze zaak staat het verzoek tot onttrekking
openbaar parkeerterrein centraal. Het parkeerterrein is al jaren aanwezig en werd en wordt door diverse groepen gebruikt. Dat het parkeerterrein een openbare weg in de zin van de Wegenwet is, is dan ook nooit onderwerp van discussie geweest. Toen appellanten de openbaarheid van het parkeerterrein wensten te beëindigen, hebben zij daartoe logischerwijs onderhavig onttrekkingsverzoek ingediend. Door de openbaarheid vervult het parkeerterrein immers een verkeersfunctie en daarmee ook een functie voor het algemeen belang, waardoor afsluiting van het parkeerterrein niet mogelijk is zonder eerst het parkeerterrein aan de openbaarheid te onttrekken. van
een
Bestreden besluit
Bij besluit van 21 maart 2024 heeft de gemeenteraad van de gemeente Achtkarspelen (hierna: “de raad”) besloten het onttrekkingsverzoek van appellanten af te wijzen. Appellanten kunnen zich met de afwijzing niet verenigingen en hebben bij uw college administratief beroep ingesteld. Grotendeels zijn de gronden van beroep gelijk gebleven aan de gronden ingediend tegen het aanvankelijke besluit van 12 oktober 2023. In dit verweer, dat het college namens de raad voert, wordt toegelicht dat en waarom deze gronden niet tot herziening van het bestreden besluit leiden. De raad is in redelijkheid tot de conclusie kunnen komen dat de belangen voor het openbaar houden van het parkeerterrein zwaarder wegen dan de belangen voor het onttrekken van het parkeerterrein.
(geanoimsrd)
FEITEN EN OMSTANDIGHEDEN
Situatieomschrijving Het onderhavige parkeerterrein bevindt zich achter het pand aan de Voorstraat 39 te Buitenpost (hierna: het pand). Kadastraal staat dit perceel bekend als nummer 3379, sectie A kadastrale gemeente Buitenpost. Hieronder is het kadastrale perceel blauw gearceerd. Met een rode pijl is het parkeerterrein aangeduid.
Perceel:
BTPOO-A-3379
Afbeelding 1: aanduiding kadastraal perceel (Bron: kadastralekaart.com)
Op hetzelfde kadastrale perceel als het parkeerterrein, bevindt zich een pand. Het pand heeft door de jaren heen verschillende horeca gerelateerde bestemmingen gehad onder meer een restaurant en discotheek hebben in het pand gehuisd. Uit de als bijlage 1 overgelegde akte blijkt dat het pand in ieder geval sinds 1982 een horeca bestemming heeft gehad. -
______N
april 2019 is het perceel voor % eigendom van (geanonimiseerd) voor % eigendom van De eigenaren hebben een einde gemaakt aan de horeca gerelateerde (geanonimiseerd) RN in bestemmingen en het pand meerdere appartementen gerealiseerd. Sinds 11
Als afbeelding 2 wordt hieronder
een
uitsnede van het vigerende omgevingsplan
‘Bestemmingsplan
Buitenpost Centrum’ weergegeven. De rode pijl duidt het parkeerterrein aan. Ter plaatse van het parkeerterrein geldt de enkelbestemming ‘Verkeer Verblijfsgebied', en ter plaatse van het pand geldt —
—
de enkelbestemming ‘Centrum’.
Afbeelding 2: uitsnede vigerende bestemmingsplan (Bron: Ruimtelijkeplannen. nl)
5.
Als afbeelding 3 is een recente foto van de ingang van het parkeerterrein weergegeven. Hierop is te zien dat het parkeerterrein openbaar toegankelijk is en rechts naast de ingang een verkeersbord aanwezig is. Dit bord heeft op grond van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 de aanduiding E4; ‘Parkeergelegenheid’.
Afbeelding 3: ingang parkeerterrein 2024 (Bron: Cyclomedia. nl)
3
6.
Het
parkeerterrein is in het verleden nooit afgesloten geweest en de situatie zoals onder randnummer 5 omschreven is vroeger ook niet anders geweest. Als afbeelding 4 is een foto uit 2006 weergegeven die deze stelling ondersteunt. Ook daarop is een openbaar toegankelijk parkeerterrein te zien met rechts naast de ingang een verkeersbord ‘Parkeergelegenheid’. -
-
Afbeelding 4: ingang parkeerterrein 2006 (Bron: Cyclomedia.nl) Huurovereenkomst 7.
Tussen de gemeente
huidige eigenaren bestaat een huurovereenkomst met betrekking tot het parkeerterrein waarin onder meer staat vermeld dat de gemeente voor eigen rekening het parkeerterrein en
de
onderhoud. 8.
Bij de huurovereenkomst is een brief uit 27 april 1993 gevoegd van de gemeente aan de toenmalige Uit de brief volgt dat dat in 1969 (geanonimiseerd) verhuurster: toenmalige eigenaar van het pand, de gemeente heeft benaderd met het voorstel om op het terrein achter het pand een openbaar parkeerterrein te realiseren. Dat voorstel heeft uiteindelijk geresulteerd in een
A
(geanonimiseerd)
huurovereenkomst tussen de gemeente 9.
Nadat
en
is geworden (geanonimiseerd) eneen angepaste huurovereenkomst
(geanonimiseerd)
van
het pand
en
parkeerterrein, heeft de gemeente aan haar
voorgelegd. Deze aangepaste huurovereenkomst is door | (geanonimiseerd) (geanonimise rd) p 16 oktober 1992 getekend (bijlage 2). Nb. Deze huurovereenkomst uit 1992 is bij de
eigenaar: EE (geanonimiseerd)
aankoop van het perceel door de huidige eigenaren overgenomen van de vorige
breekt immers geen huur.
10.
In de huurovereenkomst uit 1992 is onder 3.
meer
bepaald
dat:
_ “Huurder is verplicht het gehuurde gedurende de gehele huurtijd tot parkeerterrein te bestemmen en als zodanig te handhaven.
4.
_De kosten en
5.
van
riolering, zijn
onderhoud voor
van
rekening
de
verharding en beplanting op en in het gehuurde, inclusief die van de (straat)-verlichting
van
huurder.
_De verhuurster is gerechtigd, met inachtneming
van
een
opzegtermijn van zes (6) maanden,
deze huurovereenkomst op te
zeggen, onder de volgende voorwaarden: a. __de opzegging dient schriftelijk plaats te vinden. b.
_ verhuurster moet in redelijkheid kunnen aantonen dat de opzegging om voor hem bedrijfstechnische redenen noodzakelijk is.
c.
_ verhuurster moet een bedrag aan de gemeente hebben betaald overeenkomstig het bepaalde in voorwaarde Zes.
Verzoek tot onttrekking 1.
Kort
pand heeft de gemeente een brief ontvangen van één van de huidige eigenaren: (geanonimiseerd) (hierna: (geanonimiseerd) B. In opdracht van Mi (geanonimiseerd) e gemeente op n brief gestuurd over het gebruik van het parkeerterrein door bewoners van de appartementen in het pand. na
de realisatie van de appartementen
(geanonimiseerd)
rard
(geanonimiseerd) 12.
in het
mm
Bij voornoemde brief van 22 januari 2021 het onttrekkingsverzoek erkent en bevestigt (geanonimiseerd) de openbaarheid van het parkeerterrein, maar verzoekt de gemeente vervolgens grofweg: (1) mee te werken aan de beëindiging van de huurovereenkomst uit 1992 en (2) te bewerkstelligen dat het huidige parkeerterrein aan de openbaarheid wordt onttrokken. —
13. Inmiddels heeft de raad
-
bij bestreden besluit van 21 maart 2024 het verzoek beoordeeld en besloten
deze af te wijzen.
BEOORDELING
14.
ONTTREKKINGSVERZOEK
Beslissingsruimte raad De Wegenwet voorziet in de mogelijkheid om wegen die openbaar zijn geworden weer aan de openbaarheid te onttrekken. Een weg houdt daarmee volgens artikel 7 Wegenwet op openbaar te zijn. Het onttrekken aan de openbaarheid kan door een raadsbesluit, aldus artikel 9 Wegenwet: “Een weg, niet behoorende tot de in artikel 8 bedoelde, kan aan het openbaar verkeer worden onttrokken besluit van den raad der gemeente, waarin de weg is gelegen.”
15.
De raad kan op grond
van
openbaarheid. Op grond ook
een
bij een
artikel 9 Wegenwet
van
artikel 11
zelfstandig besluiten tot onttrekking van een weg aan de Wegenwet kan een belanghebbende (zoals appellanten) daartoe
verzoek doen: “leder belanghebbende
gemeente,
bij een weg, niet behoorende tot de in artikel 8 bedoelde, heeft het recht aan den raad der waarin de weg is gelegen ten opzichte van dien weg toepassing van artikel 9 te verzoeken.”
16.
Op de voorbereiding van een beslissing op een verzoek tot onttrekking aan de openbaarheid is ingevolge artikel 11 lid 2 Wegenwet afdeling 3.4 van de Awb (de uniforme openbare voorbereidingsprocedure) van toepassing. Indien de raad het verzoek afwijst, staat voor de verzoeker ingevolge artikel 11 lid 3 Wegenwet rechtstreeks beroep bij Gedeputeerde Staten open. „
Zoals
blijkt uit vaste rechtspraak, komt de raad ten aanzien van de beslissing op een verzoek tot onttrekking aan de openbaarheid een ruime mate van beslissingsruimte toe. Dit volgt bijvoorbeeld ook uit de Afdelingsuitspraak van 22 december 2010 (ECLI:NL:RVS:2010:B08330): ‘2.5. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen
(geanonimiseerd) beoordelen
aan
(onder meer in de uitspraak van 3 februari 2010 in zaak nr.
) is de in artikel 9, eerste lid, van de Wegenwet neergelegde bevoegdheid discretionair van aard. Het omt ter zake een ruime mate van beleidsvrijheid toe. De rechter dient de aanwending daarvan te de hand
van
de maatstaf of er strijd is geweest met wettelijke voorschriften dan wel of de betrokken
belangen op zodanig onevenwichtige wijze zijn afgewogen, dat niet in redelijkheid tot afwijzing van het verzoek tot onttrekking kon worden overgegaan. Met de openbare toegankelijkheid van wegen is in beginsel het algemeen belang gediend. Om aan zwaarwegende particuliere belangen tegemoet te komen kan een weg aan het openbaar verkeer worden onttrokken.
„
„
In bovenstaande
uitspraak overwoog de Afdeling aldus dat de raad bij de beslissing op een verzoek tot onttrekking aan de openbaarheid een ruime mate van beslissingsruimte toekomt: ‘De rechter dient de aanwending daarvan te beoordelen aan de hand van de maatstaf of er strijd is geweest met wettelijke voorschriften dan wel of de betrokken belangen op zodanig onevenwichtige wijze zijn afgewogen, dat niet in redelijkheid tot afwijzing van het verzoek tot onttrekking kon worden overgegaan.” Daarbij wordt door de Afdeling overwogen: ‘Met de openbare toegankelijkheid van wegen is in beginsel het algemeen belang gediend. Om aan zwaarwegende particuliere belangen tegemoet te komen kan een weg aan het openbaar verkeer worden onttrokken.”
20.
Uit
rechtsoverweging 2.5.1 van dezelfde uitspraak volgt dat indien sprake is van een zwaarwegend particulier belang, daarmee nog niet is gegeven dat een weg aan de openbaarheid moet worden onttrokken: ‘In het besluit op administratief beroep heeft het college erkend dat de belangen van [appellant] dienen te worden aangemerkt als zwaarwegende particuliere belangen. Dat deze belangen zwaarwegend zijn, betekent echter niet dat ze dienen te prevaleren boven het algemeen belang bij openbaarheid van de steeg.”
21.
Kortom, de uiteindelijke vraag is aldus of de raad
algemene belang bij openbaarheid van een weg in redelijkheid prevaleren belangen van appellanten. Daarbij wordt benadrukt dat met de openbare toegankelijkheid van wegen het algemene belang is gediend, dat de raad een ruime mate van beslissingsruimte heeft en dat uit vaste Afdelingsjurisprudentie volgt dat zelfs indien sprake is van een zwaarwegend particulier belang, dit alsnog niet betekent dat een weg aan de openbaarheid moet worden onttrokken. heeft kunnen laten
22.
het
boven de
Algemene verkeersfunctie parkeerterrein Gezien de ligging heeft het parkeerterrein een functie voor meerdere groepen gebruikers. Meer specifiek zijn dit bewoners en bezoekers van de aangrenzende appartementen, buurtbewoners,
bezoekers van buurtbewoners bezoekers van de dierenarts (direct tegenover) bezoekers van de 3M pizzeria (schuin tegenover) bezoekers van winkels in het dichtbijgelegen centrumgebied en personeel van de gemeente Achtkarspelen. Daarnaast gebruiken de bewoners aan de Schoolstraat het parkeerterrein als ontsluiting van hun erf. ,
,
,
23. Dat de buurt veel gebruik maakt van het openbare parkeerterrein wordt ook verder onderbouwd met de ingekomen zienswijzen. Naar aanleiding van het voorgenomen besluit zijn vier zienswijzen binnengekomen. Drie van de vier zienswijzen onderschreven het voorgenomen besluit en toonden de (verkeers)functie van het parkeerterrein temeer aan. De zienswijze die dat niet deed was van de hand van appellanten. ,
24. Verder wordt gewezen op een tweetal brieven van buurtbewoners die bij de gemeente zijn binnengekomen toen het parkeerterrein tijdelijk moeilijk begaanbaar was (bijlage 4a en 4b bij het bestreden besluit). Ook hieruit volgt een beeld van veelvuldig gebruik. 25. In aanvulling op de diverse signalen die de gemeente ontving vanuit de buurt heeft de gemeente zelf een parkeerbezettingsonderzoek uitgevoerd. In dit drie maanden durende onderzoek zijn gemeentelijke ambtenaren op verschillende tijdstippen bij het parkeerterrein langs geweest en hebben hun bevindingen in een onder ambtseed opgemaakt verslag vastgelegd (bijlage 3a en 3b bij het bestreden besluit). ,
26. De verkeersfunctie van het parkeerterrein wordt niet alleen onderbouwd door het gebruik wat van het parkeerterrein wordt gemaakt maar volgt ook uit het feit dat er enige jaren geleden een parkeerverbod is ingesteld op de Stationsstraat vanwege klachten over de verkeersveiligheid. Daardoor is het parkeerterrein nog belangrijker geworden voor het algemene verkeer. ,
27. Tot slot vormt de huurovereenkomst een belangrijke aanwijzing dat het parkeerterrein al vanaf de realisatie een algemene verkeersfunctie heeft en daar ook behoefte aan bestond. 28. Kortom van het openbare parkeerterrein werd en wordt gebruik gemaakt waardoor het parkeerterrein een feitelijke functie heeft voor het openbaar verkeer en het algemeen belang bij openbaarheid is gediend. ,
,
Bestreden besluit 29. Rekening houdend met de ruime mate van beslissingsruimte de verkeersfunctie van het parkeerterrein en de belangen van appellanten is de raad in het bestreden besluit tot het oordeel gekomen dat er geen zwaarwegende belangen aanwezig zijn die noodzaken tot het inwilligen van het onttrekkingsverzoek. ,
30. Appellanten kunnen zich met bovenstaand oordeel niet verenigingen omdat volgens hen: (i) het parkeerterrein geen ‘’weg’’ is in de zin van de Wegenwet omdat deze niet het karakter bezit van een doorgaand pad; dan wel omdat (ii) sprake is van een evidente privaatrechtelijke belemmering omdat privaatrecht wordt doorkruist door publiekrecht; dan wel omdat (iii) sprake is van strijd met het motiveringsbeginsel en de redelijkheid en billijkheid. ,
7
31. Hierna wordt toegelicht dat en waarom bovenstaande niet kan leiden tot herziening van het bestreden besluit.
III.
GRONDEN VAN BEROEP
(i) Openbaarheid parkeerterrein 32. Appellanten lamanten stellen dat het parkeerterrein geen ‘weg’ is in de zin van de Wegenwet omdat deze niet het karakter bezit van een doorgaand pad. Het college volgt deze stelling niet en merkt hierbij het volgende op. ,
33. Een verkeersbaan is een ‘weg’ in de zin van de Wegenwet wanneer deze bijdraagt aan de afwikkeling van het openbare verkeer. Het is vaste Afdelingsjurisprudentie dat ook een parkeerterrein een dusdanige functie vervult en aldus bijdraagt aan de afwikkeling van het openbare verkeer zoals bijvoorbeeld het geval was in de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (hierna: ‘de Afdeling’) van 28 augustus 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:2917). ,
34. In deze uitspraak kwam de Afdeling tot de conclusie dat het parkeerterrein een ‘weg’ in de zin van de Wegenwet was. Daarbij acht de Afdeling het relevant dat bij het parkeerterrein sinds 1967 een gymzaal aanwezig was en sinds 1985 een tandartsenpraktijk. Het parkeerterrein was sindsdien mede gebruikt om auto’s van bezoekers te parkeren. De Afdeling vond daarom dat het parkeerterrein bijdroeg aan de afwikkeling van het openbare verkeer en een ‘weg’ was in de zin van de Wegenwet. Door voldoende tijdsverloop was het parkeerterrein een openbaar parkeerterrein in de zin van de Wegenwet geworden. 35. Verder wijst het college op de uitspraken van de Hoge Raad van 7 april 2000 (ECLI:NL:PHR:2000:AA5401) en de Afdeling van 3 februari 2010 (ECLI:NL:RVS:2010:BL1829) waaruit ook blijkt dat een parkeerterrein wel degelijk een ‘weg’ in de zin van de Wegenwet kan zijn. 36. In dit geval heeft het pand naast het parkeerterrein door de jaren heen verschillende horeca gerelateerde bestemmingen gehad. Uit de als bijlage 1 overgelegde akte blijkt dat het pand in ieder geval sinds 1982 een horeca bestemming heeft gehad. In 2019 – meer dan 30 jaar later - is hier een einde aan gemaakt en hebben de huidige eigenaren appartementen in het pand gerealiseerd. 37. Het college meent dat uit het huidige gebruik voldoende volgt dat het parkeerterrein bijdraagt aan de afwikkeling van het openbare verkeer.
Als naar het verleden wordt gekeken dan blijkt de functie van het parkeerterrein voor het openbare verkeer des te duidelijker. Het pand heeft immers jarenlang – in ieder geval langer dan 30 jaar – een openbare horecabestemming gehad. Het parkeerterrein werd toen die tijd logischerwijs ook gebruikt door de bezoekers daarvan. ,
38. Aangezien het parkeerterrein destijds al kwalificeerde als ‘weg’ in de zin van de Wegenwet is deze door verloop van tijd ook een openbare weg in de zin van de Wegenwet geworden. ,
8
39. Tot slot benadrukt het college dat de gemeente sinds jaar en dag het parkeerterrein onderhoudt (zie de huurovereenkomst) waardoor het parkeerterrein in ieder geval vanaf 1 januari 2003 een openbare weg in de zin van de Wegenwet is geworden. ,
40. Kortom gezien het gebruik dat van het parkeerterrein werd en wordt gemaakt draagt het parkeerterrein wel degelijk bij aan de afwikkeling van het openbare verkeer. Het parkeerterrein is nooit exclusief in gebruik geweest en ook na de realisatie van de appartementen is dat nog steeds niet het geval. Bovendien is het parkeerterrein altijd door de gemeente onderhouden. Op grond van voorgaande is de raad dan ook in redelijkheid tot de conclusie kunnen komen dat het parkeerterrein een ‘weg’ is in de zin van de Wegenwet en was de raad aldus bevoegd tot het nemen van het bestreden besluit. ,
,
,
(ii) Evidente privaatrechtelijke belemmering 41. Verder stellen appellanten dat het bestreden besluit geen stand kan houden wegens een evidente privaatrechtelijke belemmering. Ter onderbouwing van hun standpunt voeren appellanten de volgende onderbouwing aan: ‘’De huurovereenkomst is namens appellanten opgezegd (…) waarna verweerder op grond van het publiekrecht heeft geweigerd het onderhavige parkeerterrein in gebruik terug te geven aan de eigenaren. Daarmee staat de privaatrechtelijke belemmering in de weg aan het bestreden publiekrechtelijke besluit. ’’
42. Volgens appellanten is sprake van een evidente privaatrechtelijke belemmering omdat de huuropzegging door de afwijzing van het onttrekkingsverzoek zonder gevolg zou blijven en de afwijzing daarmee het privaatrecht zou doorkruisen. Het college meent dat hiermee niet kan worden betoogd dat sprake is van een evidente privaatrechtelijke belemmering en wel om de volgende redenen. ,
,
,
43. Ten eerste gaan appellanten voorbij aan het feit dat bij de opzegging van de huurovereenkomst civielrechtelijk de nodige vraagtekens te zetten zijn. 44. In de huurovereenkomst zijn de opzeggingsvoorwaarden genoemd. Het college vraagt vooral uw aandacht voor voorwaarde 5b. Voorwaarde 5b stelt dat opzegging mogelijk is als: ‘’b. verhuurster moet in redelijkheid kunnen aantonen dat de opzegging om voor hem bedrijfstechnische redenen noodzakelijk is. ’’
45. Uit niets blijkt dat en waarom opzegging voor appellanten om bedrijfstechnische redenen noodzakelijk is. Voor zover appellanten in dit kader wederom wijzen op de wenselijkheid om over een tuin en eigen parkeerplek te beschikken benadrukt het college dat dit geen bedrijfstechnische redenen betreft. ,
46. Zelfs indien met het oog op de redelijkheid en billijkheid kan worden betoogd dat het beschikken over een tuin en eigen parkeerplek gelijkgesteld moet worden aan bedrijfstechnische redenen dan nog is niet gezegd dat deze redenen dermate zwaarwegend zijn waardoor opzegging noodzakelijk is. Appellanten gaat er aldus te eenvoudig vanuit dat onder deze omstandigheden civielrechtelijke opzegging van de huurovereenkomst een gegeven is. ,
9
47.
Ten tweede is volgens het college
simpelweg geen sprake van een evidente privaatrechtelijke belemmering. Er is immers pas sprake van een evidente privaatrechtelijke belemmering als de voorgenomen (publiekrechtelijke) activiteit niet kan worden uitgevoerd vanwege een privaatrechtelijke belemmering.
48.
De
49.
Ten derde
stelling van appellanten dat afwijzing van het onttrekkingsverzoek niet mogelijk is omdat anders de opzegging privaatrechtelijk zonder gevolg zou blijven, leidt volgens het college niet tot de conclusie dat daarmee een evidente privaatrechtelijke belemmering in de weg aan het bestreden besluit zou staan. zou
doorkruising 50.
het
van
volgen van bovenstaande stelling van appellanten zelfs leiden tot een onrechtmatigde
de Wegenwet.
Zoals
toegelicht onder randnummer 35 e.v. is het parkeerterrein openbaar in de zin van de Wegenwet. een inbreuk op hun privaatrechtelijk eigendomsrecht moeten dulden en het parkeerterrein niet mogen afsluiten. De eigenaar heeft dan immers een ‘duldplicht’. Deze plicht wordt omschreven in artikel 14 van de Wegenwet en luidt als volgt: Dat betekent dat de eigenaren
“Behoudens de beperkingen in het gebruik, als bedoeld in artikel 6 en behoudens het bepaalde hebben de rechthebbende op en de onderhoudsplichtige
51.
De
52.
Het opzeggen
van
een
weg alle verkeer
over
bij het volgend lid,
den weg te dulden.”
duldplicht houdt alleen op te bestaan, als ook de openbaarheid in de zin van de Wegenwet op houdt te bestaan. De openbaarheid kan alleen worden opgeheven door het onttrekken aan de openbaarheid middels een raadsbesluit of een langdurige afsluiting van dertig jaar waartegen de gemeente niet handhavend optreedt (artikel 7 Wegenwet).
gevolg van
het
van
hebben. De
huurovereenkomst kan de openbaarheid op grond van de Wegenwet niet tot opzegging van de huurovereenkomst staat immers geheel los van de openbaarheid
een
parkeerterrein,
(geanonimise rd) ol
het
onttrekkingsverzoek zelf ook benoemt.
(iv)
Motiveringsbeginsel en de redelijkheid en billijkheid appellanten dat het besluit in strijd met het motiveringsbeginsel en de redelijkheid en billijkheid is genomen. Ook deze grond kan volgens het college niet tot herziening leiden.
53.
Tot slot stellen
54.
In dit geval heeft de raad besloten het verzoek tot onttrekking
geheel af te wijzen. Vooropgesteld benadrukt het college wederom dat de raad als bevoegd gezag een ruime mate van beslissingsruimte toekomt en dat in beginsel het algemeen belang is gediend bij openbaarheid van het parkeerterrein.
59.
Het bestreden besluit is voorzien
uitgebreide motivering waarin achtereenvolgens wordt parkeerterrein een openbaar parkeerterrein in de zin van de Wegenwet is, welke belangen zijn gediend bij openbaarheid van het parkeerterrein, welke belangen zijn gediend bij onopenbaarheid van het parkeerterrein én hoe al deze belangen door de raad zijn afgewogen. Hiermee voorziet de raad de afwijzing van een voldoende kenbare, logische en juiste motivatie. onderbouwd dat en
56.
In dit kader
waarom
van
een
het
vraagt het college in het bijzonder uw aandacht voor het uitgevoerde
parkeerbezettingsonderzoek.
Zoals in het bestreden besluit overwogen,
is volgens de raad geen
sprake
10
van dringende redenen
die dienen te leiden tot toekenning van het verzoek. Evengoed is het algemeen belang afgewogen. De mate waarin daarin onderzoek mag worden gevergd is mede afhankelijk van de dringende redenen die door verzoekers worden aangevoerd. Pas als er daadwerkelijk onderbouwde dringende redenen worden aangevoerd ligt het voor de hand dat het bevoegd gezag het algemeen belang onderbouwt met bijvoorbeeld een parkeeronderzoek. Dit zou er immers anders toe leiden dat het bevoegd gezag bij ieder niet onderbouwd onttrekkingsverzoek grote financiële kosten dient te maken. 57. Geheel ten overvloede is er echter alsnog voor gekozen een parkeeronderzoek uit te voeren. Het beeld dat daaruit naar voren kwam komt overeen met het beeld dat de raad al had van het gebruik van het parkeerterrein. Hierdoor werd de raad gesterkt in de overtuiging dat het parkeerterrein een bepaalde (parkeer)behoefte vervult. Met betrekking tot de parkeerbehoefte wordt specifiek nog het volgende opgemerkt. ,
58. Op basis van de parkeernorm voor zes appartementen kan gesteld worden dat er minimaal acht parkeervakken nodig zijn voor ‘eigen’ gebruik. (13 p. p. per appartement | GVVP Achtkarspelen). De parkeerbezetting is gedurende meerdere momenten bijgehouden en op nagenoeg al deze momenten had het parkeerterrein een hogere bezetting dan de acht benodigde parkeervakken voor eigen gebruik. Hiermee is aangetoond dat het parkeerterrein voorziet in een algemene parkeerbehoefte en daarmee het algemeen belang dient. ,
59. Appellanten kunnen zich met het bestreden besluit niet verenigen en wijzen op de belangen gediend bij onopenbaarheid. Volgens hen zijn die belangen dermate zwaarwegend dat de belangenafweging geen andere uitkomst kan hebben dan dat het onttrekkingsverzoek moet worden toegewezen. Zoals hierboven toegelicht volgt de raad deze conclusie niet. Wat hem betreft ontbreken dringende redenen en verzet het algemeen belang zich tegen toewijzing. Dat de raad in redelijkheid tot deze conclusie had kunnen komen wordt des te duidelijker wanneer verder wordt ingezoomd op de gestelde belangen van appellanten tegen openbaarheid van het parkeerterrein. Kortweg komen deze neer op het kunnen realiseren van een exclusieve parkeergelegenheid en een tuin. ,
,
,
Exclusieve parkeergelegenheid 60. Appellanten stellen dat het parkeerterrein aan de openbaarheid dient te worden onttrokken zodat de bewoners van de appartementen voortaan over een eigen parkeergelegenheid beschikken. De raad heeft hierin rekening houdend met de belangen die gediend zijn met openbaarheid geen zwaarwegend belang gezien die noodzaakt tot het inwilligen van het onttrekkingsverzoek. Zoals toegelicht heeft de raad dit volgens het college in alle redelijkheid zo kunnen en mogen besluiten en benadrukt daarbij het volgende. ,
,
61. Ten eerste bestaat er simpelweg geen recht op het hebben van een eigen parkeerplaats. Het is zelfs gebruikelijk dat bewoners van appartementen in de bebouwde kom niet over een eigen parkeerplaats beschikken en bijvoorbeeld langs de weg dienen te parkeren. Daarbij dient niet vergeten te worden dat in onderhavig geval de bewoners dan wel geen exclusieve parkeerplaats hebben maar zij wel beschikken over een ruim parkeerterrein met 20 plaatsen pal voor de deur. Daarmee is hun parkeersituatie al beter dan van veel andere appartement bewoners. Het college erkent dat het wenselijk kan zijn om te ,
11
beschikken over een eigen parkeerplaats maar dit persoonlijke belang maakt niet dat in dit geval het algemene belang aan de kant geschoven dient te worden. ,
62. Ten tweede blijkt uit de wens van appellanten om exclusieve parkeerplaatsen te realiseren dat het parkeerterrein kennelijk veel gebruikt wordt. Het college meent dat hiermee juist de redelijkheid van het bestreden besluit en de afweging die de raad heeft gemaakt verder onderbouwd wordt. Dit laat immers zien dat het openbare verkeer en daarmee het algemeen belang gebaat is bij openbaarheid van het parkeerterrein. ,
,
,
63. Ten derde benadrukt het college dat de raad wel degelijk rekening heeft gehouden met de parkeerbehoefte zoals ook blijkt uit het parkeeronderzoek. De raad heeft rekening gehouden met het gebruik dat van het parkeerterrein wordt gemaakt waarbij zij ook de parkeersituatie op de Stationsstraat heeft betrokken en heeft mede op grond daarvan geconcludeerd niet aan het onttrekkingsverzoek mee te werken. ,
,
,
64. Ten vierde benoemt het college dat appellanten zelf geen berekening aan hun stellingen ten grondslag leggen. De stelling van appellanten dat de parkeercapaciteit zou zijn toegenomen betekent bijvoorbeeld ook niet direct dat de parkeerdruk in het gebied is afgenomen. Appellanten laten na dit verder te onderbouwen. ,
65. Ten vijfde herhaalt het college dat er de nodige vraagtekens bij de mogelijkheid tot opzegging van de huurovereenkomst kunnen worden gezet waardoor het überhaupt de vraag is in hoeverre het beschikken over een eigen parkeerplaats een reëel belang is. ,
66. Kortom de wens om een eigen parkeerplaats te hebben leidt er in dit geval niet toe dat er een dringende reden zou bestaan om tot onttrekking over te gaan. De raad kon op redelijke gronden tot dit oordeel komen. Dat en waarom hetzelfde geldt ten aanzien van de wens van appellanten om tuinen te kunnen realiseren blijkt uit onderstaande. ,
,
Realisatie tuinen 67. Appellanten stellen verder dat het parkeerterrein aan de openbaarheid dient te worden onttrokken zodat de bewoners van de appartementen voortaan over een eigen tuin kunnen beschikken. De raad heeft ook hierin rekening houdend met de belangen die gediend zijn met openbaarheid geen zwaarwegend belang gezien die noodzaakt tot het inwilligen van het onttrekkingsverzoek. Volgens het college heeft de raad dit in alle redelijkheid zo kunnen en mogen besluiten. ,
,
68. Ten eerste is het simpelweg niet mogelijk voor appellanten om na eventuele onttrekking ter plaatse een tuin te realiseren. Het gehele parkeerterrein heeft immers op grond van het bestemmingsplan de bestemming ‘Verkeer – Verblijfsgebied’. Het gebruik van het parkeerterrein voor andere dan verkeersdoeleinden is daardoor in strijd met het bestemmingsplan en niet mogelijk. 69. Ten tweede benadrukt het college ook ten aanzien van dit belang dat het hebben van een tuin geen recht is. Dit persoonlijke belang leidt er niet toe dat de raad het algemeen belang dient los te laten.
12
70. Ten derde is de door appellanten indirecte bevestiging dat het parkeerterrein veel wordt gebruikt een argument die ertoe leidt dat het inwilligen van het onttrekkingsverzoek door de raad juist in strijd zou zijn met de Wegenwet. Dat zou immers betekenen dat de raad dient mee te werken aan het opofferen van veelgebruikte openbare parkeerplaatsen zodat bewoners daar een tuin zouden kunnen realiseren. Voorgaande maakt de conclusie van de raad om het algemeen belang te laten prevaleren boven het hebben van een tuin des te redelijker. ,
71. Ten vierde herhaalt het college dat er de nodige vraagtekens bij de mogelijkheid tot opzegging van de huurovereenkomst kunnen worden gezet waardoor het wederom überhaupt de vraag is in hoeverre het hebben van een tuin een reëel belang is. ,
72. Ten vijfde ziet het college niet in waarom appellanten het parkeerterrein nodig hebben voor de realisatie van de tuinen. Op het perceel lijkt immers naast het pand (hieronder aangegeven) ook voldoende ruimte daarvoor te zijn.
Afbeelding 5: aanduiding potentiële ruimte tuinen (Bron: kadastralekaart. com)
73. Kortom het bestreden besluit is voorzien van een deugdelijke motivering. De raad heeft de belangen van appellanten kenbaar en juist afgewogen tegen het algemeen belang dat gediend is bij openbaarheid van het parkeerterrein. Daarbij heeft zij doorslaggevende betekenis toegekend aan het algemeen belang mede omdat het parkeerterrein een feitelijke functie heeft voor het openbare verkeer. Hiermee voorziet de raad de afwijzing van een voldoende kenbare logische en juiste motivatie. Tot slot licht het college hieronder nader toe dat en waarom de huurovereenkomst aan voorgaande niets af doet. ,
,
,
Huurovereenkomst 74. Door appellanten is gesteld dat de huurovereenkomst ertoe leidt dat de raad alleen daarom het onttrekkingsverzoek diende toe te wijzen. Nu de raad het verzoek heeft afgewezen is volgens appellanten sprake van ‘een publiekrechtelijk trucje’ om ‘de argeloze burger in feite 540 m2 grond te ontnemen en zelf om niet te verwerven’. Het college weerspreekt dat de bevoegdheid op grond van de Wegenwet oneigenlijk is gebruikt en benoemt het volgende. ,
13
75. Uit de Wegenwet volgt expliciet dat een rechthebbende op een weg alle verkeer over de weg heeft te dulden. Uit de Wegenwet volgt wanneer deze duldplicht ophoudt te bestaan: het eindigen van een huurovereenkomst is er daar niet één van. 76. Appellanten hebben een onttrekkingsverzoek ingediend op grond van de Wegenwet en deze dient te worden beoordeeld in lijn met de Wegenwet. Na de aanleg van het parkeerterrein is deze geheel los van de huurovereenkomst openbaar geworden doordat deze jarenlang voor iedereen toegankelijk is geweest en door de gemeente is onderhouden. Openbaarheid had eenvoudig voorkomen kunnen worden door het plaatsen van bordjes met opschriften als ‘eigen weg'. Nu dit is nagelaten is de openbaarheid vast komen te staan en de Wegenwet van toepassing geworden. ,
,
,
,
77. Verder wijst het college erop dat uit de akte van levering volgt dat appellanten het pand hebben gekocht als beleggingspand op basis van het uitgangspunt ‘’as is where is’’. Appellanten zijn commerciële partijen die bovendien niets verliezen door de openbare status van het parkeerterrein. In andere woorden: hun eigendom wordt door de weigering niet minder waard het wordt slechts niet meer waard. Het Wegenwettelijke stelsel werkt tegenover appellanten op dezelfde manier als tegenover bijvoorbeeld de particuliere wegeigenaar die wegen op zijn eigendom openbaar toegankelijk moet houden. ,
,
78. De gemeente heeft overigens geen bezwaar tegen het beëindigen van de huurovereenkomst. Voor de gemeente is het namelijk het belangrijkste dat de openbare toegankelijkheid van het parkeerterrein gewaarborgd blijft. Gezien de openbare status van het parkeerterrein op grond van de Wegenwet is daarvoor het voortbestaan van de huurovereenkomst niet noodzakelijk. ,
79. Verder wordt het algemeen belang ook niet ingekaderd door de huurovereenkomst. De huurovereenkomst is immers gesloten in 1992. Destijds viel het algemeen belang nog niet in te kaderen omdat het toen nog geen openbaar parkeerterrein in de zin van de Wegenwet was. Pas op een later moment is het parkeerterrein openbaar geworden. Ten tijde van het afsluiten van de huurovereenkomst was er nog een civiele mogelijkheid tot opzegging en afsluiting door het openbaar worden is dat inmiddels publiekrechtelijk gewaarborgd. Daarvoor geldt het publiekrechtelijke kader die op geen enkele wijze wordt ingevuld door de voorafgaand daaraan opgestelde huurovereenkomst. ,
80. Voor zover appellanten menen dat het hanteren van de opzegvoorwaarden zoals in de huurovereenkomst destijds door partijen afgesproken leidt tot een onevenredige inbreuk op hun belang merkt het college op dat appellanten dit bij de civiele rechter naar voren kunnen brengen. Onderhavige onttrekkingsprocedure is daarvoor niet de aangewezen plek. ,
,
,
81. Afsluitend merkt het college op dat het afwijzen van een onttrekkingsverzoek met betrekking tot een openbaar parkeerterrein waarvan appellanten de huur wensen op te zeggen ook niet in strijd is met de civielrechtelijke uitgangspunten van de redelijkheid en billijkheid. Het onttrekkingsverzoek dient los van de huurovereenkomst te worden gezien. De discussie omtrent het al dan niet voortbestaan van de huurovereenkomst kan wederom bij de civiele rechter gevoerd worden. ,
14
CONCLUSIE Het is vaste
Afdelingsrechtspraak dat ook een parkeerterrein bijdraagt aan de afwikkeling van het openbare ‘weg’ in de zin van de Wegenwet. De jarenlange openbare toegankelijkheid van het parkeerterrein wordt door appellanten niet betwist, waardoor de raad terecht tot de conclusie kon komen dat het parkeerterrein een openbaar parkeerterrein is in de zin van de Wegenwet. verkeer en daarom kwalificeert als
De
gevolgen van toepasselijkheid van de Wegenwet zijn inderdaad verstrekkend, en dit is in het onderhavige geval niet anders, mede omdat met de openbare toegankelijkheid van wegen het algemeen belang is gediend. Bij het beslissen op een onttrekkingsverzoek heeft het bevoegd gezag een ruime mate van beslissingsruimte. Het bevoegd gezag kan tot onttrekking overgaan indien: 1) daarvoor dringende redenen bestaan en 2) het algemeen belang zich daar niet tegen verzet. In onderhavig
geval is volgens de raad geen sprake van dringende redenen. Evengoed is het algemeen belang inzichtelijk gemaakt én afgewogen tegen alle andere bij het besluit betrokken belangen. De raad heeft de relevante belangen niet op een zodanig onevenwichtige wijze afgewogen waardoor de raad niet in redelijkheid tot weigering van de gevraagde onttrekking kon overgaan. Gezien het bovenstaande wordt
besluit in stand te laten.
uw
college verzocht om het beroep ongegrond te verklaren en het bestreden uw college verzocht tot afwijzing van het verzoek om vergoeding van de
Daarbij wordt
proceskosten. Hoogachtend,
(geanonimiseerd) Advocaat
BIJLAGEN
Bijlage 1: koopakte d.d. 20 december 1982 Bijlage 2: huurovereenkomst d.d. 16 oktober 1992
15