CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

Stand van zaken rondom Frysk en Meartaligens uit het Taalplan 8K

Informatiecarrousel 23 juni 2022, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Taalplan 8K1.303 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Stand van zaken rondom Frysk en Meartaligens uit het Taalplan 8K.

..

~1

Uitvoeringsvoorstellen "Taalplan 8K; foar in taalrike gemeente".

Inleiding: In de periode mei 2020 tot en met januari 2021 heeft de Taalwerkgroep Achtkarspelen zich bezig gehouden met het opstellen van het "Taalplan 8K; foar in taalrike gemeente". Op 28-1'21 is het plan gepresenteerd aan de wethouder Jouke Spoelstra en aan de gedeputeerde Sietske Poepjes. Het doel van het plan was om tot een gedegen taalplan te komen dat concrete handvatten biedt voor het versterken van taalontwikkeling en het bieden van een rijk taalaanbod in de breedste zin van het woord in de gemeente Achtkarspelen. Het plan biedt daarmee ook een bijdrage aan het bevorderen van de kansgelijkheid tussen de inwoners van Achtkarspelen. Het plan is opgesteld door de werkgroep Taalplan Achtkarspelen waarin de volgende organisaties zitting hadden: •

Noventa, Harrie Steentra en Rianne Zuiderveld

•

SFBO, Sytske de Boer en Jeanette Numan

•

Tiko,

•

Lauwers College, Gretha Dam en Willy Donker

• •

De hasselbraam Bernebrege, Sonja Hilgenga-van Dam ROOBOL, Michiel Veenstra en Joke Scheffer

•

De bibliotheek Noord, Fryslán, Doetie de Jager

•

Noorderbasis, [elke Horinga

Annette de Haan en Petra Dijkstra

Cedin heeft het voorzitterschap van de werkgroep en de procesbegeleiding op zich genomen en de input van de werkgroep verwerkt tot het definitieve plan. Hoe nu verder: In het Taalplan 8K wordt een groot aantal voorstellen gedaan rondom vijf verschillende aandachtsgebieden. Deze zijn: 1. Functionele geletterdheid 2. De bibliotheek 3. VVE/VVE-thuis 4. Meertaligheid 5. Stimuleringsregeling Taalryk 8K De aandachtsgebieden zullen nu moeten worden uitgewerkt op operationeel niveau naar concrete acties. Het moeten uitwerkingsvoorstellen worden. Daartoe zal overleg nodig zijn met de partijen die betrokken zijn bij de vijf aandachtsgebieden. De gemeente Achtkarspelen heeft hierin de regiefunctie en de eindverantwoordelijkheid. Zij heeft aan Cedin gevraagd om haar hierin te ondersteunen. 1) De pijler meertaligheid: Doel: In het Taalplan 8K zijn duidelijke doelstellingen en daaruit voortvloeiende voornemens

geformuleerd rondom meertaligheid. Onderstaande doelstellingen zijn geformuleerd: -

In 2030 voldoet elke school in Fryslán, en ook Achtkarspelen aan het A-profiel.

Elke school wordt op maat, passend bij de situatie en context van de school, maximaal ondersteund door de provincie en de haar ondersteunende instellingen om de gestelde doelen te bereiken. Meertaligheid wordt gezien als een situatie waarbij de talen niet persé naast elkaar functioneren en aangeboden worden, maar ook verweven met elkaar, waarbij er een flexibel gebruik van de talen is afhankelijk van de situatie en het doel van de communicatie. De hieruit voortvloeiende voornemens die in het plan geformuleerd zijn, zijn: -

Professionaliseren van pedagogisch medewerkers, leerkrachten en docenten VO op het gebied van meertaligheid en vooral op de zienswijze om Frysk en Engels niet als apart vak te zien maar meer te integreren in het totale (leerstof)aanbod en hun praktische handvatten te geven om dit ook te realiseren.

-

Professionaliseren van de leerkrachten om de bevoegdheid Fries te halen ( Foech Frysk)

-

Een goede aansluiting en doorgaande leerlijn tussen primair en voortgezet onderwijs ten aanzien van meertaligheid (Frysk en Engels). Nu wordt er veelal in het VO (als ze binnenkomen) onvoldoende gekeken naar het eindniveau van de basisschool leerlingen.

-

Een doorgaande lijn tussen de peuter -, kinderopvanglocaties, de BSO en de onderbouw van het basisonderwijs aansluitend bij de uitgangspunten en werkwijze zoals die nu al op de opvanglocaties plaatsvindt.

-

Native speakers en memmetaalsprekers in peuter -, en kinderopvanglocaties, PO en

-

Het opleiden van vakleerkrachten Fries voor basis en VO scholen waar echt een

VO. knelpunt zit in het kunnen verzorgen van een kwalitatief goed aanbod Fries. -

Goede (digitale) methodes om het Fries te kunnen aanbieden en een leerlingvolgsysteem dat duidelijk maakt op welk niveau van het Europees Referentiekader voor de talen de leerlingen zich bevinden.

-

Zorg voor extra impulsen, waarbij het Frysk veel meer zichtbaar wordt in het alledaagse leven van de leerlingen en dat het beheersen van het Frysk relevant wordt.

-

Aanschaf van Frysktalige boeken voor de peuter- en kinderopvanglocaties, basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Het vormgeven van een vliegende brigade vakdocenten Frysk op scholen waar het

echt lastig blijkt om een gedegen Frysk aanbod te verzorgen. -

Het faciliteren van extra cursussen Foech Frysk mocht daar vraag naar zijn. Cursussen Frysk voor pedagogisch medewerkers (doel: verrijken Fries taalgebruik)

-

Fryske dichters en schrijvers in het PO en VO.

-

Professionalisering van de leesconsulenten op het gebied van meertaligheid

-

Het organiseren van ouderavonden rondom Frysk en meertaligheid.

Zowel vanuit de gemeente ("Stimuleringsregeling Taalryk 8K") als vanuit de provincie ( "De regeling Frysk foar no en letter") zijn op dit moment ruime subsidie mogelijkheden. De

uitdaging ligt hem erin om die mogelijkheden voor instellingen ( voorschools, PO en VO) inzichtelijk en toegankelijk te maken, zodat de bovengenoemde doestellingen uit het Taalplan 8K ook daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden.

~1

Betrokkenen: Vanuit het provinciale beleid is het de bedoeling dat aan elke school (PO en VO) een skoalstiper verbonden wordt. Deze skoalstiper inventariseert samen met de school waar zij

staat ( op weg naar 2030) en wat zij nog nodig hebben. Een groot aantal scholen heeft al een skoalstiper, een aantal nog niet. Voor wat betreft de kinderopvanglocaties in Achtkarspelen wordt die rol al ingevuld door de begeleiders van SFBO. Het moge duidelijk zijn dat de werkgroep aan deze skoalstipers een belangrijke rol toekent. Om de hierboven gestelde doelen te bereiken zijn daarnaast de gemeente, de provincie en

de leidinggevenden van de instellingen een belangrijke schakel. Te ondernemen activiteiten: Zoals gezegd ziet de werkgroep de skoalstiper als de spin in het web. Deze moet: Inventariseren waar de instelling staat op weg naar Frysk 2030. Samen met de instelling een plan maken welke activiteiten ondernomen gaan worden, die aansluiten bij het Taalplan 8K en bij het plan Frysk 2030. Instellingen attenderen op de subsidiemogelijkheden en hen ondersteunen bij het doen van een subsidie-aanvraag. De werkgroep zou graag zien dat de skoalstipers ook de rol van ambassadeur van Taalplan 8K op zich nemen en instellingen stimuleren en ondersteunen om doelstellingen uit het plan concreet vorm te geven. Om deze ambassadeursfunctie te doen laten groeien denkt de

werkgroep dat een regelmatig contact tussen gemeente en skoalstipers gewenst is en daar een bijdrage aan kan leveren. Dit communicatiekanaal zal dus opgestart moeten worden en uitgebouwd. Een eerste aanzet daartoe is een overleg tussen gemeente en skoalstipers

waarin laatstgenoemden een goed beeld krijgen van de visie, achtergronden en doelstellingen van het taalplan 8K, om van hier uit instellingen te stimuleren de doelstellingen ook op te pakken. Uiteraard geldt hetzelfde voor het contact tussen skoalstipers en provincie. Deze communicatielijn ligt er al en wordt daarom niet meegenomen in deze concept uitvoeringsvoorstellen. Wat is er al bereikt: - We hebben één skoalstiper voor alle scholen in de gemeente 8K voor po en vo. Positieve houding van bijna alle scholen Er zijn genoeg kansen om het taalonderwijs te versterken. Curus klassefrysk om leerkrachten te ondersteunen beter Frysk te kunnen geven, Methode Spoar 8 en tijdschrift Tsjil (PO-scholen) worden m.i.v. het nieuwe school bekostigd door de provincie en kunnen dus gratis worden

aangevraagd door de scholen. Begeleiding van AFUK en Cedin kan hierbij worden ingezet. Subsidie Frysk foar no en letter mogelijk voor alle scholen, in te zetten voor scholing van personeel, les- en leesmaterialen, culturele uitstapjes en vervanging personeel t.b.v. het maken van een taalbeleidsplan. Skoalstiper geeft desgewenst advies.

Er ontstaan kansrijke samenwerkingen tussen taalcoördinatoren van verschillende scholen binnen de besturen die als kartrekker voor het Frysk fungeren (good praktices) Gratis cursusaanbod in meertalige taaldidaktiek en hoe je Frysk kunt integreren in andere vakken (wordt besproken tijdens de vervolggesprekken op de scholen) De provincie stelt voldoende financiële middelen beschikbaar en ook de gemeente werkt ruimhartig mee. De aanpak hoeft niet uniform, kan heel goed per school verschillen om uiteindelijk wel tot hetzelfde hogere profiel te komen Er is breed enthousiasme dat aanstekelijk werkt

Fijne samenwerking en regelmatig overleg tussen alle partijen die betrokken zijn bij het Taalplan 8K.

~1

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=30959ef2-ba4a-4116-ae9e-639fea9f3f94