Presentatie - Regie op de woningmarkt 8K
Tekst van het document
Regie op de woningmarkt Gemeente Achtkarspelen
Aanleiding • Groeiende druk op de woningmarkt • Nieuw instrumentarium • Vraag om sturing: - Juiste (betaalbare) programma - Behoud voor juiste doelgroep - Juist toewijzing • Vraag: informatie om keuzes te kunnen maken
Sturing gemeente • Bestaande voorraad
• Nieuwbouw
• Publiekrecht (verordenend)
• Privaatrecht (overeenstemming)
Instrumenten juist nieuwbouwprogramma en behoud juiste doelgroep
• Afhankelijk van grondpositie en projectstatus • Primair: via (anterieure) overeenkomsten • Secundair: via verordeningen - Doelgroepenverordening o Categorieën: sociale huur, middenhuur, koop tot € 200.000 o Aanvangshuren (en indexering) o Prijs-kwaliteitverhouding (m2) o Instandhoudingstermijn - Bestemmingsplan
Ervaringen doelgroepenverordening Voordelen
Nadelen
• Stevige wettelijke basis • Toepasbaar op alle locaties • Behoud beschikbaarheid op middellange termijn • Borging uitvoering gemeentelijk woonbeleid
• • • •
Administratieve last (handhaving) Haalbaarheid businesscase Instandhoudingstermijn gelimiteerd Alleen voor nieuwbouw
• Gaat per 1.1.2023 over naar Omgevingsplan
Alternatieven: behoud voor juiste doelgroep • Terugkoopregelingen: - KoopGarant (lagere prijs en terugkoopgarantie) - KoopStart (lagere prijs, geen terugkoopgarantie) - Etc. Voordelen
Nadelen
• Woningen voor lage en middeninkomens (korting op prijs) • Koopgarant: beschikbaarheid via terugkoopplicht
• Wie voert uit? Weinig animo bij corporaties • Gedoe over waardebepaling bij terugkoop (verbouwingen, waardedaling) • Koopstart: geen terugkoopregeling
Juiste toewijzing Algemeen uitgangspunt: vrijheid van vestiging! • Overheid mag ingrijpen: mits aantoonbare schaarste en verdringing • Huisvestingsverordening: - Passendheid (inkomen en grootte) - Binding (maatschappelijk/economisch) - Centraal verdeelpunt - Opkoopbescherming
Huisvestingsverordening • Gemeenten onderbouwen en benoemen de schaarste, overleg met betrokkenen • Tijdelijk voor max. 4 jaar • Maximaal 50% vrijkomend aanbod regionale binding (waarvan maximaal helft lokaal maatwerk) • Bepalen urgentiecategorieën
Opkoopbescherming Ook regelen in Huisvestingsverordening •
Gewilde woningen in buurten beschermen voor opkopen voor verhuur
•
Drie uitzonderingsgevallen (vergunningplichtig) -
Verhuur aan familieleden
-
Onderdeel van bedrijfs-, winkel- of kantoorpand
-
Tijdelijke verhuur (minimaal 1 jaar zelf bewoond)
•
Gaat om goedkope en middeldure koop (niet gedefinieerd, ws. € 200.000 en NHG-grens)
•
Onderbouwen schaarste en verdringing op ‘buurtniveau’
Ervaringen huisvestingsverordening Voordelen
Nadelen
• Wettelijke basis • Passende toewijzing • Doorstroming op basis van voorrangsregels • Voor alle woningen (bestaand en nieuw) • Opkoopbescherming: gaat speculatie tegen
• Afhaken investeerders (zien doelgroep als risico) • Bij versnipperd eigendom (veel kleine eigenaren) moeilijk uitvoerbaar • Handhaving is lastig • Perverse prikkel: woning duurder → dan niet meer onder verordening • Onderbouwing schaarste aanvechtbaar • Opkoopbescherming: effectiviteit aantal woningen? • Tijdelijk (voor maximaal 4 jaar)
Alternatief: zelfbewoningsplicht • •
Bij nieuwbouw of verkoop (sociale) huurwoningen Contract (kettingbeding): koper moet er zelf wonen Voordelen
Nadelen
• Voorkomt speculatie • Voorkomt buy to let • Snel in te voeren
• Alleen nieuwbouw (beperkt bereik) • Handhaving bij doorverkoop (piepsysteem) • Contractueel eindig
Alternatief 2: antispeculatiebeding
Anterieure ovk
Doelgroepenverordening Huur + koop N
Huur + koop N
Terugkoopregeling
Koop
Huisvestingsverordening
Huur + koop N+B Ѵ
Opkoopbescherming
Ѵ
Ѵ
N+B Ѵ
Uitvoering& handhaving
Zwaar Licht Ѵ
Bestemmingsplan
Implementatie
Ѵ
Borgen toewijzing
N
Borgen behoud
Categorieën
Borgen realisatie
Instrument
Nieuwbouw
Samenvattend
Matig Zwaar
Matig Licht Ѵ
Ѵ
Matig Licht
Ѵ
Matig Zwaar
Ѵ
Matig Zwaar
Koop
N+B
Ѵ
Zelfbewoningsplicht
Koop
N
Ѵ
Matig Zwaar
Antispeculatiebeding
Koop
N
Ѵ
Matig Zwaar