Presentatie Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân
Tekst van het document
COMMISSIE BODEMDALING A ARDGASWINNING F RYSLÂN Klaas Arie Beks (voorzitter)
Informatievoorziening raad AchtKarspelen 13 maart 2025
1
INHOUD Inleiding
Overeenkomst Bodemdaling •
Werkingsgebied
•
Commissie • Taak • Samenstelling • Bindende besluiten
•
Derde belanghebbenden
Schade door Bodemdaling
Afhandeling schadeclaims Samenwerking met WF Contact
2
INLEIDING
TA AK VERDELING • Wat diep in de bodem zit, is van het Rijk • De NAM en Vermilion willen gas winnen • Het Rijk (Minister KGG) geeft de vergunning af (als eigenaar van het gas en vanwege de wet)
• Wie schade veroorzaakt, moet de uiteindelijke schade vergoeden (burgerlijk wetboek /mijnbouwwet) • Onafhankelijke commissie bepaalt of er schade is en de hoogte van de vergoeding
4
OVEREENKOMST EN waarin afhandeling schade als gevolg van bodemdaling door aardgaswinning is geregeld - Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en NAM (2006) - Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en Vermilion (2016) Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân voert de overeenkomsten uit
OVEREENKOMST
. Afhandeling sc hade uit handen genomen van de gaswinner . Onafhankelijke deskundigen commissie . Leden benoemd door de partijen uit de overeenkomst . Commissie stelt uitgangspunten beoordeling sc hade vast
. Bindend advies voor alle partijen
CBAF spreekt zich niet uit over (on)wenselijkheid toekomstige winningen. Daar gaat zij niet over.
WERK INGSGEBIED
DE OVEREENKOMST IS BEPERKT TOT WINGEBIEDEN VAN DE NAM EN VERMILION OP LAND VAN FRYSLÂN
DE OVEREENKOMST BEPERKT ZICH TOT BODEMDALING ALS GEVOLG VAN GASWINNING
7
TA AK VAN DE COMMISSIE NAAR AANLEIDING VAN GEMOTIVEERD VERZOEK, STELT DE COMMISSIE ONDE RBOUWD VAST: • welke handelingen, werken of werkzaamheden zijn aan te merken als maatregelen in de zin van de overeenkomst, en
• welke kosten, hetzij van vorenbedoelde maatregelen, hetzij anderszins (compensatie) zijn aan te merken als kosten welke NAM/Vermilion overeenkomstig de regels van de overeenkomsten zal vergoeden
8
SAMENST ELLING COMMISSIE BENOEMD DOOR: PROVINCIE FRYSLÂN 1 Lid: dhr. K.A. Beks (vz) 1 Vervangend lid: mevr. ir. N. Nurmohamed WETTERSKIP FRYSLÂN 1 Lid: mevr. ir. ing. Y. van der Meulen MCM, MPA 1 Vervangend lid: dhr. ir. W.P.C. Zeeman
NAM / VERMILION 2 Leden: dhr. mr. R.J. de Roos (vice vz) dhr. Prof. ir. A.F. van Tol 2 Vervangende leden: dhr. J.K.G. van Heijningen dhr. Prof. dr. ir. J.W. van der Meer
Adviseur: dhr. mr. E.B. van Kalsbeek Achtergrond leden: (voormalig) medewerkers diverse overheden, provincies, waterschapen, gemeente, DLG, NAM, Shell, Universiteit Delft, IHE, adviesbureaus. Expertises: bestuur, waterbeheer, waterkeringen, (geo)hydrologie, funderingen, geotechniek, bestuurs- en privaatrecht, financiën, projectmanagement e.a.. Daarnaast gebiedskennis. 9
DERDE BEL ANGHEBBENDEN Partijen met een gerechtvaardigd belang kunnen toetreden tot de overeenkomst Bijvoorbeeld: • Gemeenten • Bedrijven / agrariërs • Particulieren • Instellingen Met toetreden gelden dezelfde regels als voor partijen die de overeenkomst hebben gesloten (PF, WF) Belang zit o.a. in door bodemdaling door gaswinning geraakte watergerelateerde objecten (boothuizen, beschoeiingen, steigers, bruggen, rioleringen, drainages etc.) 10
SCHADE DOOR BODEMDALING BIJ GELIJKBLIJVENDE WATERPEILEN
Bergingsverlies / hogere kans op wateroverlast
Duikers mogelijk niet meer effectief
Stuwen mogelijk te laag
Drainagesystemen werken mogelijk iets minder
Meer bemalen – extra beheer en energiekosten
Effecten op waarde agrarische percelen en genereerbaar inkomen
Bruggen komen lager boven water te liggen
Invaarhoogte boothuizen lager
Waterkerende hoogte dijken wordt lager
Steigers dichter op wateroppervlak ….. 11
SCHADEAF HANDELING Al sinds 1999 • Wereld is veranderd: •
Vertrouwen in overheid verminderd; •
Vertrouwen in NAM en daarmee alle gaswinners gekelderd door reactie op schade door aardbevingen.
• In publieke opinie is CBAF onterecht gelijk aan NAM; • Tot nu weinig claims vanuit andere partijen dan overheden;
• Vaak wel complimenten als gemelde daadwerkelijke sc hade wordt afgehandeld; • Veel argwaan en achterdocht bij agrarisc he sector maar geen enkele sc hademelding (en dus geen afhandeling); • Meerdere meldingen gebouwschade: door bodemdaling geen sc hade te verwac hten -> andere oorzaak (teleurstelling sc hade melder). Sinds 2023 behandelt Commissie Mijnbouwsc hade deze meldingen.
SCHADEAF HANDELING Werkwijze schademelding / indicatie claim • In overleg met secretaris voorbereiden indiening •
Behandeling in commissievergadering •
Wel/niet instemming verder onderzoek door gemeente of extern •
Door gemeente (opdrac htgever) uitzetten onderzoek •
Bespreken tussenresultaten met secretaris •
Behandeling in CBAF vergadering •
Traditioneel 4 fases: initiatief, plan, voorbereiding en uitvoering •
4x bovenstaande doorlopen (waar nodig) •
Bij instemming doet CBAF Aanbeveling (bindend) naar gaswinner • Betalingstermijn max. 45 dagen •
Interne kosten worden door gemeente als claim ingediend
SAMEN W ERK ING WAT ERSCHAP Ca. 460.000 Euro aan gemeente Achtkarspelen uitgekeerd door Vermilion • Primaire waterkering • Regionale keringen • Opwaarderen / nieuwe gemalen • Extra exploitatiekosten gemalen • Kosten onderzoeken door externe bureaus • Interne kosten gemeente Achtkarspelen
14
SAMEN W ERK ING GEMEEN T E ACH T KARSPELEN • Uitstekende ambtelijke samenwerking vanaf 2016 • Inventarisatie gemeentelijke objecten uitgevoerd • Ook planvorming voor rioolmaatregelen en drainage Kootstertille • Uitvoering en financieel afgehandeld • Andere dorpen volgen planning gemeente • CBAF blijft onafhankelijk met eigen oordeelsvorming: geen belangenvertegenwoordiging WF en ook niet NAM/Vermilion!
15
SAMEN VAT T ING • Overheden bepalen beleid • Commissie stelt schade vast en welke maatregelen voor welke vergoeding in aanmerking komen • Commissie is onafhankelijk, benaderbaar en pro-actief; • niet apart maar samenwerken met andere grote opgaven (gebiedsaanpak, veenweide aanpak) • daarom voorkeur voor regionale schadeafhandeling • Goede samenwerking met gemeente Achtkarspelen
16
CON TACT
Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân Secretaris: Gosse Jan Steendam secretariaat@bodemdalingfryslan.nl 06 22418739
17