Bijlage 2 - Visiedocument bij subsidieaanvraag Versterken Sociale Basis
Tekst van het document
Visie document, Behorend bij de subsidie-aanvraag “Versterken Sociale Basis”
Afdeling Noordoost Friesland
Februari 2022
Voorwoord De presentatie van de nieuwe subsidieregelingen “Versterken Sociale Basis” van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel, waren voor het bestuur van de Humanitas-afdeling Noordoost Friesland aanleiding, om bij de subsidieaanvraag ook stil te staan bij de eigen positionering, de waarden van Humanitas, de actualiteit en de activiteiten die we nu en in de toekomst (willen) uitvoeren. Hopelijk kunnen we in de loop van 2022 de nadelige effecten van Corona achter ons laten en ons vol energie richten op onze dienstverlening en samenlevingsopbouw. Door Corona zijn vraagstukken op het terrein van armoede, eenzaamheid en kansenongelijkheid pijnlijk zichtbaar geworden. Humanitas wil met het activiteitenaanbod mensen een steuntje in de rug geven zodat zij daarna op eigen kracht verder kunnen. In het kader van de subsidieregeling “Versterken Sociale Basis” schetsen we graag een beeld van de activiteiten die we voornemens zijn de komende 4 jaar uit te voeren, waarbij we ons laten leiden door de te verwachten maatschappelijke ontwikkelingen. Uiteraard zijn ook de beleidslijnen vanuit de Landelijke Vereniging, die jaarlijks worden verwoord in een Kaderbrief, voor ons een richtlijn. Vanuit een langetermijnvisie dienen we de begroting in, waarbij wij de bouwstenen zullen meenemen zoals die worden gehanteerd in de subsidieregeling.
Onze activiteiten zijn echter divers, de onderlinge samenhang groot en de doelstellingen zo breed, dat een aantal bouwstenen op meerdere van onze activiteiten van toepassing zijn. De afdeling Noordoost Friesland is positief over de uitgangspunten die in de subsidieregeling “Versterken Sociale Basis” worden verwoord. Die uitgangspunten sluiten feitelijk naadloos aan op de waarden en de uitgangspunten die Humanitas hanteert. Immers, in de bouwstenen die in de regeling worden benoemd, staan waarden als verbondenheid, verantwoordelijkheid nemen, elkaar ondersteunen en leren vertrouwen op eigen vaardigheden en mogelijkheden (eigen regie). Deze waarden komen overeen met de waarden van Humanitas. In dit document geeft het afdelingsbestuur een beschrijving van de Vereniging Humanitas, de activiteiten die in de lokale afdeling worden aangeboden en hun onderlinge samenhang. Het document dient als “onderlegger” bij de subsidie-aanvraag. Uiteraard is het bestuur graag bereid om de plannen en de bijbehorende begroting in een gesprek nader toe te lichten.
Wie zijn wij? Humanitas is een grote, landelijk opererende vrijwilligersvereniging, met ca. 80 lokale afdelingen. De vrijwilligers zetten zich binnen de waarden van Humanitas in op het terrein van maatschappelijke dienstverlening en samenlevingsopbouw. Ons werk kenmerkt zich door een grote inzet van veel vrijwilligers, lage kosten, een efficiënte benutting van de beroepskrachten en een groot gevoel voor saamhorigheid. Wij zijn een maatschappelijke beweging met duizenden vrijwilligers. We werken vraaggericht en de beweging kenmerkt zich dus ook door het meebewegen op maatschappelijke vraagstukken. Dat doen we al ruim 75 jaar. Al die vrijwilligers in de vereniging worden ondersteund door een betrekkelijk kleine werkorganisatie, waar beroepskrachten werkzaam zijn. Deze beroepskrachten faciliteren de vereniging o.a. bij de ICT, PR&C, deskundigheidsbevordering, financieel beheer en bij diverse wettelijke zaken (AVG, klachtenregeling etc.). Bij sommige activiteiten zijn lokaal ook beroepskrachten actief in de rol van projectcoördinator. Home-Start is daar een voorbeeld van; dat is een gecertificeerde methode en voor het behoud van de licentie is coördinatie door een HBO-geschoolde beroepskracht vereist. De continuïteit en de kwaliteit van de ondersteuning door de vrijwilligers is geborgd. Dat maakt Humanitas voor de lokale partners en de gemeenten een betrouwbare partij.
Het is bovendien van groot belang dat de vrijwilligers zich voldoende toegerust weten voor de taken die zij uitvoeren. De vrijwilligers worden onder andere geschoold in de grenzen van het vrijwilligerswerk; ze weten waar hun ondersteuning moet ophouden en waar professionele hulp noodzakelijk is. Humanitas onderhoudt dan ook goede samenwerkingsrelaties met de verschillende ketenpartners; er wordt over en weer naar elkaar verwezen. Vrijwilligers van Humanitas kunnen absoluut het verschil maken in het zgn. “voorliggend veld”. Humanitas spreekt niet over “cliënten” , maar over deelnemers. Mensen die tijdelijk een steuntje in de rug nodig hebben, nemen (vrijwillig!) deel aan een activiteit van Humanitas. Ook in ons woordgebruik benadrukken we de gelijkwaardigheid. We geloven enorm in de kracht van mensen. De vrijwilligers staan naast de deelnemers, en ondersteunen hen om stap voor stap om weer zelfredzaam te worden en het geloof in eigen kunnen terug te vinden of te ontdekken. De ondersteuning door Humanitas is in principe tijdelijk, omdat we er altijd op gericht zijn dat de deelnemers het heft weer in eigen handen nemen en zelf de regie behouden of terug pakken. We zijn er op gericht om de deelnemers sterker te maken. Ook in Noord Oost Friesland is Humanitas al vele jaren een bekende, actieve en betrouwbare partner, met verschillende activiteiten binnen het Sociaal Domein.
De afdeling Noordoost Friesland is actief in de gemeenten Achtkarspelen, Noordeast-Fryslân, Dantumadiel en Tytjerksteradiel. Humanitas werkt laagdrempelig en is gericht op preventie; juist doordat wij makkelijk bij mensen thuis kunnen komen en vroegtijdig kunnen inspelen op vragen, is het vaak mogelijk om problemen klein te houden en escalatie te voorkomen. Dat is voor de deelnemers zelf in de eerste plaats natuurlijk heel fijn, maar het ontlast ook de professionele hulpverlening en is daarmee dus ook aantrekkelijk voor de gemeente, al zijn wij van oordeel dat financiële overwegingen niet altijd leidend mogen zijn. Als beroepsmatige hulp geïndiceerd is, moet deze ook beschikbaar zijn. Humanitas wil blijven waken voor arbeidsverdringing.
Met onze diverse activiteiten ondersteunen wij vanuit onze Humanitas-waarden, mensen die een beroep op ons doen op het brede terrein van zorg en welzijn. Wij werken daarbij samen met andere organisaties.
De uitgangspunten van Humanitas zijn: • Onze activiteiten en werkwijzen dragen bij aan het behoud en/of het herstel van regie over het eigen leven van de deelnemer; • Onze activiteiten en werkwijzen gaan uit van de gelijkwaardigheid van mensen, van de deelnemer én de vrijwilliger. • Burgers zijn verantwoordelijk voor zichzelf en voor elkaar. • Wij werken vanuit betrokkenheid bij de inwoners in onze afdeling en gaan uit van de vraag van de deelnemers. Momenteel voert Humanitas in Noord Oost Friesland de volgende activiteiten uit: • Thuisadministratie • Taal-Lezen en huiswerkbegeleiding • Humaa(n)tjes • Homestart • BOR • Kindervakantieweken Zoals eerder uiteengezet werkt Humanitas vraaggericht en bewegen we mee op maatschappelijke vraagstukken. Dit maakt dat we graag ruimte willen houden voor eventuele nieuwe initiatieven, als de omstandigheden daarom vragen, maar die we nu nog niet kunnen voorzien. Wanneer dat aan de orde zou komen, zullen wij uiteraard altijd eerst zorgvuldig wegen wat de kansen en de (on)mogelijkheden zijn, en of wij de juiste organisatie zijn om op een nieuwe vraag in te spelen.
Maatschappelijke ontwikkelingen in het algemeen We zien een toenemende tweedeling in onze samenleving en een groeiende kansenongelijkheid. Dat heeft te maken met zaken als armoede, laaggeletterdheid, ziekte en beperkingen, ouderdom en toenemende individualisering. Ook de toon van het maatschappelijk debat verhardt, waardoor sommigen zich niet meer veilig voelen. De sociale basis in de samenleving staat ook onder druk door een verminderd vertrouwen in de overheid. Door decentralisaties op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, participatie en jeugdzorg hebben gemeenten steeds meer verantwoordelijkheden gekregen op terreinen die het leven van haar burgers direct raken. Participatie en (zelf)redzaamheid zijn de kernwoorden in beleid en dienen zich te vertalen naar oplossingen op alle beleidsterreinen. We zien dat ook in de bouwstenen die in de Subsidieregeling worden genoemd: “Ontmoeten en Betrokkenheid”, “Samenredzaamheid” en “Zelfredzaamheid en Ontplooiing”. Omdat zelfredzaamheid niet voor iedereen vanzelfsprekend is, zet Humanitas zich in om burgers te helpen hun sociale netwerk te versterken, waarmee zij hopelijk meer weerbaar worden. Humanitas wil zo een bijdrage leveren aan het vergroten van de sociale cohesie en het met elkaar samenleven.
Wij zien onze vrijwilligers hierbij als de kracht van onze vereniging; vrijwilligers kunnen vaak op een andere manier mensen benaderen en motiveren dan beroepskrachten of ambtenaren. Zij worden doorgaans met minder argwaan bekeken en kunnen vanuit dat vertrouwen zelf helpen of samen met iemand zoeken naar passende andere zorg of hulp. Onze vrijwilligers staan altijd naast burgers, nooit er boven, en nemen geen verantwoordelijkheid over. Vrijwilligers werken vanuit betrokkenheid en kunnen juist in preventieve zin een wezenlijke rol vervullen. Humanitas biedt ondersteuning op maat, individueel, achter de spreekwoordelijke voordeur. Bijkomend voordeel is dat dit kostenbesparend werkt omdat reactieve processen achteraf, vaak schaarse en relatief dure beroepsmatige inzet vergt.
Armoede (Thuisadministratie) Armoede is de rode draad door veel maatschappelijke vraagstukken die om een oplossing vragen. Recent zijn zaken als klimaatmaatregelen of de verhoging van de gasprijs zeer actueel, omdat deze de zgn. energiearmoede veroorzaken. Armoede is echter méér dan financiële en psychologische nood; het veroorzaakt ook fysieke ongemakken en sociaal isolement. Armoede leidt bovendien tot onzekerheid en stress; het zet mensen in de overlevingsstand. Wie zich altijd zorgen maakt over geld, heeft geen ruimte in zijn hoofd om bezig te zijn met ontwikkeling, gezondheid en het opbouwen van een netwerk waarop je kunt terugvallen. Armoede houdt mensen gevangen. Soms van generatie op generatie. Inzet op bestrijding van armoede en het doorbreken van de overdracht van armoede naar volgende generaties is daarom van groot belang. Dit is voor Humanitas ook de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. Samen met andere organisaties die op dit terrein actief zijn, willen we hierop actie ondernemen. Het vergroten van de taal- en leesvaardigheid speelt hierbij ook een belangrijke rol. In het kader van armoedebestrijding hebben gemeenten sinds 1 januari 2021 een rol bij vroegsignalering en preventie. Hierbij is een zorgvuldige benadering van mensen vereist.
Humanitas kan en wil hierbij een rol nemen, wanneer de eerste contacten door de gemeente zijn gelegd en mensen bereid zijn om hulp te accepteren om hun geldzorgen te boven te komen en hun administratie te ordenen. De Thuisadministratie kan ondersteuning bieden; ondersteuning die mensen helpt om toe te groeien naar een bestaan zonder geldzorgen en schulden, maar ook op het doorbreken van kansenongelijkheid, het vergroten van opvoedvaardigheden e.d. Wij zijn immers al enkele jaren bezig om de samenhang (en de samenwerking) tussen de verschillende activiteiten van Humanitas te vergroten, evenals die met activiteiten van anderen. Armoede is een groot maatschappelijk vraagstuk. Zowel oorzaken als gevolgen zijn op meerdere levensgebieden te vinden en hangen ook met elkaar samen. Dat maakt een integrale of inclusieve aanpak wenselijk. Wij bieden toegankelijke ondersteuning, zo mogelijk bij mensen thuis. Dat voorkomt veel stress en andere problemen bij burgers en kostbare hulp later. Belangrijk in het werk is na de signalering ook de daadwerkelijke ondersteuning bij het verminderen en zo mogelijk oplossen van de problematiek. Dat is het terrein van de Thuisadministratie. Steeds meer mensen hebben moeite met het op orde brengen en houden van hun financiële administratie.
Dat kan worden veroorzaakt door laaggeletterdheid maar ook door doordat het inkomen of de uitkering te laag is voor een redelijk niveau van bestaanszekerheid. De kosten voor levensonderhoud stijgen; wonen, energie, verzekeringen en voedsel vergen een fors deel uit het inkomen, dat niet of onvoldoende is geïndexeerd. Verantwoord omgaan met geld, het voorkomen en oplossen van schulden en het invullen van formulieren wordt voor velen steeds complexer. Veel inwoners hebben ondersteuning nodig bij het aanvragen van kwijtschelding, een bijstandsuitkering en contact onderhouden met schuldeisers. Humanitas staat mensen bij in hun zoektocht naar voorzieningen en regelingen die hen kunnen helpen. De geschoolde vrijwilligers van Humanitas maken samen met de deelnemer een helder overzicht van de financiële situatie. In geval van een verwijzing naar een professionele organisatie kunnen de beroepskrachten daardoor eerder hun taken ter hand nemen. Ook kunnen we eventueel parallel aan die hulpverlening onze ondersteuning blijven aanbieden, bv. gericht op het vergroten van iemands autonomie. We merken dat er een toename is in het aantal complexe vragen. Dat vereist dat we zorgvuldig met ketenpartners samenwerken.
Factoren die een rol spelen bij de hulpvragen bij de Thuisadministratie: • Het inkomen, in welke vorm dan ook, blijft achter bij een gezonde levensstandaard (dit komt ook voor bij mensen die een werkkring hebben); • Mensen wonen langer zelfstandig en hebben daar gaandeweg vaak hulp bij nodig;
• • • • •
Bezuinigingen in de professionele hulpverlening vergroten het aantal aanmeldingen; Toenemende complexiteit van de hulpvragen; Ingewikkelde regelingen en voorzieningen voor mensen op of onder de armoedegrens (hetgeen ook meer investering vraagt in onze vrijwilligers in de vorm van scholing); Beperkte digitale vaardigheden en laaggeletterdheid van deelnemers. Dit betreft mensen met een migratie-achtergrond, maar zeker ook autochtone inwoners. Meer noodzaak voor de toepassing van LEFO (= Langdurige Eenvoudige Financiële Ondersteuning) voor deelnemers die niet meer voldoende zelfredzaam kunnen worden of die onvoldoende netwerk hebben. Dit kan Humanitas aanbieden zodat deelnemers in staat zijn om zelf, met een lichte ondersteuning, regie houden over hun financiën.
Aanpak laaggeletterdheid (Taal-Lezen en huiswerkbegeleiding) Uit onderzoek blijkt dat één op de zes Nederlanders laaggeletterd is. Laaggeletterdheid hangt sterk samen met -intergenerationele- armoede; laaggeletterden leven ruim twee keer zo vaak onder de armoedegrens, zijn twee tot drie keer vaker langdurig arm, hebben een lager inkomen en banen met een lagere beroepsstatus. Moeite hebben met lezen en schrijven is een zéér belangrijke oorzaak van kansenongelijkheid; kinderen die niet goed hebben leren lezen, staan voor de rest van hun leven op achterstand. De bestrijding van armoede bij kinderen heeft daarom speciale aandacht nodig. Als een kind uit de vicieuze cirkel van generaties in armoede kan komen (de zgn. “overerfbare armoede”), levert dat heel veel maatschappelijke winst op. Humanitas draagt hieraan bij met ‘Taal-Lezen en huiswerkbegeleiding’, waar we kinderen en hun opvoeders samen op weg helpen om zich te ontwikkelen. Bij deze activiteit dragen enthousiaste vrijwilligers bij aan het versterken van ontwikkelingskansen voor kinderen en jongeren tot 18 jaar en werken nauw samen met o.a. de bibliotheken, scholen, en de Stichting Lezen en Schrijven. We beginnen onze lees-activiteiten al met zeer jonge kinderen, bv. met de hulp van prentenboeken.
De ouders worden actief bij deze activiteit betrokken en zij worden gestimuleerd om vooral “talig” met hun kinderen bezig te zijn, zodat de woordenschat spelenderwijs groter wordt. We merken dat ouders open staan voor hulp bij de taalondersteuning en huiswerkbegeleiding van hun kinderen. Zij willen dat hun kinderen zich een plek in de samenleving verwerven, maar dat valt niet altijd mee. In migrantengezinnen hebben ouders veelal geen of weinig opleiding genoten in het land van herkomst of in Nederland. Zij kunnen hun kinderen niet helpen bij het huiswerk en in gezinnen waar armoede is, is geen geld voor een laptop. Daardoor liepen deze kinderen in Coronatijd extra achterstand op. Veel kinderen met een migratieachtergrond hebben weinig van de Nederlandse taal en cultuur meegekregen voordat ze naar school gaan. Bij de start van hun schoolloopbaan hebben ze hierdoor een ongunstige uitgangssituatie. Ook zonder migratieachtergrond zijn ouders echter niet altijd in staat om hun kinderen een taalrijke omgeving te bieden of bij huiswerk te helpen. Denk aan de grote groep ouders die LVB-kenmerken heeft (Licht Verstandelijke Beperking). Ook die groep kinderen willen we ondersteuning bieden. Zorgeloos opgroeien (Kindervakantieweken) Enigszins gekoppeld aan het voorkomen van overerfbare armoede is de aandacht voor zorgeloos opgroeien.
Het is zó belangrijk dat kinderen erbij horen en niet in een isolement raken. Daarbij hoort óók plezier maken, samen spelen, onbezorgd zijn en spelenderwijs leren met anderen samen dingen te ondernemen en sociale vaardigheden te ontwikkelen. Daarom worden er Kindervakantieweken georganiseerd voor kinderen die anders niet op vakantie kunnen. Zodat ook deze kinderen eerlijke, zorgeloze vakantieweken beleven en na een schoolvakantie kunnen meepraten over hún vakantie-avonturen. Naast de “gewone” Kindervakantieweken is er ook Zomeropvang, waar meer begeleiding voor de kinderen beschikbaar is. Alle vakantieweken worden begeleid door goed toegeruste vrijwilligers en Humanitas heeft het Keurmerk Kindervakanties.
Kansrijk opvoeden & opgroeien (Homestart en BOR) Naast armoede of laaggeletterdheid kunnen er nog andere oorzaken zijn, die belemmerend zijn voor de ontwikkeling van een kind. Denk hierbij aan instabiele of zelfs onveilige thuissituatie (huiselijk geweld of (v)echtscheiding), ziekte in het gezin of ouders die overbelast zijn. Samen met de gemeente en andere partners willen we blijven samenwerken in het programma “Kansrijke Start”, waarin actief wordt ingezet op het belang van de eerste 1000 dagen in het leven van een kind, als vertrekpunt voor kansrijk opgroeien. Al onze projecten dragen bij aan het verkleinen van de kansenongelijkheid. Ouders kunnen bij Humanitas terecht met lichte opvoedingsvraagstukken of voor hulp na een relatiebreuk bij het vaststellen van een omgangsregeling. Wij zijn er voor kinderen, jongeren en voor de ouders of verzorgers. Humanitas zet zich in voor het hervinden van evenwicht in het systeem van de opvoeders en hun kinderen om de ontwikkeling van het kind te verbeteren/versterken. Wij dragen bij aan het creëren van veerkrachtige gezinnen en een veilige plek voor ieder kind. We werken samen met ouders en alle belangrijke mensen uit de omgeving van het kind, zodat ieder kind zo veilig en ‘thuis’ mogelijk opgroeit. Ons vertrekpunt is het behoud of versterken van betekenisvolle relaties met het gezin.
We helpen het kind en de mensen daaromheen hun krachten te benutten waardoor de ontwikkelingskansen versterkt worden. Wij staan voor het normaliseren van het leven, dus ook het normaliseren van het opvoeden en opgroeien in een complexe samenleving. Home-Start Home-Start is een wereldwijd evidence-based programma met bewezen effectiviteit. Humanitas is in Nederland licentiehouder van dit programma, dat ruim 25 jaar geleden in Groot Brittannië is ontwikkeld. In tegenstelling tot veel andere activiteiten is bij dit gecertificeerde project een betaalde coördinator een vereiste en vinden er ook jaarlijks visitaties plaats om de kwaliteit te borgen. Home-Start wil voorkomen dat alledaagse opvoed-problemen uitgroeien tot ernstige en langdurige problemen. Ook hier gaan we uit van de vraag van de ouder. De vrijwilligers stimuleren de ouders om hun kracht te (her)vinden om moeilijke situaties het hoofd te bieden, waardoor zij weer grip kunnen krijgen op hun leven en de opvoed-situatie. Ook het vergroten van het zelfvertrouwen bij de ouders is een belangrijk doel. Home-Start moedigt gezinnen aan om sociale relaties te versterken en efficiënt gebruik te maken van voorzieningen en regelingen. Alle vragen naar preventieve ondersteuning worden middels een zorgvuldige intake door de beroepskracht beoordeeld en daarbij wordt gekeken naar welke inzet in die situatie past.
Wanneer de hulpvraag niet binnen de kaders van Home-Start past, wordt uiteraard verwezen naar een geschikte hulpaanbieder. De beroepskracht onderhoudt daarvoor ook nauwe contacten met 1e- en 2e- lijns zorgaanbieders. De Home-Start-vrijwilligers zijn getraind en worden begeleid en gecoached door de beroepskracht. Er wordt in de gezinnen volgens de beschreven Home-Start-methodiek gehandeld. Begeleide Omgangsregeling (BOR) Landelijk hebben circa 70.000 kinderen per jaar te maken met een echtscheiding. Na een scheiding blijven beide ouders verantwoordelijk voor hun kind(eren), en sinds 2009 zijn ouders verplicht om een ouderschapsplan maken. Onderdeel van het ouderschapsplan is de omgangsregeling. Ouders die wel een omgangsregeling willen treffen, maar daar op eigen kracht niet in slagen kunnen terecht bij Humanitas BOR. Op een laagdrempelige manier, passend bij Humanitas, bieden de vrijwilligers van BOR Humanitas ondersteuning aan ouders in echtscheidingssituaties, met kinderen t/m twaalf jaar, om tot een zelfstandige omgangsregeling te komen. Ook hier geldt dat bij vroegtijdige interventie verharding van de conflicten kan worden voorkomen. Wanneer er vroegtijdig gehandeld wordt bij conflicten rond de omgang, kan verharding van problemen voorkomen worden.
Vechtscheidingen en het ontbreken van een goede omgangsregeling blijken zeer schadelijk te zijn voor het welbevinden van kinderen, hun psycho-sociale ontwikkeling en heeft ook een negatieve invloed op hun leerprestaties.
Kind aan Huis (werktitel) Eind 2021 werd Humanitas door verschillende gemeenten in Friesland benaderd met de vraag of we konden voorzien in een andere, aanvullende preventieve activiteit in het kader van kansrijk opgroeien, te weten opvang voor kinderen buiten de eigen gezinssituatie. Er is behoefte aan een voorziening waarbij kinderen die opgroeien in een stressvolle situatie, op gezette tijden (een dag, een dagdeel of soms een weekend) worden opgevangen in een stabiel gezin, waar tijd en positieve aandacht is voor elkaar, en ruimte voor ontspanning. Een veilige gezinssituatie, waar het kind even los kan komen van zorgen en problemen, terwijl de eigen ouders tijd hebben om te ontspannen, tot rust te komen en op te laden, om het ouderschap beter aan te kunnen. Het betreft gezinssituaties waar een vanzelfsprekend netwerk voor dit soort “ontzorging” ontbreekt, en waar de situatie dreigt te escaleren. Het gaat hierbij nadrukkelijk níet om kinderen “met een rugzakje” of om vervanging van geïndiceerde zorg (bv. in een zorgboerderij), maar om kinderen die nu wellicht ten onrechte in een dergelijke (dure) setting terechtkomen, terwijl het probleem feitelijk een stressvolle, overbelaste gezinssituatie is. Kind aan Huis is wezenlijk anders dan Home-Start, waar de vrijwilliger in het gezin komt, terwijl er dit project sprake is van een gastgezin waar het kind naar toe kan.
We vinden het zeker de moeite waard om de vraag in overweging te nemen en te onderzoeken hoe groot de behoefte is, en of (en hoe) we deze activiteit zouden kunnen aanbieden. Uiteraard willen we dan ook in gesprek met de gemeenten over de voorwaarden en de financiering. Vanwege de vereiste zorgvuldigheid bij het werven en begeleiden van de gastgezinnen is ook hier een betaalde kracht noodzakelijk.
Eenzaamheid, participatie en verbinding (Humaa(n)tjes) Eenzaamheid en sociaal isolement is naast armoede een ander groot probleem in onze huidige samenleving. Steeds meer (oudere) mensen wonen alleen of staan er alleen voor. Ook zijn er mensen die (nog) niet terecht kunnen op de reguliere arbeidsmarkt en die daardoor in een isolement kunnen geraken. Weer anderen raken door geldzorgen of zware en belastende mantelzorgtaken geïsoleerd. De diverse lockdowns in het afgelopen jaar hebben het probleem 'eenzaamheid' extra scherp (en schrijnend) voor het voetlicht gebracht. Sociaal contact, zelf betekenis geven aan je leven, betekenisvol zijn voor anderen en mee kunnen doen in de samenleving, zijn voor velen belangrijke ingrediënten voor een gevoel van welbevinden; zonder die aspecten ligt eenzaamheid op de loer. We zijn ons er terdege van bewust dat we eenzaamheid niet zomaar kunnen oplossen, maar we kunnen wel in de eigen omgeving iets betekenen voor een ander. We vinden het belangrijk om het taboe rondom eenzaamheid te verbreken. Dit doen we door mensen bewust te maken van het thema, de drempel te verlagen om erover te praten en mensen te stimuleren contact te zoeken met anderen. Immers, (gevoelens van) eenzaamheid hebben op meerdere levensgebieden een ongunstig effect. Corona noodzaakte ons om te leren ook op andere manieren contact te leggen met kwetsbare mensen.
Hopelijk kunnen we binnenkort weer “normaal” contact hebben, maar de opgedane ervaring met de andere manieren kunnen we benutten en verder uitbouwen. Humanitas kan vanuit haar expertise daaraan een bijdrage leveren. Zo kan bijvoorbeeld het aanleren en onderhouden van digitale vaardigheden zeer belangrijk zijn in het onderhouden van contacten. Van burgers wordt verwacht dat zij participeren in de samenleving en (zelf)redzaam of weerbaar zijn. Veel mensen zijn dat echter niet vanzelf, bijvoorbeeld doordat men financiële zorgen heeft, moeite heeft om sociale verbindingen aan te gaan, of omdat men kampt met fysieke- of verstandelijke beperkingen of lichte psychische problematiek. Voor een deel van deze deelnemers geldt dat zij met de juiste steun kunnen leren voor zichzelf te zorgen. Anderen kunnen zich met voldoende sociaal netwerk redden, maar een deel zal blijvend zorg en ondersteuning nodig hebben. Maatwerk is dan noodzakelijk en preventie om erger (of terugval) te voorkomen, is belangrijk.
Vrijwilligers zijn de oren en ogen van de samenleving. Samen met een steunstructuur en goede verbindingen met sociaal werk en zorginstellingen zouden we in staat moeten zijn meer te verbinden en zorg op maat te geven. De Vereniging Humanitas is al lang actief binnen het thema “Eenzaamheid” en heeft ook de nodige expertise opgebouwd en activiteiten ontwikkeld. Nieuwe mogelijkheden door inzet van digitale middelen en andere vormen van contact geven wellicht nieuwe kansen. Zo is elders ervaring opgedaan met belmaatjes, digitale koffieochtenden, het koppelen van twee vrijwilligers aan een groepje mensen en netwerkmaatjes. Het gaat er om de juiste vormen te vinden en er een werkende aanpak van te maken. Dat is een mooie en belangrijke uitdaging voor de komende jaren.
Tot slot We vinden het lastig om de subsidieaanvraag in de verschillende bouwstenen onder te brengen. De sociale basis omvat immers àlle domeinen waarin mensen leven. Dat hebben we in dit document proberen duidelijk te maken. Preventie is van primair belang en kan op drie verschillende niveaus worden onderscheiden: 1. Het voorkómen van problemen door het wegnemen van de oorzaken of risicofactoren; 2. Vroegtijdige opsporing van problemen om verdere escalatie te voorkomen; 3. Voorkomen van terugval of recidive. Preventie is belangrijk en plezierig voor de deelnemers zelf en kan ook zeer effectief zijn. Wanneer we door onze ondersteuning ouders kunnen helpen om meer rust te creëren in de opvoedingssituatie, is dat effectief, mede door de tijd die de vrijwilligers beschikbaar hebben. Immers, wij kunnen wekelijks een paar uur ondersteuning verzorgen. Een dergelijke frequentie (en tijdsduur) is voor beroepskrachten niet haalbaar. Door onze inzet kan inzet van dure beroepsmatige hulp worden beperkt. We kunnen concluderen dat Humanitas, als goed georganiseerd onderdeel van de sociale basis, een verbindende rol kan spelen in het bieden ondersteuning, samen met ketenpartners en de gemeente. Daarvoor is continuïteit in financiering noodzakelijk, en bij voorkeur meerjarig. We zijn dan ook blij met de mogelijkheid om voor meerdere jaren subsidie aan te vragen.
Vrijwilligers zijn het hart van onze dienstverlening. Vrijwilligers, mensen die zich inzetten voor een ander en de maatschappij, zijn onmisbaar voor de binding en leefbaarheid van dorpen en wijken. Zij vormen met elkaar een actieve groep binnen de sociale basis. Momenteel geeft Humanitas in de afdeling Noord Oost Friesland met 165 vrijwilligers aan bijna 300 huishoudens ondersteuning, en we hebben de ambitie om dat uit te bouwen. Vrijwilligers (en ervaringsdeskundigen) zijn overigens geen gratis beroepskrachten, hoe goed zij ook worden opgeleid, hoe goed toegerust zij hun werk ook doen. Zij geven hun kostbare tijd, maar de kosten die zij maken (reiskosten, onkosten, scholingskosten) behoren te worden vergoed. Voor de deelnemers is de ondersteuning van Humanitas gratis. Het (vrijwillige) afdelingsbestuur zorgt voor een dynamische organisatie die meebeweegt op de maatschappelijke vragen, en ontwikkelt waar nodig (innovatieve) antwoorden of interventies, waar mogelijk in samenwerking met andere organisaties. Maatschappelijk en economisch rendement Vrijwilligers zetten zich “om niet” in voor de samenleving. Dat is plezierig voor de belastingbetaler en onze overheden, maar het levert ook iets op voor de vrijwilliger zelf én voor de samenleving.
Uit onderzoek blijkt dat vrijwilligerswerk mensen gelukkig maakt, door het besef dat je er toe doet, dat je voor een ander het verschil kunt maken. Vrijwilligerswerk is bovendien ook leerzaam en kan zelfs een opstap zijn naar betaald werk. De erkenning en de beleving dat je het sámen doet, en dat je met elkaar de samenleving een beetje beter maakt, vergroot voor velen het gevoel van welbevinden.
Los van het maatschappelijk rendement is er ook een economisch rendement (of kostenbesparing) bijvoorbeeld op het terrein van Schuldhulpverlening en Kansrijk Opvoeden & Opgroeien. De gemiddelde kostprijs van de jeugdzorg per kind per jaar is hoog. Voor het bedrag dat daar jaarlijks mee gemoeid is, kan Humanitas een jaar lang 5 gezinnen Homestart-ondersteuning bieden. Hetzelfde geldt voor de vrijwillige inzet bij schuldhulpverlening; uit onderzoek is gebleken dat dat naast het maatschappelijke rendement van burgers ook een forse kostenbesparing oplevert.
De Bouwstenen in de subsidieregeling We hebben getracht in dit document uiteen te zetten hoe onze activiteiten aansluiten bij de bouwstenen die in de subsidieregeling worden onderscheiden. Eigenlijk zijn onze activiteiten bij alle bouwstenen onder te brengen, maar de volgende indeling lijkt logisch. Ontmoeten en betrokkenheid - Humaa(n)tjes - Homestart - Kindervakantieweken Samenredzaamheid - Thuisadministratie - Taal-Lezen en huiswerkbegeleiding - BOR Zelfredzaamheid en ontplooiing Omdat wij altijd inzetten op de eigen regie van de deelnemers, om hen te helpen hun eigen mogelijkheden, vaardigheden, krachten en talenten te ontdekken, kunnen al onze activiteiten bij deze bouwsteen worden ondergebracht. - Thuisadministratie - Taal-Lezen en huiswerkbegeleiding - Humaa(n)tjes - Homestart - BOR - Kindervakantieweken
Februari 2022 Humanitas NoordoostFriesland Mail: no.friesland@humanitas.nl Tel. 06 57645319