17 - Bijlage 2 - Zienswijze
Tekst van het document
Plaatsen
Deze
Zienswijze op de ontwerp beschikking: woning met vrijstaande berging/carport, Mellereed 2A, Harkema
zienswijze is opgesteld door:
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
(geanonimiseerd) en
ingediend op
27 mei
door omwonenden
2024,
(zie bijlage 13}
Inhoudsopgave Inleiding Vooroverleg
Precedentwerking Schade
Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 5 Blz. 5 Blz. 5 en 6 Blz. 6 Blz. 6 en 7 Blz. 7 en 8 Blz. 9 Blz. 9 en 10 Blz. 11 Blz. 11 Blz. 11 Blz. 11 Blz. 11 Blz. 12 Blz. 12 Blz. 12 t/m 14 Blz. 14 en 15 Blz. 15 Blz. 15 Blz. 16 t/m 18 Blz. 18 en 19 Blz. 19 en 20 Blz. 20 Blz. 21 Blz. 21 en 22
Bijlage 1: toelichting participatie Bijlage 2: tekening bouwplan Bijlage 3: brief van gemeente - aanvrager wil alleen hier bouwen Bijlage 4: afwijkingsregels plantoelichting buitengebied Bijlage 5: zienswijze op ontwerp wegenlegger Bijlage 6: brief gemeente - verzoek vaststelling komgrenzen Bijlage 7: besluit provincie - vaststelling komgrenzen Bijlage 8: kaart behorende bij de wegenlegger Bijlage 9: wegenlegger - rijrichting Bijlage 10: foto’s wateroverlast Bijlage 11: wegenlegger - onverhard Bijlage 12: foto van nieuwbouwwoning + berging/carport Bijlage 13: gegevens van de indieners
Blz. 23 Blz. 24 Blz. 25 Blz. 26 en 27 Blz. 28 t/m 39 Blz. 40 en 41 Blz. 42 en 43 Blz. 44 Blz. 45 Blz. 46 en 47 Blz. 48 Blz. 49 Blz. 50
De eerste vereiste: participatie De tweede vereiste: de aanplant van nieuwe singels Ontwerp beschikking
Ruimtelijke onderbouwing Omgevingsvisie “De Romte Diele” Natuurwaarde en biodiversiteit Verordening Romte Fryslân 2014 Besluit ruimtelijke ordening Woningbouwprogramma 2021 Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 Welstandsnota Buitengebied Agrarisch gebied Elzensingels Oude waterlopen Tevens handhavingsverzoek Bestaande bebouwingslint Toegangsweg Water
Verkennend bodemonderzoek Conclusie - ruimtelijke onderbouwing Bouwbesluit 2012 Bouwverordening Overige wetgeving Conclusie - ontwerp beschikking
2
Inleiding Blijkens de krant “De Feanster”
24 april 2024 zijn burgemeester en wethouders voornemens om een omgevingsvergunning te verlenen voor “het plaatsen van een woning met vrijstaande berging/carport, Mellereed 2A, in Harkema. Het is mogelijk om tot en met 29 mei 2024 een zienswijze in te dienen. Hierbij maken ondergetekenden (zie bijlage 13) van deze van
mogelijkheid gebruik. Ondergetekenden verzoeken om aan de aanvrager van voormeld plan geen omgevingsvergunning te verlenen, omdat het in strijd is met wet- en regelgeving en het karakter van het typische, kenmerkende, landelijke gebied ernstig aantast. Hierna volgt een nadere motivering. Vooroverleg Blijkens een e-mail van de gemeente Achtkarspelen van 28 maart 2023 moet aanvrager aan twee voorwaarden voldoen. Aanvrager moet met de omwonenden in overleg treden en de resultaten aan de gemeente voorleggen. Daarnaast moet aanvrager zorgen voor een landelijke inpassing, die aansluit op de bestaande kamers door aanplant van nieuwe singels en/of het verdichten van bestaande singels. De eerste vereiste: participatie De gemeente kan in een bijzonder geval aan de aanvraag een participatie verplichting koppelen (art. 16:55 lid 2 jo. lid 6 Omgevingswet). Van deze mogelijkheid heeft de gemeente blijkens de e-mail van 28 maart 2023 gebruik gemaakt. De wetgever heeft niet bepaald wanneer er bij verplichte participatie sprake is van voldoende participatie. Ook heeft de wetgever de keuze voor de vorm bij de aanvrager gelaten. Bijgevolg kan de gemeente niet dwingend voorschrijven hoe de aanvrager de participatie moet vormgeven.
Maar uit het feit dat het gaat om verplichte participatie, volgt wel dat er sprake moet zijn van participatie en dat de uitgevoerde participatie enige inhoud moet hebben (zie bijlage 1). De aanvrager heeft blijkens voormelde e-mail niet aan dit vereiste voldaan. In deze e-mail staat namelijk het volgende vermeld: “In de voorwaarden bij dit advies is opgenomen dat de initiatiefnemer met de omwonenden in overleg moet treden en de resultaten hiervan moet voorleggen aan de gemeente. Dit is namelijk nog niet gebeurd. De initiatiefnemer wou graag eerst weten hoe de gemeente tegen zijn verzoek aankeek, voordat hij met de buren om tafel gaat. ” Dit betekent dat de aanvrager niet aan de aanvraagvereisten heeft voldaan. Aanvrager
heeft aan de buren een tekening getoond en hierbij vermeld dat de gemeente met de bouw van de woning akkoord is gegaan (zie bijlage 2). Van “het bespreken van het plan met de directe buren” is, zoals vermeld in de ruimtelijke onderbouwing op blz. 14, geen sprake. De gemeente dient de aanvraag derhalve buiten behandeling te laten; er is immers niet voldaan aan een wettelijk voorschrift voor het in behandeling van de aanvraag. Wellicht ten overvloede wordt hierbij opgemerkt dat er - in tegenstelling tot hetgeen in de ruimtelijke onderbouwing staat vermeld op blz. 14 - geen maatschappelijk draagvlak voor het bouwplan is.
3
De tweede vereiste: de
aanplant van nieuwe singels De aanvrager heeft in de ruimtelijke onderbouwing op blz. 5 aangegeven waar hij nieuwe elzensingels wil planten. Deze elzensingels staan op de erfafscheiding. Een van de ondergetekenden, de fam. BN (geanonimiseerd) is eigenaar van het aangrenzende perceel en aanvrager heeft voor de aanplant op deze locatie geen toestemming aan de fam. (geanonimiseerd) MM gevraagd. Het is zonder toestemming niet mogelijk om bomen op de erfafscheiding te planten (zie artikel 5:42 lid 1 BW). Deze moeten minstens op twee meter afstand van de erfafscheiding gerekend vanaf het midden van de boom worden geplant (zie artikel 5:42 lid 2 BW). Deze toestemming zal overigens ook niet worden verleend. De aanvrager kan derhalve niet aan dit vereiste voldoen. Om die reden kan geen omgevingsvergunning worden verleend. -
-
Het gaat
privaatrechtelijke belemmering. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Raad van State, met kenmerk ECLI:NL:RVS: 2014:4229. In deze uitspraak staat in r.o. 11.1: “Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen (uitspraak van 23 januari 2013 in zaak nr. WN: (geanonimiseerd) voor het oordeel door de bestuursrechter dat een privaatrechtelijke belemmering aan de verlening van een omgevingsvergunning in de weg staat, slechts aanleiding, wanneer deze belemmering een evident karakter heeft. De burgerlijke rechter is immers de eerst aangewezene om de vraag te beantwoorden of een privaatrechtelijke belemmering aan een activiteit in de weg staat. De dakgoot is voorzien tussen de op beide percelen op een afstand van ongeveer 25 cm van elkaar gelegen gebouwen boven het perceel van [appellant D]. Nu [appellant D] geen toestemming heeft verleend voor het aanbrengen van de dakgoot boven zijn perceel en hij voorts bezwaren heeft tegen de verlening van de omgevingsvergunning voor het bouwplan, dient evenwel te worden vastgesteld dat voor het aanbrengen van de dakgoot een evident privaatrechtelijke belemmering bestaat. Het college heeft dan ook niet in redelijkheid omgevingsvergunning voor het bouwplan kunnen verlenen. De rechtbank heeft dat niet onderkend. Het betoog slaagt.” Het argument van de gemeente “dat partijen het onderling moeten uitvechten” gaat dus niet op. om
een
evident
Kanttekening: De gemeente stelt dat er sprake moet zijn van een “landschappelijke inpassing”. Een kenmerk van het gebied is kamers omringt met elzensingels, maar ook met een naastgelegen sloot. Dit roept de vraag op waarom de aanvrager verplicht is om elzensingels te planten, maar niet om daarnaast een sloot te graven. Dit is juist één van de belangrijke kenmerken van het gebied. geval het voorgaande geen doel treft, wordt hierna puntsgewijs op de ontwerp beschikking ingegaan. Voor
het
Ontwerp beschikking In de ontwerp beschikking staat op blz. 1 dat de aanvraag is getoetst aan het Besluit
omgevingsrecht, de ministeriele regeling omgevingsrecht, het bouwbesluit, de eisen van en bouwverordening, de redelijke welstand de geldende ruimtelijke regelgeving (o. a. het bestemmingsplan). Hierbij wordt verwezen naar art. 2. 10, lid 1, sub c, Wabo en art. 2. 12, lid 1, onder a, onder 3° Wabo. Art. 2. 10, lid 1, sub c, Wabo luidt:
“Voor zover de aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel 2. 1, eerste lid, onder a, wordt de omgevingsvergunning geweigerd indien de activiteit in strijd is met het bestemmingsplan (…), tenzij de activiteit niet in strijd is met een omgevingsvergunning die in verleend met toepassing van artikel 2. 12”. Art. 2. 1, lid 1, onder a, Wabo bepaalt dat het verboden is om zonder een omgevingsvergunning een project uit te voeren als deze bestaat uit het bouwen van een bouwwerk. Het gaat om het bouwen van een bouwwerk. Het bouwen is - in dit geval - in strijd met het bestemmingsplan (zie blz. 2, ontwerp beschikking). Art. 2. 12, lid 1, onder a, onder 3°, Wabo luidt:
“Voor zover de aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel 2. 1. , eerste lid, onder c, kan de omgevingsvergunning slechts worden verleend indien de activiteit niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordering en, indien de activiteit in strijd is met het bestemmingsplan (…), indien de motivering van het besluit een goede ruimtelijke onderbouwing bevat. ” Ruimtelijke onderbouwing De gemeente stelt dat de aanvraag voldoet aan een goede ruimtelijke onderbouwing en verwijst naar de bijlage. Deze onderbouwing geeft - volgens de gemeente - aanleiding om van het bestemmingsplan Buitengebied Achtkarspelen en de Beheers verordening dorpen Achtkarspelen af te wijken. Omwonenden stellen zich echter op het standpunt dat er geen goede ruimtelijke onderbouwing is overgelegd. Deze stelling zal hierna verder worden onderbouwd. Hierbij wordt de volgorde van de ruimtelijke onderbouwing aangehouden. Omgevingsvisie “De Romte Diele” In de ruimtelijke onderbouwing staat op blz. 6: “De provincie zet in op versterking van stedelijke gebieden, onder andere door het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en een duurzaam ruimtegebruik”. Vervolgens wordt geconcludeerd dat “de ontwikkeling (…) passend is binnen het huidige ruimtelijke kwaliteitsbeeld (…)” Deze conclusie is onbegrijpelijk.
Het gaat immers niet om het “verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit” maar om de aantasting van het buitengebied. In de omgevingsvisie staat bovendien dat moet worden ingezet op het stimuleren van het grootschalig opknappen van bestaande bebouwing (zie blz. 12). Hergebruik is het nieuwe bouwen (zie blz. 65). Benutting van bestaande locaties en bestaande capaciteit staat voorop. Alleen wanneer in het bestaande bebouwd gebied niet aan de behoefte kan worden, is
uitbreiding van stad of dorp mogelijk (zie blz. 46). 5
De aanvraag heeft betrekking op het bouwen van een woning met berging/carport in het buitengebied. Het gaat dus niet om “het opknappen van bestaande bebouwing”. Het bouwen van deze woning voorziet ook niet in een behoefte. Uit de woonvisie blijkt dat er behoefte is aan kleinere woningen, zoals appartementen, en het levensloop geschikt maken van ruime, bestaande, woningen. Aan deze criteria wordt niet voldaan (zie hierna de opmerkingen bij woonvisie 2020-2025). Het bouwen van een woning met berging/carport in het buitengebied is een enorme aantasting van het prachtige, voor dit gebied kenmerkende, unieke coulisselandschap, hetgeen volgens de omgevingsvisie juist behouden moet blijven. Het gebied is onderdeel van het nationaal Landschap, de Noardlike Fryske Wâlden. Het is in balans met de natuur en cultuurhistorie. Je ziet hier de houtwallen, weidegronden en veel zandpaden. De natuurwaarde en biodiversiteit is bijzonder groot.
Natuurwaarde en biodiversiteit Het bodemleven staat in Nederland onder zware druk door fysieke verstoring en milieukwaliteit. Hierdoor neemt de functionaliteit af. Het rijke bodemleven is essentieel voor tal van natuurlijke bodemfuncties, waaronder het vasthouden en zuiveren van water, opslaan van koolstof, natuurlijke plaagbestrijding en het recyclen van nutriënten. Ruim een kwart van de biodiversiteit op aarde leeft onder de grond. Microben, springstaarten, regenwormen, mollen. Zij doen bijna alles aan de basis voor een gezonde natuur en een gezonde maatschappij. Te denken valt dus aan dat ze de grond gezond houden waardoor inheemse planten hier kunnen groeien en bloeien die weer voedsel geven voor de vlinders, bijen en allerlei andere soorten insecten, eigenlijk kunnen we zeggen, hier begint THE CIRCLE OF LIFE, dit omdat een gezonde maatschappij ook wordt voorzien van voedsel vanuit dit bodemleven. Maar ook helpen ze mee in de strijd tegen klimaatverandering. Als er een huis gebouwd wordt aan de Mellereed 2A lijkt dit een kleine ingreep maar als je verder gaat kijken tast deze ‘’kleine’’ ingreep een heel groot deel aan van de biodiversiteit in een stukje buitengebied van Harkema. Hier lopen veel herten rond, vossen en eekhoorns. Maar er vliegen veel vleermuizen, vogels te denken valt aan buizerds, uilen welke al van deze dieren leven wat de aarde biedt.
Mocht er hier een huis komen dan gaan deze dieren verdwijnen en niet alleen zoeken ze een andere plek waar ze misschien later ook weer worden verstoten door het uitbouwen van het leven van de mens dat ze op een gegeven moment met uitsterven worden bedreigd. Ook tast dit een stukje maatschappelijke gezondheid aan, er wordt hier dan wel geen voedsel verbouwd wel is het weer een stuk dichterbij de klimaatverandering en de bijen en vlinders hebben een grotere rol in ons leven dan dat we beseffen. Verordening Romte Fryslân 2014 In de ruimtelijke onderbouwing staat dat de aanvraag in overeenstemming is met de Verordening Romte Fryslân 2014 (zie blz. 7). Dit is niet waar. Art. 1. 1. 1. , lid 1, van deze Verordening luidt:
“In een ruimtelijk plan voor landelijk gebied mogen geen bouwmogelijkheden gebruiksmogelijkheden worden opgenomen voor nieuwe stedelijke functies. ”
en
6
Blijkens de begripsbepalingen wordt onder “stedelijke functies” verstaan: “functies die gekoppeld zijn aan het functioneren van kernen (dorpen en steden), waaronder worden verstaan woningen, functioneel niet aan het beheer, onderhoud of productievermogen van het landelijk gebied gebonden bedrijven, zakelijke en commerciële dienstverlening, detailhandel, horeca, maatschappelijke, educatieve, culturele en religieuze voorzieningen en sportvoorzieningen, met bijbehorend stedelijk water en groen en bijbehorende infrastructuur en nutsvoorzieningen, daaronder niet begrepen windturbines of opstellingen voor zonneenergie. ” In de toelichting op art. 1. 1. 1, lid 1, van deze Verordening (zie blz. 45) staat dat in principe geen nieuwe stedelijke functies zoals omschreven in de begripsbepalingen in het landelijk gebied zijn toegestaan, tenzij op grond van art. 1. 1. 1. , lid 2, van deze Verordening sprake is van een
uitbreidingslocatie bij een kern.
Onder een “uitbreidingslocatie” valt ook een enkele bouwkavel voor een woning of een bedrijf waarmee het bestaand stedelijk gebied van een kern wordt uitgebreid. Blijkens de begripsbepalingen van deze Verordening (zie blz. 12) wordt onder een kern verstaan: “een overige kern, een regionaal centrum, een stedelijk centrum of een bedrijfsconcentratiekern. ” Het concentreren van nieuwe stedelijke functies bij kernen bevordert het doelmatig gebruik van de ruimte, draagt bij aan sterke steden en vitale dorpen, en voorkomt (…) versnippering van landelijk gebied (zie blz. 45). De bouwaanvraag heeft geen betrekking op de uitbreiding van een kern. Om die reden is art. 1. 1. 1. , lid 2, van deze Verordening niet van toepassing, maar art. 1. 1. 1. , lid 1, van deze Verordening. Het plaatsen van een nieuwe woning + berging/carport in het landelijk gebied is dus op grond van deze Verordening niet toegestaan. De overige artikelen, te weten art. 1. 2 t/m art. 1. 8, zijn niet van toepassing. Art. 1. 2. gaat over het hergebruiken van vrijkomende (niet-) agrarisch bebouwing. Daar is geen sprake van. Art. 1. 3. gaat over de verbetering van bebouwingslinten en bebouwingsclusters in het landelijk gebied. Uit de welstandnota “ontwerpprincipes voor het bouwen in Achtkarspelen” blijkt dat er geen sprake is van lintbebouwing. De gemeente heeft dit ook in de e-mail van 28 maart 2023 bevestigd. Van art.
1. 4 tot en met art. 1. 8 van deze Verordening is evenmin sprake (zie blz. 18 t/m 20).
Besluit ruimtelijke ordening In de ruimtelijke onderbouwing staat dat de ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is op de aanvraag, omdat het om één woning gaat (zie blz. 6). Hiermee wordt kennelijk bedoeld “art. 3. 1. 6. , lid 2, Besluit ruimtelijke ordening is niet van toepassing”. Dit is correct; lid 2 van het Besluit is inderdaad niet van toepassing. Op het bouwen van één woning is echter lid 1 wel van toepassing (zie ook art. 5. 20 Besluit omgevingsrecht).
7
In artikel 3. 1. 6. , lid 1, Besluit ruimtelijke ordening staan de eisen, waaraan een toelichting op elk bestemmingsplan moet voldoen. Blijkens dit artikel moet de toelichting a. een verantwoording bevatten van de in het (bestemmings-)plan gemaakte keuze van
bestemmingen, b. een beschrijving van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de gevolgen van de waterhuishouding, c. een beschrijving van de uitkomsten van het in artikel 3. 1. 1. bedoelde overleg, d. een beschrijving van de uitkomsten van het in artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht verrichte onderzoek, e. een beschrijving van de wijze waarop burgers en maatschappelijke organisaties bij de voorbereiding zijn betrokken, en f. de inzichten over de uitvoerbaarheid van het plan. Blijkens
de Raad van State van 28 juni 2017 met kenmerk ECLI:NL:RVS:2017:1724 r. o. 4 hoort bij art. 3. 1. 6. , lid 1, sub d, ook de uitkomsten van het onderzoek naar de behoefte (uitspraak van 18 december 2013, ECLI:NL:RVS:2013:2471). Blijkens een uitspraak van de Raad van State van 18 november 2015, met kenmerk ECLI:NL:RVS:2015:3542 moet gekeken worden of binnen een periode van in beginsel tien jaar behoefte zal bestaan aan de ontwikkeling die het plan mogelijk maakt. een
uitspraak
van
Uit de overgelegde stukken blijkt niet dat gedurende een periode van tien jaar behoefte bestaat aan een woning met berging/carport met een grote tuin in het buitengebied. Aanvrager moet nog met de bouw beginnen. Voor de woning met berging/carport en daadwerkelijk staat, zijn we ook een (paar) jaar verder. Aanvrager is op leeftijd. Het onderhoud van het geheel is voor een ouder echtpaar erg lastig. Het dorp Harkema heeft bovendien al veel ruime vrijstaande woningen. Er is geen behoefte aan nog meer van deze woningen (zie woonvisie 2020-2025). Daarnaast blijkt niet dat de gemeente “bij de voorbereiding van het besluit de nodige kennis omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen heeft vergaart” (zie art. 3:2, van de Algemene wet bestuursrecht), heeft de gemeente noch de aanvrager omwonenden bij het plan betrokken en is het plan niet uitvoerbaar. Immers, het plan heeft - zoals meermaals is
aangevoerd - geen toegangsweg. Volledigheidshalve wordt hierbij opgemerkt dat burgemeester en wethouders, op grond van de Wet ruimtelijke ordening, bevoegd zijn om - in bepaalde gevallen - een (bestaand) bestemmingsplan te wijzigen. Een dergelijke situatie doet zich hier echter niet voor.
8
Woningbouwprogramma 2021 In de ruimtelijke onderbouwing staat op blz. 7 het volgende vermeld: “In artikel 3 is bepaald dat een ruimtelijk plan voor woningbouw in overeenstemming moet zijn met een woonplan, dat de schriftelijke instemming van Gedeputeerde Staten heeft. De gemeente Achtkarspelen heeft een geactualiseerd woningbouwprogramma. Door de nieuwe woningbouwafspraken met de provincie is er wat meer ruimte gekomen voor nieuwe woningbouw. De omgevingsvergunning maakt gebruik van de ruimte die in het woningbouwprogramma is opgenomen. ” De Gedeputeerde Staten heeft het woningbouwprogramma 2021 nog niet goedgekeurd (zie www. achtkarspelen. nl/woonvisie-en-woningbouwprogramma). Het programma heeft dus geen werking. Het plan is overigens ook niet in het programma opgenomen. In het programma wordt de locatie de “Mellereed” niet genoemd. Er staat enkel “nog buiten stedelijk te bestemmen woningen aantal 17”.
Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 In de ruimtelijke onderbouwing staat dat het bouwplan aan de woonvisie voldoet (zie blz. 7). Dit is niet waar. Vervolgens worden door de aanvrager de volgende speerpunten genoemd: “1. Investeren in de bestaande woningvoorraad 2. Zorgvuldige inzet op nieuwbouw 3. Voldoende betaalbare en beschikbare sociale huurwoningen 4. Wonen met zorg 5. Streven naar leefbare dorpen. ” Deze speerpunten gelden helemaal niet. Deze punten worden genoemd in de inhoudsopgave van de woonvisie. Hieruit – en uit hetgeen reeds is aangevoerd – blijkt hoe slordig met informatie is omgegaan. Het lijkt alsof het niet uit maakt of het waar is of niet. Als er maar wat staat. Dit is erg stuitend. De ruimtelijke onderbouwing is volstrekt misleidend opgesteld. Is er niemand bij de gemeente die controleert wat daadwerkelijk in de aangehaalde stukken staat. De gemeente is duidelijk vooringenomen en handelt hiermee in strijd met het fair play beginsel (art. 2. 4. Awb). De speerpunten voor het dorp Harkema zijn (zie blz. 36): • • • •
• • • • •
“Woningbouw op inbreidingslocatie (voorkom woningbouw op uitbreidingslocaties) Streef naar gefaseerde woningbouw Toets nieuwbouwinitiatieven op de mate waarin de openbare ruimte ook tot ontmoeting/samenleven wordt uitgenodigd Ga als gemeente in gesprek met Provincie over verruiming mogelijkheden voor woningbouw (uitbreiden woningvoorraad), o. a. gericht op bewoners die willen terugkeren naar het dorp Ontwikkelen van levensloopgeschikte appartementen om doorstroming te creëren (Waar mogelijk) sloop/nieuwbouw van verouderde woningen Meer inzet op woningisolatie als mogelijkheid om woonlasten te beperken Streven naar alle woningen levensloopbestendig maken (huur/koop) Behoefte aan hofjes wonen (in de buurt van voorzieningen)” 9
Hierin staat dus expliciet vermeld “voorkom woningbouw op uitbreidingslocaties”. De wens is om het buitengebied zo groen mogelijk te houden. Een nieuwbouwplan moet een kwalitatieve meerwaarde voor hun omgeving hebben oftewel een plek beter maken. Het gaat hierbij om hergebruik van panden, waarbij invulling wordt gegeven aan een onwenselijk situatie of waarbij de leefbaarheid significant wordt vergroot. Hierbij verschuift de focus naar transformatie of herstructurering. Dit betekent dat op andere locaties geen of amper woningen worden toegevoegd (zie blz. 14). Dit beleid heeft de gemeente, blijkens een oud gemeenteraadslid, ook altijd strikt gehanteerd. Het bouwplan van aanvrager heeft geen kwalitatieve meerwaarde voor de omgeving, maar doet daar afbreuk aan. Het is een prachtige landelijke omgeving. Een nieuwbouwwoning met een berging/carport past daar totaal niet. Het gaat - uiteraard - ook niet om hergebruik. Voorts staat in de ruimtelijke onderbouwing dat het om een “senioren en levensloop bestendige woning” gaat. De woning beschikt over 5 slaapkamers. Dit is geen “senioren en levensloop bestendige woning”. Voor bepaling van het type woning is niet de benaming van belang, maar de uiterlijke kenmerken. In de woonvisie staat het volgende vermeld: “De woonvisie is bedoeld om een beeld te vormen van de woningvraag c. q. woningbehoefte (zie blz. 4).
De vraag naar kleinere woningen, zoals appartementen, in de doelgroep van 55 plus neemt toe, terwijl de gemeente Achtkarspelen over relatief veel ruime woningen beschikt (zie blz. 10). Deze woningen kunnen met enkele aanpassingen levensloopgeschikt gemaakt worden. Het onderhoud van een ruime woning en een ruime tuin kan een nadeel zijn. Het is
belangrijk
dat oudere woningbezitters tijdig gaan na denken over hun toekomstige woonsituatie. Hierbij kunnen echter ook financiële middelen een rol spelen”(zie blz. 34). Er is dus vraag naar kleinere woningen en naar het aanpassen c. q. levensloopbestendig maken van bestaande, ruime, woningen. Aanvrager wil een grote woning met een grote berging/carport op een kavel van 7. 670 vierkante meter in het buitengebied bouwen. Dit plan voldoet helemaal niet aan de woonvisie. In de ruimtelijke onderbouwing staat tevens dat “In Harkema geen binnenstedelijke locaties beschikbaar zijn om dit gewenste woonmilieu - met een specifieke mix van landelijk en dorps - te realiseren” (zie blz. 8). Dit is onbegrijpelijk. Immers, de huidige woning van de aanvrager heeft deze mix. Hij woont aan de Pauloane 50. Deze woning bevindt zich aan een rustige straat in het dorp. Naast deze woning bevindt zich een “bedrijfsruimte”. De indeling van de bedrijfsruimte is hetzelfde als de indeling van de nieuwbouwwoning. De “bedrijfsruimte” heeft meerdere slaapkamers op de begane grond. Aan de achterkant bevindt zich de woonkamer en de keuken. Aansluitend is een groot terras met een prachtig uitzicht op de weilanden.
Daarnaast zijn de afgelopen jaren meerdere bouwterreinen beschikbaar geweest om “dit gewenste woonmilieu” te realiseren, bijvoorbeeld 2 x aan de Wopkeloane, 1 x aan de Nijewei 89c en 1 x aan de Reitsmastrjitte. Bovendien staan momenteel 2 landelijke, ruime, vrijstaande woningen in het landelijk gebied te koop, te weten de Singel 45 en It Jachtfjild 13. Aanvrager heeft van deze mogelijkheden geen gebruik gemaakt; hij wil uitsluitend op zijn eigen grond - in het buitengebied - bouwen (zie bijlage 3).
10
Welstandsnota In de ruimtelijke onderbouwing wordt de welstandnota “ontwerpprincipes voor het bouwen in Achtkarspelen” aangehaald. Op blz. 8 en 9 staat: “Het buitengebied van Achtkarspelen is vrijwel geheel te typeren als wouden gebeid. Het is een agrarisch gebied waarbij elzensingels en houtwallen zorgen voor beslotenheid. Oude waterlopen (…) vormen belangrijke lijnen in het landschap en zijn bepalend voor ontginning en het verkavelingspatroon. (…) De woning sluit aan op en kan goed worden ingepast in het bestaande bebouwingslint. Het plan doet geen afbreuk aan het verkavelingsstructuur (…). De structuren in de omgeving blijven goed herkenbaar. (…) De nieuwe woning is (…) georiënteerd op de Mellereed. ” Buitengebied De gemeente heeft altijd het beleid “niet bouwen in het buitengebied” gehanteerd. Dit roept de vraag op waarom onderhavige aanvraag voor het bouwen van een grote woning met een grote berging/carport in behandeling wordt genomen. Dergelijke beleid geldt immers voor alle inwoners van Achtkarspelen.
Agrarisch gebied De bestemming van beide stukken grond is “buitengebied”. De bestemming van de grond met kenmerk C 2868 is tevens “Agrarisch met waarden - besloten gebied”. In totaal moet 7. 670 vierkante meter worden gewijzigd in de bestemming “wonen”. Hiervoor moet worden gekeken naar het moederbestemmingsplan en naar de (bestemmings-)plantoelichting. Uit de plantoelichting blijkt dat het bevoegde gezag - in dit geval - niet van het moederbestemmingsplan mag afwijken (zie bijlage 4). Elzensingels Aangezien aanvrager geen elzensingels op de erfscheiding mag plaatsen - hij heeft hiervoor geen toestemming van de eigenaar van het aangrenzende perceel - kan er geen “landschappelijke inpassing” plaatsvinden, die aansluit op de bestaande kamers. Zie voor een verdere toelichting blz. 3, bij “de tweede vereiste: de aanplant van nieuwe singels”. Het plan doet derhalve afbreuk aan de verkavelingsstructuur. Op de lagere delen met ondoorlatende lagen in de ondergrond was een fijnmazig sloten-en greppelpatroon nodig voor de afwatering. Langs de slootranden vestigden zich elzensingels.
Oude waterlopen Het landschap ter plaatse kenmerkt zich door elzensingels. Naast deze elzensingels bevindt zich een sloot. Deze vormen, blijkens de welstandsnota, belangrijke lijnen in het landschap en zijn bepalend voor het verkavelingspatroon. De gemeente heeft dit echter niet onderkend. Hiermee gaat de verkavelingsstructuur (ook) verloren.
11
Handhavingsverzoek De aanvrager heeft een deel van een sloot gedempt. Het gaat om de - aan de linkerkant van het pad - gelegen sloot, waarvan de aanvrager eigenaar is. Voor het dempen van een sloot is een omgevingsvergunning vereist. De aanvrager heeft een dergelijke vergunning niet van een aangevraagd. Overigens kan voor het dempen sloot alleen een omgevingsvergunning worden verleend als er geen afbreuk wordt gedaan aan de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van het desbetreffende gebied. De sloten in dit gebied zijn belangrijk voor de structuur van het landschap en mogen niet derhalve gedempt worden. Ondergetekenden verzoeken de gemeente tot handhaving over te gaan en de sloot weer in oude ere te herstellen. Bestaande bebouwingslint Blijkens de bijlage van de welstandsnota is ter plaatse geen “bebouwingslint”. Toegangsweg De omwonenden stellen zich op het standpunt dat de Mellereed (hierna: het pad) geen weg is en ook geen openbare weg. De gemeente Achtkarspelen stelt zich daarentegen op het standpunt dat het een openbare weg is en verwijst naar de wegenleggers. Voor beantwoording van de vraag of het pad wel of geen weg is, moet worden gekeken naar de Wegenwet. Het doel van de Wegenwet is het treffen van een regeling ten behoeve van het
openbare verkeer. Uit de geschiedenis van deze wet (Kamerstukken II 1929/130, nr. 99a, blz. 1) blijkt dat de wetgever een afzonderlijke bepaling, waarbij tot uitdrukking komt wat onder een weg wordt verstaan, niet nodig of niet gewenst vond, omdat voornamelijk door de praktijk zelf wordt aangegeven wat tot een weg gerekend moet worden. In een uitspraak van 5 maart 2008 (te
vinden op rechtspraak. nl, onder nummer: ECLI:NL:RVS:2008:BC6035) heeft de Afdeling bestuursrechtspraak dit verduidelijkt. Naar het oordeel van de Afdeling zijn wegen in de zin van de Wegenwet: “verkeersbanen die een functie vervullen ten behoeve van het afwikkelen van het openbare verkeer en die derhalve naar hun aard of functie een grote, onbepaalde publieksgroep dienen. ” Bij de laatste criteria is van belang of het pad naar zijn aard of functie daadwerkelijk een grote, onbepaalde publieksgroep dient en niet of het pad deze publieksgroep mogelijk kan dienen. Uit het voorgaande volgt dat niet elk pad als een weg kan worden aangemerkt. Voor de beoordeling van de afwikkelingsfunctie en de publieksgroep zijn de omstandigheden van belang. Het pad vervult geen functie ten behoeve van het afwikkelen van het openbare verkeer en dient ook geen grote, onbepaalde publieksgroep. Voor een uitgebreide motivering verwijzen wij naar bijlage 5, de zienswijze op de ontwerp wegenlegger. De gemeente heeft nog steeds niet op de zienswijze gereageerd en het is ook nog steeds niet naar de provincie doorgestuurd.
12
De gemeente stelt zich op het standpunt dat beide procedures niet met elkaar verbonden zijn en dat onderhavige procedure, het verlenen van een omgevingsvergunning, gewoon kan doorgaan. Dit is, gelet op het navolgende, niet juist. De gemeente heeft eerder wegenleggers opgesteld. Deze wegenleggers zijn niet rechtsgeldig, omdat zij niet op de juiste wijze tot stand zijn gekomen. De gemeente heeft bijvoorbeeld nooit de grenzen van de bebouwde kom door de provincie laten vaststellen (zie bijlage 6). In 2023 heeft de gemeente een ontwerp wegenlegger opgesteld. Hierin is het pad ook opgenomen. Het pad is particulier eigendom. Uiteraard kan ook grond - eigendom van particulieren - openbaar worden. In een wegenlegger staan de wegen buiten de bebouwde kom vermeld. Het pad naar de nieuwbouwwoning ligt, blijkens het besluit van de provincie Fryslân (zie bijlage 7), binnen de bebouwde kom. De gemeente heeft dit overigens ook tijdens raadsvergadering op 14 maart 2024 bevestigd. Verder blijkt dit ook uit het bestemmingsplan van de gemeente Achtkarspelen. Het pad is derhalve onterecht in de ontwerp wegenlegger opgenomen; het pad naast de Pauloane 54 is dus geen (openbare) weg. De gemeente dient de ontwerp wegenlegger én de hierbij behorende kaart aan te passen (zie bijlage 8). De gemeente heeft op 14 maart 2024 aangevoerd dat “als het merendeel openbaar is, ook het kleinere deel openbaar is”.
Dit vindt geen grondslag in het recht; niet in de wet en ook niet in
de jurisprudentie. Artikel 27, lid 1, van de Wegenwet luidt als volgt: “In iedere gemeente wordt van de buiten de bebouwde kom, of kommen gelegen wegen alsmede van de toegangswegen naar stations als bedoeld in artikel 26 lid 3 van de Spoorwegwet, ook al zijn deze binnen de bebouwde kom gelegen, een legger opgemaakt. ” Het woordje “deze” slaat op de toegangswegen naar stations. Het pad leidt niet naar een station. In een uitspraak van de Raad van State, te vinden op www. rechtspraak. nl, onder kenmerk ECLI:NL:RVS:2023:1033, staat - voor zover hier van belang - het volgende vermeld. “4. 2. De Afdeling is met de rechtbank van oordeel dat weg nummer 41 terecht niet op de wegenlegger staat. Het college van gedeputeerde staten heeft in het besluit van 24 mei 2016 de grenzen van de bebouwde kom van de gemeente Lingewaard vastgesteld. Dat besluit staat in deze procedure niet ter beoordeling. Weg nummer 41 ligt volgens dat besluit in de bebouwde kom. Uit artikel 27, eerste lid, van de Wegenwet, volgt dat op een wegenlegger uitsluitend de wegen buiten de bebouwde kom staan, afgezien van de toegangswegen naar stations die binnen en buiten de bebouwde kom liggen. Dat betekent dat het college van gedeputeerde staten bij het vaststellen van de wegenlegger de in het besluit van 24 mei 2016 vastgestelde bebouwde komgrenzen in acht diende te nemen. De stellingen van [appellant]
de geldigheid van de oude wegenleggers en over de ruilverkaveling en de Landinrichtingswet hebben betrekking op de openbaarheid van de weg. De vraag of weg nummer 41 openbaar is, is hier echter niet aan de orde en het antwoord daarop wordt ook niet bepaald door de wegenlegger. Die stellingen behoeven dan ook geen bespreking. Het betoog slaagt niet. ” over
13
Voormelde informatie is niet voor meerdere uitleg vatbaar. Het gaat derhalve om een evidente privaatrechtelijke belemmering. De gemeente kan hieraan niet voorbij gaan. Het is immers absurd om een vergunning te verlenen voor het bouwen van een woning zonder toegang (zie hierna ook het Bouwbesluit 2012 en de Bouwverordening). Het argument van de advocaat van aanvrager, tijdens de raadsvergadering op 14 maart 2024, dat de toegang tot de nieuwe woning ook naast de huidige woning van aanvrager kan worden gerealiseerd, raakt kant noch wal. De ingang van de nieuwbouwwoning en van de berging/carport is - blijkens de ruimtelijke onderbouwing - op het pad gericht. Aanvrager heeft overigens ook geen recht van overpad. Indien een dergelijke recht is verkregen, dan moet dit in de koopakte van de Pauloane 54 zijn opgenomen. Een dergelijke recht staat niet in deze akte vermeld. Ook is door verjaring geen dergelijke recht verkregen. De wet kent twee soorten verjaring: verkrijgende verjaring (art. 3:99 BW) en bevrijdende verjaring (art. 3:105 BW). Bij beide moet sprake zijn van bezit. Voor het antwoord op de vraag of een persoon een onroerende zaak in bezit heeft genomen, is bepalend of hij/zij de feitelijke macht over een zaak uitoefent (art. 3:113 lid 1 BW). Aanvrager heeft geen bezitshandelingen verricht.
Uit het feit dat een persoon over een pad loopt, kan geen recht op een erfdienstbaarheid worden afgeleid. Iets gebruiken betekent niet iets bezitten. Hiervoor zijn meer
feiten en/omstandigheden nodig.
Volledigheidshalve wordt nog opgemerkt dat in de wegenleggers staat vermeld dat de ingang van het pad loopt vanaf de Feartswal tot de bebouwde kom van Harkema van “noordoost naar zuidwest” (zie bijlage 9). Er staat niet visa versa. Dit wordt ook door de cultuur historische kaart Fryslan bevestigd. Water In de ruimtelijke onderbouwing staat op blz. 11 dat de digitale watertoets is doorlopen. In bijlage 3 van de onderbouwing is de watertoets toegevoegd. In de Leidraad watertoets staat dat er 3 uitkomsten mogelijk zijn, te weten:
1) het plan raakt geen belang van het waterschap, 2) er moet een korte procedure worden doorlopen (behelst een standaard wateradvies) en 3) de normale procedure (van toepassing op grote uitbreidingsplannen). Op onderhavige aanvraag is, blijkens de watertoets, de normale procedure van toepassing omdat “het plan grote invloed heeft op het water of de wateraspecten in de omgeving. ” De normale procedure kan op de www. watertoets. nl worden gestart. Op deze website staat aangegeven: “Voor je plan moet je de normale procedure met advies volgen. ” We verzoeken je het plan kenbaar te maken bij Wetter skip Fryslân via de knop “direct aanvragen”. In de ruimtelijke onderbouwing op blz. 11 staat onder het kopje “conclusie en advies”: “Vanuit water is het plan kenbaar gemaakt bij het Wetterskip Fryslân, via de digitale watertoets procedure. In bijlage 3 is een kopie van het verzoek en advies op de aanvraag toegevoegd. Er zijn vanuit het aspect water geen belemmeringen voor de planvorming”. 14
Deze conclusie kan op grond van de overgelegde gegevens niet worden getrokken. In bijlage 3 staat helemaal geen advies vermeld. Is er informatie weggehaald? Het waterplan is in dit bijzondere geval enorm belangrijk. Beide percelen - net als de aangrenzende percelen - liggen erg laag. Hierop blijft bij langdurige en/of hevige regen veel water liggen. Beide percelen van aanvrager moeten “om droge voeten te houden” opgehoogd worden. Dit betekent dat op alle andere, aangrenzende, percelen nog meer water blijft liggen. Ter verduidelijking worden hierbij een aantal foto’s gevoegd. Foto 1 en 2 zijn genomen op de Pauloane 54 en foto 3 en 4 op de Pauloane 44 (zie bijlage 10). De opmerking “het hemelwater zal middels infiltratie in de bodem worden afgevoerd” (zie blz. 5) geeft geen vertrouwen. Immers, is infiltratie wel voldoende?, is er een berekening gemaakt? waar is deze berekening? op welke plekken wordt infiltratie aangebracht? om hoeveel vierkante meter gaat het? enzovoort.
Hierbij verwijs ik volledigheidshalve nog naar artikel 5:39 BW. Op grond van dit artikel is het verboden om als eigenaar van een erf hinder toe te brengen aan eigenaren van andere erven door een wijziging aan te brengen in de loop, hoeveelheid of hoedanigheid van over zijn erf stromend water of van het grondwater. Verkennend bodemonderzoek In de ruimtelijke onderbouwing, bijlage 4, verkennend bodemonderzoek, staat bij 6. 2. dat er vanuit milieu hygiënisch oogpunt geen belemmeringen zijn voor het nieuwbouwplan. Bij 6. 3. staat echter dat “als de vijver wordt gedempt er mogelijk een verkennend waterbodemonderzoek conform BRL 2003 wordt verlangd. ” Op beide percelen van aanvrager bevindt zich geen vijver. Op grond van het voorgaande kan niet worden vastgesteld dat de uitkomst van het bodemonderzoek op de desbetreffende percelen heeft plaatsgevonden dan wel dat deze zorgvuldig zijn uitgevoerd. Aan dit onderzoek komt derhalve geen betekenis toe. Conclusie – ruimtelijke onderbouwing Uit het voorgaande blijkt de ruimtelijke onderbouwing erg slordig is opgesteld; het bevat meerdere fouten. Hetgeen in de ruimtelijke onderbouwing staat vermeld vindt geen enkele grondslag in de geraadpleegde stukken. Integendeel, het bouwplan staat haaks op de weten/of regelgeving, beleid, visie et cetera.
Het standpunt van de gemeente dat “het plan voldoet aan een goede ruimtelijke onderbouwing” is dan ook onbegrijpelijk. Heeft de gemeente de stukken wel geraadpleegd of is alles - zonder enige controle - voor waar aangenomen. Moet het plan koste wat koste doorgaan? De gemeente mag, gelet op het voorgaande, op grond van artikel 2. 10, eerste lid, sub c, Wabo jo. 2. 12, eerste lid, onder a, onder 3° van de Wabo geen vergunning verlenen voor de bouw van een woning met berging/carport in het buitengebied. Het plan is immers in strijd met het
bestemmingsplan
en
het bevat overduidelijk geen goede ruimtelijke onderbouwing.
In de ontwerp beschikking worden ook het Bouwbesluit 2012 en de Bouwverordening genoemd. Uit het navolgende blijkt dat het plan ook niet aan deze voorschriften voldoet.
15
Bouwbesluit 2012 In art. 2. 10. , lid 1, sub a, Wabo staat: “Voor zover de aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel 2. 1. , eerste lid onder a, (het bouwen van een bouwwerk) wordt de omgevingsvergunning geweigerd indien: de aanvraag en de daarbij verstrekte gegevens en bescheiden het naar het oordeel van het bevoegd gezag niet aannemelijk maken dat het bouwen van een bouwwerk waarop de aanvraag betrekking heeft, voldoet aan de voorschriften die zijn gesteld bij of krachtens een algemene maatregel van bestuur als bedoeld in artikel 2 of 120 van de Woningwet. ” Uit dit artikel volgt dat de vergunning van het bouwen van een bouwwerk moet worden geweigerd als er sprake is van strijd met het Bouwbesluit 2012. Op grond van artikel 6. 37 van het Bouwbesluit 2012 moet tussen de openbare weg en een woning een verbindingsweg liggen, die geschikt is voor voertuigen van de brandweer en
andere hulpverleningsdiensten. Blijkens lid 3 heeft een verbindingsweg: a) een breedte van tenminste 4. 5 meter, b) een verharding van tenminste 3. 25 meter breed, die geschikt is voor motorvoertuigen met een massa van tenminste 14. 600 kilo, c) een vrijgehouden hoogte boven de kruin van de weg van tenminste 4. 2 meter, en d) een doeltreffende afwatering. Op grond van lid 4 moet de voorgeschreven hoogte en breedte worden vrijgehouden voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten. Het pad voldoet niet aan artikel 6. 37, lid 3 en lid 4, van het Bouwbesluit 2012. Het pad heeft verschillende breedtes, te weten 2. 40 mtr, 2. 15 mtr, 2. 25 mtr en 1. 20 mtr en is 570 meter lang. Het gaat om een onverhard pad; de begaanbaarheid is afhankelijk van het weer. Na een bui stroomt de - naast het pad gelegen - sloot over. Dit komt o. a. door het feit dat aanvrager een deel van de sloot heeft dichtgemaakt en de afwatering heeft geblokkeerd. De gemeente kan, wegens strijd met het Bouwbesluit, geen omgevingsvergunning voor het bouwen van een woning met berging/carport op de bewuste locatie aan aanvrager verlenen.
16
Foto’s Mellereed: auto’s zitten door de zachte ondergrond vast. Meer foto’s zijn beschikbaar
In een uitspraak van de rechtbank Den Haag, met kenmerk ECLI:NL:RBDHA:2016:5696 (te vinden op www. rechtspraak. nl) staat in r. o. 4. 12. het volgende vermeld: “Het verweer van de Gemeente dat uit artikel 1b lid 2 Woningwet volgt dat het de verantwoordelijkheid van [eiseres] is om te blijven voldoen aan de eerder verleende vergunning
het kantoorgebouw door te zorgen voor een verbindingsweg voor het kantoorgebouw als bedoeld in artikel 6. 37 Bouwbesluit, wordt gepasseerd. In het kader van haar taak als vergunningverlener en handhaver kan de Gemeente haar verantwoordelijkheid met betrekking tot de vergunning en de bij de afweging daarvan in acht te nemen zorgvuldigheid en rechtszekerheid, in dit specifieke geval niet afwentelen op [eiseres] . De Gemeente had, gelet op haar standpunt dat door het verwijderen van de dam met duiker een met de vergunning voor het kantoorgebouw strijdige situatie is ontstaan, dit bij de vergunningverlening voor de brug moeten onderkennen en [eiseres] daarop moeten wijzen. [eiseres] behoefde er onder die omstandigheden niet op bedacht te zijn dat het uitvoering geven aan de vergunning voor de brug, ertoe zou leiden dat het kantoorgebouw niet langer zou beschikken over een verbindingsweg die geschikt is voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten, als bedoeld in artikel 6. 35 juncto 6. 37 Bouwbesluit, waardoor een met artikel 1b lid 2 Woningwet strijdige situatie zou ontstaan. ” In r. o. 4.
15 staat het volgende vermeld: “Hetgeen hiervoor is overwogen en beslist brengt de rechtbank tot de slotsom dat de Gemeente, door het verlenen van een onjuiste omgevingsvergunning aan (eiseres), onrechtmatig jegens (eiseres) heeft gehandeld en de schade die het gevolg daarvan is aan (eiseres) dient te vergoeden. ” voor
17
In de ontwerp beschikking staat: “Op grond van de ingediende gegevens is het aannemelijk
dat
het bouwbesluit. Uiteraard zal de houder van omgevingsvergunning zorg moeten dragen voor het voldoen aan het Bouwbesluit 2012”. uw
bouwplan
voldoet
aan
de
Door het opnemen van deze twee zinnen is de gemeente, gelet op het voormelde uitspraak, aansprakelijk voor de schade van aanvrager als het bouwplan niet uitgevoerd kan worden omdat er geen toegangsweg naar de woning en berging/carport is. De gemeente kan de schade dus niet op aanvrager afwentelen onder het mom van “eigen risico”.
Kanttekening: In het ontwerp beschikking staat: “Nog aan te leveren gegevens. Minimaal 3 week voor start bouw dienen de volgende gegevens ingediend te worden bij het bevoegd gezag: constructie gegevens, tekeningen en berekeningen (conform etc. ). ” Waarom staat hier niet vermeld wat het gevolg is als deze gegevens niet (tijdig) worden aangeleverd en/of niet afdoende blijken te zien. Het is de verantwoordelijk van de gemeente om te zorgen dat het bouwplan o. a. aan het Bouwbesluit voldoet. Op deze manier kan dat niet worden gewaarborgd! Bouwverordening In de ontwerp beschikking staat: “Het bouwplan voldoet bouwverordening”.
aan
de voorschriften
van
de
Artikel 2. 10, lid 1, sub b, Wabo luidt: “Voor zover de aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel 2. 1, eerste lid, onder a, (het bouwen van een bouwwerk) wordt de omgevingsvergunning geweigerd indien: de aanvraag en de daarbij verstrekte gegevens en bescheiden het naar het oordeel van het bevoegd gezag niet aannemelijk maken dat het bouwen van een bouwwerk waarop de aanvraag betrekking heeft, voldoet aan de voorschriften die zijn gesteld bij de bouwverordening of, zolang de bouwverordening daarmee nog niet in overeenstemming is gebracht, met de voorschriften die zijn gesteld bij een algemene maatregel van bestuur als bedoeld in artikel 8, achtste lid, van de Woningwet dan wel bij of krachtens een algemene maatregel van bestuur als bedoeld in artikel 120 van die wet”. In artikel 5. 1. 2. , lid 1, van de Bouwverordening gemeente Achtkarspelen staat: “Indien de toegang van een gebouw meer dan 10 meter is verwijderd van een openbare weg, moet een verbindingsweg (…) aanwezig zijn die geschikt is voor verhuisauto’s, vuilnisauto’s, ziekenauto’s, brandweerauto’s en het overige te verwachten verkeer (…). ” In lid 2 staat: “Een geschikte verbindingsweg in de zin van het eerste lid moet (…) a. een breedte hebben van ten minste 4. 5 m, over een breedte van ten minste 3. 25 m zijn verhard en een vrije hoogte boven de kruin van de weg hebben van ten minste 4.
2 m; b. zijn verhard op een wijze die geschikt is voor motorvoertuigen met een massa van ten minste 14. 600 kg (…); en c. op doeltreffende wijze kunnen afwateren. ”
18
Het gaat om het bouwen van een woning en berging/carport op een afstand van 60 meter van de openbare weg. Zoals reeds eerder is opgemerkt is “de Mellereed” een onverhard pad (zie bijlage 13); de begaanbaarheid is afhankelijk van het weer. Het pad heeft verschillende breedtes, te weten 2. 40 mtr, 2. 15 mtr, 2. 25 mtr en 1. 20 mtr en is 570 meter lang. Bovendien is er geen doeltreffende afwatering. In het pad blijft regelmatig water staan (zie ook
opmerkingen: Bouwbesluit 2012). Overige wetgeving In art. 2. 1. , lid 1, sub c, Wabo staat: “Het is verboden zonder omgevingsvergunning een project uit te voeren, voor zover dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit: het gebruiken van gronden of bouwwerken in strijd met een bestemmingsplan (…)” In artikel 2. 12, eerste lid, onder a, onder 3° van de Wabo staat een afwijkingsbevoegdheid. De gemeente kan van deze bevoegdheid geen gebruik maken (zie conclusie - ruimtelijke onderbouwing). Volledigheidshalve gekeken.
zal hierbij ook
naar
de andere
(afwijkings-)mogelijkheden worden
Artikel 2. 12, lid 1, sub a, Wabo bepaalt dat als de aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel 2. 1. , lid 1, onder c (bouwen van een bouwwerk), de omgevingsvergunning slechts kan worden verleend als de activiteit niet in strijd is met een goede ruimtelijk ordening en:
a) als de activiteit in strijd is met het bestemmingsplan en de beheers verordening 1°. met toepassing van de in het bestemmingsplan opgenomen regels inzake afwijking, 2°. in de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gevallen, of 3°. in overige gevallen, indien de motivering van het besluit een goede ruimtelijke onderbouwing bevat. Ruimtelijke ordening De activiteit is wel in strijd met een goede ruimtelijke ordening. De woning met berging/carport voldoet niet aan de gestelde eisen aan bebouwing in het buitengebied. Volgens 3. 5. van de welstandsnota moet een nieuwbouwwoning in het buitengebied met traditioneel schoon metselwerk worden opgebouwd en moet de kleur op de omgeving worden afgestemd. Daar voldoet de woning niet aan: alle gevels van de nieuwbouwwoning zijn gemaakt van zwart gekleurd hout (zie bijlage 13). Het is bovendien een stuk groter dan de reeds aanwezige woningen. Het tast ook het karakter van het gebied aan. Hier past absoluut geen nieuwbouwwoning. Na de bouw gaat het karakter helemaal verloren. De gemeente heeft aangevoerd dat het bouwplan - volgens de welstandcommissie - aan de redelijke eisen van welstand voldoet. De gemeente heeft deze advisering echter niet bij de ontwerp beschikking gevoegd. Om die reden is de ontwerp beschikking niet volledig en niet zorgvuldig tot stand gekomen.
19
Art. 2. 12, lid 1, sub a, Wabo De activiteit is in strijd met het bestemmingsplan en de beheers verordening. Dit wordt door de gemeente en aanvrager erkend. Om die reden moet worden gekeken naar 1, 2 en 3 (deze laatste optie is al besproken, zie conclusie - ruimtelijke onderbouwing). Art. 2. 12, lid 1, sub a, onder 1, Wabo Van deze afwijkingsbevoegdheid
kan geen gebruik worden gemaakt. Uit het moederbestemmingsplan en de (bestemmings-)plantoelichting blijkt dat het bevoegde gezag - in dit geval - niet van het moederbestemmingsplan mag afwijken (zie bijlage 4). Art. 2. 12, lid 1, sub a, onder 2, Wabo Verder is gesteld noch gebleken dat er sprake is van “in de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen
gevallen”.
Conclusie - ontwerp beschikking De gemeente stelt in de ontwerp beschikking dat de aanvraag voldoet aan een goede ruimtelijke onderbouwing en verwijst naar de bijlage. Uit het voorgaande blijkt dat deze stelling kant noch wal raakt. De ontwerp beschikking rust niet op een deugdelijke motivering. De feiten moeten kloppen en de motivering moet logisch en begrijpelijk zijn. Dat is hier niet het geval. Het grootste deel van de ruimtelijke onderbouwing is gebaseerd op leugens (de gestelde feiten kloppen niet); in de aangehaalde wet- en regelgeving staat iets heel anders. De omgevingsvergunning kan derhalve niet worden verleend. Ook niet op grond van één van de andere afwijkingsbevoegdheden. In de ontwerp beschikking staat bovendien het volgende vermeld: “Op grond van de ingediende gegevens is het aannemelijk dat uw bouwplan voldoet aan het bouwbesluit. Uiteraard zal de houder van de omgevingsvergunning zorg moeten dragen voor het voldoen aan het Bouwbesluit 2012”. Deze twee zinnen zijn tegenstrijdig. In de eerste zin wordt gezegd “uw voldoet aan” en in de tweede zin wordt gezegd “u voldoet niet aan”. Bovendien is het bijzonder dat de gemeente zegt “dat het aannemelijk is dat het bouwplan voldoet aan het bouwbesluit“, terwijl de bouwtekeningen nog overgelegd moeten worden. Hoe kan de gemeente dan stellen “het is aannemelijk”.
Er is nog geen controle geweest op bijvoorbeeld de technische bouwvoorschriften. De omwonenden hebben tevens meerdere keren - gemotiveerd aangevoerd dat de in de ruimtelijke onderbouwing genoemde toegangsweg niet door aanvrager gebruikt kan worden, omdat het geen (openbare) weg is. Dit wordt in de ontwerp beschikking enkel weerlegd met een verwijzing naar (eerdere) wegenleggers. Dit volstaat niet. De omwonenden hebben onder meer aangevoerd dat het eerste deel binnen de bebouwde kom ligt. Dit deel staat derhalve onterecht op de (ontwerp) wegenlegger. Op een wegenlegger staan immers enkel wegen buiten bebouwde kom. Ook staat onterecht in de ontwerp beschikking: “Er wordt gewerkt aan een nieuwe wegenlegger en een ontwerpversie heeft in het najaar van 2023 ter inzage gelegen. Het gegeven dat de Mellereed een openbare weg is blijft onveranderd”. Dit is erg brutaal. De gemeente gaat hiermee op de stoel van de provincie zitten. Het is immers de provincie die de ontwerp wegenlegger vast stelt en niet de gemeente. De status van het pad is bovendien niet afhankelijk van de persoonlijke voorkeur van omwonenden. Deze toevoeging in de ontwerp beschikking is derhalve overbodig. De gemeente stelt ook dat zij “een controlerende rol op de toegankelijkheid heeft”. Deze rol heeft de gemeente nooit uitgevoerd.
De gemeente heeft dit ook niet aangetoond; waaruit blijkt dit, wanneer zijn controles uitgevoerd en door wie (welke medewerker). Ook staan de elzensingels in de ruimtelijke onderbouwing (nog steeds) op de 20
erfgrens, terwijl de gemeente weet dat de eigenaren van het aangrenzende perceel hiervoor geen toestemming hebben verleend. Precedentwerking Het bouwen van een nieuwbouwwoning met berging/carport in het buitengebied, waarbij geen sprake is van een ruimte voor ruimte regeling, zal zeker leiden tot meer aanvragen om een omgevingsvergunning. Als deze aanvraag wordt toegewezen, is er geen reden om andere soortgelijke aanvragen af te wijzen. Op deze manier gaat het typische karakter van het buitengebied van Harkema verloren. Er zijn inmiddels al meerdere belangstellenden voor het bouwen in het buitengebied (op eigen grond). Schade Indien de gemeente de omgevingsvergunning aan aanvrager verleent, zal de hieruit voortkomende schade van omwonenden (ondergetekenden) op de gemeente worden verhaald. 1.
De eigenaren van de Mellereed 2 merken hierbij het volgende op.
Woningwaarde De woning aan de Mellereed 2 is een typische rietgedekt woudhuis passend in de Noordelijke Friese Wouden. Destijds ook gebouwd met de toen geldende richtlijnen betreffende hoogte en grootte en kenmerken passend in het buitengebied. Het verschil met de nieuw te bouwen moderne woning is heel groot. De hoogte van de nieuw te bouwen woning is ook veel hoger waardoor de woning van de Mellereed 2 in het niet valt. De woningwaarde van Mellereed 2
zal hierdoor dalen. Wooncomfort De bewoners van de Mellereed 2 krijgen, als de bouw doorgaat, naast hun perceel buren waar voorheen een weiland was. Het hebben van buren geeft lawaai e. d. wat er voorheen niet was. Op het zandpad de Mellereed komen er verkeersbewegingen bij. Het pad is smal en er is geen mogelijkheid om elkaar te passeren. Dat geeft hinder en ongemak. Het wooncomfort neemt hierdoor af. Landschapselementen Het perceel Mellereed 2 is vrijwel intact gebleven. Het was en is geheel omringd met elzensingels en houtwallen. De natuurwaarde en biodiversiteit is groot. Ondanks de in het bouwplan genoemde aanplant van een minimale elzensingel, over een sloot wordt niet gerept, is de bouw van een dergelijke moderne woning een enorme verstoring in het landschap. De natuurwaarde en biodiversiteit neemt hierdoor af.
21
2.
De eigenaren van de Wopkeloane 2 merken hierbij het volgende op.
Woning waarde Drie jaar geleden is deze woning aangekocht, mede om de landelijke ligging en het prachtig zandpad naast het huis op nog geen 2 mtr afstand. Uniek is het typerende landschap fan de Noardelijke Fryske Wâlden binnen handbereik. Door een mogelijk nieuw te bouwen, hoog en enorm groot huis, met losse autogarage en carport word de waarde van onze woning aanzienlijk minder. Er komen meer verkeersbewegingen, opdat er 2 nieuwe uitgangen aan de reed komen. We vrezen trillingen/lawaai overlast als er harder dan stapvoets word gereden, daar wil men niet op handhaven na verzoek van aanwonenden. Eveneens vrezen we eventueel zwaar bouwverkeer op het zandpad omdat de afstand nauwelijks 2 mtr is tussen onze woning en het pad. Schade die dan ontstaat moet bewezen worden en betaald, de juridische strijd die dat oplevert bezorgt ons nu al spanningen, met de aanvrager is immers moeilijk te communiceren.
Wooncomfort De vermindering van privacy, verminderd ons zo dierbare wooncomfort. De reeën, hazen, fazanten en vele vogelsoorten worden door eventuele bouw van deze woning uit hun leefgebied verbannen. Nu genieten we daar enorm van! Er is al sprake van gezichtsbedrog op de agrarische percelen door het te doen lijken dat het gazons zijn. Het woongenot wordt hierdoor al beïnvloed. Landschapselementen Bijna overbodig te benoemen maar door toewijzen van een omgevingsvergunning voor deze nieuwe woning in ons unieke natuurlijk buitengebied, verkwanseld de gemeente een prachtige omgeving voor veel wandelaars en fietsers die door dit stukje historisch gebied komen én de huidige bewoners van aangrenzende percelen.
22
Bijlage 1
23
Bijlage 2
24
Bijlage 3
25
Bijlage 4 Plantoelichting buitengebied Achtkarspelen Artikel 41 algemene afwijkingsregels •
Het bevoegd gezag kan, mits geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan: •
het straat- en bebouwingsbeeld;
•
de woonsituatie;
•
de milieusituatie;
•
de verkeersveiligheid;
•
de sociale veiligheid;
•
de gebruiksmogelijkheden van de aangrenzende gronden;
•
de cultuurhistorische, landschappelijke en natuurlijke waarden,
•
bij een omgevingsvergunning afwijken van:
a.
de bij recht in het plan gegeven maten, afmetingen, percentages tot niet meer dan 10% van die maten, afmetingen en percentages;
b. het bepaalde in het plan en toestaan dat het beloop of het profiel van wegen of de aansluiting van wegen onderling in geringe mate wordt aangepast, indien de verkeersveiligheid en/of -intensiteit daartoe aanleiding geven; c.
het bepaalde in het plan en toestaan dat bouwgrenzen worden overschreden, indien een meetverschil daartoe aanleiding geeft;
d. het bepaalde in het plan en toestaan dat bouwwerken, geen gebouwen zijnde, worden verhoogd dan wel gebouwd tot een bouwhoogte van niet meer dan 10 m; e.
het bepaalde in het plan en toestaan dat bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ten behoeve van antennemasten worden verhoogd dan wel gebouwd tot een bouwhoogte van niet meer dan 15 m, met dien verstande dat antennemasten uitsluitend op meer dan 1 m achter de naar de weg gekeerde gevel, dan wel achter het verlengde daarvan, mogen worden gebouwd;
f.
het bepaalde in het plan en toestaan dat bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ten behoeve van kunstwerken, geen gebouwen zijnde, en ten behoeve van lichtmasten, antennemasten ten behoeve van mobiele telecommunicatie en/of sirenemasten worden verhoogd dan wel gebouwd tot een bouwhoogte van niet meer dan 40 m;
26
g.
het bepaalde in het plan ten aanzien van de oppervlakte van bouwwerken die op het tijdstip van de inwerkingtreding van het bestemmingsplan bestaan en een grotere oppervlakte hebben dan is toegestaan in de regels, met dien verstande dat bij vervanging van bouwwerken met een grotere oppervlakte dan is toegestaan in de regels er ten hoogste 100% van de gesloopte oppervlakte aan bouwwerken mag worden teruggebouwd en de bouwregels van het overige onverkort van toepassing blijven;
h. het bepaalde in het plan en toestaan dat gebouwen ten behoeve van plaatselijke verhogingen, zoals schoorstenen, luchtkokers, liftkokers en lichtkappen worden verhoogd dan wel gebouwd, mits de bouwhoogte niet meer dan 1,25 maal de maximale (bouw)hoogte van het betreffende gebouw bedraagt; i.
het bepaalde in het plan ten aanzien van de dakhelling en toestaan dat afwijkende dakvormen als mansardedaken, gebogen dakvormen en platte daken worden gerealiseerd;
j.
het bepaalde in het plan ten aanzien van de oppervlakte van aan- en uitbouwen bij woningen, bedrijfswoningen en toestaan dat de oppervlakte van aan- en uitbouwen ten behoeve van gehandicapten en mindervaliden wordt vergroot met niet meer dan 25 m²;
k. het bepaalde in het plan ten aanzien van de bouwhoogte van aan- en uitbouwen en een aangebouwd bijgebouw en toestaan dat de bouwhoogte van aan- en uitbouwen en aangebouwde bijgebouwen bij plat afgedekte hoofdgebouwen bestaande uit 1 bouwlaag ten hoogste gelijk is aan de hoogte van dat hoofdgebouw
27
Bijlage 5
Zienswijze op ae wegenlegger
van
de
gemeente Achtkarspelen
Mellereed
Opgesteld door (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) nn ingediend op 5 oktober 2023 door ondergetekenden 28
Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Weg 2. 1. Inleiding 2. 2. Wet- en regelgeving 2. 3. Jurisprudentie 2. 3. 1. Afwikkelingsfunctie 2. 3. 2. Grote, onbepaalde doelgroep 2. 3. 3. Conclusie 2. 4. Foto’s van de situatie ter plaatse 3. Openbare weg 3. 1. Inleiding 3. 2. Wetgeving 3. 2. 1. Memorie van toelichting/memorie van antwoord 3. 3. Standpunt gemeente 3. 3. 1. Wegenleggers 1934 en/of 1943 3. 3. 2. Wegenlegger 1976 3. 4. Standpunt ondergetekenden 3. 5. Ontwerp-wegenlegger 2023 3. 5. 1. Inleiding 3. 5. 2. Wetgeving 3. 5. 3. Jurisprudentie 3. 5. 4. Bebouwde kom 3. 5. 5. Richting 4. Bouwplan 4. 1. Inleiding 4. 2. Bouwbesluit 2012 4. 3. Onteigening 5. Beperking in gebruik 5. 1. Wetgeving 5. 2. Gesteldheid van de weg 5. 3. Asfalteren 6. Overlast 7. Gelijkheids- en rechtszekerheidsbeginsel 8. Afsluitende opmerkingen Bijlage I: Foto’s van de situatie ter plaatse Bijlage II: Verklaringen Bijlage III: Lijst van ondergetekenden (indieners)