CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

17 - Bijlage 1 - Ontwerpversie Gemeentelijk Mobiliteitsplan Achtkarspelen

Raadsvergadering 30 mei 2024, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Gemeentelijk Mobiliteitsplan Achtkarspelen22.914 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Vervolg Er volgt een verdiepingsslag op de bovengenoemde risico’s waaruit specifieke knelpunten naar voren komen. Deze knelpunten komen in een uitvoeringsprogramma. Dit is een vervolg op de Risicoanalyse.

3

2. Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 | De risicoanalyse Het SPV 2030 geeft met de ambitie van nul verkeersslachtoffers richting aan beleid en concretiseert de gedeelde toekomstvisie in negen beleidsthema’s. Ze zijn tot stand gekomen vanuit een gezamenlijke en brede verkenning van alle risico’s voor verkeersveiligheid. De 9 beleidsthema’s omvatten per thema de belangrijkste risico’s voor verkeerveiligheid: 1. Veilige infrastructuur 2. Heterogeniteit in het verkeer 3. Technologische ontwikkelingen 4. Kwetsbare verkeersdeelnemers 5. Onervaren verkeersdeelnemers 6. Rijden onder invloed 7. Snelheid in het verkeer 8. Afleiding in het verkeer 9. Verkeersovertreders De eerste drie thema’s kijken naar risico’s vanuit het verkeerssysteem en het voertuig en zijn generiek van aard. Deze vormen de basis voor effectief beleid. Thema’s 4 en 5 hebben betrekking op specifieke risicogroepen (jongeren, ouderen) en modaliteiten (tweewielers, voetgangers). De laatste vier hebben te maken met de risico’s vanuit de individuele verkeersdeelnemer en zijn gedrag. De thema’s bevatten in principe alle mogelijke risico’s voor verkeersongevallen en bieden dus handvatten voor het verhogen van de veiligheid. Specifieke risicogroepen (jongeren, ouderen), modaliteiten ((gemotoriseerde) tweewielers), of categorieën (vrachtverkeer) komen in meerdere thema’s terug.

Deze komen herkenbaar terug in de oplossingsrichtingen per thema. Er is oog voor de samenhangende aanpak die nodig is voor de maatregelen op het gebied van infrastructuur, educatie en handhaving. Dit wordt bij de thema’s benoemd. Specifieke maatregelen komen vervolgens terug in landelijke en regionale uitvoeringsagenda’s. Op basis van dit beeld zijn per thema concrete (lange termijn) resultaten geformuleerd. Deze resultaten gebruiken Rijk en regio’s om concrete maatregelen op te stellen in de uitvoeringsagenda’s. De agenda’s krijgen een duidelijke planning en zijn expliciet over waar verantwoordelijkheden zijn belegd en welke (maatschappelijke) partijen betrokken worden.

4

Risicothema 1. Veilige Infrastructuur Een veilige inrichting van wegen en fietspaden is een voorwaarde voor een veilige afwikkeling van het verkeer. Een veilig ingerichte weg kan ongevallen voorkomen en de letselernst van eventuele ongevallen beperken. Dit sluit aan bij de veiligheidsvisie Duurzaam Veilig. Wegbeheerders (Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten) zijn verantwoordelijk voor de bestaande en nieuwe infrastructuur. Zij moeten risicovolle elementen in bestaande infrastructuur aanpakken en zorgen dat nieuwe infrastructuur zo veilig mogelijk wordt. Als hulpmiddel voor het veilig inrichten van wegen zijn er de zogeheten CROW-richtlijnen. Daardoor zijn de functie, vorm en gebruik van wegen meer op elkaar afgestemd. Toch zijn er veel wegvarianten ontstaan waarbij de functie en gebruik niet altijd eenduidig zijn (‘grijze wegen’). Ontwikkelingen, zoals de toenemende drukte in stedelijke gebieden en het toenemende fietsgebruik, zorgen bovendien voor nieuwe uitdagingen bij het veilig inrichten van infrastructuur. Risico’s voor verkeersveiligheid Een gericht verbeterplan begint bij inzicht in risico’s. Zicht op de huidige staat van de infrastructuur en de meest risicovolle elementen vraagt om een goede analyse en proactief beheer van het wegennet. Een dergelijke aanpak, gebaseerd op het saneren van risico’s, is nog geen gemeengoed onder wegbeheerders.

De ontwikkeling en implementatie daarvan is een ingrijpende operatie die meestal niet direct vruchten afwerpt. Substantiële resultaten voor de verkeersveiligheid worden vaak pas op de lange termijn zichtbaar. Het gewenste resultaat is dat alle wegbeheerders volledig inzicht hebben in risicolocaties op hun eigen wegennet en weten welke maatregelen daar effectief zijn. Het is bekend dat er op meerdere wegtypen nog winst te

Alde Dyk, Kootstertille

behalen valt:

✓ ✓ ✓ ✓ ✓

veilige inrichting van fietsinfrastructuur; veilige en geloofwaardige inrichting van 30 km/ uur-gebieden en 60 km/uur-wegen; veilige en geloofwaardige inrichting van 50 km/ uur-wegen, onder andere door het scheiden van verkeersstromen: bijvoorbeeld door het aanleggen van vrijliggende fietspaden; veilige inrichting van 80 km/uur-wegen: onder andere door het verbeteren van de bermen, aanbrengen van fysieke rijrichtingscheiding en het verminderen van het aantal erfaansluitingen; veilige inrichting van de auto(snel)wegen: onder meer door veilige inrichting van bermen.

5

Risicothema 2. Heterogeniteit in het verkeer In een dichtbevolkt land als Nederland maken veel mensen gebruik van dezelfde infrastructuur. In thema 1 (Veilige wegen) is de gezamenlijke ambitie voor de veilige inrichting van deze infrastructuur al uitgesproken. Maar het toegenomen gebruik van de infrastructuur zorgt voor aanvullende uitdagingen. in stedelijke gebieden is de ruimte beperkt en is het druk op de het fietspad en het voetpad. Deze drukte neemt de komende jaren verder toe door verdere verstedelijking en groeiende mobiliteit en zorgt voor meer potentiële ontmoetingen en conflicten tussen weggebruikers. Tegelijkertijd moeten nieuwe vervoerswijzen en bestaande (steeds verder ontwikkelende) vervoerswijzen allemaal van dezelfde verkeersruimte gebruik maken. Ook buiten de stad ontstaan risicovolle situaties wanneer bijvoorbeeld landbouwverkeer en vrachtverkeer van dezelfde infrastructuur gebruik moeten maken als fietsers. Met

name

weg,

De verschillen in snelheid, massa en omvang van vervoersmiddelen zijn groot. Dat werpt de vraag op welke modaliteiten, afmetingen, snelheidsregimes, mate van bescherming en plaats op de weg veilig samengaan of gescheiden moeten worden en welke regels hiervoor nodig zijn. Bovendien zorgen nieuwe vervoersmiddelen voor nieuwe uitdagingen. De e-bike, elektrische bromfiets, elektrische loopfiets en de speed-pedelec zorgen ervoor dat de verkeersdeelnemer steeds beter een passende mobiliteitsvorm kan kiezen, maar de uniformiteit onder de verkeersdeelnemers afneemt. Dit terwijl uniformiteit juist veel voordelen biedt voor de verkeersveiligheid. Dit thema gaat in op deze problematiek. Risico’s voor verkeersveiligheid Net als bij de andere thema’s is het streven om zo veel als mogelijk volgens generieke principes te werken, waarbij Duurzaam Veilig 3 het uitgangspunt is. Denk bijvoorbeeld aan het scheiden van verkeersstromen en homogeniteit van snelheden. Vanwege grote regionale verschillen is er behoefte is aan maatwerk. Daarbij blijft het gemeenschappelijke uitgangspunt om de meest kwetsbare verkeersdeelnemer zo goed als mogelijk te beschermen. Verbetering van de verkeersveiligheid op dit thema te begint bij een volledig beeld van de risico’s en waar deze op het (lokale) wegennet optreden.

Een eerste risico-inventarisatie is voor rijkswegen, provinciale wegen en een klein deel van de gemeentelijke wegen uitgevoerd. Dit is echter gedaan op basis van verschillende methodieken en nog niet landelijk dekkend. Op basis van risicoanalyses kunnen alle wegbeheerders, als ze die nog niet hebben, een netwerkvisie ontwikkelen. Daarin staan keuzes over het uit elkaar halen van stromen en verblijven, welke voertuigcategorie op welke weg welkom is en waar welke snelheden gehanteerd worden. In de netwerkvisies kunnen wegbeheerders ook rekening houden met de routering en fasering van het verkeer: het scheiden van verkeersstromen in tijd.

N356, Centrale As

6

Risicothema 3. Technologische ontwikkelingen In de komende tien jaar zal er naar verwachting veel veranderen op het gebied van mobiliteit. Informatie en data speelt in toenemende mate een rol in het verkeerssysteem. Weggebruikers zijn nagenoeg continu verbonden met hun omgeving - en geautomatiseerde systemen zorgen ervoor dat voertuigen steeds meer taken van de bestuurder kunnen overnemen. Door ICT wordt de auto onderdeel van het hele verkeerssysteem. Door deze ontwikkelingen verandert de komende jaren de rol van de bestuurder, het voertuig en de weg in het verkeerssysteem. Daardoor verandert ook de onderlinge interactie: de bestuurder zal – vooral in de overgangsperiode – goed moeten weten welke taak er nog van hem verwacht wordt. In de looptijd van dit strategisch plan zullen we op snelwegen wellicht al (deels) zelfrijdende auto’s zien maar deze zullen nog niet op grote schaal in het wegbeeld voorkomen. Wel zullen voertuigen in de periode tot 2030 steeds meer taken kunnen overnemen en ondersteunen dankzij de aanwezigheid van geautomatiseerde systemen en diensten. Zo kunnen noodhulpsystemen, zoals noodrem- of noodstuursystemen, ongevallen op het laatste moment helpen voorkomen. Ook kunnen rijtaakondersteunende systemen en diensten de gebruiker assisteren of (in de nabije toekomst) zijn rijtaak op sommige momenten (tijdelijk) overnemen.

Voertuigen hebben daarnaast in toenemende mate toegang tot informatie over snelheidslimieten, andere weggebruikers hun omgeving. Denk hierbij ook aan situationele omstandigheden zoals en weersomstandigheden, incidenten, gladheid enzoverder. De verwachting is dat voertuigen die data op steeds meer manieren kunnen binnenkrijgen of zelf verzamelen. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden: door slimme wegenkaarten of bordendetectie, door aangesloten te zijn op de infrastructuur of andere voertuigen en/of door gezamenlijk te rijden. Niet alleen de voertuigen veranderen, ook de wijze van verkeersmanagement en handhaving verandert. De toenemende connectiviteit maakt het mogelijk om verkeersdeelnemers op steeds slimmere manieren te informeren en te sturen in hun keuzes. Bovendien kunnen met behulp van telefoondata en slimme camera’s de reizen en gedragingen van verkeersdeelnemers beter in kaart worden gebracht. Risico’s voor verkeersveiligheid Bij innovatieve technologie zijn kansen en risico’s twee kanten van dezelfde medaille. Rijtaakondersteunende techniek kan bijvoorbeeld ouderen langer mobiel houden. Ook kunnen innovaties het verkeer veiliger maken door functies van de bestuurder over te nemen en zo risicovol gedrag onmogelijk te maken, ongevallen te voorkomen en letsel te beperken.

Naast een potentiële verbetering brengen technologische ontwikkelingen ook mogelijk nieuwe risico’s met zich mee. Deze komen voort uit de interactie tussen de (imperfecte) bestuurder en de (imperfecte) systemen. Omdat de systemen steeds verder worden verbeterd, is de verwachting dat deze risico’s op de lange termijn afnemen. De komende decennia worden echter gekenmerkt als overgangsperiode waarin conventionele en ‘slimme’ voertuigen in oude systemen door elkaar gebruikt worden en nog niet altijd veilig met elkaar kunnen samenwerken. Ontwikkelingen die daarbij een rol spelen:

✓ ✓ ✓

Geautomatiseerde systemen worden steeds beter, maar zijn nu nog niet in staat de rijtaak volledig over te nemen. Daarom blijft het belangrijk dat de bestuurder weet wat er nog van hem wordt verwacht, zodat hij in staat is om op tijd in te grijpen. De interactie tussen (semi-)geautomatiseerde voertuigen en niet-geautomatiseerde vervoerwijzen zoals lopen en fietsen kan tot meer risicovolle situaties leiden. Al is nog onvoldoende duidelijk in hoeverre voetgangers en tweewielers hun gedrag aanpassen op geautomatiseerde voertuigen. De kennis die iemand heeft en hoe vaak hij de veiligheidssystemen gebruikt, zijn belangrijke factoren die bepalen hoezeer deze systemen de veiligheid vergroten.

Ook de interactie tussen voertuigen onderling en tussen voertuig en infrastructuur zijn van invloed verkeersveiligheid. Dit vraagt in de toekomst om aanpassingen van het verkeerssysteem.

7

op

de

Risicothema 4. Kwetsbare verkeersdeelnemers Als een verkeersdeelnemer kwetsbaarder is dan anderen in het verkeer, brengt dit risico’s met zich mee die effect hebben op de kans op en de ernst van ongevallen. Het begrip ‘kwetsbaarheid’ is klassiek bedoeld om de ‘onbeschermde’ verkeersdeelnemers te beschrijven. De definitie van ‘kwetsbare verkeersdeelnemers’ in dit plan volgt de recent door de Europese Commissie voorgestelde EU-definitie18: voetgangers (in het verkeer), fietsers en bestuurders van een gemotoriseerd voertuig op twee wielen zoals motorrijders, bestuurders van brom- en snorfietsen en scootmobielen. Hieronder vallen uiteraard ook bestuurders van nieuwe modaliteiten als e-bikes en speed-pedelecs. Deze zijn allen kwetsbaar als verkeersdeelnemer. Naast de formele definitie wordt kwetsbaarheid in de maatschappij breder geïnterpreteerd om te beschrijven dat sommige groepen een hoger risico lopen (de ‘kwetsbare groepen’). Binnen verkeersveiligheid gaat het dan om kwetsbaarheid in het verkeer door:

✓ ✓

Taakonbekwaamheid, medische aandoeningen en functiebeperkingen. Dit komt met name voor bij ouderen. Broosheid van de oudere of het kind waardoor de ernst van een eventueel ongeval groter kan uitpakken.

Risico’s voor verkeersveiligheid Onbeschermde modaliteiten (ongeacht de gebruiker) en kwetsbare groepen kennen een verhoogd ongevalsrisico in het verkeer. Kwetsbare verkeersdeelnemers hebben niet de bescherming van een voertuig om zich heen en lopen daardoor een verhoogd risico. Ook het in balans houden van hun voertuig verhoogt het ongevalsrisico van deze verkeersdeelnemers. Omdat zij met hogere snelheid rijden geldt voor gemotoriseerde tweewielers een (nog) hoger risico dan voor fietsers. De maat voor de onveiligheid in het verkeer is het aantal verkeersongevallen en/of het aantal slachtoffers dat daarbij valt. Om het aantal ongevallen van verschillende groepen onderling te kunnen vergelijken, wordt dit gerelateerd aan de mobiliteit, dat wil zeggen het aantal slachtoffers per afgelegde afstand. Het risico om als auto-inzittende te overlijden in het verkeer is relatief beperkt vergeleken met andere vervoersmodaliteiten en daalt in Nederland sinds de jaren zeventig. Het zijn de onbeschermde verkeersdeelnemers (voetgangers, fietsers en gemotoriseerde tweewielers) die aantoonbaar een veel hoger risico per gereden kilometer lopen. Het absolute aantal verkeersdoden is bij deze modaliteiten dan ook hoger dan bij de meeste andere vervoerswijzen. Specifieke aandacht is wenselijk voor ouderen.

Ouderen (75+) gebruiken relatief vaak de fiets als vervoermiddel en bijna driekwart van de fietsdoden (73%) en bijna de helft (46%) van de door het ziekenhuis geregistreerde ernstig gewonde fietsers is 60 jaar of ouder. De verwachte toename door het meer en verder fietsen (vooral met e-bikes) door ouderen vraagt om aanvullende maatregelen. Ook gebruiken veel ouderen een scootmobiel of een invalidenvoertuig om mobiel te blijven wanneer andere modaliteiten niet langer tot de mogelijkheden behoren. Met de toenemende vergrijzing neemt het gebruik van scootmobielen toe. Het aantal verkeersdoden onder scootmobielrijders neemt ook toe. Voor de groep jonge kinderen (0- 4 jaar) geldt dat zij kwetsbaarder zijn voor hoofdletsel bij een ongeval. Dit komt o. a. door de grootte van hun hoofd ten opzichte van de rest van het lichaam. Dit geldt als belangrijk aandachtspunt bij het vervoeren van kinderen op de fiets, in de bakfiets en in de auto en op het moment dat kinderen (zelfstandig) gaan fietsen.

8

Risicothema 5. Onervaren verkeersdeelnemers Als Jongeren en andere onervaren verkeersdeelnemers zijn een belangrijke risicogroep. Helaas blijkt het huidige beleid tot nu toe niet erg effectief om gevaarlijk gedrag voortkomend uit onervarenheid terug te dringen. Onervarenheid is een zeer brede term en omvat ook onwetendheid of onbekendheid wanneer dit leidt tot verkeerde (risicovolle) keuzes of beslissingen. Voor dit thema worden twee definities van Onervarenheid gehanteerd:

✓ ✓

onvoldoende taakbekwaamheid, waaronder hogere orde vaardigheden zoals risicoherkenning en situatiegebonden taakbekwaamheid; gebrek aan vaardigheden door onervarenheid met nieuwe modaliteiten of situaties.

Risico’s voor verkeersveiligheid Risico’s die onervaren verkeerdeelnemers lopen, hebben meerdere oorzaken. Hun hogere risico komt allereerst door onvoldoende taakbekwaamheid en vaardigheden. Met name de hogere orde vaardigheden (risicoherkenning, afstemming (kalibratie) tussen taakbekwaamheid en taakeisen) zijn hierin van groot belang. Naast deze onervarenheid kan er ook sprake zijn van risicozoekend gedrag door een hang naar spanning en nieuwe ervaringen. Bij jongeren is hun impulscontrole nog niet volledig ontwikkeld. Vooral jonge mannen zijn vanaf de puberteit gevoelig voor de invloed van leeftijdgenoten, vooral van andere jonge mannen. Dit zorgt in het verkeer voor een verhoogd ongevalsrisico, bijvoorbeeld in situaties waarin zij passagiers vervoeren. Jonge automobilisten zijn naar verhouding vakerbetrokken bij een dodelijk ongeval dan oudere, meer ervaren, automobilisten. Per afgelegde kilometer is het ongevalsrisico van de groep tot dertig jaar vijf keer hoger dan van automobilisten tussen de dertig en zestig jaar. De onervarenheid is vooral in de beginfase van het zelfstandig rijden relevant en daalt daarna snel als mensen meer auto gaan rijden. Ook kinderen kennen een verhoogd ongevalsrisico, met name rond de leeftijd dat ze voor het eerst zelfstandig naar school fietsen.

De risico’s die deze kinderen lopen, worden veroorzaakt door onervarenheid op de weg of onbekendheid met de route en omgeving. Fietsers van 6-14 jaar zijn daarom relatief vaak bij ernstige ongevallen betrokken. Ze lopen extra risico’s door beperkte bescherming en doordat hun blootstelling aan risico’s relatief groot is door het hoge aantal jongere fietsers. Ongevallen zijn veelal enkelvoudig. In absolute aantallen ligt het grootste veiligheidsprobleem bij kinderen in de groep fietsers van 10-14 jaar. Dit komt vooral doordat ze op die leeftijd vaker zelfstandig als fietser aan het verkeer deelnemen. Voor alle verkeersdeelnemers doet onervarenheid zich opnieuw voor als ze een nieuwe modaliteit kiezen. Bijvoorbeeld bij het eerste gebruik van een e-bike of een scootmobiel. Of als ze voor het eerst gebruik maken van rijtaakondersteunende systemen in hun voertuig. De verwachting is dat voor het eerst gebruikmaken van zulke systemen aanvankelijk leidt tot een verhoogd ongevalsrisico, maar exacte cijfers ontbreken.

9

Risicothema 6. Rijden onder invloed In dit thema wordt ingegaan op psychoactieve deelnemen aan het verkeer beïnvloeden:

middelen

die veilig

1. alcohol 2. drugs Alcohol is een legaal genotsmiddel waarvoor heldere sociale en juridische normen zijn vastgesteld voor deelname aan het verkeer. De huidige normen zijn gebaseerd op EU-richtlijn 2001/115/EC. Voor drugs is op 1 juli 2017 de wet ‘Drugs in het verkeer’ ingevoerd. De wetswijziging heeft ertoe geleid dat voor 10 soorten drugs duidelijke normen (grenswaarden) voor deelname aan het verkeer zijn opgenomen. Ook is geregeld dat de speekseltester kan worden ingezet om het gebruik van deze soorten drugs makkelijker te detecteren. Risico’s voor verkeersveiligheid Alcohol Rijden onder invloed van alcohol vergroot de kans op een ongeval aanzienlijk. Er is veel onderzoek gedaan naar de risico’s van rijden onder invloed van alcohol. Zo gaan automatische processen bij ervaren bestuurders achteruit vanaf een bloedalcoholgehalte van 0,3‰ (promille). Bij 0,5‰ vermindert ook de alertheid en de voertuigcontrole van de bestuurder. Beginnende bestuurders worden al bij lagere waarden beïnvloed in hun rijvaardigheid door alcohol. Het alcoholgebruik in het verkeer is de afgelopen decennia flink gedaald. Zo was tijdens weekendnachten in 2002 nog 4,1% van de bestuurders onder invloed van alcohol. In 2017 was dat 1,4%. Toch vielen in 2015 naar schatting zo’n 75 tot 140 verkeersdoden als gevolg van alcohol.

Met name een combinatie van alcohol met drugs leidt tot een extreem veel hoger risico op ernstige verkeersongevallen dan alcohol-of drugsgebruik afzonderlijk. Drugs Uit een ziekenhuisstudie blijkt dat naar schatting ongeveer 1 op de 10 ernstig gewonden in het verkeer onder invloed was van psychoactieve stoffen. 4,9% gebruikte ‘alleen’ drugs, 1% geneesmiddelen en 4,8% een combinatie hiervan). Uit een ander onderzoek bleek dat 3,4% van de Nederlandse bestuurders sporen van drugs of medicijnen in het lichaam had. In 2017 zijn cannabis, xtc, cocaïne en amfetamine de meest gebruikte drugs. Maar er komen steeds nieuwe drugs in omloop waarover kennis ontbreekt. Een bijkomend probleem is dat sommige drugs ook als medicijn worden voorgeschreven en medicijnen kunnen ook als drugs worden gebruikt (denk aan morfine, Ritalin, cannabisolie, etc. ). Daarnaast vallen onder categorie III-medicijnen slaap- en kalmeringsmiddelen als diazepam en valium. Apothekers informeren gebruikers over de invloed van medicijnen op de rijvaardigheid en ook stickers op de verpakking geven aan dat met deze categorie je niet geacht wordt te gaan rijden. Als het geen categorie III-medicijnen betreft hebben deze geen negatief effect op de rijvaardigheid mits volgens voorschrift gebruikt. Ambulancepost Quatrebras

10

Risicothema 7. Snelheid in het verkeer Harder rijden dan geoorloofd of veilig is, gebeurt zowel bewust als onbewust. In dit thema ligt de focus op motorvoertuigen waarvoor een maximumsnelheid geldt en op het gedrag ten opzichte van deze limiet. Voor niet-gemotoriseerd verkeer (voetgangers, fietsers, e-bikes) geldt geen maximumsnelheid. Snelheidsverschillen tussen modaliteiten (bijvoorbeeld tussen e-bike en fiets) dragen ook bij aan risico’s, maar worden in het thema ‘Heterogeniteit in het verkeer’ besproken. Risico’s voor verkeersveiligheid Het causale verband tussen snelheid en het risico op een ongeval of de ernst van de afloop daarvan, is uitgebreid wetenschappelijk aangetoond. In zijn algemeenheid geldt: stijgt de gemiddelde snelheid op een weg, dan leidt dit automatisch tot een grotere kans op ongevallen met een grotere kans op een ernstige afloop. Daarbij valt de risicodefinitie van bewezen risico’s concreet uiteen in:

✓ ✓

spreiding in snelheid: grote verschillen in snelheid tussen verkeersdeelnemers zijn risicovoller en vergroten de kans op ongevallen; absolute snelheid: hoe hoger de snelheid in een bepaalde inrichting, hoe risicovoller en des te groter de kans op een (ernstig) ongeval.

Om hoge snelheden veilig te faciliteren, gelden er naarmate de snelheidslimiet stijgt strengere inrichtingseisen voor wegen. Om mensen te verleiden tot veilige snelheden is een geloofwaardige inrichting van de weg die past bij de limiet belangrijk. Wat bij snelheid meespeelt is dat verkeersdeelnemers zich niet altijd bewust zijn van de snelheid die ze rijden en het gevaar dat dit gedrag veroorzaakt. Dit komt mede omdat voertuigen in de afgelopen decennia stiller, sneller en comfortabeler zijn geworden. Dit kan ertoe leiden dat mensen vaker dan vroeger te hard rijden. Het komt ook voor dat de veilige snelheid lager is dan de maximumsnelheid. Bijvoorbeeld door slecht weer, drukte of door onduidelijkheid in het ontwerp van de weg. Als weggebruikers hun snelheid hier niet op afstemmen, ontstaan vaker risicovolle situaties.

11

N358, Skieding

Risicothema 8. Afleiding in het verkeer In de maatschappij volgen technologische ontwikkelingen elkaar snel op. Er is een groeiende afhankelijkheid van technologische hulpmiddelen en sociale media. Het gevaar van afleiding ligt daarmee steeds op de loer. Tegelijkertijd legt de 24-uursmaatschappij een toenemende druk op onze levens. Een continue noodzaak om bereikbaar en online te zijn, drukke banen, tweeverdienende jonge gezinnen, vervoerders en bezorgdiensten die steeds meer bezorgingen in steeds minder tijd doen. Het zijn slechts enkele voorbeelden die ertoe kunnen leiden dat mensen gehaast, vermoeid en minder alert zijn. Deze ontwikkelingen komen bij elkaar in dit thema. Risico’s voor verkeersveiligheid Afleiding Nieuwe technologie biedt kansen, maar ook potentiële verkeersveiligheidsrisico’s: afleiding speelt een belang rijke rol in het verkeer. De vormen van afleiding veranderen ook. Dit kan bijdragen aan een hoger ongevalsrisico. Het voornaamste risico ontstaat door visuele afleiding. Als je ogen niet gericht zijn op de weg en het verkeer, is de bestuurder het meest afgeleid van de rijtaak. Daarna volgen als belangrijkste risico’s:

✓ ✓ ✓

cognitieve afleiding: praten met passagiers, handsfree bellen; auditieve afleiding: muziek luisteren; manuele afleiding: eten en drinken, telefoon vasthouden.

Vaak gaat het om een combinatie van deze vormen. Recente gegevens over (het effect op verkeersveiligheid van) afleiding ontbreken. Maar uit Amerikaans onderzoek blijkt dat in 68% van de ongevallen de bestuurder direct voorafgaand aan het ongeval was afgeleid. Hierin werd geen onderscheid gemaakt in het type afleiding. Europese automobilisten besteden 10% van de rijtijd aan afleidende activiteiten. Onder vrachtwagenchauffeurs is dit gedrag nog nadrukkelijker aanwezig: zij blijken bijna 20% van de rijtijd bezig te zijn met afleidende handelingen. Ook hier speelt afleiding in de ongevalscijfers daarom naar verwachting een rol. SWOV schat het aantal verkeersdoden door afleiding dan ook tussen enkele tientallen tot ruim honderd. Binnen het onderzoek van SWOV wordt afleiding breed geïnterpreteerd en kan dit voortkomen uit:

✓ ✓ ✓

gedrag verkeersdeelnemer: appen, bellen, bedienen navigatiesysteem, eten; gedrag van anderen: zoals (groeps)druk bijrijders, kinderen op de achterbank. andere externe prikkels: bijvoorbeeld reclame langs de weg, file op andere rijbaan.

Het gebruik van mobiele telefoons is een van de meest voorkomende vormen van afleiding: 65% van de Nederlanders geeft aan zijn of haar telefoon wel eens te gebruiken tijdens verkeersdeelname. Ondanks dat 75% ook aangeeft zijn eigen gedrag gevaarlijk te vinden neemt het gebruik niet af. 45 Alleen bewustwording van de risico’s lijkt dus niet voldoende om het gedrag te veranderen. Vermoeidheid Verminderde alertheid en concentratieproblemen vergroten het ongevalsrisico en treden ook op door (chronische) vermoeidheid. Het is een moeilijk meetbare oorzaak maar volgens conservatieve schattingen in buitenlands onderzoek is in 10-15% van de ongevallen sprake van vermoeidheid van de bestuurder. Hiervoor zijn meerdere oorzaken, waaronder:

✓ ✓ ✓ ✓

verstoring van dag- nachtritme slaapstoornissen te lang doorrijden onderbelasting (monotone rijtaak)

12

Risicothema 9. Verkeersovertreders Een deel van de verkeersdeelnemers begaat (systematisch) verkeersovertredingen. Vaak redeneren zij, al dan niet bewust, vanuit de eigen situatie en veiligheidsperceptie zonder oog te hebben voor medeverkeersdeelnemers. Dit thema gaat over gevaarlijk gedrag en het begaan van specifieke verkeersovertredingen. Denk hierbij onder meer aan de huidige landelijke verkeersprioriteiten van de teams Verkeer: verkeersveelplegers, rijden onder invloed van alcohol en drugs, rood lichtnegatie, afleiding en snelheidsovertredingen. In de thema’s 6 tot en met 8 wordt dieper ingegaan op rijden onder invloed, snelheid in het verkeer en afleiding in het verkeer. Risico’s voor verkeersveiligheid De Wegenverkeerswet van 1994 inclusief de onderliggende regelgeving waaronder het Reglement Verkeersregels en verkeerstekens is bedoeld om de verkeersveiligheid te bevorderen. Naleving van de regels moet gevaarlijk gedrag van verkeersdeelnemers voorkomen. Dit maakt hun gedrag voorspelbaarder en veiliger. Overtreding van de verkeersregels verhoogt de kans op een ongeval. Voor een aantal specifieke verkeersovertredingen is een wetenschappelijke link gelegd met verkeersveiligheid. Dit geldt met name voor snelheid en middelengebruik (thema 6 en 7).

Verder blijkt uit recent onderzoek dat het relatieve risico op een dodelijk ongeval 14 maal zo hoog is als bestuurders een rood verkeerslicht negeren. Ook te weinig afstand houden (bumperkleven) zorgt voor meer risico. Het is de meest voorkomende oorzaak bij kop-staart en kettingbotsingen. De risico’s gelden niet alleen voor verkeersdeelnemers die de regels eenmalig overtreden, maar des te sterker voor veelplegers. Voertuigen waarmee meerdere overtredingen zijn begaan, zijn vaker betrokken bij verkeersongevallendan voertuigen waarvoor de kentekenhouder geen of weinig boetes kreeg. Dit blijkt uit onderzoek van SWOV.

Politiecontrole

13

3. Focus binnen Risicoanalyse gemeente Achtkarspelen Dit hoofdstuk beschrijft de uitkomsten van de risicoanalyse van de gemeente Achtkarspelen. Hierbij is allereerst verkend welke risicothema’s opvallen binnen de gemeente. Hiervoor is gebruik gemaakt van de verkeersveiligheids-informatie binnen de Verkeersveiligheidsmonitor van RHDHV, de beschikbare Risicoindicatoren van HASTIG, de CROSS-methodiek én Speedprofiles binnen VIA. nl en de gemeentelijke kennis van o. a. de verkeerskundig experts, de wegbeheerder en de GIS-/GEO-afdeling. Vervolgens is het Stappenplan Risicoanalyse doorlopen.

Verkeersveiligheidsmonitor 2019, vergelijking Achtkarspelen met andere gemeenten Provincie Fryslân -1. Zowel de maatschappelijke kosten alsmede de ongevallencijfers zijn goed in de gemeente Achtkarspelen. In veel gevallen is dit ook aan elkaar te linken, aangezien de maatschappelijke kosten opgemaakt worden op basis van ongevallencijfers (verkeersdoden, letsel, overige slachtoffers). -2. Relatief veel slachtoffers op 60- en 80 km p/u wegen in vergelijking met de cijfers van de provincie. Veel ongelukken gebeuren nog steeds op N-wegen (80 en 100 km wegen). Nu heeft Achtkarspelen geen 100 wegen, maar is 15% van het wegennet 80 km p/h. Verder zijn de cijfers voor de 60-wegen hoog (procentueel) in vergelijking met andere gemeenten in de provincie. Achtkarspelen heeft relatief gezien veel 60-wegen. Dit betekent dus dat het aantal ongevallen op 60-wegen dus ook vrij hoog is in Achtkarspelen. -3. Wat opvalt is dat in 2019 het aandeel van jongeren (0-18) relatief gezien hoog ligt. -4. Achtkarspelen heeft een groot wagenpark in vergelijking met de rest van de Provincie. Hoe meer voertuigen, hoe meer ongelukken er plaats zullen vinden. -5. Net als in de gehele provincie is te zien dat het aandeel van fietsers die betrokken raken bij ongelukken sterk gestegen is 2019. Dit is niet alleen voor Achtkarspelen een zorgelijke ontwikkeling, maar voor de hele provincie.

Als onderbouwing is nieuwe data gebruikt uit de Spoedeisende hulp (SEH) en ambulance (RAV). -6. Het risicogetal voor 60-wegen ligt hoger voor Achtkarspelen in vergelijking met de provincie. Deze cijfers zijn al gecorrigeerd met de aandeel wegen, slachtoffers, etc. Positief aspect in deze cijfers is het feit dat de 30wegen relatief veilig zijn in Achtkarspelen.

14

2019, vergelijking Achtkarspelen 2018 met 2019 -1. Zowel de maatschappelijke kosten alsmede de ongevallencijfers zijn goed in de gemeente Achtkarspelen. In veel gevallen is dit ook aan elkaar te linken, aangezien de maatschappelijke kosten opgemaakt worden op basis van ongevallencijfers (verkeersdoden, letsel, overige slachtoffers). -2. Meer handhaving op handheld bellen, gordels, binnen de bebouwde kom. Minder handhaving buiten de bebouwde kom. -3. Wat opvalt is dat in 2019 het aandeel van jongeren (18-24) stijgt met 1,5%. -4 Hoger percentage slachtoffers onder 18 jaar (stijging 5%) en categorie 18-24 jaar (stijging 2%) ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers (5jarig gemiddelde). Lager percentage slachtoffers > 50 jaar (afname 5,5%). .

-5. Stijging percentage geregistreerde slachtoffers op 80km/h (stijging 4%) en 60km/h (stijging 11%) wegen ten opzichte van totaal aantal slachtoffers. Lager percentage geregistreerde slachtoffers op 50km/h wegen (afname 2%). -6. Stijging percentage geregistreerde slachtoffers in een personenauto’s toegenomen met 4,5%, fiets toegenomen met 2%, voetganger toegenomen met 1,5%. Er is een afname van slachtoffers op een motor van 3,5%.

15

Risico-indicatoren HASTIG De risico-indicatoren van HASTIG geven een score voor de gemeente per snelheidsregiem ten opzichte van het gemiddelde van de provincie. Deze score wordt bepaald op basis van de ongevallenscore gekoppeld aan de verkeersintensiteit. Deze intensiteiten worden bepaald door Floating Car Data (data vanuit de auto zoals navigatie) en ongevallen cijfers op basis van BRON-gegevens (Bestand Registratie Ongevallen Nederland). Per gemeente komt hier een score uit die vergeleken wordt met het gemiddelde van de Provincie Fryslân. Bij een hoge risico-score is de kans op ongevallen op de betreffende type weg groter dan bij een lage risicoscore. Op basis van onderstaande risico-scores wordt duidelijk dat bij 60km/u wegen een aanzienlijk hoger risico is dan bij de andere typen wegen in vergelijking met het gemiddelde van de Provincie Fryslân. Type weg

Gemiddeld risicogetal Achtkarspelen

30km/uur 50km/uur 60km/uur 80km/uur

0. 376 0. 366 1. 113 0. 160 https://friesland. kijkopkaart. nl/# > 2015-2019

Gemiddeld risicogetal Provincie Fryslân 0. 736 0. 476 0. 596 0. 212

CROSS-methodiek Bij de Cross-methodiek wordt een score gekoppeld aan een traject of kruispunt. Gebruikte informatie hiervoor is wederom de Floating Car Data en de Bron-gegevens voor ongevallen. Een hoge of lage score wordt op een kaart weergegeven in kleuren: Rood: Hoge ongevalsscore en hoge snelheidsscore Oranje: Hoge ongevalsscore en lage snelheidsscore Geel: Lage ongevalsscore en hoge snelheidsscore Groen: Lage ongevalsscore en lage snelheidsscore

16

Kruispunten Op bovenstaande kaart staan nummers weergegeven. De witte vakjes betreffen de onderstaande kruispunten. Kruispuntlocatie Wegbeheerder Nummer kaart 1 Gedempte Vaart / Vermaning Gemeente 2 Blauwhuisterweg / It Jachtfjild Gemeente Molenweg / Warreboslaan 3 Gemeente N358 / Groningerstraat (Piramide Provincie 4 Opende) 5 Egypte / West Gemeente 6 N355 / Hesseweg Provincie 7 N355 / N369 (De Koaten) Provincie 8 N369 / Tillewei Provincie 9 Bjirkewei / Doarpsstrjitte Gemeente / 10 N358 Izermieden Provincie Periode: 2016 - 2021

Wegvakken Op bovenstaande kaart staan nummers weergegeven. De zwarte vakjes betreffen de onderstaande tracés. Nummer kaart Tracélocatie Wegbeheerder 1 Blauwhuisterweg Gemeente 2 Vierhuisterweg Gemeente 3 Reitsmastrjitte. Warmoltsstrjitte Gemeente 4 Sânbultsterwei Gemeente Achtkarspelen & N. E. -Fryslân 5 De Kromelle, Hamsterpein Gemeente 6 Groningerstraat (vanaf kruispunt Gemeente Molenweg tot kruispunt T. S. laan) 7 Lutkepost, Kuipersweg Gemeente 8 Foudenswei, Spekloane Gemeente 9 N355 Provincie 10 Groningerstraat (vanaf kombord tot Gemeente kruispunt Molenweg) Periode: 2016-2021

Traditionele ongevallenanalyse In onderstaand overzicht is de totale weglengte per wegcategorie af te lezen ten opzichte van het aantal ongevallen die op deze wegen vielen. Hierbij valt het negatief op dat op 50 km-wegen een hoog percentage van de ongevallen hier plaatsvindt, gezien de korte totale weglengte. Hoge intensiteiten zijn van sterke invloed op deze gebiedsontsluitingswegen, en dus moeten deze wegen hierop ingericht zijn. Wegcategorie 30 km/u 50 km/u 60 km/u 80 km/u TOTAAL

Weglengte in km (gem. Achtkarspelen) 142 5,7 102 12,5 262

Ten opzichte van totaal 54% 0,2% 39% 0,5% 100%

17

Ongevallen (2014 – 2021) 117 127 133 104 481

Ten van

opzichte totaal

24% 26% 27,5% 21,5% 100%

Speedprofiles VIA. nl Op basis van Floating Car Data uit voertuigen (zoals navigatiesystemen) worden snelheden geregistreerd. Om een beeld te krijgen wordt de v85 toegepast. Dit is de snelheid waar 85% zich aan houdt. In de maand oktober van 2021 kwam onderstaand overzicht naar voren. Deze wegen waar een zware overtreding van toepassing is worden hieronder benoemd.

18

Categorie zware overtredingen (10km/uur) > op basis van v85. BIBEKO

Buitenpost Jeltingalaan Newtonstraat Einsteinstraat

Snelheidslimiet 30 km/u 30 km/u 30 km/u

Surhuisterveen De Dellen Vierhuisterweg Nije Jirden De Kolk Dalweg Harkema

30 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u

Reitsmastrjitte Nijewei

30 km/u 30 km/u

Kootstertille Alde Dyk Van Harinxmastrjitte

Oastkern Twijzelerheide Fokke Zwaagmanbuorren Drogeham

30 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u

De Sannen

30 km/u

Surhuizum C. Schuurmanwei Augustinusga

30 km/u

It West Geawei It Oast

30 km/u 30 km/u 30 km/u

Boelenslaan Boelenswei Spekloane Twijzel Ikewei

BUBEKO

Snelheidslimiet

Buitenpost Egypte Oost

Trekweg/Dokkumertrekwei Surhuisterveen Blauwhuisterweg Warreboslaan Harkema Turfloane Warmoltsstrjitte Betonwei (parallelweg) Kootstertille Alde Dyk Boelenslaan Boelenswei De Trije Roeden Langewyk (parallelweg) Twijzel De Wedze

30 km/u 30 km/u 30 km/u

19

60 km/u 60 km/u 60 km/u 80 km/u 60 km/u 60 km/u 60 km/u 30 km/u 60 km/u 60 km/u 60 km/u 60 km/u 60 km/u

Lokale kennis gemeentelijke experts Meerdere ambtenaren houden zich dagelijks bezig met verkeer. Deze medewerkers zijn zowel binnen als buiten werkzaamheden. Op basis van ervaring, klachten, wegenkennis etc. is een lijst tot stand gekomen. Deze lijst is ter aanvulling op de andere data gestuurde overzichten maar geeft een beeld van wat er bij de gemeente leeft.

Snelheidslimiet

BIBEKO

BUBEKO

Buitenpost

Snelheidslimiet

Buitenpost 30 km/u 30 km/u

Kuipersweg

Bernhardlaan Surhuisterveen Badlaan

Trekweg Surhuisterveen Warreboslaan Vierhuisterweg Blauwhuisterweg Kootstertille Oude Dijk/Alde Dyk Twijzel De Miedwei Twijzelerheide Wyldpaed west Wyldpaed oast De Wedze Mounewei/Ikewei Augustinusga

30 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u

Burmaniastraat T. S. Laan De Dellen

Langelaan Harkema Warmoltsstrjitte

30 km/u 30 km/u

Reitsmastrjitte

Twijzelerheide Bjirkewei Augustinusga

30 km/u

It West

30 km/u

Boelenslaan Boelenswei Gerkesklooster/Stroobos Verlaatsterweg Twijzel

30 km/u 50 km/u 30 km/u

Mounewei

60 km/u 60 km/u

Egypte

60 km/u 60 km/u 80 km/u 60 km/u 60 km/u 60 km/u 60 km/u 60 km/u 80 km/u

It West

60 km/u

Surhuizum Turfloane Suderheawei/Miedwei It Langfal It Noard

60 km/u 60 km/u 60 km/u 60 km/u

Bewonersmeldingen 2016-2021 Bewoners kunnen meldingen doen over de openbare ruimte. Vanaf 2021 kon dit via Fixi, daarvoor via de website of telefonisch. Deze meldingen zijn gefilterd op verkeer. Daaruit zijn onderstaande wegen naar voren gekomen. 2016

2019

Tjerkebuorren

Twijzelerheide

Veenderij Vermaning

Surhuisterveen Surhuisterveen

Homear Badlaan

Harkema

Vermaning

Surhuisterveen

Geawei

Homear

Popels

Augustinusga Twijzelerheide

Geawei

Harkema Augustinusga

Bjirkewei Bernhardlaan

Twijzelerheide Buitenpost

Doarpsstrjitte Tjerkepaed

Augustinusga Twijzelerheide

Augustinusga Kootstertille

Koarstmoas Bernhardlaan

Surhuisterveen

Geawei Casimirstrjitte

Geawei

Augustinusga

Torenvalk Nije Jirden

Groningerstreek

20

Surhuisterveen Surhuisterveen Gerkesklooster - Stroobos Surhuisterveen

Buitenpost

2017

It West

Augustinusga Drogeham

Homear Homear

Harkema Harkema

Lytsewei Warreboslaan

Bjirkewei Wedze Bernhardlaan

Twijzelerheide Twijzel Buitenpost

De Dellen Heideloantsje De Dellen

Bernhardlaan

Buitenpost

Dr. Postmastraat

Buitenpost

Homear Bernhardlaan

Harkema Buitenpost

2020 Kerkeboeren

Gerkesklooster - Stroobos

De Stuken

Harkema

De Singel It Heideloantsje De Dellen

Harkema Twijzelerheide

De Elzen

Twijzelerheide Twijzelerheide

2018

Grietmanstraat Boskbei

Geawei

Surhuisterveen Surhuisterveen

Surhuisterveen Surhuisterveen Twijzelerheide

Surhuisterveen

Surhuisterveen

Nijkamp

Augustinusga Harkema

Optwizel

Twijzel

Tjerkepaed Wibrandstraat Boelenswei

Doarpsstrjitte Bernhardlaan

Surhuizum

Vierhuisterweg

Surhuisterveen

Buitenpost

Heideloantsje

Twijzelerheide

Wibrandstraat Torenvalk

Gerkesklooster - Stroobos Surhuisterveen

Heideloantsje De Kolk

Twijzelerheide

Eringalaan

Buitenpost

Surhuisterveen Surhuisterveen

2021 (Fixi) Oude Dijk Blauwhuisterweg Bethlehemsreed

Langelaan Warmoltsstrjitte

Harkema

De Dellen Heideloantsje

Surhuisterveen

Warmoltsstrjitte Langelaan

Harkema

Twijzelerheide

Surhuisterveen

Boelenslaan

Buitenpost

Surhuisterveen Boelenslaan

De Bonkelaar Poelruit

Buitenpost Buitenpost

Zegge Johan Frisostraat

Buitenpost Buitenpost

Hamsterpein Kuipersweg

Drogeham Buitenpost

Voorstraat Warmoltsstrjitte

Buitenpost Harkema

Betonwei

Harkema Drogeham

Droegehamsterfeart Oastkern

Kootstertille

Rysloane

Surhuizum

Mounewei Bernhardlaan

Twijzel Buitenpost

Johan ter

Surhuisterveen

Schoeleweg Gealeloane

Augustinusga

Mellereed Nijkamp

Harkema Harkema

Optwizel

Twijzel Twijzelerheide

Doarpsstrjitte

21

Gerkesklooster - Stroobos

22

Langelaan

Surhuisterveen

Lytse Wei Nijkamp

Drogeham Harkema

Badlaan Alde Dyk Jeltingalaan

Surhuisterveen

De Houtduif

Surhuisterveen

Geawei Eringalaan

Augustinusga Buitenpost

Westkern Reitsmastrjitte

Kootstertille Harkema

Kootstertille Buitenpost

4. Stappenplan Risicoanalyse Intro In het ‘Startakkoord Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030’ is afgesproken dat elke regio een risicoanalyse maakt van het eigen verkeerssysteem. Zo’n risicoanalyse laat zien op welke punten het lokale verkeerssysteem moet worden verbeterd om onveilige situaties te voorkomen. Het brengt de belangrijkste risico’s in het verkeerssysteem in kaart: welke wegkenmerken, situaties of gedragingen van verkeersdeelnemers een potentieel gevaar voor de verkeersveiligheid in de regio vormen. Als hulpmiddel voor gemeenten heeft het Kennisnetwerk SPV hiervoor een praktische tool ontwikkeld:

het Stappenplan Risicoanalyse. Wegbeheerders kijken in beginsel naar drie belangrijke ‘Safety Perfomance Indicators’ (SPI’s): de kwaliteit van infrastructuur, rijsnelheden en rijden onder invloed. Na deze risico-indicatoren worden ook de geregistreerde ongevallen geanalyseerd. De zes stappen van het Stappenplan Risicoanalyse

Verkeersveiligheidsmaatregelen onderbouwen Een risicoanalyse brengt de belangrijkste risico’s in het verkeerssysteem in kaart. Verwacht wordt dat

de ene kant de risico’s voor kwetsbare verkeersdeelnemers (ouderen, kinderen) of van rijden onder invloed meestal niet veel afwijken van het landelijke beeld. aan

Aan de andere kant geeft de risicoanalyse belangrijke nieuwe inzichten in potentieel gevaarlijke knelpunten van de infrastructuur. Op die manier kan met een risicoanalyse onderbouwd worden welke wegen in de gemeente als eerste aangepakt moeten worden. En niet onbelangrijk: de risicoanalyse is bij uitstek geschikt om de belangrijkste interne stakeholders (wethouder, gemeenteraad) en de inwoners van de gemeente te overtuigen van de noodzaak van (infrastructurele) maatregelen ten

behoeve van de verkeersveiligheid.

23

Stap 1 | Begin met de basis: hoe is de bevolking van gemeente Achtkarspelen samengesteld? Conclusie: Het percentage kwetsbare hoger dan het landelijk percentage.

en onervaren

verkeersdeelnemers ligt in de gemeente Achtkarspelen

Voor de verkeersveiligheid ligt de nadruk op twee groepen verkeersdeelnemers: kwetsbare verkeersdeelnemers en onervaren verkeersdeelnemers. Voor deze risicoanalyse is gekeken naar twee groepen in de gemeente: kinderen en ouderen. Deze zijn als volgt verdeeld:

Kwetsbare verkeersdeelnemers kinderen 0-15 jaar ouderen > 65 jaar

Aandeel gemeente Achtkarspelen 17,1% 20,5%

Aandeel Nederland 15,5% 19,8%

1-1-2021 Het aandeel kwetsbare verkeersdeelnemers op basis van leeftijd binnen de gemeente Achtkarspelen wijkt minimaal af van het Nederlandse gemiddelde. Onervaren verkeersdeelnemers kinderen 0-15 jaar Beginnende en jonge (t/m 25

Aandeel gemeente Achtkarspelen 17,1% 29,3%

jaar) automobilisten 1-1-2021

24

Aandeel Nederland 15,5% 27,8%

Stap 2 | Kijk naar de infrastructuur van wegen en fietspaden Conclusie: Uit de risicoanalyse blijkt dat het wegennet van de gemeente Achtkarspelen vooral bestaat uit erftoegangswegen. De meeste winst is dan ook te behalen op 30 en 60 km-wegen. Deze wegen zullen verder onderzocht worden in een vormtoets. Dit geldt ook voor 50 km-wegen, waar de ongevallencijfers hoog zijn ten opzichte van het aandeel in weglengte. Ter preventie van eenzijdige fietsongevallen wordt de nadruk gelegd op veilige fietspaden. Om conflicten tussen fietsers en andere verkeersdeelnemers te voorkomen, moeten vooral veilige kruispunten en fietsoversteken gerealiseerd worden. De verschillende kenmerken van wegen en fietspaden zijn van invloed op de verkeersveiligheid. Voor deze risicoanalyse zijn zoveel mogelijk van deze kenmerken geïnventariseerd voor wegen en fietspaden binnen de gemeente Achtkarspelen.

Weginfrastructuur Voor weginfrastructuur binnen de gemeente Achtkarspelen worden zoveel mogelijk kenmerken verzameld. Hierbij wordt gemaakt van Nedbrowser voor de weginrichting, verkeerstellingen en wordt voor onderstaande type wegen antwoord gegeven op de bijbehorende vragen. In het kader van deze risicoanalyse wordt binnen de inventarisatie gekeken naar alle wegen die naar voren gekomen zijn in hoofdstuk 2. Voor onderstaande punten wordt voor deze wegen een vormtoets uitgevoerd. Alle wegen uit de voorgaande data krijgen een score in de vormtoets.

Type weg

Kenmerken

30 km/ uur

1. Liggen er snelheidsremmers op lange rechtstanden? 2. Bestaat het wegdek uit een andere verharding dan asfalt? 3. Zijn de intensiteiten passend voor een 30 km/uur-weg?

50 km/ uur

1. Zijn de kruispunten ingericht als rotonde (voorkeur) of VRI? 2. Heeft de weg vrijliggende fietspaden?

60 km/ uur

1. Ligt er een plateau op de kruisingen? 2. Zijn er snelheidsremmers op lange rechtstanden? 3. Rechtstanden zijn max. ca. 1200 meter?

80 km/ uur

1. Is de obstakelvrije afstand minimaal 5 meter of is er een geleiderail? 2. Is er een moeilijk of niet-overrijdbare middenbermscheiding? 3. Zijn er zo min mogelijk erfaansluitingen?

25

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=3024f61b-dbd5-488c-a66b-1c20482d19ad