13 - Raadsvoorstel - Vestiging gemeentelijk voorkeursrecht locatie Schuilenga Hout e.o. te Surhuisterveen
Tekst van het document
Riedsútstel Ried Agindapunt Status Program
: : : :
Eardere behandeling Portefúljehâlder Amtner Taheakke
: : : :
Saak- en stiknûmer
:
23 november 2023 13 Meningvormend/Besluitvormend Programma 8 - Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Mevr. L. van der Tuin-Kuipers Mevr. J. Kooistra 1. Perceelslijst met kenmerk PL-30478399-02 2. Kadastrale tekening met kenmerk PL-30478399-02 3. Publicatie Gemeenteblad 4. a. Model kennisgevingsbrief belanghebbenden b. Bijlage bij kennisgevingsbrief belanghebbenden 5. Publicatie plaatselijk dagblad Z2023-02538 / S2023-19463
Underwerp Vestiging gemeentelijk voorkeursrecht locatie Schuilenga Hout e.o. te Surhuisterveen Wy stelle jo foar te besluten om: 1. Kennis te nemen van het besluit van het college van burgemeester en wethouders van 19 september 2023 tot het voorlopig aanwijzen van percelen waarop de Wet voorkeursrecht gemeenten ('Wvg') van toepassing is. 2. Aan te wijzen op basis van artikel 5 Wvg als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing zijn, de percelen aangegeven op de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte kadastrale tekening met nummer TK-30478399-02 en op de perceelslijst met kenmerk PL-30478399-02 waarop zijn vermeld de in de aanwijzing opgenomen percelen, hun grootte, de omschrijving van de functie van het perceel, alsmede de namen van de eigenaren en (indien van toepassing) van de rechthebbenden op de daarop rustende beperkte rechten, één en ander naar de stand van de openbare registers van het Kadaster per 31 oktober 2023. 3. Vast te stellen dat de percelen niet bij een eerdere aanwijzing ingevolge de Wvg betrokken zijn geweest. 4.
Vast te stellen dat het onderhavige besluit van rechtswege vervalt drie jaar na dagtekening van dit besluit, tenzij voor dit tijdstip een structuurvisie/omgevingsvisie of bestemmingsplan/omgevingsplan is vastgesteld, waarin aan de gronden binnen het bij dit aanwijzingsbesluit behorende vestigingsgebied van het bestaande gebruik afwijkende niet-agrarische bestemmingen of functies zijn toegedacht of toegekend. 5. Te concluderen dat het de intentie van de gemeente is om als eerstvolgende planologische grondslag over te gaan tot het vaststellen van een omgevingsplan als bedoeld in de Omgevingswet. 6. Dit besluit zo spoedig mogelijk te publiceren in het Gemeenteblad opdat het rechtsgevolg als bedoeld in artikel 7, eerste lid Wvg ontstaat en tevens de kennisgevingsbrieven volgens bijgevoegde kennisgevingsbrief inclusief bijlagen, te (laten) verzenden opdat voldaan wordt aan artikel 7 lid 2 Wvg.
Ried Punt Side
: : :
7.
Op het ontwerpraadsbesluit zijn geen zienswijzen ingediend. Er bestaat geen aanleiding om het ontwerpraadsbesluit aan te passen naar aanleiding van de ingediende zienswijzen. Een krediet van € 20.000 vast te stellen voor de kosten van de uitvoering van de Wvg en de voorbereiding van de noodzakelijke herziening van het bestemmingsplan voor de betrokken locaties.
8.
23 november 2023 13 2
Koarte gearfetting De gemeente Achtkarspelen wil de woonwijk Nije Jirden aan de gelijknamige weg te Surhuisterveen in oostelijke richting uitbreiden. Om die beoogde planologische ontwikkeling zoveel mogelijk te waarborgen en te verzekeren dat de gemeente de regie daarover behoudt, is vestiging van een gemeentelijk voorkeursrecht op een aantal percelen noodzakelijk. Het college heeft om die reden op 19 september 2023 een voorkeursrecht op basis van de Wet voorkeursrecht gemeenten ('Wvg') gevestigd. Binnen drie maanden dient uw gemeenteraad het voorkeursrecht te bestendigen omdat het anders van rechtswege vervalt. Foech ried/kolleezje Het college kan een voorkeursrecht vestigen voor de duur van ten hoogste drie maanden, te rekenen vanaf de datum van het collegebesluit, in casu 19 september 2023 (artikel 6 Wvg). Dit voorkeursrecht treedt in werking op de dag na publicatie van de bekendmaking van het besluit in het Gemeenteblad. Binnen deze termijn van 3 maanden dient de gemeenteraad het voorkeursrecht te bestendigen, anders vervalt het gemeentelijk voorkeursrecht van rechtswege. De vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht door de gemeenteraad geldt in eerste instantie voor een periode van maximaal drie jaar.
Indien binnen deze periode (nadat de Omgevingswet per 1 januari 2024 in werking is getreden) een omgevingsvisie of omgevingsplan wordt vastgesteld, waarin aan de betreffende gronden een van het bestaande gebruik afwijkende bestemming of functie wordt toegedacht respectievelijk wordt toegekend, wordt het voorkeursrecht van rechtswege verlengd. De intentie is om als eerstvolgende grondslag het nog op te stellen omgevingsplan in te zetten. Ynlieding Aansluitend aan de woonwijk ligt ten oosten daarvan een braakliggend terrein dat in 2021 door de raad uit de grondexploitatie is gehaald omdat dit niet bebouwd kan worden zolang op het daaraan grenzende terrein van Schuilenga Hout een bedrijfsbestemming (met de daarmee verband houdende geluidcontour) rust. Om de gewenste woningbouwontwikkeling mogelijk te maken en een in stedenbouwkundig opzicht afgerond plangebied te creëren, zou behalve het thans braakliggend terrein en het terrein van Schuilenga Hout ook de daarnaast liggende strook grond met de huidige bestemming “groenvoorziening” een woonbestemming moeten krijgen. De gemeente wil voorkomen dat die gronden worden vervreemd aan anderen dan de gemeente waardoor de beoogde ontwikkeling zou kunnen worden gefrustreerd.
Om de regie over de beoogde woningbouwontwikkeling te houden en voorts om eventuele prijsopdrijving of speculatie met die gronden tegen te gaan, wordt de raad voorgesteld daarop een voorkeursrecht te vestigen. Dit leidt overigens voor de betrokken grondeigenaren niet tot een verplichting tot verkoop. Het gemeentelijk voorkeursrecht wordt alleen geactiveerd zodra een eigenaar vrijwillig het voornemen opvat zijn aangewezen grond te vervreemden, omdat hij in dat geval die grond eerst aan de gemeente te koop moet aanbieden. Voor de vestiging van een gemeentelijk voorkeursrecht dient te worden voldaan aan twee vereisten. Het eerste vereiste is dat het voorkeursrecht slechts ten behoeve van een nietagrarische bestemming kan worden gevestigd. Het tweede vereiste houdt in dat het huidige, feitelijke gebruik afwijkt van die bestemming.
Ried Punt Side
: : :
23 november 2023 13 3
Het perceel van Schuilenga Hout heeft thans de enkelbestemming ‘bedrijf’. Het naastliggende perceel heeft nu de bestemming ‘groenvoorziening’. De aan deze percelen toegedachte bestemming zal zijn ‘wonen, water, groen en verkeer, alle niet-agrarisch en nader uit te werken’. Daarmee is voldaan aan de beide voornoemde vereisten: de toegedachte bestemming is niet-agrarisch en het huidige gebruik van de percelen wijkt af van die toegedachte bestemming. Over de wijze waarop het gebied meer concreet wordt ontwikkeld, dient in een later stadium nadere planologische besluitvorming plaats te vinden. Tevens geldt als wettelijke voorwaarde voor vestiging van een voorkeursrecht dat gedurende de afgelopen twee jaar geen gemeentelijk voorkeursrecht gevestigd geweest mag zijn op basis van dezelfde wettelijke grondslag. Van dat laatste is in dit geval geen sprake. Het aanwijzingsbesluit van de raad op grond van artikel 5 Wvg betreft een zogeheten ‘vervroegd voorkeursrecht’ omdat de thans aangewezen gronden die in principe voor woningbouw in aanmerking komen, nog niet zijn opgenomen in een gemeentelijke structuurvisie waarin aanwijzingen zijn opgenomen omtrent de toegedachte bestemming, en evenmin in een bestemmingsplan. Het is de intentie dat de eerstvolgende planologische stap zal zijn de vaststelling van een omgevingsplan als bedoeld in de Omgevingswet.
Dit moet gebeuren binnen 3 jaar na het raadsbesluit ex artikel 5 Wvg. Histoarje Het college heeft om bovenstaande reden op 19 september 2023 een voorkeursrecht op basis van de Wet voorkeursrecht gemeenten ('Wvg') gevestigd. Binnen drie maanden dient uw gemeenteraad het voorkeursrecht te bestendigen omdat het anders van rechtswege vervalt. Te berikken effekt Met de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht verkrijgt de gemeente een voorkeurspositie op de grondmarkt in het desbetreffende gebied c.q. een eerste recht van koop op de in het besluit betrokken percelen. De eigenaren van de betreffende percelen dienen hun eigendom bij voorgenomen vervreemding eerst aan de gemeente te koop aan te bieden. Het gemeentelijk voorkeursrecht maakt het de gemeente mogelijk de regie te houden bij de uitvoering van haar plannen. Het gemeentelijk voorkeursrecht voorkomt dat een andere partij zich in het gebied een positie verschaft, waardoor de gemeentelijke regierol kan worden verstoord. Arguminten 1.1 Het voorstel past in het beleid Het bestuur tracht een actiever grondbeleid toe te passen. Met het vestigen van een voorkeursrecht neemt de gemeente het heft in handen door voor te sorteren op een eventuele strategische aankoop van grond voor woningbouw. Het vestigen van een voorkeursrecht is in lijn met het ingezet beleid van de Nota Grondbeleid 2020-2024.
Voor deze locatie zou de gemeente actief willen sturen. 1.2
Het gemeentelijk voorkeursrecht maakt het de gemeente mogelijk om te interveniëren in het natuurlijke proces van aan- en verkoop binnen de locatie Het gemeentelijk voorkeursrecht verschaft de gemeente een betere uitgangspositie op de grondmarkt. Om ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan wenst de gemeente het voorkeursrecht te vestigen op percelen in het plangebied. De gemeente houdt hierdoor grip en regie op de ontwikkeling rondom het centrum van Surhuisterveen. Het voorkeursrecht, als passief verwervingsinstrument, kan een ondersteuning betekenen van het te voeren verwervingsbeleid. De gemeente kan hierdoor een centrale regierol vervullen bij de ontwikkeling van plannen.
1.3
Het gemeentelijk voorkeursrecht vormt gedurende het planontwikkelingsproces een beschermingsinstrument, waardoor ongewenste verkopen of bezwaringen met een zakelijk recht kunnen worden voorkomen
Ried Punt Side
: : :
23 november 2023 13 4
Met het voorkeursrecht zet de gemeente zichzelf in positie om de grond mogelijk te kopen. Hierdoor heeft het grip op de locatie en kunnen ongewenste verkopen voorkomen worden. 1.4
Het gemeentelijk voorkeursrecht voorkomt buitensporige grondprijsstijgingen (buiten de normale markteconomische prijsstijgingen) Het gemeentelijk voorkeursrecht maakt het de gemeente mogelijk om te interveniëren in het natuurlijke proces van vraag en aanbod op de markt. Bij een voorgenomen gewenste verkoop van een eigenaar is als eerste de gemeente in de gelegenheid om aan te kopen. Door deze interventie kan de gemeente zo mogelijk een langdurig en kostbaar verwervingsproces dan wel onteigening voorkomen.
1.5
Het algemeen belang dat gediend wordt met de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht weegt zwaarder dan het individueel belang van de eigenaar Het vestigen van een voorkeursrecht maakt dat de eigenaar bij een voorgenomen vervreemding (verkoop) zijn perceel eerst aan de gemeente moet aanbieden. De eigenaar is dus niet vrij om te verkopen aan wie hij wil. Deze beperking voor de eigenaar weegt echter niet op tegen het algemene belang van de gemeente om grip en regie te houden op de ontwikkeling rondom het centrum van Surhuisterveen
Alternativen Er kan voor worden gekozen om het voorkeursrecht niet te vestigen op de betreffende locaties. De gemeente heeft in dat geval geen grip op de locaties, houdt niet de regie over de locaties en beschikt niet over een voorkeurspositie. In dat geval bestaat de kans dat de gronden in handen komen van derden en dat de door de gemeente beoogde woningbouwontwikkeling daardoor wordt gefrustreerd. Kanttekenings/risiko’s 1. Indien het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van een 'te koop' aanbieding van een eigenaar van gronden waarop het voorkeursrecht is gevestigd, een beginselbesluit neemt om gronden te willen verwerven, dan kan een koopovereenkomst tot stand komen. Indien geen minnelijke overeenstemming wordt bereikt over de prijs zou de gemeente na het doorlopen van een prijsvaststellingsprocedure verplicht kunnen worden om de gronden inclusief eventuele opstallen daadwerkelijk af te nemen, tegen een door de rechtbank vast te stellen prijs. Het aan een afnameverplichting verbonden financiële risico is beperkt, omdat afname geschiedt tegen de marktwaarde. Bovendien versterkt het verkrijgen van de eigendomspositie de regiefunctie van de gemeente. 2. De wettelijke termijnen die zijn opgenomen in de Wet voorkeursrecht gemeenten dienen zorgvuldig in acht te worden genomen, aangezien het, zonder uitzondering, om fatale termijnen gaat.
Indien een vervreemder te kennen geeft tot vervreemding te willen overgaan, dient het college van burgemeester en wethouders binnen 6 weken te besluiten of de bereidheid bestaat de onroerende zaak, tegen nader overeen te komen voorwaarden, te kopen. Wanneer de onderhandelingen zijn gestart, kan de vervreemder aan het college van burgemeester en wethouders verzoeken om binnen 4 weken de rechter te verzoeken een oordeel over de prijs te geven. De 'sanctie' van het niet in acht nemen van deze termijnen is dat een eigenaar of zakelijk gerechtigde die zijn onroerend goed te koop heeft aangeboden gedurende een periode van drie jaar vrij is om te vervreemden aan een willekeurige derde. Het voorkeursrecht blijft dan overigens wel op de onroerende zaak gevestigd. 3. Indien de Gemeenteraad de aanwijzing niet bestendigt binnen drie maanden na dagtekening van het collegebesluit, vervalt het voorkeursrecht van rechtswege.
Ried Punt Side
: : :
23 november 2023 13 5
Finânsjes Voor de vestiging van het voorkeursrecht worden (beperkte) kosten gemaakt vanwege externe advisering en ambtelijke begeleiding. Het voorkeursrecht zelf heeft in beginsel geen directe financiële consequenties. Indien de grond door de betrokken eigenaar aan de gemeente te koop wordt aangeboden, dan zal de raad voorgesteld worden om al dan niet middelen beschikbaar te stellen voor de aankoop van de strategische grondpositie. Om te starten met het project om het omgevingsplan vorm te geven, wordt er een krediet aangevraagd. Op deze wijze kan een start gemaakt worden om te zien of het haalbaar is om het vigerende bestemmingsplan zodanig te wijzigen dat het als omgevingsplan onder de Omgevingswet (na 1 januari 2024) kan worden vastgesteld. Op grond van het vorenstaande wordt de raad verzocht een krediet van € 20.000 beschikbaar te stellen voor zowel het doorlopen van de procedure tot vestiging en bestendiging van het voorkeursrecht als de voorbereiding van de noodzakelijke herziening van het bestemmingsplan voor de betrokken locaties. Ynwenners- en oerheidspartisipaasje De vestiging van een gemeentelijk voorkeursrecht leent zich niet voor participatie of voorafgaand overleg met belanghebbenden en/of belangstellenden.
Immers, op het moment dat een dergelijk overleg wel wordt geïnitieerd kan dit voor marktpartijen een trigger zijn om een positie in te nemen in het onderhavige gebied. Ter voorbereiding van de raadsbehandeling zijn belanghebbenden overigens wel in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen op het ontwerp-raadsbesluit. Kommunikaasje Gemeenteblad en plaatselijk dagblad De bekendmaking wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad. Het gemeentelijk voorkeursrecht treedt in werking op de dag na de dag van publicatie van de bekendmaking in het Gemeenteblad. Hoewel wettelijk niet vereist, wordt de bekendmaking zoals gebruikelijk tevens gedaan via het plaatselijk dagblad De Feanster. Kennisgeving belanghebbenden Verder worden de eigenaren van, en eventuele beperkt gerechtigden tot, de in het besluit betrokken percelen, na de inwerkingtreding van het gemeentelijk voorkeursrecht, over de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht geïnformeerd door middel van een kennisgeving met bijlagen, waaronder een uitgebreide notitie over de betekenis van het gemeentelijk voorkeursrecht. Bijgevoegd zijn hiervoor: 4a. Kennisgeving aan belanghebbenden (format) en 4b. Bijlage bij kennisgeving aan belanghebbenden. Inschrijving Binnen vier dagen na bekendmaking in het Gemeenteblad dient het besluit ter inschrijving aangeboden te worden aan het Kadaster.
Zienswijzen Ter voorbereiding van de raadsbehandeling zijn belanghebbenden in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen over het ontwerp-raadsbesluit. Over het ontwerp-raadsbesluit zijn geen zienswijzen ingediend zodat er geen aanleiding is het raadsvoorstel en/of het raadsbesluit aan te passen. Yntegraliteit Dit voorstel is afgestemd met Financiën, Ruimtelijke Ordening en Grondzaken.
Ried Punt Side
: : :
23 november 2023 13 6
Previnsje N.v.t. Gearwurking N.v.t. Ferfolchtrajekt De vestiging van een gemeentelijk voorkeursrecht door de raad op grond van artikel 5 Wvg geldt in beginsel voor een periode van drie jaar. Indien en voor zover binnen deze periode een structuurvisie (omgevingsvisie) of een bestemmingsplan (omgevingsplan) wordt vastgesteld waarin aan de gronden in het vestigingsgebied een van het bestaande gebruik afwijkende nietagrarische bestemming is toegedacht of toegekend, wordt het voorkeursrecht automatisch verlengd. Het is de intentie dat binnen bovengenoemde termijn door de gemeenteraad een (wijziging van het) omgevingsplan als bedoeld in de Omgevingswet voor de aangewezen gronden wordt vastgesteld, waardoor het voorkeursrecht van rechtswege wordt verlengd met een periode van vijf (5) jaar, met de eenmalige mogelijkheid van een verlenging met andermaal vijf jaar. Rechtsbescherming Bezwaar en beroep Het raadsbesluit tot vestiging van een voorkeursrecht wordt aangemerkt als een besluit in de zin van de Awb, zodat daartegen bezwaar en beroep open staat. Tegen het collegebesluit van 19 september 2023 zijn enkele bezwaarschriften ingediend. Op grond van artikel 6, derde lid Wvg worden deze geacht tevens te zijn gericht tegen het raadsbesluit van 23 november 2023.
Op deze bezwaren zal te zijner tijd door de gemeenteraad worden beslist, nadat de indieners ervan in de gelegenheid zijn gesteld om te worden gehoord. Evaluaasje N.v.t. Buitenpost, 19 september 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Achtkarspelen, secretaris,
burgemeester,
dhr. mr. M.P. de Jong
dhr. mr. O.F. Brouwer
Riedsbeslút De raad van de gemeente Achtkarspelen; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 19 september 2023, punt nr.: 13; Beslút: 1. 2.
3. 4.
5. 6.
7. 8.
Kennis te nemen van het besluit van het college van burgemeester en wethouders van 19 september 2023 tot het voorlopig aanwijzen van percelen waarop de Wet voorkeursrecht gemeenten ('Wvg') van toepassing is. Aan te wijzen op basis van artikel 5 Wvg als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing zijn, de percelen aangegeven op de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte kadastrale tekening met nummer TK-30478399-02 en op de perceelslijst met kenmerk PL-30478399-02 waarop zijn vermeld de in de aanwijzing opgenomen percelen, hun grootte, de omschrijving van de functie van het perceel, alsmede de namen van de eigenaren en (indien van toepassing) van de rechthebbenden op de daarop rustende beperkte rechten, één en ander naar de stand van de openbare registers van het Kadaster per 31 oktober 2023. Vast te stellen dat de percelen niet bij een eerdere aanwijzing ingevolge de Wvg betrokken zijn geweest. Vast te stellen dat het onderhavige besluit van rechtswege vervalt drie jaar na dagtekening van dit besluit, tenzij voor dit tijdstip een structuurvisie/omgevingsvisie of bestemmingsplan/omgevingsplan is vastgesteld, waarin aan de gronden binnen het bij dit aanwijzingsbesluit behorende vestigingsgebied van het bestaande gebruik afwijkende niet-agrarische bestemmingen of functies zijn toegedacht of toegekend.
Te concluderen dat het de intentie van de gemeente is om als eerstvolgende planologische grondslag over te gaan tot het vaststellen van een omgevingsplan als bedoeld in de Omgevingswet. Dit besluit zo spoedig mogelijk te publiceren in het Gemeenteblad opdat het rechtsgevolg als bedoeld in artikel 7, eerste lid Wvg ontstaat en tevens de kennisgevingsbrieven volgens bijgevoegde kennisgevingsbrief inclusief bijlagen, te (laten) verzenden opdat voldaan wordt aan artikel 7 lid 2 Wvg. Op het ontwerpraadsbesluit zijn geen zienswijzen ingediend. Er bestaat geen aanleiding om het ontwerpraadsbesluit aan te passen naar aanleiding van de ingediende zienswijzen. Een krediet van € 20.000 vast te stellen voor de kosten van de uitvoering van de Wvg en de voorbereiding van de noodzakelijke herziening van het bestemmingsplan voor de betrokken locaties.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Achtkarspelen van 23 november 2023. De griffier,
De voorzitter,
Dhr. mr. G.J. Andringa
Dhr. mr. O.F. Brouwer