CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

11 - Bijlage 2b - Motivering voor de fysieke leefomgeving (ETFAL)

Raadsvergadering 9 oktober 2025, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Uitbreidingsplan bedrijventerrein De Swadde Buitenpost19.456 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

De decentrale overheden hebben dan ook richting het ministerie van I&W aangegeven bezwaar te hebben tegen het feit dat deze eisen ook gelden op plekken langs het spoor waarover slechts incidenteel vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Het ministerie wil daarom het

basisnet spoor beperken tot deze belangrijkste routes en zullen omleidingsroutes, zoals het spoor Meppel – Leeuwarden – Groningen en andere niet-structurele routes, uit het basisnet spoor halen, zie kamerbrief van 19 december, kenmerk I E NW/BSK-2024/334379. Vooruitlopend op deze wijziging, wordt om bovengenoemde reden het spoor Leeuwarden – Groningen verder niet bij de beoordeling betrokken en vormt geen belemmering meer voor het plan. Hogedruk aardgastransportleidingen Voor hogedruk aardgastransportleidingen is uitsluitend een brandaandachtsgebied van toepassing. Er is geen explosie- of gifwolkaandachtsgebied voor hogedruk aardgastransportleidingen van toepassing. Uit bovenstaande figuur kan worden opgemaakt dat een klein gedeelte van het plangebied binnen het brandaandachtsgebied van deze leiding valt. Binnen het brandaandachtsgebied zijn twee percelen geprojecteerd. Omdat het plangebied deels binnen het brandaandachtsgebied is geprojecteerd, moet op grond van het Bkl het plan worden getoetst aan het PR10-6 per jaar en moet het groepsrisico worden verantwoord. Belemmeringengebied De hogedruk aardgastransportleiding van Gasunie heeft een druk van 40 bar. Dit houdt in dat een belemmeringengebied van 4 meter, aan weerszijden van de buisleiding van toepassing is (overeenkomstig artikel 5.18 van het Bkl).

Het plangebied ligt buiten het belemmeringengebied van de leiding van Gasunie. Geconcludeerd kan worden dat het belemmeringengebied geen belemmering vormt voor dit plan. Plaatsgebonden risico (PR) Het plaatsgebonden risico van deze aardgastransportleiding ligt ter hoogte van het plangebied binnen het belemmeringengebied van 4 meter. Binnen het belemmeringengebied worden geen gebouwen gerealiseerd. Dit houdt in dat het plan voldoet aan de grenswaarde van het plaatsgebonden risico 10-6 per jaar. De PR 10-6 per jaar contour geldt als grenswaarde die in acht moet worden genomen voor kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties Geconcludeerd kan worden dat het PR10-6 per jaar geen belemmering vormt voor dit plan. Algemeen Vanuit externe veiligheidsoogpunt heeft het de voorkeur dat nieuwe ontwikkelingen buiten aandachtsgebieden worden gerealiseerd. Er kunnen echter redenen zijn om toch binnen aandachtsgebieden te bouwen. Indien toch binnen een aandachtsgebied nieuwe ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt, adviseren wij in dat geval om geen kwetsbare gebouwen binnen de 100% letaliteitszone te projecteren. Dit is op 50 meter afstand van de hogedruk aardgastransportleiding. In onderstaande figuur wordt de 100% letaliteitszone met een blauwe lijn weergegeven.

(Het betreft hier een oudere inrichtingsschets, de rechter bouwvlak weergegeven als rode lijn is verder naar boven verschoven).

Figuur ?100% letaliteitszone (blauwe lijn) Voor het plan houdt dit in dat indien het advies wordt overgenomen er, ten zuiden van de blauwe lijn, geen bedrijfspanden mogen worden gerealiseerd waar een groot aantal personen gedurende een groot gedeelte van de dag aanwezig is. Overigens bedrijfspanden mogen hier wel gerealiseerd worden. Verantwoording groepsrisico Op grond van artikel 8.0b Bkl zijn de regels uit hoofdstuk 5 van het Bkl van toepassing op de beoordeling van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Het groepsrisico dient overeenkomstig artikel 5.15 van het Bkl verantwoord te worden. In artikel 5.15 van het Bkl is het volgende opgenomen: 1. In een omgevingsplan wordt voor beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties binnen een brandaandachtsgebied, een explosieaandachtsgebied en een gifwolkaandachtsgebied rekening gehouden met de kans op het overlijden van een groep van tien of meer personen per jaar als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval veroorzaakt door een activiteit. 2. Aan het eerste lid wordt in ieder geval voldaan als een omgevingsplan binnen een aandachtsgebied: a. geen beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties toelaat; of b.

waar het omgevingsplan beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties toelaat, waarborgt: 1°.dat maatregelen zijn getroffen ter bescherming van personen in die gebouwen en op die locaties; of 2°.dat het aantal doorgaans aanwezige personen of de tijd dat die aanwezig zijn in die gebouwen en op die locaties beperkt is. Aangezien met de uitbreiding van het industrieterrein een groep van tien of meer personen per jaar binnen het ten noorden gelegen deel van het aandachtsgebieden aanwezig kan zijn, en er nieuwe functie mogelijk worden gemaakt, zal de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit moeten waarborgen dat maatregelen zijn getroffen ter bescherming van personen in die gebouwen en op die locaties, zie artikel 5.15 lid 2 onder b1 van het Bkl. 4.5.2 Maatregelen Hoewel risico's nooit geheel kunnen worden uitgesloten zijn wij van mening dat met het treffen van de volgende maatregelen, ten behoeve van het gebied ten noorden van de blauwe lijn, er sprake is van een aanvaardbaar restrisico. 1. In de regels bij het plan en op de plankaartverbeelding is bepaald dat binnen het aandachtsgebied; a. geen kwetsbare gebouwen aanwezig mogen zijn;

b. Slechts beperkt verminderd zelfredzame personen werkzaam mogen zijn als de betreffende werknemers expliciet op de hoogte zijn van de risico's en de werkplek nabij een vluchtweg(en) is gelegen; c. Vluchtwegen zo kort als mogelijk en van de bron af moeten worden gerealiseerd. 2. In het kader van de verkoop van de kavels zal in het bijzonder in de koopovereenkomst een paragraaf worden opgenomen over het onderdeel externe veiligheid waarmee de bewustwording om van de bron af te vluchten bij een calamiteit wordt beoogd. 3. Naar aanleiding van het advies van de Veiligheidsregio is geborgd dat de nieuwe weg in het plan voldoet aan de haar gestelde eisen, is er sprake is van een keermogelijkheid binnen het plangebied, wordt er binnen 100 meter van elk bedrijfsgebouw een brandkraan gerealiseerd die voorziet in een opbrengst van minimaal 60 m3/uur, en is de het open water aan de zuidzijde van het plangebied geschikt gemaakt voor de afname van minimaal 2.000 liter bluswater per minuut gedurende 4 uur. Dit wordt ook meegenomen in het bestek bij de uitvoering. Waar het gaat om het treffen van maatregelen bij afsluiting bij de weg zal er tijdig afstemming plaatsvinden met de hulpdiensten. 4. Vanwege de getroffen maatregelen en voorzieningen achten wij niet nodig ten opzichte van de wettelijke eisen aanvullende bouwkundige maatregelen op te nemen.

4.5.3 Conclusie Uit deze beoordeling blijkt dat er een aantal de invloeden van externe veiligheid op het plangebied niet geheel kunnen worden uitgesloten. Met het treffen van een bovengenoemde maatregelen en voorzieningen achten wij echter de ontwikkeling aanvaardbaar. De planontwikkeling is dan ook na afweging uitvoerbaar.

4.6

Luchtkwaliteit

4.6.1 Onderzoek In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn instructieregels opgenomen voor luchtkwaliteit. Deze regels zijn gesteld ter bescherming van de gezondheid. In paragraaf 5.1.4.1 Bkl zijn omgevingswaarden voor onder andere stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10) opgenomen. Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: • er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; • het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; • het project draagt niet in betekenende mate (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging. Uit artikel 5.53 en 5.54 Bkl volgt dat een project niet in betekenende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBM-grens blijft: 1. Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft. Onder deze 'standaardgevallen NIBM' vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 Bkl.

Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de gestelde grenzen, dan is het mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden. 2. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening voldoende zijn. Soms kan de zogeheten NIBM-tool gebruikt worden, eventueel aangevuld met detailberekeningen. In artikel 5.51 lid 2 Bkl zijn aandachtsgebieden aangewezen. Dit zijn locaties met hoge concentraties stikstofdioxide (NO2) en/of fijnstof (PM10). De gemeente Achtkarspelen is niet aanwezen als concentratiegebied.

Vervoersbewegingen In Nederland blijkt alleen langs zeer drukke wegen en in de omgeving van grote industriële installaties een overschrijding te zijn van PM10 als zowel NO2. De inrichting is niet gelegen in directe nabijheid van drukke verkeerswegen of zowel verkeersknooppunten. Tevens zijn in de omgeving geen grote industriële installaties aanwezig. In een omgeving waar geen overschrijding dreigt van de kwaliteitsnormen, zullen de voorgenomen activiteiten niet een zodanige bijdrage aan de luchtverontreiniging veroorzaken dat alsnog de kwaliteitsnormen worden overschreden. Ten einde te toetsen of inderdaad aan de gestelde normen kan worden voldaan kan een berekening worden uitgevoerd met de NIBM-tool 2023. Deze tool is ontwikkeld om te kunnen berekenen of een activiteit wel of niet leidt tot een significante toename aan PM 10 als NO2 als gevolg van de toename in vervoersbewegingen. 4.6.2 Toetsing Uit de CROW publicatie 381 blijkt dat voor een bedrijventerrein met gemengde gebied wordt gerekend met een toename van 128 personenauto's en 30 vrachtwagens per hectare als weekdaggemiddelde. Netto komt er circa 4 hectare aan bedrijventerrein bij. Dat betekent in totaal 512 personenauto's en 120 vrachtwagens per dag. Deze gegevens zijn toegepast in het rekenmodel met het volgende resultaat.

4.6.3 Conclusie Uit de berekening blijkt dat de vervoersbewegingen “niet in betekende mate’’ bijdraagt aan de luchtverontreiniging. Een verdere toetsing is daarmee niet nodig.

4.7

Bodemkwaliteit

In deze paragraaf komt aan de orde op welke wijze bij de activiteit rekening wordt gehouden met het aspect bodem. Ter bescherming van de gezondheid en het milieu zijn voor het aspect bodem instructieregels in het Bkl opgenomen. De inhoud van deze regels is via het Aanvullingsbesluit bodem Omgevingswet opgenomen in paragraaf 5.1.4.5 Bkl. Het aanvullingsbesluit bepaalt voor welke activiteiten kan worden volstaan met een melding. Er worden drie basisvormen van bodemgebruik onderscheiden: landbouw/natuur, wonen en industrie. De kaders zijn gebaseerd op de risicogrenswaarden die voor de betreffende situaties zijn afgeleid.

4.7.1 Onderzoek Op dit moment kent de locatie een agrarische bestemming, om aan te tonen of deze gronden geschikt zijn voor woningbouw is er verkennend (water)bodemonderzoek uitgevoerd door het ingenieursbureau WMR, rapportnummer: 230791/JvdM, dd. 30 januari 2024 (bijlage 6). De bevindingen zijn als volgt: 1. Demping: Ter plaatse van de demping zijn meerdere boringen uitgevoerd. Hierbij zijn geen bijzonderheden waargenomen. Aangenomen mag worden dat de demping is uitgevoerd met gebiedseigen grond.; 2. Verhoogde gehalten in de grond: Een duidelijke oorzaak voor het licht verhoogde gehalte aan kwik in de bovengrond is niet aan te geven. Het verhoogd gemeten gehalte is dusdanig (alleen overschrijdingen van de achtergrondwaarde) dat aanvullend onderzoek naar deze parameter niet noodzakelijk is; 3. Verhoogde concentraties in het grondwater: Een duidelijke oorzaak voor de licht verhoogde concentraties aan molybdeen in het grondwater ter plaatse van zes peilbuizen is niet aan te geven. Vermoedelijk hebben de gemeten concentraties aan molybdeen een natuurlijke oorzaak. De gemeten concentraties zijn dusdanig (alleen overschrijding van de streefwaarde) dat aanvullend onderzoek naar deze parameters niet noodzakelijk is. 4.7.2 Conclusie Op basis van de gemeten gehalten in de grond en het grondwater is de gestelde onderzoekshypothese, een onverdachte locatie, formeel gezien onjuist.

De gehalten zijn echter dusdanig dat aanvullend onderzoek niet noodzakelijk is. Vanuit milieu hygiënisch oogpunt zijn er geen belemmeringen voor de voorgenomen herontwikkeling. Het initiatief is daarmee op dit onderdeel passend. 4.7.3 Aanbevelingen Bij afvoer van grond vanaf het perceel dient rekening te worden gehouden met de regels van het Besluit Bodemkwaliteit. De mengmonsters zijn indicatief getoetst aan de normen van het Besluit Bodemkwaliteit. Alle mengmonsters van de grond worden beoordeeld als achtergrondwaarde (altijd toepasbaar). Opgemerkt moet worden dat dit een indicatieve toetsing betreft en dat de veldwerkzaamheden en chemische analyses niet conform de eisen van het besluit Bodemkwaliteit zijn uitgevoerd. Aan de resultaten van dit onderzoeksrapport kunnen daarom niet dezelfde rechten worden ontleend als aan een partijkeuring die conform Besluit Bodemkwaliteit is uitgevoerd.

4.8

Water en watersystemen

In deze paragraaf komt aan de orde op welke wijze bij de activiteit rekening wordt gehouden met het aspect water en watersystemen. In dit plan worden de wateraspecten niet alleen beschreven, maar ook wordt aangegeven welke waterhuishoudkundige maatregelen voor het project getroffen moeten worden. Hierbij vindt een toets plaats aan de waterkwaliteitsdoelstellingen uit de Kaderrichtlijn water. 4.8.1 Onderzoek Eind 2024 heeft de gemeente meermalen (maandelijks) overleg gevoerd met Wetterskip. Vanwege de landschappelijke inpassing van het zonnepark ‘Sinnegreide’ grenzend aan de oostzijde van het plangebied is er alsnog voor gekozen om een schouwstrook van 5 meter op te nemen aan de oostelijke plangrens. Ook de overige watergangen in het plangebied zijn voorzien van een schouwstrook van 5 meter. Deze schouwstroken moeten vrij blijven van bebouwing en beplanting zodat de waterkering en watergangen altijd toegankelijk en te onderhouden zijn. De borging van de schouwstroken is opgenomen in voorschriften. Watercompensatie

Watercompensatie is een maatregel om de negatieve effecten van toegenomen verharding (zoals wegen en gebouwen) op het watersysteem te beperken. Het voorkomt wateroverlast door bestaande bergingscapaciteit voor water te compenseren met nieuwe bergingsvoorzieningen. Dit kan door het aanleggen van nieuwe wateroppervlakken, waterdoorlatende verharding, wadi's of het hergebruiken van hemelwater. Compensatie is verplicht bij grotere nieuwe verharde oppervlakken en moet bij voorkeur in hetzelfde peilgebied gebeuren. In het plangebied is uitgegaan van ruim 5% compensatie. De compensatie bevindt zich met name in het zuiden van het plangebied vanwege lagere archeologische waarden en vanuit ruimtelijk en stedenbouwkundig oogpunt. Bergingscapaciteit De peilwijziging heeft geen effect op de bergingscapaciteit in het gebied. De waterbergingscompensatie is namelijk in een aantal vooroverleggen over de inrichting van het plangebied besproken met het Wetterskip waarin de watertoetsnormen zijn toegepast. In verband met de aanwezigheid van veel archeologie in het noorden van het plangebied is de watercompensatie in het zuiden gedacht. Vanuit het zuiden loopt het water via de aan te leggen watergangen naar het noorden, halverwege het plangebied naar het westen en sluit vervolgens aan op de bestaande watergang gelegen op de westelijke grens van het plangebied.

De capaciteit (hydraulisch systeem) van de noordwestelijke “sluis” is berekend door het Wetterskip. Uitkomst is dat deze voldoende capaciteit heeft om het water in het plangebied goed af te kunnen voeren. Daarmee zijn alle uitkomsten van de gesprekken met Wetterskip vertaald op de inrichtingstekening. Op 7 februari 2025 heeft Wetterskip per mail een akkoord gegeven op het inrichtingsplan (bijlage 7). Waterpeil Het volledige plangebied is momenteel gelegen in de polder, voorzien van een waterkering aan de westzijde van het plangebied / grens bestaande bedrijventerrein. Op advies van Wetterskip Fryslân wordt het plangebied voor de boezem aangelegd. Dit betekent dat bij de realisatie van het plangebied sprake is van een peilverhoging (van -1,15 m NAP naar -0,52 m NAP). Dit betekent ook dat de waterkering wordt verlegd, rondom het plangebied langs de bestaande watergang. Hiervoor is in overleg met Wetterskip op 25 april 2025 een aanvraag waterpeilwijziging ingediend (bijlage 8). Op dit moment is deze aanvraag door Wetterskip in behandeling genomen. Er is beoordeeld of sprake is van effecten op het watersysteem, op gebruiksfuncties en/of op overige situaties. De inrichting is conform het advies van Wetterskip Fryslân. In het plangebied worden geen stuwen, gemalen en/of inlaten gerealiseerd of veranderd. Noch zijn in het gebied riool-overstorten aanwezig.

Dit geldt ook voor het verdiepen of verbreden van watergangen. Het waterschap heeft het systeem ook hydraulisch doorgerekend en geconcludeerd dat de aanpassingen naar verwachting niet tot wateroverlast zullen leiden. Ook uit ecologisch onderzoek blijkt dan de waterkwaliteit momenteel voldoende is. De effecten op de bestaande gebruiksfunctie zijn ook nader toegelicht. Hieruit blijkt dat de peilwijziging niet van negatieve invloed zal zijn. 4.8.2 Te treffen maatregelen Omdat het plangebied straks voor de boezem komt te liggen en een peil van –0,52 m NAP krijgt, is sprake is van een peilverhoging van 63 cm en een uitbreiding van de boezem. Dit betekent dat de huidige waterkering wordt verlegd en rondom het plangebied komt te liggen, langs de bestaande watergang. Deze watergang (polderpeil) wordt gehandhaafd en kan vanaf het projectgebied worden onderhouden. Alle nieuw aan te leggen watergangen zijn eveneens bereikbaar via een 5 meter brede aan te leggen (obstakelvrije) schouwstrook. Ten aanzien van het bouwpeil wordt opgemerkt dat bij de uitvoering van het plan wordt gerekend met een bouwpeil van +0,80 m NAP, minus een verhardingsconstructie van circa 0,30 meter. De keurhoogte

van de waterkering ligt op +0,50 m NAP. De aanleghoogte is zodanig dat de waterkering over dertig jaar nog steeds hoger of gelijk is aan de keurhoogte. Het gehele plangebied / bouwterrein wordt aangesloten op een regenwaterriool. 4.8.3 Conclusie Het gehele plangebied krijgt een nieuwe functie als bedrijventerrein en komt op advies van Wetterskip Fryslân voor de boezem te liggen. Uit berekeningen van het hydraulisch systeem blijkt dat de peilwijziging niet leidt tot negatieve effecten voor het watersysteem. Het verhogen van het waterpeil leidt ook niet tot nadelige effecten voor derden. Omdat er geen negatieve effecten op het watersysteem en op het omliggende gebied zijn te verwachten past de uitbreiding binnen de uitgangspunten van de Nota Peilbeleid.

4.9

Cultuurhistorische waarden

Wettelijk kader Wat onder cultureel erfgoed wordt verstaan is opgenomen in bijlage A (begrippen) van de Omgevingswet. Het gaat hierbij om monumenten, archeologische monumenten, stads- en dorpsgezichten, cultuurlandschappen en, voor zover dat voorwerp is of kan zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in het omgevingsplan, ander cultureel erfgoed als bedoeld in artikel 1.1 van de Erfgoedwet. De Erfgoedwet bevat de wet- en regelgeving voor behoud en beheer van het cultureel erfgoed en archeologie in Nederland. Het is op basis hiervan verplicht om de facetten historische (steden)bouwkunde en historische geografie mee te nemen in de belangenafweging. Hierbij gaat het om zowel beschermde als niet formeel beschermde objecten en structuren. 4.9.1 Archeologie In de wet zijn archeologische resten beschermd. Het basisbeginsel van de archeologie is sinds 2007; behoud ‘in situ’ ofwel in de bodem op de plek zelf. Slechts bij hoge uitzondering worden nog archeologische opgravingen uitgevoerd. Om inzicht te krijgen in de kans op het aantreffen van archeologische in bepaalde gebieden zijn op basis van landschappelijk, historisch en archeologisch onderzoek archeologische gemeentelijke verwachtingskaarten opgesteld. De gemeente sluit aan bij de provinciale Fryske Monumentenkaart Extra (FAMKE).

4.9.1.2 onderzoek Volgens het Omgevingsplan waarin het bestemmingsplan ‘Buitengebied Achtkarspelen’, vastgesteld op 6 maart 2014, van toepassing is, is sprake van de enkelbestemming ‘agrarisch met waarden- besloten’. Er ligt geen archeologische dubbelbestemming in het plangebied. Op basis van de Fryske Monumentenkaart Extra (Famke) is de locatie beschouwd. Deze kenmerkt zich door twee jaartijden, de ijzertijdmiddeleeuwen en de steentijd-bronstijd. Op basis van de kaart voor de ijzertijd- middeleeuwen is er op het voorste deel van het perceel vanaf 500m2 karterend archeologisch onderzoek noodzakelijk omdat zich op het perceel archeologische resten uit deze periode kunnen bevinden en voor het achterste deel van het perceel vanaf 5000m2. Voor de steentijd-bronstijd is er basis van de famke kaart vanaf 2500m2 karterend onderzoek noodzakelijk, omdat de gronden mogelijk archeologische resten van goede kwaliteit uit deze periode bevatten. Daarnaast is er tussen 30 november 2016 en 24 februari 2017 door RAAP (RAAP-notitie 5473 d.d. 18 april 2016) een verkennend archeologisch onderzoek uitgevoerd ten behoeve van het aangrenzende zonnepark Sinnegreide. Het zuidwestelijk deel van het toenmalige plangebied is destijds niet verder ontwikkeld. Blijkens dit onderzoek zijn er op basis van de bodemvorming ten aanzien van het plangebied 3 verwachtingen: 1.

Met podzolbodem intacte delen van de dekzandrug. Deze bevinden zich in het noordelijk deel van het plangebied en kennen een hoge archeologische verwachting (rood op afb. 3).

2. Met bodemvorming (geen podzol). Dit geldt voor de overige delen van het plangebied (groen op afb. 3). 3. Voor een strook in het midden en zuidelijk deel van het plangebied ligt een strook tot de B- of Chorizont is verstoord en een lage verwachting kent (lichtgeel op afb. 3). Dit betekent concreet dat op basis van de bodemopbouw voor het noordelijk deel en het meest zuidwestelijke deel van het plangebied een hogere verwachting geldt. Ten aanzien van bodemingrepen is het bovendien relevant op welke hoogte onder het maaiveld deze archeologische niveaus voorkomen. Dit komt tot uitdrukking in het hoogtemodel.

Blijkens het hoogtemodel (2016) geldt er voor het gehele plangebied, met uitzondering van de meest oostelijke strook (± 50 meter) dat bij bodemingrepen het dekzand overwegend tussen de 15 cm en 35 cm onder NAP mag worden verwacht (inclusief een buffer van 30 cm). In het oostelijk deel en uiterste zuidelijk deel loopt deze verwachting op naar 40 tot 100 cm onder NAP (inclusief een buffer van 30 cm). Dit betekent concreet het dat op basis van het hoogtemodel geldt dat voor het grootse gedeelte van het plangebied ingrepen dieper dan 30 cm (wellicht zelfs minder) schade kunnen veroorzaken aan archeologische waarden. Met inachtneming van vorenstaande en de uitgevoerde boringen, waarbij onder andere stukken bewerkt vuursteen zijn aangetroffen, geldt voor het plangebied een hoge archeologische verwachting. Archeologisch vooronderzoek (RAAPrap_5898_ACSI2_20220623) Ten aanzien van de uitbreidingslocatie bedrijventerrein heeft RAAP in opdracht van de gemeente

Achtkarspelen in april 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (karterend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied (bijlage 9). Reden hiertoe is de beoogde ingrepen die in het plangebied zullen gaan plaatsvinden, zoals het ingraven van funderingen, de aanleg van een weg met riolering, het plaatsen van heipalen en het realiseren van een waterpartij in het zuiden van het plangebied. Tijdens het onderzoek zijn in het dekzand (met een vaak zeer grindige bijmenging) op meerdere locaties vuurstenen artefacten aangetroffen. De vondsten vormen een duidelijke aanwijzing dat in het gehele plangebied menselijke activiteiten hebben plaatsgevonden in de steentijd. De aangetroffen vondststrooiingen geven aan dat zich in het plangebied meerdere vuursteenvindplaatsen bevinden, maar deze kunnen op basis van de beide booronderzoeken niet duidelijk worden gelokaliseerd en begrensd. Het booronderzoek heeft ook fragmenten middeleeuws kogelpotaardewerk opgeleverd. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom is onder andere geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen.

Proefsleuvenonderzoek (projectcode 23461.001) Vervolgens heeft Econsultancy in november 2024 in opdracht van Gemeente Achtkarspelen een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd (bijlage 10). Dit archeologisch onderzoek is namelijk noodzakelijk geacht om nauwkeuriger te bepalen of archeologische waarden wel of niet aanwezig zijn in de ondergrond, die door de voorgenomen bodemingrepen kunnen worden aangetast/verloren kunnen gaan. Daarnaast is het binnen het kader van de Erfgoedwet (1 juli 2016) verplicht voorafgaand archeologisch onderzoek uit te voeren. Doel van het proefsleuvenonderzoek is het aanvullen en toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting zoals vermeld in het bureau- en booronderzoek. Het gaat om gebied- of vindplaatsgericht onderzoek. Er zijn 48 proefsleuven aangelegd van overwegend 25x4 meter. Enkele sleuven hebben een kortere lengte vanwege de begrenzing van het onderzoeksgebied en aanwezige sloten. Er is één vlak aangelegd in de top van het dekzand. Vanaf dit niveau zijn per proefsleuf maximaal 5 zeefvakken van 1 m2 gegraven met een onderlinge afstand van 4 m en een diepte van 10 cm. Het uitgeschepte zand is vervolgens nat gezeefd over een machinale zeef met een maaswijdte van 3 mm. De vondsten zijn per zeefvak verzameld. Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn enkele concentraties vuur- en natuursteen aangetroffen.

Deze concentraties zijn relatief gaaf en goed geconserveerd. Het vondstmateriaal valt grotendeels niet nader te dateren dan ‘prehistorie’, maar een datering in het Meso- of Neolithicum ligt voor de hand, ook omdat het gebied vanaf de Bronstijd met veen bedekt raakte. Enkele vuursteenfragmenten kunnen gedateerd worden in het Mesolithicum. Nadere informatie over karakter en inhoudelijke kwaliteit zullen moeten blijken bij een vervolgonderzoek.

In overleg met het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân is een selectieadvies opgesteld. De hoge waardering van de vindplaats leidt tot een selectieadvies: behoudenswaardig. Geadviseerd wordt om in eerste instantie de delen waarvan bekend is dat de bodem verstoord wordt tot minder dan 20 à 30 cm boven het dekzand te onderzoeken. Volgens de destijds beoogde plannen waren dit de waterberging en een strook met kabels en leidingen. Vervolgens is geadviseerd om eisen te stellen aan de nieuwbouw om archeologievriendelijke te bouwen. Dit houdt in dat gebruik gemaakt wordt van palen die de bodem zo min mogelijk verstoren en dat de afstand tussen de palen minimaal 4 m is. Erfgoedwet Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat als het plangebied nu of in de toekomst wordt vrijgegeven voor bodemroerende werkzaamheden, dan blijft er, conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet uit juli 2016, een meldingsplicht bestaan. Eventuele archeologische resten die bij werkzaamheden worden aangetroffen moeten worden gemeld bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het is verder ook gewenst om deze vondst aan de gemeente Achtkarspelen door te geven. 4.9.1.2 Maatregelen Bij advies van 5 december 2024 heeft Steunpunt Monumentenzorg Fryslân de gemeente geadviseerd om akkoord te gaan met de eindrapportage van Econsultancy.

Ook is aangegeven dat op basis van de beoogde ingreep een methode moet worden ontwikkeld voor het archeologisch vervolgonderzoek. Echter, zal dit bepaald worden aan de hand van de geplande bodemingrepen. In die hoedanigheid heeft de Gemeente Achtkarspelen, opdracht gegeven aan Econsultancy om op basis van het inrichtings- en verkavelingsplan een GIS-hoogtekaart(en) te laten opstellen, waaruit kan worden opgemaakt waar en welke bodemingrepen zullen plaatsvinden, in combinatie met informatie over de te graven diepte (kabels en leidingen, riool, ophoging grond, bouwvlakken, verhardingen, waterpartijen, enz.). Vervolgens zijn beide hoogtekaarten, inclusief de te graven dieptes, voorgelegd aan Steunpunt Monumentenzorg Fryslân om een strategie / methode te bepalen voor de verdere ontwikkeling van de uitbreiding. Zie afbeeldingen volgende pagina voor de uitwerking.

Hoogtekaart t.av. Maaiveld

Eindadvies Steunpunt Monumentenzorg Fryslân Geadviseerd is om de waterpartijen (in het rood aangegeven) niet vrij te geven. De diepte van de waterpartij in de zuidoosthoek gaat tot 150 cm – NAP, waardoor de relevante lagen op ca. 50-80 cm NAP alsnog worden geraakt. Hier zal aan de hand van een nog op te stellen Programma van Eisen voor een gravend onderzoek moeten plaatsvinden, inclusief ontgraving van de waterpartijen ten tijde van het bouwrijp maken en archeologische begeleiding. Dit onderzoek staat het in procedure nemen van de BOPA niet in de weg. Ook de kabels en leidingen en sloten gaan door de relevante lagen heen. Hier wordt echter geadviseerd om de smallere te graven sleuven niet verder te onderzoeken, omdat het de interpretatie erg bemoeilijkt. Dit geldt ook voor de aan te leggen weg, alle schouwstroken (met witte ondergrond aangegeven) en het dempen van de bestaande watergang (in het grijs aangegeven). Om ook een beeld te krijgen van de doorsnede haaks over het hoge noordelijke deel en het lage zuidelijke deel (kavels aan de westzijde), wordt geadviseerd om één sloot en een deel van de sloot bij de westelijke waterpartij nader te laten onderzoeken (in het oranje aangegeven). Deze sloot hoeft niet te worden meegenomen in voornoemd onderzoek. Ten tijde van het bouwrijp maken van het plangebied is bij het uitgraven dan de sloot archeologische begeleiding voldoende.

De bouw- / bedrijfskavels blijven dan behoud in situ (in de grond ter plaatse) met verschillende dieptes voor vrijgave. Er zou onderscheid gemaakt kunnen worden in twee categorieën op basis van de ondiepste archeologie: 1. de noordwestelijke bedrijfskavels (vanaf een diepte van 0 cm –Nmv) en 2. de zuidwestelijke kavel en alle oostelijke bedrijfskavels (vanaf een diepte van 70 cm –Nmv). Gelet op de diepte van deze laten en om te voorkomen dat de archeologische waarden alsnog worden verstoord, wordt archeologisch-vriendelijk bouwen voor alle bouwkavels voorgeschreven. Ten aanzien van archeologisch-vriendelijk bouwen wordt verwezen naar de brochures “Handreiking Archeologievriendelijk bouwen” (bijlage 11) en “Handreiking paalfundering in archeologievriendelijk bouwplan” (bijlage 12), beiden van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De aanleg van de kabels / leidingen naar alle individuele bedrijfskavels komen in aanmerking voor vrijgave.

Kaart selectiebesluit De Swadde van Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, september 2025 4.9.1.2 Conclusie Het uit te breiden plangebied is uitvoerig onderzocht op archeologie. De uitkomsten van alle onderzoeken en de te treffen maatregelen, zijn in overleg met Steunpunt Momumentenzorg Fryslân op zorgvuldige wijze tot stand gekomen. De noodzakelijk maatregelen worden juridisch geborgd door deze expliciet in de regels op te nemen en te verwijzen naar voornoemde kaart “Selectiebesluit de Swadde september 2025" (bijlage 13). Met inachtneming van deze op te nemen juridische maatregel, vormt het planvoornemen ten behoeve van archeologie geen belemmering 4.9.2. Overige/algemene cultuurhistorische waarden Om na te gaan of sprake is van cultuurhistorische waarden in de omgeving, is gebruik gemaakt van de Cultuurhistorische Kaart Fryslân. Volgens de Cultuur Historische kaart van de provincie ligt het plangebied in een omgeving met enkele cultuurhistorische waarden. Het gaat om een historische route en om aardkundige waarden.

Daarnaast is er onderzocht of er in dit plangebied gemeentelijk aangewezen monumentale waarden/objecten aanwezig zijn. Vanuit de erfgoedverordening, vastgesteld door de gemeenteraad van Achtkarspelen, zijn geen beschermingswaardige elementen aanwezig in het plangebied. Ten aanzien van de bodem wordt opgemerkt dat in het plangebied sprake is van een peilverhoging inhoudende dat het gebied natter wordt / blijft en het water dus langer in het gebied vastgehouden wordt. De kans op droogteschades wordt daarmee steeds kleiner. Deze peilwijziging komt zowel de archeologie als de cultuurhistorische waarden ten goede omdat water in de bodem, en dan met name waterverzadiging, van cruciaal belang is omdat het zuurstof uitsluit, waardoor bepaalde degradatieprocessen, zoals afbraak van organische stof, veel langzamer plaatsvinden. De belangrijkste verstoring van de conserveringsomstandigheden in een bodem is daarom een verandering in de waterverzadiging. Nu sprake is van een peilverhoging leidt dit tot positieve effecten op de ter plaatse aanwezige archeologische- en/of cultuurhistorische waarden. 4.9.2.1 Conclusie Het plangebied omvat geen aangewezen monumentale elementen. Daarnaast draagt de peilverhoging bij aan het conserveren van onder andere cultuurhistorische waarden. Op dit, onderdeel vormt het planvoornemen geen belemmering.

4.10

Natuur

Ter bescherming van de natuur zijn in de Omgevingswet Bkl diverse regels opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die waren opgenomen in de Wet natuurbescherming. Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van te beschermen planten diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). 4.10.1 Gebiedsbescherming Natura 2000 Planten en dieren laten zich niet tegenhouden door landsgrenzen. Natura 2000 richt zich daarom op het behoud en de ontwikkeling van gebieden in heel Europa. Natura 2000 is de overkoepelende naam voor gebieden die worden beschermd vanuit de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. Vanuit deze richtlijnen hebben de lidstaten de verplichting om speciale beschermingszones aan te wijzen. Deze speciale beschermingszones heten Natura 2000-gebieden. Elk gebied heeft instandhoudingsdoelstellingen ten aanzien van: • leefgebieden voor vogelsoorten, voor zover nodig voor de uitvoering van de Vogelrichtlijn, en/of • natuurlijke habitats en de habitats van soorten, voor zover nodig voor de uitvoering van de Habitatrichtlijn.

Uit artikel 16.53 c eerste lid Omgevingswet juncto artikel 10.24 en 8,74 b van het Besluit kwaliteit leefomgeving, volgt dat een passende beoordeling moet worden gemaakt als een project significante gevolgen kan hebben voor Natura 2000-gebieden. 4.10.1.1 Toetsing stikstofdepositie Het plangebied ligt in stedelijke omgeving en maakt geen deel uit van Natura-2000 gebied. De dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden zijn De Groote Wielen en de Alde Feanen. Deze liggen op minimaal 12 kilometer afstand. In Nederland staan veel Natura 2000-gebieden onder druk door een overbelasting van stikstofdepositie. Dit geldt niet voor het Natura 2000-gebied De Groote Wielen, maar wel voor De Alde Feanen. Voor bedrijven ingedeeld in categorie 3.2 wordt een stikstofemissie van 200 NOx de hectare per jaar aangehouden. Het totale oppervlak inclusief uitbreiding bedraagt circa 4.400 m2. Worst case uitgaande van een halve hectare is er sprake van een jaarlijkse emissie van 100 kg stikstof.

Voor het plan is een stikstofberekening (bijlage 14) opgesteld. Uit de beoordeling blijkt dat de ontwikkeling geen stikstofdepositie veroorzaak op Natura 2000 gebieden. De ontwikkeling is dan ook vergunningsvrij. 4.10.1.2 Conclusie en maatregelen Uit de beoordeling blijkt de maximale NOx-uitstoot van bedrijven kan 690 kg mag zijn, zonder dat dat leidt tot een toename van de stikstofdepositie. Bij de gehanteerde rekenmethode is de stikstofuitstoot afhankelijk van de oppervlakte van het bedrijventerrein. Voor De Swadde komt dit neer op dat zo’n 60% van het terrein uitgegeven mag worden aan bedrijven die op het gas aangesloten worden. De overige 40% moet gasloos zijn. Deze voorwaarde wordt opgenomen in de kaveluitgifte. 4.10.2 Natuur Netwerk Nederland De NNN heeft als doel de uitwisseling van soorten te borgen, daarmee fungeert de NNN als natuurlijke weg tussen soorten. Een plan mag geen activiteiten en ontwikkelingen mogelijk maken, die leiden tot significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden, of tot een significante vermindering van de oppervlakte van de NNN. 4.10.2.1 Toetsing Met de natuur overzichtskaart van de provincie Fryslân is bepaald welke gebieden nabij de projectlocatie aanwezig zijn. Het plangebied maakt geen deel uit van het NNN. Wel is de locatie gelegen nabij enkele gebieden die als Natuur Netwerk Nederland (NNN) zijn aangemerkt.

4.10.2.2 Conclusie Omdat geen ingrepen in de NNN worden voorgesteld, is van aantasting geen sprake en zijn er vanuit de NNN geen belemmeringen voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.10.3 Weidevogelkansgebied In de Omgevingsvisie van de Provincie Fryslan is het versterken van de biodiversiteit via herstel van de kwaliteit van de leefgebieden opgenomen als opgave. Via weidevogelbeleid wil men vitale weidevogelpopulaties realiseren. Deze weidevogelkans-gebieden bestaan uit ruime en open gebieden met een zichtafstand van meer dan 400 meter, met voldoende rust en waarin gevarieerde graslanden liggen die in potentie geschikt zijn voor weidevogels. Voldoende openheid en rust in de weidevogelgebieden zijn daarvoor van groot belang. Hiervoor zijn regels opgenomen in de provinciale omgevingsverordening. Dit betekent dat er een afwegingskader is opgenomen voor ruimtelijke ontwikkelingen. Hiervoor kunnen tevens de provinciale weidevogelgebieden en weidevogelkansgebieden worden geraadpleegd. 4.10.3.1 Toetsing Provinciale regelgeving Op de kaarten provinciale weidevogelgebieden en weidevogelkansgebieden zijn de gebieden ten noordoosten van het planvoornemen aangegeven als weidevogelkans-gebieden. De locatie van het nieuwe beoogde bedrijventerrein ligt voor een heel klein deel in de gebiedsaanduiding weidevogelleefgebied.

De omliggende gronden ter plaatse van dit gebied zijn echter ingevuld door een bestaand bedrijventerrein (de Swadde fase 1), een zonnepark, een spoorweg en een reguliere weg. Hierdoor is de locatie al omsloten door- en ligt het gebied binnen de invloedssfeer van meerdere verstoringsbronnen en zal er geen sprake zijn van de hierboven genoemde kwalificaties waaraan weidevogelgronden dienen te voldoen. Kortgezegd kan dan ook worden aangenomen dat de gronden ter plaatse niet voldoen aan de kwalificatie weidevogelgebied en dat er hier sprake is van verstoord gebied. Uit het ecologisch onderzoek ter plaatse zijn geen belemmeringen voor voorliggende ontwikkeling voortgevloeid. Wel dient er voor het onderdeel weidevogelgebied contact op te worden genomen met de

Provincie Fryslan, het bevoegd gezag ten aanzien van het onderdeel weidevogelgebied. De voorliggende locatie wordt echter reeds omsloten door activiteiten waardoor deze ten dele is aangewezen als verstoord gebied. Gemeentelijke regelgeving De locatie van het nieuwe beoogde bedrijventerrein ligt voor een heel klein deel (< 300m2) in de gebiedsaanduiding weidevogelleefgebied. Deze gronden zijn bestemd voor het in stand houden van de weidevogelleefgebieden. Op de gronden ter plaatse van de aanduiding “weidevogelleefgebied” wordt tot een strijdig gebruik in ieder geval gerekend; het gebruik van gronden en bouwwerken voor niet-agrarische ontwikkelingen met een oppervlakte van meer dan 0,5 ha aansluitend. Het bevoegd gezag kan hiervan bij omgevingsvergunning van afwijken en niet-agrarische ontwikkelingen met een oppervlakte van meer dan 0,5 ha toestaan, mits de provinciale regels omtrent weidevogels worden toegepast.

4.10.3.2 Conclusie Het voornemen en de locatie is voorgelegd aan de Provincie Fryslan en de provincie heeft te kennen gegeven dat zij ook de lijn volgen dat het hier om verstoorde gronden gaat en de locatie niet verder aangemerkt moet worden als weidevogelgebied en het planvoornemen daarom niet geen verdere negatieve invloed met zich mee brengt. Gezien de oppervlakte van het aangewezen gebied is er op basis van het bestemmingsplan zijn er geen strijdigheden ten aanzien van dit thema. 4.10.4 Soortenbescherming De omgevingswet richt zich om de bescherming van de volgende soorten: • beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn, • beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn, • beschermingsregime andere soorten. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Onder het beschermingsregime Vogelrichtlijn vallen alle van nature in Nederland in het wild levende vogels. Het is verboden om: 1. opzettelijk vogels te doden of te vangen, 2. opzettelijk vogelnesten, -rustplaatsen en -eieren te vernielen of te beschadigen of vogelnesten weg te nemen, 3. eieren van vogels te rapen en deze bij zich te hebben, 4. opzettelijk vogels te storen. Het verbod om vogels opzettelijk te storen geldt niet wanneer dit niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de betreffende soort. Bij werkzaamheden in het broedseizoen kan het

verlaten van nesten als gevolg van verstoring leiden tot het indirect doden van dieren of het aantasten van de functionaliteit van nesten en dus een overtreding. De vogelsoorten die jaar op jaar gebruik maken van hetzelfde nest worden verdeeld over vier categorieën vogelsoorten waarvan de nesten een jaarronde bescherming genieten. Ook is er een vijfde categorie van vogels waarvan een inventarisatie van de nesten gewenst kan zijn. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Onder het beschermingsregime van de Habitatrichtlijn vallen alle dieren uit: • de Habitatrichtlijn onderdeel a, • het Verdrag van Bern, • het Verdrag van Bonn, en alle planten uit: • de Habitatrichtlijn, onderdeel b, • het Verdrag van Bern. Volgens de omgevingswet is het verboden om, voor zover het soorten betreft uit bovenstaande bijlagen: 1. opzettelijk dieren te doden of te vangen, 2. opzettelijk dieren te verstoren, 3. opzettelijk eieren van dieren te vernielen of te rapen, 4. voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen, 5. opzettelijk planten in hun natuurlijke verspreidingsgebied te plukken, te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. In de genoemde bijlagen van de verdragen van Bern en Bonn staan ook diverse vogelsoorten genoemd.

Dit betekent dat voor deze soorten het (ver)storen ook verboden is wanneer dit geen effect heeft op de instandhouding van de betreffende soort. Beschermingsregime andere soorten Onder het ‘beschermingsregime andere soorten’ vallen een aantal soorten waarvoor er geen Europese verplichting ligt tot bescherming. Nederland geeft zo uitvoering aan de algemene verplichting van het Biodiversiteitsverdrag om de staat van instandhouding van dier- en plantensoorten te beschermen. Volgens de omgevingswet is het verboden om, voor zover het soorten uit deze lijst betreft: 1. opzettelijk dieren te doden of te vangen, 2. voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen, 3. opzettelijk planten in hun natuurlijke verspreidingsgebied te plukken, te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Onder dit beschermingsregime vallen ook een groot aantal zeer algemene zoogdieren en amfibieën. Een groot deel van deze algemene soorten zijn door de provincies en het ministerie van EZ voor ruimtelijke ontwikkelingen vrijgesteld van de Wet natuurbescherming. Ontheffing en vrijstellingen Ontheffingen worden verleend door de minister van Economische Zaken of Gedeputeerde Staten, en geven een initiatiefnemer de ruimte om onder voorwaarden de wet te overtreden.

Vrijstellingen worden gegeven door de minister van Economische Zaken of Provinciale Staten en beschrijven handelingen en situaties waarin de wet niet van toepassing is. Ontheffing voor het overtreden van de verbodsbepalingen of het verkrijgen van een vrijstelling kan alleen wanneer er:

• • •

geen andere bevredigende oplossing bestaat, geen negatief effect is op de staat van instandhouding van de soort, en er voldaan is aan de in de wet genoemde belangen.

Voor het beschermingsregime overige soorten is het voldoende als er voldaan wordt aan een in de wet genoemd belang. 4.10.4.1 Toetsing Beknopte natuurtoets Om de uitvoerbaarheid van het planvoornemen is een beknopte natuurtoets uitgevoerd. De rapportage van deze natuurtoets is als bijlage 15 te raadplegen. In het onderstaande wordt ingegaan op de belangrijkste resultaten uit het onderzoek. Algemene broedvogels Binnen en vlak buiten het plangebied kunnen vogelsoorten tot broeden komen waarvan de nesten geen jaarronde bescherming genieten. Een deel van deze soorten betreft soorten die in de provincie zijn aangewezen als zogenaamde ‘categorie 5’ soorten, waaronder scholekster en grutto. We adviseren om de voorgenomen werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren. Voor het broedseizoen wordt over het algemeen de periode van 15 maart-15 juli aangehouden. Afhankelijk van de soort en klimatologische omstandigheden kunnen soorten echter eerder of later in het jaar tot broeden komen. Wat voor deze soorten van belang is, is of er sprake is van een broedgeval. Zo ja, dan is deze altijd beschermd. Nader onderzoek Waterspitsmuis, Wezel en Bunzing, Heikikker en Grote modderkruiper In de beknopte natuurtoets geadviseerd om nader onderzoek uit te voeren naar de aanwezigheid van verblijfplaatsen van waterspitsmuis, wezel en bunzing, heikikker en de grote modderkruiper.

Dit onderzoek is uitgevoerd en de rapportage is opgenomen in bijlage 16. In het onderstaande wordt ingegaan op de belangrijkste resultaten uit het onderzoek. Waterspitsmuis Bij het nader onderzoek naar waterspitsmuizen werden geen verblijfplaatsen van waterspitsmuizen vastgesteld binnen het plangebied. Wezel en bunzing Bij het nader onderzoek naar wezel en bunzing werden geen verblijfplaatsen van wezel en bunzing vastgesteld binnen het plangebied. Heikikker Bij het nader onderzoek naar heikikker werden geen verblijfplaatsen van heikikker vastgesteld binnen het plangebied. Grote modderkruiper In het mengmonster werd in 0 van de 12 replica’s genetisch materiaal aangetroffen van de soort grote modderkruiper. 4.10.4.2 Conclusie Voor de soorten die nader zijn onderzocht zijn geen vervolgstappen benodigd. Het onderdeel natuur levert geen belemmeringen op voor het planvoornemen. Wel wordt gewezen op de zorgplicht. Voor de broedvogels wordt geadviseerd om buiten het broedseizoen te werken (15 maart-15 juli).

4.10.5 Bescherming Houtopstanden Een houtopstand beslaat een oppervlakte van 10 are of meer, of bestaat uit een rijbeplanting van meer dan twintig bomen, gerekend over het totaal aantal rijen. Volgens de omgevingswet vallen buiten de bescherming houtopstanden: • houtopstanden binnen door de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom houtopstanden; • houtopstanden op erven of in tuinen en fruitbomen en windschermen om boomgaarden; • naaldbomen bedoeld als kerstbomen en niet ouder dan twintig jaar en kweekgoed; • uit populieren of wilgen bestaande wegbeplantingen, beplantingen langs waterwegen en eenrijige beplantingen langs landbouwgronden; , • het dunnen van een houtopstand; • uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die zijn bedoeld voor de productie van houtige biomassa en die; • ten minste eens per tien jaar worden geoogst;, • bestaan uit minstens tienduizend stoven per hectare per beplantingseenheid bestaande uit een aaneengesloten beplanting die niet wordt doorsneden door onbeplante stroken breder dan twee meter; • zijn aangelegd na 1 januari 2013. Het is verboden een houtopstand geheel of gedeeltelijk te vellen zonder daar melding van te doen bij Gedeputeerde Staten. Dit geldt niet voor het periodiek vellen van griend- of hakhout. Binnen drie jaar moet het gevelde deel weer zijn herplant.

Vrijstellingen gelden er wanneer het vellen gebeurt middels een goedgekeurde gedragscode of wanneer de werkzaamheden en onderhoud voortvloeien uit instandhoudingsdoelstellingen voor Natura 2000-gebieden of nodig zijn voor de aanleg en het onderhoud van brandgangen op natuurterreinen. 4.10.5.1 Toetsing Met het planvoornemen wordt een houtopstand geveld. Hiervoor wordt een kapvergunning aangevraagd. 4.10.5.2 Conclusie Het onderdeel houtopstanden geeft geen belemmeringen voor het plan.

4.11

Toetsing Besluit m.e.r./m.e.r.-beoordeling

Onderdeel van de beoordeling of een aanvraag om een Bopa volledig is, is een toets aan de regels over een milieueffectrapportage. Dit gebeurt overeenkomstig paragraaf 16.4.2 van de Omgevingswet en afdeling 11.2 van het Omgevingsbesluit. Of een besluit over een project-mer-plichtig of merbeoordelingsplichtig is, kan worden afgeleid uit bijlage V bij het Omgevingsbesluit, in samenhang met de artikelen 11.6 en 11.8 van het Omgevingsbesluit. 4.11.1 Toetsing In bijlage V onder J10 en J11 van het omgevingsbesluit is bepaald dat voor realisatie van bedrijventerreinen respectievelijk stedelijke ontwikkelingsprojecten een (vormvrije) MER (beoordeling) aan de orde kan zijn. Voor beide activiteiten geldt dat er geen verplichting geldt voor een MER. Ten opzichte van het voormalig Besluit MER zijn er echter geen drempelwaarden meer van toepassing voor de bepaling of een vormvrije MER aan de orde is. Feitelijk is daarom in alle gevallen sprake van een vormvrije MER als er sprake is van het uitbreiden van een bedrijventerrein of stedelijk ontwikkelingsproject. Volgens de memorie van toelichting bij de Omgevingswet is echter niet beoogd een verandering aan te brengen. De huidige lijn in de jurisprudentie wordt dan ook gevolgd. Het begrip bedrijventerrein en stedelijk ontwikkelingsproject zijn nergens gedefinieerd.

In de toelichting bij het Omgevingsbesluit zijn wel een aantal voorbeelden van bouwprojecten opgenomen die als stedelijk ontwikkelingsproject kunnen worden aangemerkt. In dat kader wordt verwezen naar woningen,

parkeerterreinen, bioscopen, theaters, sportcentra, kantoorgebouwen en dergelijke of een combinatie daarvan. Al deze voorbeelden hebben met elkaar gemeen dat het een verstening of urbanisering van een gebied betreft. Naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State moet worden gekeken naar de concrete omstandigheden van het geval. Onder meer de aard, de omvang en de milieugevolgen van de stedelijke ontwikkeling zijn relevant. Als een ontwikkeling aanzienlijke negatieve milieugevolgen heeft - bij een uitbreiding is daar in de regel eerder sprake van dan bij sloop en herbouw - dan wijst dit op een stedelijk ontwikkelingsproject. De milieugevolgen zijn volgens de Afdeling echter niet alles bepalend. Met deze ontwikkeling is sprake van de uitbreiding van een bedrijventerrein ten met een oppervlakte van iets meer dan 4 hectare. De ontwikkeling gaat gepaard met de aanleg van nieuwe infrastructuur en de aanleg van nutsvoorzieningen. Mogelijk moet de grond worden opgehoogd en is het nodig de waterstructuur aan te passen. Gelet op de jurisprudentie is dan ook sprake van de ontwikkeling waarvoor een vormvrij MER beoordeling noodzakelijk is. 4.11.4 Conclusie Onder de Omgevingswet hoeft er niet op voorhand een aanmeldnotitie meer te worden genomen.

De onderbouwing ETFAL kan in deze worden beschouwd als aanmeldnotitie en in het kader van de vaststelling kan daarop ook het besluit worden genomen dat een MER achterwege kan blijven, uit ETFAL blijkt namelijk dat de kenmerken en de potentiële effecten op basis van de locatie van het project niet leiden tot belangrijke negatieve milieugevolgen waarvoor een MER nodig zou zijn.

4.12

Wegen, verkeer en parkeren

In deze paragraaf komt aan de orde op welke wijze bij de activiteit rekening wordt gehouden met de aspecten verkeer en parkeren. Het aspect verkeer wordt opgedeeld in bereikbaarheid en veiligheid. Een nieuwe ontwikkeling en/of de toename van functies zorgen voor een toename in de verkeersintensiteit en kent meestal ook een parkeerbehoefte. Bij het toelaten van een nieuwe functie moet daarom worden aangetoond wat het effect is op de bereikbaarheid en veiligheid. Daarbij dient in beeld te worden gebracht of er sprake is van een (extra) parkeerbehoefte voor auto’s, fietsen en/of scooters. Een toename van functies mag geen onevenredig effect tot gevolg hebben. 4.12.1 Toetsing Toename verkeersintensiteit De verkeerstoename van functies kan worden ingeschat op basis van de CROW Publicatie ‘Parkeerkencijfers 2024’. In deze publicatie is per functie beschreven wat de toename is van verkeersintensiteit per etmaal. Hoe groot de toename is van verkeer is afhankelijk van verschillende factoren, namelijk: •

• •

Functie van het bedrijf. Is dit een kantoor met baliefunctie of juist zonder baliefunctie? Is er sprake van een bedrijfsverzamelgebouw? En is een bedrijf bezoeker/arbeidsintensief of extensief? Daarnaast is het gebied waarin de ontwikkeling plaatsvindt belangrijk. In dit geval is Achtkarspelen gecategoriseerd als een niet-stedelijk gebied. Tot slot is de toename van verkeersintensiteit afhankelijk van het bruto vloeroppervlak van een bedrijf.

Aangezien de exacte functie van de potentiële bedrijven nog niet bekend zijn, kan er nog niet met exacte verkeersintensiteiten worden gerekend. Wel kan er een globale berekening worden gemaakt van de verkeersgeneratie op etmaalniveau. Deze inschatting kan worden gemaakt op basis van de CROW

Publicatie Parkeerkencijfers 2024. Zo schrijft het CROW voor dat er uit mag worden gegaan van een verkeersgeneratie van in totaal 158 motorvoertuigbewegingen per hectare per weekdagetmaal voor een gemend bedrijventerrein. Omgerekend naar dit plangebied zorgt de uitbreiding van de Swadde voor een toename van circa 653 motorvoertuigbewegingen per etmaal. Daarnaast kan worden beschouwd hoeveel ruimte er is voor een groei van verkeersintensiteit op de huidige wegenstructuur. Ter hoogte van de uitbreiding van De Swadde is de Newtonstraat gecategoriseerd als erftoegangsweg buiten de bebouwde kom van Buitenpost. De capaciteit van een erftoegangswegen buiten de bebouwde kom ligt tussen de 4000 en 6000 motorvoertuigen (mvt) per etmaal voor beide rijrichtingen. In april van 2025 is er een verkeersmeting uitgevoerd op de Newtonstraat. Hieruit blijkt dat gemiddeld 832 motorvoertuigen per etmaal rijden op de Newtonstraat. Hiermee zit deze weg niet aan de maximale capaciteit qua verkeersintensiteit en is er voldoende ruimte op de wegenstructuur aanwezig voor een uitbreiding van De Swadde. Bereikbaarheid De Swadde is gesitueerd nabij de provinciale N355 en N910. Hiermee ligt het potentiële bedrijventerrein vlakbij twee belangrijke gebiedsontsluitingswegen tussen Leeuwarden en Groningen met een sterke verbinding richting Drachten en Kollum.

Weginrichting en verkeersveiligheid De wegbreedte van deze nieuwe weg voldoet aan de inrichtingseisen van het Handboek Wegontwerp 2013 Erftoegangswegen. Zo wordt de wegbreedte 6 meter wat overeenkomt met voorgeschreven richtlijnen van het CROW. De aansluiting van de nieuwe weg op de Newtonstraat bevindt zich in een 60 km zone. De Newtonstraat is gecategoriseerd als erftoegangsweg buiten de bebouwde kom. De richtlijnen schrijven voor dat kruisende erftoegangswegen buiten de kom gelijkwaardig aan elkaar zijn. Uit de inrichting moet duidelijk blijken dat weggebruikers een gelijkwaardig kruispunt benaderen en dus voorrang dienen te verlenen aan verkeer van rechts. Een herkenbare inrichting bevordert de verkeersveiligheid. Om die reden is het voornemen om de kruising met de Newtonstraat uit te voeren, zoals is weergegeven in onderstaande afbeelding, waarmee we voldoen aan het Handboek Wegontwerp (wegontwerp buiten de bebouwde kom\basiskenmerken kruispunten en rotondes).

Het voordeel van deze aansluiting is dat een plateau zorgt voor een snelheidsremmend effect. Daarnaast zorgt een extra aansluiting voor een nieuwe weg van rechts, waardoor verkeer richting de bebouwde kom van Buitenpost af dient te remmen om gemotoriseerd verkeer voorrang te verlenen.

Hiermee gaat de aanrijsnelheid op de Newtonstraat naar beneden wat ten goede komt aan de verkeersveiligheid. Parkeerbehoefte van ontwikkeling De parkeerbehoefte van nieuwe bedrijvigheid dient plaats te vinden op eigen terrein. Hiervoor is er binnen de kavels voldoende ruimte om het parkeren op te lossen. Voor het toetsen van de parkeernormen maken we wederom gebruik van de CROW Publicatie Parkeerkencijfers 2024. De parkeerbehoefte wordt getoetst, conform de publicatie Parkeercijfers 2024 (paragraaf 4.2 - Kencijfers hoofdgroep werken). Hierbij hanteren we het rekenkundig gemiddelde van de minimale en maximale norm. Op deze manier waarborgen we dat het parkeren niet wordt geprojecteerd in de openbare ruimte. Hiermee voorkomen we een verhoging van de parkeerdruk in de omgeving en zorgen we ervoor dat er geen overlast kan ontstaan in de openbare ruimte. In dit plan is er voldoende ruimte om het parkeren op eigen terrein op te lossen, immers slechts 70% van het perceel mag bebouwd worden en buitenopslag is niet toegestaan. Dit laat in de meeste gevallenvoldoende ruimte over voor parkeren. Aanvullend is daarbij in de planregels opgenomen dat een omgevingsvergunning alleen in die gevallen kan worden verleend indien er in voldoende parkeergelegenheid kan worden voorzien. Dit op basis van de CROW normen.

4.12.6 Conclusie Gelet op bovenstaande uiteenzetting komen we tot de conclusie dat een uitbreiding van de Swadde niet zorgt voor een onevenredige toename van verkeer op de huidige wegenstructuur en dat het bedrijventerrein goed bereikbaar is door de strategische ligging. Daarnaast wordt de nieuwe weg, inclusief aansluiting op de Newtonstraat, ingericht zoals de actuele normen van het CROW voorschrijven, waardoor de verkeersveiligheid blijft gewaarborgd. Tot slot wordt het parkeren op eigen terrein opgelost en wordt hierop getoetst tijdens de aanvraag van een omgevingsvergunning. Nu is de parkeerbehoefte per bedrijf nog niet inzichtelijk te maken, omdat het nog niet duidelijk is wat voor type bedrijven er komen en wat het bruto vloeroppervlak is. Het parkeren zal geen onevenredig effect hebben op de huidige situatie.

4.13

Kabels en leidingen

In (de omgeving van) het plangebied kunnen kabels en leidingen aanwezig zijn die beperkingen opleggen voor de bouwmogelijkheden in het plangebied. Hierbij valt te denken aan hoogspanningsverbindingen, waterleidingen en straalpaden. Bij leidingen, zoals gas-, water- en rioolpersleidingen, volgen deze belemmeringen uit het zakelijk recht. Bij hoogspanningsverbindingen gaat het om veiligheid en gezondheid. De beperkingen bij straalpaden zijn van belang voor het goed functioneren van de straalpaden. 4.13.1 Toetsing Binnen het plangebied zijn er geen kabels en leidingen die een hindernis vormen voor het ontwikkelen van het bedrijventerrein. In de bestaande bermen liggen wel de nodige kabels en leidingen. In het ontwerp van de watergangen wordt hiermee rekening gehouden. Daarnaast komt in het nieuwe plan een nutstrook conform de richtlijnen. Binnen het projectgebied wordt een nutstrook gefaciliteerd waardoor dit geen belemmering geeft. Planning nuts is ca. Q2 2028. Ten zuiden buiten het plangebied ligt een hogedrukaardgasleiding . Deze hogedruk aardgastransportleiding van de Gasunie heeft een druk van 40 bar. Dit houdt in dat een

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=ad8dce41-3ad4-4f08-b76c-654ac34b400e