11 - Bijlage 2 - Haalbaarheidsonderzoek Flexwonen
Tekst van het document
o
flexwonen voor één- en
tweepersoonshuishoudens van statushouders te creëren. o
PCM 11 en 12 zijn woningen voor één- en
o
tweepersoonshuishoudens. PMC 12 sluit het beste bij aan bij de gemeente Achtkarspelen omdat we zien dat PMC 11 vaker geen aparte slaapkamer heeft en PMC 12 dit vaker wel heeft. Dit was een belangrijke kwaliteitsvoorwaarde die in de
o
gesprekken met SWA en de gemeente naar voren kwam. Vanuit de gesprekken met medewerkers van de gemeente Achtkarspelen komt ook duidelijk naar voren dat zij het belangrijk vinden dat er ook ruimte wordt gemaakt binnen een flexwonen project voor lokale bewoners. o Het gaat dan om bijvoorbeeld starters, of spoedzoekers. Met spoedzoekers wordt dan
o
met name gekeken naar lokale inwoners die wegens scheiding of werkgelegenheid op korte termijn een woning zoeken. Deze doelgroepen zijn doorgaans ook kleinere huishoudens. De meeste van deze huishoudens kunnen ook met één slaapkamer bediend worden. PMC 12 sluit hier ook goed voor aan. Wel is de verwachting dat deze groepen wellicht wel een extra slaapkamer willen, bijvoorbeeld een startend stel dat een tweede slaapkamer wenst voor gezinsuitbreiding of een gescheiden ouder die ook een slaapkamer wil voor een kind dat deels bij hem/haar inwoont. Om bovenstaande reden hebben we ook een variant gemaakt waarbij ook een aandeel PMC 13 woning wordt opgenomen. Dit zijn woningen die onder de tweede aftoppingsgrens vallen en 2 slaapkamers hebben. Een klein gezin zou hier dus ook in kunnen wonen. De verdeling tussen PMC 12 en PMC 13 woningen is voorgesteld op resp. 2/3 en 1/3 van het totaal aantal woningen. We hebben hiervoor gekozen naar aanleiding
van gesprekken met medewerkers van de gemeente en SWA, waarin naar voren komt dat de urgentie voor statushouders zodanig is dat huisvesting voor deze doelgroep een groter aandeel zal moeten vormen van het aanbod dan voor andere doelgroepen. NB: Scenario D heeft geen businesscase voor flexwoningen uitwerking, omdat dit gaat over permanente toevoeging van reguliere woningen. Het kan interessant zijn een exploitatie voor scenario D op basis van voorgaande projecten van SWA te vergelijken met uitkomsten van de businesscases voor flexwoningen.
57
TOELICHTING BUSINESSCASE Onderdelen businesscase 1.
De investeringszijde van de businesscase heeft vier hoofdonderdelen die hieronder worden toegelicht. De investeringszijde van het model eindigt met een investering per woning (met en zonder aftrek van de restwaarde van de opstal) en de totale investering van het plan. Grondkosten Grondwaarde o In de scenario’s, waarbij wordt uitgegaan van een exploitatietermijn van 15 jaar, is de grondwaarde op 0 gezet omdat het om een dusdanig korte exploitatietermijn gaat dat het niet wenselijk is om een prijs voor het gebruik van de grond te vragen. o In de scenario’s waarin wordt uitgegaan van een exploitatietermijn langer dan 15 jaar is de agrarische grondwaarde van het perceel in Kootstertille aan de Van Harnixmastrjitte opgenomen in het model. Deze keuze is gemaakt omdat deze locatie uit de interviews met gemeente en SWA naar voren komt als de meest voor de hand liggende locatie voor een pilotproject met
flexwoningen. De agrarische grondwaarde gebruiken we in het model als ondergrens om een eerste inschatting te maken. Mogelijk wordt dit nog aangepast na verder overleg met afdeling grondzaken van de gemeente Achtkarspelen. o Als er voor een andere locatie gekozen wordt dient de grondwaarde te worden herzien. Kosten bouwrijp maken o Kosten voor infra en indeling van het perceel als geheel. o De kosten die zijn opgenomen in het model zijn als indicatie opgesteld door het bedrijf bouwscoop en gebaseerd op de locatie aan de Van Harnixmastrjitte in Kootstertille met 20 wooneenheden. De 20 woningen zijn gebaseerd op de opgehaalde informatie uit de interviews. o Bij het opstellen van de kostenraming zijn verschillende opslagen opgenomen om risico’s af te dekken. Het gaat daarmee om een inschatting die aan de bovenkant van de bandbreedte qua kosten zit. Kosten woonrijp maken
-
-
Kosten voor aanleg parkeren, trottoirs, terrassen en aansluiten wooneenheden op infrastructuur. o De kosten die zijn opgenomen in het model zijn als indicatie opgesteld door het bedrijf bouwscoop en gebaseerd op de locatie aan de Van Harnixmastrjitte in Kootstertille met 20 wooneenheden. o Bij het opstellen van de kostenraming zijn verschillende opslagen opgenomen om risico’s af te dekken. Het gaat daarmee om een inschatting die aan de bovenkant van de bandbreedte qua kosten zit. Plankosten o We hanteren een vaste toeslag van 15% voor verder kosten die komen bij het inrichten en voorbereiden van de locatie. o
o
Investeringszijde
-
58
TOELICHTING BUSINESSCASE Bouwkosten Woninggrootte o Hierin is de gemiddelde woninggrootte van de gekozen productmarktcombinatie (PMC) weergeven. In de varianten wordt nu uitgegaan van PMC 12 en PCM 13. De reden om hiervoor te kiezen wordt aan het begin van deze memo toegelicht. Bouwkosten o In het model is voor de gekozen PMC uitgegaan van het plafondbedrag van de inkoopactie van Aedes (daarmee kan de gekozen flexwoning binnen dit PMC dus maximaal het opgenomen bedrag kosten, een definitief bedrag kan worden verwerkt als een keuze is gemaakt voor een leverancier en type flexwoning). o De bouwkosten van de flexwoning zijn een totaalprijs. Flexwoningen zijn volledig kanten-klaar. Er is in het model daarom geen extra post opgenomen voor bijvoorbeeld architect, installateur etc.. Dit in tegenstelling tot reguliere projecten. Tussentijdse upgrade o Bij varianten met een exploitatietermijn langer dan 15 jaar is een tussentijdse upgrade opgenomen in het model. Het gaat
-
om een upgrade van bijvoorbeeld installaties en voorzieningen in en om de woning. Dit is vergelijkbaar met het regulier groot onderhoud dat eens in de zoveel jaar gedaan moet worden aan een woning. o We houden in het model aan dat na 15 jaar een upgrade noodzakelijk is en hanteren een bedrag van €8.000. Dit bedrag is gebaseerd op ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. Restwaarde opstal o Als de woning niet herplaatst kan worden, maar verkocht wordt na een eerste (of verdere) exploitatietermijn kan er sprake zijn van een restwaarde. o We hanteren voor het bepalen van de restwaarde het rekenmodel van de financiële herplaatsingsregeling van de Rijksoverheid aan. Dit rekenmodel gaat uit van een lineaire afschrijving over een periode van 30 jaar. Dat betekent dat na 30 jaar de restwaarde 0 is. Na 15 jaar is de restwaarde 50% van het aankoopbedrag. Met dit rekenmodel sluiten we aan bij de huidige inschatting vanuit het Rijk. o De restwaarde berekening is een aanname,
indien gewenst kan hier een ander rekenmodel voor gehanteerd worden wanneer gemeente en corporatie dit willen. Bijkomende kosten Bijkomende kosten o We hanteren een vaste opslag van 10% van de bouwkosten. Dit percentage is gebaseerd op ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. Leges o We hanteren een vast opslag van 2% van de bouwkosten. Dit percentage is gebaseerd op ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. Goed maken einde exploitatietermijn o In varianten waar er sprake is van verplaatsing zal de locatie aan het einde van de exploitatietermijn weer in nette staat moeten worden gebracht. We hanteren hier een vast bedrag voor om dit in orde te brengen. Voor stellen we voor €5000 per woning aan te houden, gebaseerd op een aandeel van de kosten om de grond bouwrijp te maken.
59
TOELICHTING BUSINESSCASE -
Aansluiten NUTS o We hanteren een vast bedrag van €2.000. Op basis van ervaring van gemeente en corporatie in andere projecten kan dit aangepast worden. Herplaatsing Woonrijp maken nieuwe locatie o We hanteren een vaste prijs van €2.000 voor het inrichten en aansluiten van de wooneenheden na verplaatsing. We baseren dit bedrag op ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. Herplaatsen wooneenheden o We hanteren een vaste prijs voor de fysieke herplaatsing van de wooneenheden (transport en plaatsen) van €5.000 op basis van ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. o Deze inschatting is lager dan onze andere bron voor herplaatsingscijfers, met de huidige inschatting zitten we aan de onderzijde van de daar aangegeven bandbreedte. We kiezen ervoor om deze onderkant aan te houden met het vertrouwen dat tegen de tijd dat herplaatsing nodig is (+- 15 jaar) er
-
-
-
voldoende ervaring is opgedaan met dergelijke verplaatsingen dat de kostprijs lager is geworden. Bouwkundige aanpassingen o We hanteren een vaste prijs van €2.500 voor bouwkundige aanpassingen die noodzakelijk zijn om herplaatsing mogelijk te maken. We baseren dit bedrag op ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. Bijkomende kosten verplaatsing o We hanteren een vaste prijs van €3.750 voor verder bijkomende kosten van verplaatsing. We baseren dit bedrag op ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. Onvoorzien o We nemen een kleine post onvoorzien op (5%) van de totale kosten.
2. Exploitatiezijde De exploitatiezijde van het model gebruikt twee hoofdonderdelen om tot de bedrijfswaarde van het plan te komen. De exploitatiezijde eindigt met de bedrijfswaarde van het plan.
Opbrengsten per maand Huurprijs per maand per unit/ gemiddeld o We gaan voor de huurprijs uit van de eerste aftoppingsgrens voor PCM12 en van de tweede aftoppingsgrens voor PMC 13. o Wanneer er binnen een variant uitgegaan wordt van een mix van PMC12 en PMC 13 middelen we de huurprijs van beide typen naar aandeel. o Het blad ‘bedrijfswaarde’ rekent de opbrengsten per jaar uit op basis van de opgegeven parameters (overig een leegstand). Overig o Hier kunnen afwijkingen van de huurprijs worden opgenomen. Voor deze indicatie hebben we hier geen afwijkingen opgenomen en het bedrag op €0 gezet. We hebben geen aanwijzingen dat er bijzonderheden zijn waarom afgeweken zou moeten worden van de standaard huurprijs. o Indien gemeente of SWA wel afwijkingen of overige kosten zien kan dit hier worden opgenomen.
60
TOELICHTING BUSINESSCASE -
Frictie leegstand o We gaan uit van een standaard leegstand van 5% op basis van ervaringscijfers voor leegstand bij flexwoningen van het RVO, expertteam flexwonen. We zetten deze aanname graag nog af tegen de actuele leegstandspercentages van SWA. Daarbij houden we in ogenschouw dat de doorloop bij flexwoningen hoger verwacht wordt dan bij de reguliere voorraad van SWA en het leegstandpercentage als gevolg daarvan dus ook hoger dient te worden ingeschat.
-
• -
-
-
Normen en parameters Exploitatietermijn in jaren o We nemen afhankelijk van de variant een exploitatietermijn van 15 of 30 jaar op. Bedrijfslasten per VHE o We gaan uit van een standaardbedrag van €800 bedrijfslasten per wooneenheid op basis van ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. Onderhoud per jaar o We gaan uit van een standaardbedrag van €800 voor onderhoud per wooneenheid op basis van ervaringscijfers van het RVO,
expertteam flexwonen. We zetten deze aanname graag nog af tegen de onderhoudskosten die SWA aanhoudt voor haar bezit. Belastingen en verzekeringen per jaar o We gaan uit van een standaardbedrag van €200 belasting en verzekeringen per wooneenheid op basis van ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. o We zetten deze aanname graag nog af tegen de kosten die SWA aanhoudt voor haar bezit. Disconteringsvoet o We gaan uit van een standaardpercentage van 3% voor de berekening van de bedrijfswaarde van de flexwoningen op basis van ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. Inflatie o We gaan uit van een standaardpercentage van 3% voor de berekening van de bedrijfswaarde van de flexwoningen op basis van ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. Stijging onderhoudskosten o We gaan uit van een standaardpercentage o
-
-
o
van 3% voor de berekening van de bedrijfswaarde van de flexwoningen op basis van ervaringscijfers van het RVO, expertteam flexwonen. We zetten deze aanname graag nog af tegen de stijging van onderhoudskosten die SWA ervaart.
Onrendabele investering plan Bij een positief getal is er een tekort en daarmee sprake van een negatief rendement. Let op: bij een negatief getal is er een overschot en daarmee sprake van een positief rendement.
61
INTERVIEWS SWA Geïnterviewden: • Gosse Haaksema: Financieel manager • Johannes Douma: Manager wonen Flexwonen en doelgroepen Ze hebben eerder gekeken naar flexwoningen/woonboten, maar dit was destijds niet geschikt voor de gemeente. Dit had te maken met de mindere doorloop ten opzichte van een stad en dus risico op leegstand. Het verhuren van woningen kan op dit moment niet uit. Binnen SWA bouwen ze vanaf 2004 alleen maar 2-onder-1kappers, appartementen of vrijstaande woningen. Deze woningen bouwen ze momenteel in ongeveer 7 maanden. Ze hebben afspraken met aannemers over woningen waardoor ze relatief snel kunnen opleveren. Op appartementencomplexen krijgen ze het vaakst bezwaar. Bij grondgebondenwoningen krijgen ze eigenlijk nooit bezwaar. Doelgroep: • SWA heeft weinig starters als huurders. De mensen die uit huis gaan hebben vaak een baan en hebben daardoor vaak een te hoog inkomen om in aanmerking te komen voor sociale huur. • In de gemeente hebben ze moeite om te voldoen aan de
taakstelling voor statushouders. Statushouders krijgen voorrang ten opzichte van alles. Ze voorzien problemen in de leefbaarheid als wijk met alleen maar statushouders ontstaat. Momenteel wordt 15% aan statushouders aangewezen. Men in de omgeving is bang voor statushouders. Vanuit gemeente wordt het nu gebracht alsof het voor statushouders is, risico. In bepaalde dorpen is kritiek op statushouders door de verschillende levensstijlen. Statushouders bellen laat op de avond buiten, onderhouden tuin slecht en daardoor ontstaat kritiek op statushouders. Risico voor bezwaren. Eisen aan de woning vanuit SWA zijn: zonnepanelen, zo energieneutraal mogelijk of zelfs 0 op de meter, maar dat is afhankelijk van de gebruiker. SWA doet veel op het gebied van ‘testen’ met verduurzaming. Ze hebben er ook wel problemen mee gehad, maar passen het vaak toe op kleine schaal waardoor ze er minder grote problemen mee krijgen. Ze doen nu op kantoor een test met waterstof om het gasverbruik naar beneden te krijgen. Locaties Buitenpost en Kootstertille Kootstertille bezoek met gemeente gebracht. Kans op bezwaar is serieus aanwezig. Staan net nieuwe woningen en die hebben nu uitzicht, dan niet meer. Bewoners kwamen gelijk naar buiten om te horen wat ze daar kwamen doen.
Buitenpost is destijds al onderzocht, maar toen financieel niet haalbaar. Verschillende woningen, maar ook deel sociale huur voor SWA mogelijk. Op deze locaties geen grote aantallen plaatsten, maar 10 á 15 woningen in Kootstertille waarvan maximaal 5 voor statushouders. Andere locatie is Moenestrjitte. Daar heeft SWA grond, maar kon destijds niet gebouwd worden in verband met geluidshinder van de fabriek. Daar zou je maximaal 5 woningen kunnen plaatsen. Verhuur en concurrentie op de woningmarkt Vanuit SWA bouwen ze tegenwoordig alles levensloopbestendig en hebben een plan van eisen waar hun woning aan moet voldoen. Ze zijn bezig met urgentieverwijzing. Bij de doelgroep statushouders is veel doorloop. Sommige woningen worden binnen een jaar wel drie keer verhuurd aan statushouders. Ze hebben destijds mantelzorgwoningen gehad, maar zodra de zorgvragende weggaat dan moet je er weer uit. Niemand wou erin, omdat ze geen tijdelijke contracten willen. Waren volwaardige woningen. Hierdoor wel een bepaalde voorzichtigheid voor flexwoningen door slechte ervaring in het verleden. Mensen willen geen woningen waar ze niet permanent in kunnen blijven wonen. Ze zijn huiverig voor de tijdelijkheid.
62
INTERVIEWS SWA De wens is dat gemeente meedenkt en gezamenlijk optrekken. Vergunningen aanvragen duurt lang. SWA verwacht van gemeente bouw- en woonrijp opleveren van de grond, zodat SWA de woningen er zo neer kan zetten. Niet gelijk de 50 woningen van de gemeente neerzetten, maar beginnen met een pilot om te kijken naar het proces en de verhuurbaarheid van de woningen. Beginnen en daarvan leren voor mogelijk meer woningen. Financiering Stille reserve aan de achterkant is er niet meer door het niet kunnen verkopen van de woningen als er minder vraag naar huurwoningen is. De huidige woningen kunnen ze dan verkopen, maar deze tijdelijke woningen is lastiger.
63
INTERVIEWS SWA Geïnterviewden: • Martijn Rijpstra: Manager vastgoed en dagelijks onderhoud • Rutger Bosch: Coördinator voorbereiding Flexwonen en doelgroepen SWA wil minder rijtjeshuizen en meer twee-onder-een-kap woningen gaan bouwen die beter voldoen aan de basiskwaliteit. • Rust en ruimte om en in het huis geeft meer rust en ruimte in het hoofd en zo dus minder overlast.
één hand te tellen. De meeste ontwikkelingen zijn sloopnieuwbouw. Renovatie vindt ook plaats, maar zeer minimaal. Eigenlijk is er nog een stap nodig tussen sloopnieuwbouw en renovatie: er gebeurt wel iets aan de woning, maar zo minimaal nodig. Financiering SWA wil nu de garantie dat ze over 10 á 15 jaar nog steeds recht hebben op deze herplaatsingsgarantie.
Locaties Buitenpost en Kootstertille • SWA verwacht dat de gemeente de grond bouwrijp maakt en procedures regelt. • Beide locaties zijn niet geschikt voor 50 woningen. • Mix maken in type woningen qua 1 of tweepersoonshoudens en gezinswoningen. Veelal kleine woningen, maar wellicht ook wel gezinswoningen. Ook met perspectief op langer exploiteren. • Kootstertille meest geschikte locatie, geschikte andere gronden zien ze momenteel niet. Verhuur en concurrentie op de woningmarkt Er is voornamelijk vraag naar eengezinswoningen bij bijna alle doelgroepen. Bij nieuwbouwwoningen zijn er soms wel honderd inschrijvingen, maar bij andere woningen zijn de inschrijvingen op
64
INTERVIEWS GEMEENTE ACHTKARSPELEN Geïnterviewden: • Pieter de Haas: Projectleider vastgoed en gebiedsontwikkeling • Liesbeth de Vries: Ontwikkelaar wonen en ruimte Flexwonen en doelgroepen Het eerste beeld van flexwonen: versnelling in de praktijk blijkt minimaal. Tijdelijkheid wordt wel gezien als voordeel. Statushouders blijft een urgente doelgroep in combinatie met starters om het dorp mee te krijgen en iets terug te geven. Redenen voor flexwonen: • De hoge woningvraag en verdere onzekerheden omtrent de woningmarkt, de toekomst. • De urgentie van statushouders Risico’s van flexwonen • Het aansluiten van nutsvoorzieningen • Minder aantrekkelijk voor ontwikkelaars. Behoefte is nu groot, maar dat was het de afgelopen jaren niet. Hoe toekomstbestendig is het? Locaties Buitenpost en Kootstertille Project Acht oan de diken: • Flexwonen zou onderdeel kunnen zijn van dit project
Kootstertille • Urgent voor statushouders. De grond is van de gemeente en heeft geen concrete plannen. Een mix van starters, statushouders en eventueel spoedzoekers. • Er is geen zicht op de vraag en behoefte van bewoners in het dorp. Richting de toekomst moet dit gebied worden aangepakt met een goed plan dat kwaliteit toevoegt. Daarnaast moet er perspectief worden geboden aan het dorp.
Participatie is belangrijk, maar dit zal bij flexwonen een lastiger traject zijn dan met permanente bouw. Financiering Flexwonen met een permanent karakter is een optie, maar wat als ze dan na een x aantal jaren alsnog weg moeten? En wat is het voordeel dan ten opzicht van permanente bouw?
Aanvullend nog 2 locaties desgevraagd besproken. Gerkesklooster: • Grond is van een ontwikkelaar. Braakliggende locatie waar de gemeente mogelijkheden ziet. Surhuisterveen: • Momenteel staat hier een houtbewerkingsbedrijf. Ook deze locatie zou in de toekomst wellicht mogelijkheden bieden. Procedures Procedure onder de omgevingswet zou straks ongeveer net zo snel moeten kunnen als nu. Flexwonen kost ook tijd, dus waarom dan niet permanent? Versnelling moet zitten in de procedures, maar dit is niet altijd mogelijk omdat je nog steeds onderzoeken moet doen aan de voorkant. Je neemt het voortraject niet weg.
65
INTERVIEWS GEMEENTE ACHTKARSPELEN Geïnterviewde: • Tamara Wiersema: Coördinator grondzaken, planeconomie en wonen Flexwonen en doelgroepen Het collegebesluit van 50 flexwoningen is vastgesteld. Dit hoeven er niet 50 in één keer te zijn, maar in totaal 50 in de gehele gemeente. Het belangrijkste is aan de slag gaan en beginnen. Het beeld vanuit de politiek is dat flexwonen snel kan worden ingezet. Starters zijn vooral belangrijk, dus die moeten een plek krijgen en zij zijn veelal het uitgangspunt. Verschillende en diverse groepen kunnen de flexwoningen gaan bewonen. Migranten zijn een belangrijke doelgroep met een hoge urgentie voor huisvesting. • Corporaties willen voldoen aan permanent bouwbesluit. • De gemeente zou ook nog kunnen kiezen voor een tijdelijk bouwbesluit. Statushouders zijn de meest urgente doelgroep. Starters zijn een veel minder grote groep, maar willen starters in mindere aantallen in een gebied wonen met meer statushouders? •
In het geval van statushouders heb je vaak ‘na reizigers’, hiervoor heb je eigenlijk grotere gezinswoningen nodig.
Locaties Buitenpost en Kootstertille Op de locatie in Buitenpost wordt momenteel gewerkt aan een stedenbouwkundigplan en zijn de locaties aangegeven door de gemeente niet realistisch in het getoonde plan. Het plan is in een participatieproject met bewoners ontwikkeld. Nog niet definitief, maar in hoofdlijnen is dit wel het plan. Verhuur en concurrentie op de woningmarkt Het probleem ligt voornamelijk bij de businesscase. Er zijn veel vragen over flexwonen en hoe het werkt. Het moet iets toevoegen aan de organisatie/corporatie. Verpaupering van woningen valt mee; de ‘goedkopere’ woningen worden nog steeds snel verkocht. Nieuwbouwcomplexen verkopen minder goed. In het Knarrenhof in Surhuisterveen zijn 8 van de 25 woningen verkocht. Tussen de €257.000 en €400.000 voor de woningen. Financiering Gemeente is bereid een grotere rol dan normaal te nemen in het bouw- en woonrijp maken en de procedures. Beide partijen hebben elkaar hard nodig in proces.
Er moeten afspraken worden neergelegd bij de raad en de consequenties daarvan laten zien.
66
INTERVIEWS GEMEENTE ACHTKARSPELEN Geïnterviewde: • Jantine Kerkmeester: Jurist grondzaken Flexwonen en doelgroepen • Erfpacht – een paar woningen in Achtkarspelen via erfpacht. • Als je besluit dat de woningen blijven staan dan is erfpacht eigenlijk de beste constructie, want dan kan je aan het einde of gedurende de looptijd van de erfpacht de grond afkopen. • Bruikleen – levert sowieso niks op. Blijft grond van gemeente en als daarop gebouwd wordt is het gebouw juridisch gezien van de gemeente. Voorkeur voor erfpachtconstructie bij flexwoningen. Duurzaam grondgebonden: nuts aansluiten, heipaal de grond in, fundering aanleggen.
procedure worden uitgewerkt, dit kost tijd. Ook de wijze waarop je de gronden uitgeeft en welke financiële constructie je kiest moet je goed uitwerken. Immers moet je in gelijke gevallen later op dezelfde wijze handelen en dan wil je dat dit goed geregeld is. De duur/tijdelijkheid is gekoppeld aan de vergunning. Hoelang kan je met BOPA buiten bestemmingsplan om? Financiering Bij procedure met recht van opstal of een erfpachtconstructie komt er een financiële rompslomp achteraan met maandelijks/jaarlijks huur en procedures. Grond taxeren voor flexwonen is nieuw en kost daarmee meer tijd dan een grondtaxatie voor bestaande doeleinden. Voorbeelden van flexwonen zijn schaars en moeten aan verschillende componenten getoetst worden.
Grond van de gemeente, huur afhankelijk recht van opstal zodat de woning eigendom is van SWA. Dit zou ook met een erfpachtconstructie kunnen worden ingericht. Procedure In de omgevingswet een groot deel burgerparticipatie. Flexwonen is een nieuwe manier van wonen en vraagt om anders omgaan met gronduitgifte. Hiervoor moet dus ook een nieuwe
67
INTERVIEWS GEMEENTE ACHTKARSPELEN Geïnterviewden: • Jessica Jongsma-Brinks: Projectleider nieuwkomers • Ymca de Graaf: Communicatieadviseur • Wieke de Boer: Projectleider nieuwkomers Flexwonen en doelgroepen Achtkarspelen moet nog meer statushouders en asielzoekers plaatsen dit jaar. 73 mensen moeten geplaatst worden dit jaar. Doel om 30 a 35 mensen ‘out of the box’ te plaatsen. Eén van de locaties is momenteel aangewezen als mogelijke locatie voor statushouders. Plan was om te wachten op dit onderzoek of flexwonen rendabel is, maar ze moeten voor 31 december alle statushouders geplaatst hebben. Locaties Buitenpost en Kootstertille Buitenpost is voor de langere termijn. Nog geen concrete plannen, dus meer voor spoedzoekers en starters. Kans op bezwaar op deze locatie is aanwezig door huidige woningen die nu uitzicht hebben op het openland. De locatie moet passend in het landschap worden geplaatst. Ligt gevoelig doordat het nu een open stuk is waar schapen lopen en daarna een park. Door dit dicht te bouwen zou gevoelsmatig de bebouwing tegen het park aan gebouwd worden.
chalets/wooneenheden statushouders, starters en spoedzoekers. Als project in Buitenpost slaagt met transformatie, dan zou deze locatie meer gericht kunnen worden op spoedzoekers en starters. Vanaf welk punt betrek je de bewoners? Locaties al bepaald, maar inwoners hebben wel inspraak in het hoe. Niet gesprek of het er moet komen, maar dat het er komt en dan met hun kijken naar hoe.
Verhuur en concurrentie op de woningmarkt De verwachtingen worden snel bijgesteld. Momenteel veel inschrijvingen op de nieuwbouw, dus kleine kans dat je er tussen komt. Iedereen is blij met een woning, maar de vrijgekomen woningen worden gelijk weer bewoond. Geen zorgen op korte termijn voor verpaupering of niet kunnen verhuren van woningen.
Andere locaties • Mounestrjitte wel in Kootstertille. Minder eenheden wel makkelijker te realiseren. • Vermilion locatie in Kootstertille – Industrieterrein de ‘westkern’ • Niet mogelijk in verband met leidingen en explosiegevaar Voorkeur voor locatie/plan Welke locatie kiezen we als het één van de twee moet zijn? • In Kootstertille gaan ze dit jaar al iets doen, dan kan je al voorbereidingen treffen voor flexwonen. • Chalets voor 2 a 5 jaar voor statushouders, oogt meer als vakantiepark. • Pilot draaien in Kootstertille om te kijken hoe het valt en leren van deze locatie en daarna verder kijken naar andere locaties als het goed bevalt. Leren van deze pilot.
Kootstertille is op het oog voor statushouders. 15
68
INTERVIEWS GEMEENTE ACHTKARSPELEN Geïnterviewde: • Remi Osinga: Projectleider gebiedsontwikkeling Flexwonen en doelgroepen Beeld flexwonen vanuit Remi: veel prefab en minder kwaliteit dan een normale woning.
Buitenpost Locatie voor statushouders in bestaand vastgoed in een pand waar ze sanitair en keuken moeten delen. Niet ideaal, maar voor nu een oplossing. Andere leegstaande vrije grond geen goed zicht op, maar wel wat opties op vastgoed.
De andere locatie waar statushouders gehuisvest kunnen worden in combinatie met het huidige bezit van SWA bieden voldoende dekking voor de opgave voor plaatsing statushouders dit jaar. Locaties Buitenpost en Kootstertille Kootstertille 12 woningen plaatsen op de locatie. Mooie kans voor pilotproject, hier worden al voorbereidingen getroffen. Stuk grond achter de kerk is van de gemeente, maar lastig qua ontsluiting. Qua aantallen voorzichtig zijn op deze locatie mede omdat er al Oekraïners worden gehuisvest in de kerk. Locatiebezoek gedaan. Bewoners kwamen gelijk naar buiten en willen stuk behouden als agrarisch. Kerk is momenteel geen duurzame oplossing qua wonen en energie. Mogelijkheid om kerk te verbouwen of sloop/nieuwbouw te plegen.
69
PROJECTNAAM Haalbaarheidsonderzoek Flexwonen OPDRACHTGEVER Gemeente Achtkarspelen PROJECTTEAM Charlotte Puister Jelle Bouma
STATUS Definitief DATUM 3 novemer 2023
KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN l Postbus 1527 9701 BM GRONINGEN Rotterdam Pelgrimsstraat 1 3029 BH ROTTERDAM Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl +31 88 529 0000 l info@kaw.nl
70