10 - Bijlage 1 - Gemeentelijk Rioleringsplan Achtkarspelen 2023 - 2027
Tekst van het document
Vertrekpunt hierbij zijn de voorkeursvolgordes voor: • Waterkwantiteit: vasthouden – bergen – afvoeren • Waterkwaliteit: schoonhouden – scheiden – schoonmaken
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Bijlage 2
Overzicht overstorten gemengd en VGS
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Overzicht overstorten en Bergbezinkbassins (1/3)
Externe overstorten Kern
Straat
Hoogte [m NAP]
1 SURHUISTERVEEN DALWEG 2 HARKEMA BETONWEI 3 HARKEMA WARMOLTSSTRJITTE 4 TWIJZEL TSJERKELAN 5 SURHUISTERVEEN MEANDER 6 HARKEMA FEANTERIJ 7 SURHUISTERVEEN ZOOM 8 SURHUISTERVEEN DALWEG 9 BUITENPOST DR. WUMKESSTRAAT 10 BUITENPOST NEWTONSTRAAT 11 SURHUISTERVEEN ZWETSLOOT 12 SURHUISTERVEEN GRONINGERSTRAAT 13 SURHUISTERVEEN ZOOM 14 DROGEHAM SANKOP 15 SURHUISTERVEEN BAANSEIN 16 BUITENPOST NEWTONSTRAAT Externe overstorten regenwater 17 TWIJZEL TSJERKEBUORREN 18 BUITENPOST EDISONSTRAAT 19 BUITENPOST KUIPERSWEG 20 KOOTSTERTILLE WESTKERN 21 AUGUSTINUSGA IT WEST 22 GERKESKLOOSTER/STROOBOS HOENDIEP N.Z
Breedte [m¹]
0,210
Knoop
Type*
5,000 SV0702 HA0267 2,000 HA0423 TW0610 1,000 SV0808 HA0636 2,500 SV1126 2,000 SV0759 1,250 BU0306 BU1105 1,500 SV1136 SV1003 1,500 SV1177 1,000 DR0610 2,000 SV0828 BU1109 TW0149 0,850 BU0193 2,200 BU0428 KO0600 1,000 AU0026 1,500 GE0149
0,460 2,760 1,120 0,690 -0,320 -0,150 1,180 0,410 1,210 1,220 -0,030 -0,240 0,870 0,290 -0,400 0,310 -0,310
VGS RWA (GS) GEM VGS VGS VGS VGS RWA (bemalen) RWA (bemalen) VGS VGS RWA (GS) VGS RWA (GS) RWA (GS) VGS GEM VGS RWA (bemalen) VGS GEM GEM
* GEM = gemengd riool, VGS = verbeterd gescheiden stelsel, RWA (GS) = gescheiden stelsel regenwater, RWA (bemalen) = bemalen regenwaterriool
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Overzicht overstorten en Bergbezinkbassins (2/3)
Externe overstorten Kern 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34
Straat
Hoogte [m NAP]
AUGUSTINUSGA W.B. VD KOOIWEI SURHUISTERVEEN BOOMVALK SURHUISTERVEEN GEDEMPTE VAART TWIJZEL TSJERKEBUORREN HARKEMA MUZEVALK SURHUISTERVEEN HAVENSTRAAT KOOTSTERTILLE PINKSTERBLOM-STRJ. GERKESKLOOSTER/STROOBOS WIBRANDSTRAAT HARKEMA BETONWEI GERKESKLOOSTER/STROOBOS DE VOORSTREEK SURHUISTERVEEN ZOOM HARKEMA HOMEAR
Breedte [m¹]
0,340 0,070 0,350
Knoop
Type*
1,700 AU0109 1,200 SV0168 2,000 SV0238 TW0166 HA0607 1,400 SV1014 KO0318 GE0201 HA0271 1,000 GE0059 1,000 SV1182 1,000 HA0664
0,440 -0,400 -0,330 0,250 1,140 0,090
RWA (bemalen) GEM GEM GEM RWA (GS) RWA (bemalen) RWA (bemalen) RWA (bemalen) GEM GEM VGS RWA (GS)
* GEM = gemengd riool, VGS = verbeterd gescheiden stelsel, RWA (GS) = gescheiden stelsel regenwater, RWA (bemalen) = bemalen regenwaterriool
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Overzicht overstorten en Bergbezinkbassins (3/3)
Bergbezinkbassins Installatie
Dorp
1 BBB Munefinne 2 BBB Schuurmanswei 3 BBB Opslach 4 BBB Boskamp 5 BBB Homear 6 BBB Wide Pet 7 BBB De Gauw 8 BBB Brandewyk 9 BBB Houtduif 10 BBB De Dellen 11 BBB Zonneweide 12 BBB Vierhuisterweg 13 BBB Kuipersweg 14 BBB Droegeham. Feart 15 BBB Caspar de Robles 16 BBBoverstorten de Haven Externe regenwater 17 BBB Twijzelerheide
B1
B2
B3
Overstorthoogte (extern) [m NAP]
SZ SZ AU AU HA HA GE BO SV SV SV SV BU DR KO TW TH
B4
Overstorthoogte (intern) [m NAP]
0,22 0,22 0,10 0,10 0,50 0,60 -0,60 1,35 0,00 0,00 0,00 0,00 -0,40 0,20 -0,25 -0,35 0,06
B5
B6
B7
B8
Berging [m3]
-0,20 -0,20 -0,40 -0,50 0,40 0,60 -0,80 1,15 -0,20 -0,20 -0,20 -0,40 -0,70 0,20 -0,45 0,10 -0,04
B9
Drempelbreedte [m¹] 80 80 110 160 630 150 250 225 320 500 460 430 925 260 530 300 140
B10
B11
3,00 3,00 3,00 4,00 11,45 4,00 5,00 5,00 5,00 8,00 8,00 8,00 15,50 4,00 9,20 5,00 4,20
Bijlage 3
Doelen toetsen aan huidige situatie
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Loopt goed
Doelen toetsen aan huidige situatie
Blijvend aandacht nodig
Actie nodig
Voorbeeld voor afvalwater Technische staat • De voorzieningen voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater verkeren in een goede technische staat. ❑ Periodieke inspectie en onderhoud van het riool vindt plaats conform planning van het beheerplan ❑ Ingrijpmaatstaven voor stabiliteit, waterdichtheid en afstroming blijven binnen de kwaliteitscriteria van de gemeente. Vertaling schadebeelden uit rioolinspecties naar maatregelen vindt plaats op basis van risicobewuste aanpak. Hierbij maken we onderscheid tussen reparatie, instandhouding en/of vervanging. ❑ Beheerdata zijn op orde. De gegevens van de objecten leggen wij vast en houden we bij in het beheerpakket voor het verkrijgen en behouden van inzicht
Doel. Zie hoofdstuk 2: ‘Wat willen we bereiken’
Indicatoren passend bij het doel om de voortgang en werkwijze aan te geven
De kleur van het stoplicht geeft de voortgang weer .
Loopt goed
Zorgplichten
Blijvend aandacht nodig
Actie nodig
Ambitie
Afvalwater
Hemelwater
Grondwater
Oppervlakte water
Loopt goed
Doelen toetsen aan huidige situatie
Blijvend aandacht nodig
Actie nodig
Doelen afvalwater Technische staat • De voorzieningen voor inzameling, transport en zuivering van stedelijk afvalwater verkeren in een zodanige technische staat dat deze kunnen functioneren waarvoor ze zijn aangelegd ❑ 1 x per 7 jaar globale inspectie van alle vrijvervalriolen (putinspecties) ❑ Camera-inspectie van alle vrijvervalriolen op basis van resultaten globale inspecties ❑ Jaarlijkse reiniging en inspectie van pompen en gemalen ❑ Ingrijpmaatstaven voor stabiliteit, waterdichtheid en afstroming blijven binnen de kwaliteitscriteria van de gemeente. Vertaling schadebeelden uit rioolinspecties naar maatregelen vindt plaats op basis van risicobewuste aanpak. Hierbij maken we onderscheid tussen reparatie, instandhouding en/of vervanging. ❑ Beheerdata zijn op orde. De gegevens van de objecten leggen wij vast en houden we bij in het beheerpakket voor het verkrijgen en behouden van inzicht ❑ Gegevens over de riolering, hemelwaterstelsels en drainage voldoen aan de eisen van de WIBON* • Het beheer van de afvalwatervoorzieningen doen wij risicobewust
•
Afvalwater kan ongehinderd afstromen ❑ Het vuilwaterriool is berekend op de eigenschappen, samenstelling en hoeveelheid afvalwater ❑ De verloren berging is maximaal 10% per rioolstreng ❑ De in-en uitslagpeilen van de gemalen dienen gelijk of lager te zijn ingesteld dan de binnenonderkant van het laagst inkomende riool ❑ Alle inspectieputten in de afvalwaterriolering dienen van een stroomprofiel voorzien te zijn
Bedrijfszekerheid • De bedrijfszekerheid van het gehele rioolsysteem is gewaarborgd en we beperken hiermee de kans op calamiteiten ❑ Het gemiddeld aantal storingen van rioolgemalen is minder dan 2 keer per jaar. Per individueel rioolgemaal is het aantal storingen minder dan 5 keer per jaar ❑ Storingen zijn binnen 24 uur na signalering verholpen of er dienen noodmaatregelen getroffen te zijn; ❑ Hoofdgemalen in gemengde en vuilwaterstelsels zijn voorzien van een centraal signaleringssysteem voor storingen
* WIBON staat voor Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken. Deze wet schrijft de wijze van informatie-uitwisseling tussen netbeheerders en grondroerders voor.
Zorgplichten
Ambitie
Afvalwater
Hemelwater
Grondwater
Oppervlakte water
Loopt goed
Doelen toetsen aan huidige situatie
Blijvend aandacht nodig
Actie nodig
Doelen afvalwater Nieuwe aanleg • Voldoen aan wet- en regelgeving ❑ We volgen het bouwbesluit ❑ We volgen onze eigen gemeentelijke ontwerpstandaarden ❑ Mogelijkheden van de Omgevingswet gebruiken we om meer maatwerk aan te brengen in onze huidige regelgeving • Toekomstgericht beleid voeren en vooruitstrevend omgaan met de zorgplichten ❑ Ontvankelijk zijn voor nieuwe ontwikkelingen, zoals het op andere wijze zuiveren of hergebruiken van afvalwater (alternatieve sanitatie), rio-en aquathermie Vuiluitworp • De vuiluitworp vanuit het afvalwatersysteem via overstorten naar oppervlaktewater in het geval van (hoos)buien is beperkt ❑ De vuiluitworp uit gemengde rioolstelsels moet kleiner of gelijk zijn aan de doelstellingen voor de oppervlaktewaterkwaliteit, zoals bepaald in overleg met de waterkwaliteitsbeheerder ❑ Overstorten van gemengde stelsels zijn voorzien van meetregistratie ❑ We hebben oog voor gezondheidsrisico’s bij water op straat bij hoosbuien Aansluitingen en wijze van inzameling • Alle percelen zijn voorzien van een aansluiting op de riolering, tenzij individuele behandeling doelmatiger is ❑ Registratie van percelen die nog niet zijn aangesloten op de riolering en geen eigen zuivering hebben. ❑ Alle aangesloten percelen (huishoudens en bedrijven) zijn bij de gemeente bekend. ❑ De standaard diameter van een aansluiting is 125 mm.
In uitzonderlijke gevallen of specifieke situaties kunnen we hiervan afwijken.
Zorgplichten
Ambitie
Afvalwater
•
•
Op het afvalwatersysteem zitten nagenoeg geen aansluitingen die de doelmatigheid van inzameling, transport en zuivering belemmeren ❑ Bij inspectie controleren we op foutieve aansluitingen ❑ We verrichten alleen onderzoek naar foutieve aansluitingen op basis van klachten / meldingen, visuele waarnemingen en/of vermoeden op basis van draaiuren gemalen Er is zicht op omvang en samenstelling van bedrijfsafvalwater op het openbaar stelsel. Met de FUMO maken wij hierover afspraken qua vergunningverlening en handhaving ❑ Er is inzicht in welk bedrijf wat loost ❑ Er is inzicht in waar kansen en mogelijkheden liggen om de verwerking van bedrijfsafvalwater te verbeteren
Buitengebied • Huishoudelijk afvalwater in het buitengebied zamelen we in en transporteren we via (mechanische) riolering, of op kleinschalige wijze zuivering met behulp van een IBA voorziening • De afvoer van hemelwater of grondwater via drukriolering en/of decentrale sanitatie-installaties is niet toegestaan • Uitbreiding van het areaal IBA systemen klasse II in het buitengebied of aanleg van riolering is op dit moment vanwege de hoge financiële kosten voor de gemeente niet doelmatig. We handhaven de bestaande situatie in het buitengebied • Voor nieuwe lozingen van huishoudelijk afvalwater geldt als minimale eis een IBA (septic tank) met een nominale inhoud van minimaal 6 m³ (Europese eis NEN-EN 12566-1) conform het besluit lozingen afvalwater huishoudens, tenzij de waterkwaliteitsbeheerder aanvullende eisen gestelt
Hemelwater
Grondwater
Oppervlakte water
Loopt goed
Doelen toetsen aan huidige situatie
Blijvend aandacht nodig
Actie nodig
Doelen hemelwater ❑
Technische staat • De voorzieningen voor inzameling, berging, infiltratie en/of transport van hemelwater verkeren in een zodanige technische staat, dat deze kunnen functioneren waarvoor ze zijn aangelegd ❑ Ingrijpmaatstaven voor stabiliteit en afstroming (en waterdichtheid) blijven binnen de kwaliteitscriteria van de gemeente. Vertaling schadebeelden uit rioolinspecties naar maatregelen vindt plaats op basis van een risicobewuste aanpak.
Afvoercapaciteit • Bij wateroverlast in bestaand gebied nemen wij maatregelen om schade zoveel mogelijk te beperken. Ook beperken we hinder en overlast tot een minimum ❑ We toetsen of de bestaande riolering aan de ontwerpdoelstellingen voldoet met bui 08 uit module C2100 van de Leidraad Riolering* ❑ We voeren voor de bestaande riolering een aanvullende kwetsbaarheidsanalyse uit met bui 10 uit module C2100 van de Leidraad Riolering* ❑ We ontwerpen nieuwe rioolstelsel (HWA) op een bui met een herhalingstijd (T=10) ❑ We hebben aandacht voor bestaande gebieden waar er risico is op mogelijke schade (prioritair) en wateroverlast (secundair) bij hevige buien en nemen, als dat nodig is, afdoende maatregelen ❑ Kwetsbare locaties in de openbare ruimte zijn in beeld op basis van stresstesten waarbij het uitgangspunt geldt 'geen water tegen de gevels'. Voor de stresstesten gebruiken we openbare bronnen, zoals de Friese klimaatatlas of de Klimaateffectatlas, als toetsmiddel. De programmering van maatregelen baseren we op werk-met-werk maken bij geplande werkzaamheden.
❑ ❑
Bij alle projecten in de openbare ruimte verkennen we de mogelijkheden om hemelwater lokaal te bergen en de afvoer te vertragen, met behulp van bovengrondse voorzieningen zoals bijvoorbeeld groenstroken of parkeerterreinen We zetten in op meer vergroening van de private en de openbare ruimte om de wateroverlast en -schade te beperken Bij bestaande bouw stimuleren we het afkoppelen van hemelwater op eigen terrein.
•
Bij herinrichting of nieuwe aanleg ontwerpen we de openbare ruimte zo dat er op privaat terrein geen problemen ontstaan door water vanaf de openbare ruimte ❑ We richten ons op een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte ❑ Voor ondergrondse infra gaan we daarbij uit van een afvoercapaciteit van een bui met een herhalingstijd (T=10) ❑ Acceptatie van hinder, overlast en schade zoals beschreven in hoofdstuk 2
•
Waar mogelijk maatregelen meenemen met geplande werkzaamheden (werk-met-werk maken). Hierbij gebruiken wij de regenwaterstructuren ❑ Werkzaamheden nemen wij mee in onze integrale planning. ❑ We vergroten de bewustwording over wat bewoners en bedrijven zelf kunnen doen voor het verkleinen / beperken van wateroverlast op eigen terrein
* We voldoen op dit moment niet aan deze doelen omdat we geen actuele berekening (BRP of SSW) hebben van onze kernen
Zorgplichten
Ambitie
Afvalwater
Hemelwater
Grondwater
Oppervlakte water
Loopt goed
Doelen toetsen aan huidige situatie
Blijvend aandacht nodig
Actie nodig
Doelen hemelwater Scheiden hemelwater en afvalwater • Vuilwater zoveel mogelijk scheiden van hemelwater ❑ Bij elke reconstructie in de openbare ruimte nemen we de kans om hemel- en afvalwater te scheiden mee ❑ We zoeken naar zoveel als mogelijk prikkels om particulieren te stimuleren om zelf maatregelen te nemen die een positief effect hebben op de lokale verwerking van hemelwater. •
Bij herinrichtingsprojecten waarbij we de openbare ruimte afkoppelen, ontzorgen we aanwonenden met het afkoppelen van de voorzijde van hun woning
•
Hemelwater verwerken zoals voorgeschreven in de voorkeursvolgorde voor het verwerken van hemelwater ❑ We hanteren bij alle ruimtelijke projecten de voorkeursvolgorde die beschreven staan in hoofdstuk 2 ❑ We zoeken naar integrale oplossingen waardoor we de ruimte voor bovengrondse oplossingen multifunctioneel gebruiken.
•
Particulieren zijn verantwoordelijk voor het inzamelen en verwerken van regenwater dat op hun terrein valt ❑ Bij nieuwbouw verplichten we de gescheiden aanlevering van hemelwater en afvalwater ❑ Bij rioolreconstructies formuleren we een afkoppelstrategie en stimuleren we bewoners om af te koppelen. Daarnaast stellen we informatie beschikbaar over de juiste manier van afkoppelen ❑ We zorgen voor de inzameling van hemelwater van particulieren wanneer zij het hemelwater niet op eigen terrein kunnen verwerken (bergen en infiltreren), mits doelmatig ❑ Voor bedrijfspercelen bepalen we op basis van een risicoinventarisatie of verhard terreinoppervlak afgekoppeld mag worden
Aansluitingen en wijze van inzameling • Er wordt geen vuilwater op het hemelwatersysteem geloosd ❑ Daar waar deze zijn geconstateerd, handhaven we ❑ Risico’s op vervuiling van afgekoppelde oppervlakken beperken we door gebruik te maken van duurzame, milieuvriendelijke en niet uitlogende materialen.
Zorgplichten
Ambitie
Afvalwater
Hemelwater
Grondwater
Oppervlakte water
Loopt goed
Doelen toetsen aan huidige situatie
Blijvend aandacht nodig
Actie nodig
Doelen grondwater Technische staat • De voorzieningen voor inzameling en verwerking van overtollig grondwater verkeren in een zodanige technische staat dat deze kunnen functioneren waarvoor ze zijn aangelegd ❑ De gemeente heeft een goed beeld van de omvang en kwaliteit van het areaal. ❑ De grondwaterstanden -verwerking op het particulier terrein is de verantwoordelijkheid van de eigenaar/gebruiker. Voor hinder, overlast of schade op het eigen perceel is de gemeente in beginsel niet aansprakelijk. Regierol en verantwoordelijkheden • Ten aanzien van het grondwater hebben we als gemeente een heldere regiefunctie. We zijn het aanspreekpunt voor inwoners en bedrijven (loketfunctie) ❑ Vanuit de loketfunctie informeren we onze inwoners en bedrijven zo goed mogelijk over grondwater ❑ De gemeente monitort het grondwater in haar gebied middels een grondwatermeetnet. De informatie daarvan is openbaar toegankelijk via internet ❑ Als er grondwaterproblemen zijn, verkennen we ter plaatse de situatie en geven we advies over de verantwoordelijkheden en mogelijkheden. Als de situatie daar om vraagt, doen we aanvullend onderzoek
Zorgplichten
Ambitie
Afvalwater
❑ Daar waar nodig stemmen we af met Wetterskip Fryslân of provincie Fryslân. •
De grondwaterstand en de verwerking van grondwater op het particulier terrein is de verantwoordelijkheid van de eigenaar/gebruiker. De gemeente heeft een ontvangstplicht voor het overtollige grondwater dat redelijkerwijs niet verwerkt kan worden op eigen terrein. Dit blijft altijd maatwerk en ter beoordeling van de gemeente.
• Voor (tijdelijke) grondwateronttrekkingen (bronneringswater) is het Wetterskip en/of de provincie bevoegd gezag. Wij zijn bevoegd gezag voor lozingen op de riolering. ❑ Lozingen van bronneringswater vinden bij voorkeur plaats in de bodem, op oppervlaktewater of hemelwatersystemen. Bij uitzondering en na goedkeuring van de gemeente is lozing op de gemengde riolering toegestaan.
Hemelwater
Grondwater
Oppervlakte water
Loopt goed
Doelen toetsen aan huidige situatie
Blijvend aandacht nodig
Actie nodig
Doelen grondwater Grondwater over- en onderlast • De perceeleigenaar is in eerste instantie zelf aan zet bij het verhelpen van grondwaterproblemen. Als gemeente grijpen we alleen in als grondwater tot structurele overlast leidt (zie werkwijze grondwater) ❑ We hebben inzicht in grondwaterstanden middels een grondwatermeetnet ❑ We beoordelen bij klachten of problemen of er sprake is van structurele overlast en nemen op basis hiervan maatregelen • Waar nodig verwerken we en zamelen we het aangeboden grondwater in voor het ontwateren van wegen en openbaar groen. ❑ Bij herinrichtingen of reconstructies beoordelen we of er aanvullende maatregelen in de openbare ruimte nodig zijn. • Structurele grondwateronderlast (droogte) beperken we zoveel mogelijk, voor zo ver dit redelijkerwijs kan én valt binnen de verantwoordelijkheid van de gemeente. ❑ Bij de aanpak van droogte benaderen we grondwater vanuit het natuurlijke systeem. We handelen vanuit de potentie van het bodem-watersysteem. ❑ Waar mogelijk vergroten we de sponswerking van de bodem en nemen we maatregelen om water langer vast te houden om droogte te beperken (pagina xx)
Zorgplichten
Ambitie
Afvalwater
Nieuwe aanleg • Bij nieuwbouw hanteren we eisen ten aanzien van de aanleghoogte van gebouwen, wegen en groen. • Per gebied hanteren we eisen ten aanzien van de aanleghoogte van vloeren. We richten wij ons hierbij op de volgende minimale ontwateringsdiepten: • • • • •
Woningen zonder kruipruimte Woningen met kruipruimte Tuinen en groenvoorzieningen Stroomwegen Gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen
0,5 m¹ 0,7 m¹ 0,5 m¹ 1,0 m¹ 0,7 m¹
NB! De gemeente heeft ten allen tijde het definitieve besluitrecht over de minimaal aan te houden vloerpeilen en ontwateringsdiepten. Daar waar maatwerk noodzakelijk is, beslist de gemeente over de te hanteren peilhoogten en diepten. • Bij nieuwbouwontwikkelingen houden we rekening met grondwaterstanden om tot een robuuste inrichting te komen. Een initiatief mag niet leiden tot nadelige effecten binnen de omgeving. Natuurlijke grondwaterstanden vormen het vertrekpunt van de ruimtelijke ingreep.
Hemelwater
Grondwater
Oppervlakte water
Loopt goed
Doelen toetsen aan huidige situatie
Blijvend aandacht nodig
Actie nodig
Doelen oppervlaktewater Berging- en of afvoercapaciteit • Het oppervlaktewater heeft een belangrijke functie als berging voor overtollig hemelwater, waarmee we ‘water-op-straat’ situaties of schade zoveel mogelijk verminderen. ❑ Binnen onze beleidsmogelijkheden realiseren we zoveel mogelijk oppervlaktewater voor het verwerken van hemelwater en grondwater. •
We zoeken samenwerking met het Wetterskip over afvoer van water naar het buitengebied en overleggen hoe we water af moeten voeren als buffering binnen het bestaande gebied niet mogelijk is ❑ Afvoercapaciteit watergangen buitengebied zijn geen beperkende factor in de afvoer van hemelwater uit de kernen
Water(bodem)kwaliteit • De waterkwaliteit is de primaire verantwoordelijkheid van Wetterskip Fryslân. Wij zorgen ervoor dat we geen afbreuk doen aan die kwaliteit. ❑ De waterkwaliteitsbeheerder richt zich op het functioneel gebruik van het water en de bijbehorende kwaliteitsdoelen. Samen met het Wetterskip richten wij ons op zichtbaar, bereikbaar en veilig water ❑ Onze inspanningen op het gebied van klimaatadaptatie zijn ook gericht op het voorkomen van overlast door opwarming en verslechtering van de waterkwaliteit ❑ Vervuiling van oppervlaktewater voorkomen we zoveel mogelijk. We richten ons daarbij op regelmatige reiniging van kolken die in een directe verbinding staan met het oppervlaktewater
Zorgplichten
Ambitie
Afvalwater
❑ Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte houden we zoveel mogelijk rekening met de chemische, biologische en fysische kwaliteit van het oppervlaktewater. •
De gemeente zet in op het vergroten van de belevings- en gebruikswaarde van het oppervlaktewater voor inwoners en bezoekers. ❑ We geven bij voorkeur op een zo natuurlijk mogelijke manier vorm aan stedelijk oppervlaktewater
Relatie oppervlaktewater met hemelwater en grondwater • We voorkomen (binnen onze beleidsverantwoordelijkheid) dat door niet goed functionerend oppervlaktewater toekomstige hemelwater en grondwater over- of onderlast ontstaat. ❑ We onderhouden in afstemming met het Wetterskip onze systemen. Beheer en onderhoud • Indien mogelijk verwijderen we bij groot onderhoud beschoeiing door een natuurvriendelijk ingerichte oever. • Voor een goed watersysteem is onderhoud belangrijk, hiervoor stemmen we af met het Wetterskip Fryslân (onderhoud overeenkomst/afspraken stedelijk water) voor zover het de gemeentelijke verantwoordelijkheid betreft. Bij nieuwe planontwikkelingen zorgen we voor obstakelvrije (doorgaande) onderhoudspaden in openbaar gebied zodat de watergangen goed bereikbaar zijn. We zijn voorstander van behoud van schouwplicht in het bebouwde gebied (beleid & handhaving door het Wetterskip Fryslân). • Maaien van watergangen combineren we met ecologisch beheer. Waarbij we speciale zones minder maaien om biodiversiteit te stimuleren
Hemelwater
Grondwater
Oppervlakte water
Bijlage 4
Evaluatie
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Evaluatie
Het beleid van het vorige GRP Het vorige GRP had een looptijd 2016 tot en met 2021 en is met een jaar verlengd tot en met 2022. In die periode van 7 jaar bood het GRP heldere ambities en duidelijke doelstellingen om de watertaken van de gemeente uit te kunnen voeren. In het plan stonden praktische richtlijnen voor het dagelijkse onderhoud van de riolering, maar ook bood het ruimte voor verbetering van het rioleringssysteem en het klimaatbestendiger maken van de openbare ruimte.
klimaatomstandigheden. Het resultaat daarvan is samengebundeld in de Friese Klimaatatlas. Voor Achtkarspelen betekent dit dat er een goed inzicht is in de kwetsbaarheid voor extreme neerslag en wateroverlast. Daarnaast is ook hydraulisch onderzoek nodig om te controleren of afvalwater goed afgevoerd wordt naar de RWZI en of de vuilemissie (via overstorten) naar het oppervlaktewater binnen de perken blijft. Dit onderzoek is de afgelopen jaren nog onderbelicht gebleven, mede door de beperkte beschikbare personele capaciteit. In het GRP was het actualiseren van de basisrioleringsplannen (BRP’s) als uit te voeren maatregel opgenomen, maar hier is pas recent een begin mee gemaakt voor Surhuisterveen. In de komende periode moeten de overige kernen volgen.
Staat van het rioolstelsel De riolering is over het algemeen in een goede staat (zie bijlage 5) en we onderhouden dit op een kosteneffectieve manier. Door jaarlijks camerainspecties uit te voeren in de riolen, is er een goed zicht op gebreken die ontstaan en kunnen we tijdig rioolrenovaties of vervangingen uitvoeren. Op deze manier voorkomen we dat er afvoerproblemen en overlast ontstaat. In het GRP was nog wel een budget opgenomen voor kleinere reparaties en deelrenovaties. Deze maatregelen bleken echter complex en relatief duur, terwijl het maar een beperkte invloed had op de kwaliteit van de riolen. Om deze reden is hiermee gestopt. De financiering van de maatregelen is afgeschaald en er is sneller overgegaan tot totale renovatie of vervanging van riolen. Ook de gemalen in de gemeente reinigen en inspecteren we met vaste regelmaat. Met behulp van telemetrie en een beheersysteem kunnen we bovendien op afstand in de gaten houden of er storingen optreden. Deze kunnen we op deze manier snel oplossen en ook dat voorkomt afvoerproblemen en overlast.
Regenwaterstructuren en klimaatadaptatie In de afgelopen jaren is structureel gewerkt aan het minder kwetsbaar maken van de rioolstelsels voor extreme neerslag. Dit is gedaan door “afkoppelen van verhard oppervlak” en de aanleg van regenwaterriolering. Door gescheiden afvoer van huishoudelijk afvalwater en regenwater hoeven we minder water bij de RWZI te zuiveren, maar zijn ook de rioolstelsels beter in staat om water af te voeren bij extreme regenbuien. In de planperiode 2010 – 2014 is in Achtkarspelen al begonnen met het ontwerp en de aanleg van regenwaterstructuren in combinatie met rioolvervangingen, wegonderhoud of herinrichting van woonstraten. Deze ontwikkeling is de afgelopen periode van 7 jaar ook consequent doorgevoerd. Dit zorgt er voor dat er in de gemeente relatief weinig wateroverlast voorkomt, maar de aanpak moeten we ook de komende jaren nog doorzetten om klimaatveranderingen voor te blijven.
Hydraulisch functioneren van het rioolstelsel De rioolstelsels van Achtkarspelen zijn over het algemeen goed in staat om afvalwater en regenwater af te voeren. Het aantal klachten en gevallen van overlast blijft beperkt en bij problemen reageert de buitendienst hier snel op. Er is de afgelopen jaren veel werk gemaakt van provinciebreed onderzoek naar de kwetsbaarheid van de bebouwde omgeving voor veranderende
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Evaluatie
IBA’s in het buitengebied In het buitengebied van Achtkarspelen liggen 384 IBA’s. Deze zijn, in samenwerking en met financiële ondersteuning van Wetterskip Fryslân, geplaatst bij percelen die niet op de riolering zijn aangesloten. Uit onderzoeken gedaan in de periode 2016-2021 is gebleken dat het zuiveringsrendement van de IBA’s gemiddeld genomen voldoet aan effluentnorm klasse II (+/- 90%) en klasse IIIa (+/- 55%) wat min of meer vergelijkbaar is met het zuiveringsrendement van een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) waar afvalwater vanuit het rioolstelsel wordt gezuiverd.
Bodemdaling In de afgelopen planperiode is gestart met de eerste rioleringsprojecten om de effecten van bodemdaling als gevolg van gaswinning tegen te gaan. In Kootstertille is bij de reconstructies in de omgeving van de Frisostrjitte en de Dahliastrjitte extra regenwaterriolering aangelegd om het rioolstelsel minder kwetsbaar te maken voor wateroverlast. In de omgeving van de Dahliastrjitte is bovendien een nieuw drainagesysteem aangelegd dat overtollig grondwater uit de wijk wegpompt. De maatregelen in de projecten die gericht waren op de compensatie van de bodemdaling zijn volledig vergoed door Vermilion Energy B.V.
De IBA’s zijn echter wel storingsgevoeliger en bewoners in het buitengebied bellen vaker met klachten dan bewoners met een aansluiting op het vrijvervalstelsel of op mechanische riolering. Het aantal storingvrije IBA systemen lag met gemiddeld 86% op een stabiel niveau. Ruim 83% van bewoners met een IBA was tevreden over het verhelpen van de gemelde storingen en klachten. Uit een steekproef (technisch onderzoek) bleek dat bij een kleine 20% van de IBA’s verbeterpunten zijn waargenomen die een bijdrage kunnen leveren aan het verder robuust maken van het zuiveringsproces. Dit had over het algemeen te maken met een niet optimaal werkend beluchtingssysteem. In het onderzoek zijn suggesties gedaan voor verbeteringen in de IBA’s. Deze kunnen we in de nieuwe planperiode uitvoeren.
Voor de komende jaren staan er nog meer compenserende maatregelen op de planning. Deze maatregelen combineren we zoveel mogelijk met bijvoorbeeld wegreconstructies of rioolvervangingen. Op deze manier blijft overlast van werkzaamheden voor bewoners zoveel mogelijk beperkt.
Door aanleg van deze 384 IBA systemen klasse II en het aansluiten van 75 percelen op (mechanische) riolering is voldaan aan de zorgplicht.
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Evaluatie
Grondwateronderzoek In de afgelopen decennia hebben er zich heel weinig grondwaterproblemen voorgedaan in Achtkarspelen, zowel op het gebied van grondwateroverlast als -onderlast (droogte). De afgelopen paar jaar is echter wel merkbaar geworden dat meer mensen zich bij de gemeente melden met klachten of vragen over grondwater. Daarnaast is er een landelijke trend zichtbaar waarbij door klimaatveranderingen langere periode met hogere of juist heel lage grondwaterstanden gaan optreden. Bovendien kan bodemdaling als gevolg van gaswinning invloed hebben op de grondwaterstand. Daarbij daalt de bodem (en alles wat daarop gebouwd is), maar het (grond)waterpeil in de omgeving blijft gelijk.
rioleringstaken uit te kunnen voeren. In de begroting hebben we hier vervolgens jaarlijks rekening mee gehouden, maar in de praktijk is de extra fte nog niet ingevuld. Wel is de afdeling inmiddels versterkt met een extra werkvoorbereider voor civieltechnische projecten, waardoor er ook meer capaciteit beschikbaar is om bijvoorbeeld rioolvervangingen en afkoppelprojecten voor te bereiden. In de praktijk leidt het tekort in de personele capaciteit nog niet tot acute problemen, maar wel duurt het uitvoeren van taken soms langer en moet er geprioriteerd worden. De invulling van de extra fte blijft daarmee nog steeds nodig. Hierbij speelt mee dat we in de komende jaren een toename verwachten van klimaatadaptatie-maatregelen, vervanging van riolering en taken op het gebied van het riolerings- en databeheer. Ook hiervoor is extra personele capaciteit nodig.
Achtkarspelen heeft echter tot nu toe weinig inzicht in het gedrag van het grondwater in bebouwd gebied. Om een beter inzicht in te krijgen, is eind 2022 gestart met een grondwatermeetnet van 59 meetpunten, dat verspreid ligt over alle kernen. In specifieke situaties kan het meetnet eenvoudig worden uitgebreid.
Kostendekking en rioolheffing In het vorige GRP was per maatregel in detail berekend welke kosten in welk jaar noodzakelijk zijn. Als we terugkijken naar de vorige planperiode zien we dat een aantal (vervangings-)projecten nog niet is afgerond, waardoor restantkredieten resteren. Hieraan zijn reeds projecten gekoppeld die gemeld zijn bij plaatselijk belang en aanwonenden (als het project al in voorbereiding is). Een deel van deze kredieten gebruiken we als cofinanciering voor de DPRA-projecten. Vanwege deze bestaande werkvoorraad is besloten om voor 2023 geen vervanging van vrijvervalriolering op te nemen en beperkte kredieten voor overige vervangingen.
Via een telemetriesysteem krijgt de gemeente continue meetgegevens binnen uit het meetnet en daarmee kunnen we bewoners van betere informatie voorzien. Ook kan de gemeente zelf beter beoordelen of er maatregelen nodig zijn om problemen te voorkomen. Samenwerking In de planperiode hebben we een actieve rol gespeeld binnen het FBWK 2 en het Fries Bestuursakkoord Water 3. Daarnaast hebben we intensief samengewerkt met gemeente Tytsjerksteradiel om beheersystemen, beleid en processen op elkaar af te stemmen.
In het GRP is ook een prognose gemaakt van de hoogte van de rioolheffing over de jaren heen. In de praktijk is de rioolheffing uiteindelijk minder snel gestegen dan in het GRP was berekend. In 2022 was de hoogte €184,04 ten opzichte van de berekende €214,19 in het GRP.
Personele capaciteit Uit een analyse op basis van de RIONED-richtlijnen in het vorige GRP bleek dat we 1,0 fte aan de afdeling Beheer moesten toevoegen om alle
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Bijlage 5
Kwaliteitsverloop vrijvervalriolering
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Kwaliteitsverloop vrijvervalriolering
Uitsnede uit ‘Beheerplan vrijverval riolering Achtkarspelen, review 2021’
Toelichting: GOED = Alle vrijvervalriolering welke is geïnspecteerd en geen kwalitatieve maatregel krijgt MATIG = Alle vrijvervalriolering welke is geïnspecteerd en een kwalitatieve onderhoudsmaatregel krijgt SLECHT = Alle vrijvervalriolering welke is geïnspecteerd en een kwalitatieve vervangingsmaatregel krijgt
Met behulp van de resultaten vanuit GBI uit de peiljaren 2011, 2013, 2015, 2017 en 2021 is de kwaliteit van de gedetailleerd geïnspecteerde vrijverval riolering in beeld gebracht. De kwaliteit is per peiljaar vertaald naar GOED, MATIG of SLECHT. In onderstaand figuur is te zien dat het aandeel matig en slecht vrijvervalriolering in 2021, ten opzichte van de voorgaande jaren, is afgenomen. Deze daling is te verklaren doordat er geïnvesteerd is in het relinen van rioolstrengen en het vervangen van de slechte leidingen. Ook de toename van in het aantal kilometers dat per jaar geïnspecteerd wordt kan hier een rol in spelen. Een aantal jaren terug werd vooral gefocust op de oudere rioolstrengen, waardoor verhoudingsgewijs er veel schades aanwezig waren over het geïnspecteerde areaal. Sindsdien zijn er meer nieuwere riolen geïnspecteerd waardoor de schades verhoudingsgewijs afnemen.
Bron: Beheerplan vrijverval riolering Achtkarspelen, review 2021, Antea, projectnummer 0457854.100, d.d 8 april 2021
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Bijlage 6
Onderzoeken en verbetermaatregelen
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Onderzoeken
Nr. Omschrijving Onderzoeken 1 Opstellen nieuw Programma 2 financiële actualisatie KDP 3 Actualisatie SSW Harkema 4 Actualisatie SSW Buitenpost 5 Actualisatie SSW overige kernen 6 Actualisatie SSW overige kernen 7 Actualisatie SSW overige kernen 8 Actualisatie SSW overige kernen 9 Actualisatie SSW overige kernen
Jaar 2027 2025 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030
Bedrag 30,000 7,500 25,000 25,000 14,000 14,000 14,000 14,000 14,000
T= 5 5
10 11
actualisatie / herinventarisatie verhard oppervlak actualisatie SSW
2033 2033
15,000 40,000
10 10
12 13 14 15
NEN-keuring Monitoringsonderzoek IBA's Grondwatermeetnet Incidentele/tijdelijke uitbreiding grondwatermeetnet projectbasis
2027 2023 2023 2023
13,500 6,000 35,000 5,000
5 1 1 1
16
Grootschalige vervanging telemetriesysteem (software/beheerpakket)
2029
24,000
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Verbetermaatregelen
Nr. Maatregel
JvA
Investering [EUR]
afschrijvingstermijn
Verbetermaatregelen 1 2 3 4 5
Maatregelen DPRA tranche 1 - aanvullende bijdrage bovenop reeds verkregen krediet Aanleg regenwaterstructuur de Braek/Ripel/Nijebuorren Harkema (71720162-8K) Afkoppelen Zetveld/de Kamp/de Kim Surhuisterveen (71720155-8K) RWA/blauwe as Groningerstraat Surhuisterveen (71720162-8K) Herinrichting openbare ruimte Badlaan Surhuisterveen (71720155-8K)
2023 2023 2023 2023
1,331 96,706 128,750 52,067
50 50 50 50
6 7 8 9 10
Maatregelen DPRA tranche 2 - gemeentelijke bijdrage Afkoppelen Bonkelaar, de Taats/Lange Schoor Waterrobuust Augustinusga (Jensmastrjitte/W.B. vd Kooiwei) Herinrichten/afkoppelen openbare ruimte (Houtduif/Nachtegaal) Herinrichten Buitenpost centrum
2025 2024 2026 2024
469,366 128,583 359,400 82,667
50 50 50 50
11 12 13 14 15 16 17
Budget meekoppelkansen Budget meekoppelkansen Budget meekoppelkansen Budget meekoppelkansen Budget meekoppelkansen Budget meekoppelkansen Budget meekoppelkansen
2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030
150,000 150,000 150,000 150,000 150,000 150,000 150,000
50 50 50 50 50 50 50
18 19 20 21 22
Project bodemdaling midellange termijn (financiering niet vanuit rioolheffing) Verbreden overstortdrempel Twijzel Verbreden interne overstortdrempel bergbezinkbassin Twijzelerheide Afkoppelen 3400 m2 verhard opp. en div. rioolaanpassingen Gerkesklooster Afkoppelen 5000 m2 verhard oppervlak Kootstertille
23
Vervanging drainage Kootstertille
2050
200,000
30
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Bijlage 7
Exploitatielasten
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Exploitatielasten
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Exploitatielasten
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Bijlage 8
Vervangingsinvesteringen
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Vervangingsinvesteringen
WORDT INGEVULD ALS KDP GEREED IS
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Vervangingsinvesteringen
WORDT INGEVULD ALS KDP GEREED IS
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Bijlage 9
Heffingsberekening
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Tabel U.1: Rioolheffingsberekening projectnummer: 1287723 scenario: GRP Achtkarspelen versie datum:
Rekenperiode: 70
1 = in %
3-2-2023 Totaal: 182,644,406 Jaar jaar
type stijging
2,568,870
Investeringen vervangingen Verbetering / projecten
130,734,331 Nieuwe kap.lasten
4,318,500 Onderzoek
104,507,639
28,261,250
37,873,584
305,695,304
Exploitatie
Lasten Kapitaallasten verleden
BTW
Totale lasten
Jaar jaar2 Kolom1
heffingseenheden
rioolheffing benodigd
rioolheffing voorstel
2
% dekking
2 = in EUR
stijging EUR
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80
2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091
0 148,500 1,030,980 1,135,980 1,013,480 955,980 1,227,805 1,227,805 1,792,142 1,792,142 1,792,142 1,792,142 1,804,204 3,039,116 3,015,407 3,015,407 3,015,407 3,117,597 1,777,820 1,954,952 1,777,820 1,765,758 2,872,042 4,601,722 4,193,886 4,171,413 4,171,413 4,171,413 2,644,929 2,601,037 2,601,037 2,613,099 2,650,197 2,325,393 1,740,103 1,759,394 2,819,495 1,726,011 3,795,877 3,640,435 2,210,823 1,745,580 2,705,181 2,306,060 2,522,843 2,306,843 2,376,308 4,566,415 4,168,531 4,043,686 3,997,360 3,989,888 3,977,826 3,389,393 3,394,126 3,389,393 3,389,393 3,389,393 3,384,519 3,384,519 3,384,519 3,384,519 3,384,519 1,946,035 1,946,035 1,946,035 1,946,035 1,946,035 2,167,740 2,663,364
0 278,854 361,250 619,366 509,400 150,000 150,000 150,000 150,000 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 200,000 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 16,439 60,228 116,061 162,170 195,937 237,975 279,833 335,620 387,421 439,000 487,757 536,608 616,122 694,711 772,968 850,895 931,047 977,362 1,027,900 1,073,784 1,113,035 1,174,268 1,273,234 1,367,725 1,464,135 1,557,437 1,650,346 1,712,366 1,765,347 1,818,093 1,870,904 1,924,405 1,969,544 1,999,842 2,030,472 2,087,453 2,116,838 2,197,821 2,274,563 2,315,223 2,344,055 2,396,727 2,439,174 2,486,833 2,528,864 2,572,424 2,670,524 2,758,243 2,842,448 2,925,114 3,001,641 3,060,421 3,099,067 3,139,855 3,187,525 3,230,616 3,273,505 3,298,119 3,332,287 3,366,297 3,400,148 3,433,598 3,406,229 3,379,444 3,352,766 3,326,195 3,297,687 3,301,635
0 46,000 71,000 78,500 60,000 103,500 60,000 84,000 67,500 46,000 89,500 101,000 46,000 53,500 46,000 89,500 46,000 46,000 53,500 46,000 89,500 101,000 46,000 53,500 46,000 89,500 46,000 46,000 53,500 46,000 89,500 101,000 46,000 53,500 46,000 89,500 46,000 46,000 53,500 46,000 89,500 101,000 46,000 53,500 46,000 89,500 46,000 46,000 53,500 46,000 89,500 101,000 46,000 53,500 46,000 89,500 46,000 46,000 53,500 46,000 89,500 101,000 46,000 53,500 46,000 89,500 46,000 46,000 53,500 46,000
1,347,199 1,347,859 1,351,789 1,354,607 1,354,661 1,363,188 1,360,691 1,365,953 1,366,265 1,367,664 1,376,487 1,381,389 1,377,856 1,381,940 1,387,929 1,400,013 1,401,469 1,408,178 1,416,071 1,418,021 1,426,691 1,430,900 1,426,209 1,431,800 1,440,156 1,454,176 1,457,841 1,466,421 1,475,867 1,479,728 1,488,695 1,493,739 1,490,699 1,495,349 1,497,154 1,503,361 1,499,021 1,503,182 1,504,896 1,511,065 1,522,924 1,526,497 1,520,538 1,525,087 1,526,565 1,534,885 1,531,932 1,527,486 1,540,337 1,550,100 1,565,642 1,577,102 1,579,721 1,587,788 1,591,578 1,601,836 1,602,344 1,607,588 1,613,720 1,615,803 1,625,255 1,630,794 1,628,220 1,633,203 1,628,960 1,630,994 1,622,453 1,619,220 1,616,663 1,616,231
955,104 1,042,045 1,087,298 1,059,164 1,022,277 1,002,726 991,944 969,148 946,352 923,556 900,760 877,963 855,167 832,371 809,575 786,779 763,983 741,186 718,390 695,594 672,798 650,002 627,206 604,409 581,613 558,817 536,021 513,225 490,429 467,632 444,836 422,040 399,244 376,448 353,652 330,856 308,059 285,263 262,467 239,671 216,875 194,079 171,282 148,486 125,690 102,894 80,098 57,888 38,592 19,296 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
275,307 288,787 295,848 301,622 303,035 317,630 312,930 322,395 323,355 325,636 340,936 349,517 343,586 350,831 360,113 380,005 381,628 392,385 405,146 409,131 424,569 432,543 425,216 434,504 446,805 469,390 474,213 487,605 502,572 509,377 525,308 534,519 529,816 538,393 542,457 554,772 548,898 556,612 561,308 571,547 591,844 599,416 591,069 599,877 603,859 619,462 615,888 621,863 639,224 651,763 674,488 692,695 695,734 708,256 714,074 731,082 731,311 739,760 749,783 752,866 768,689 777,792 772,930 781,143 774,977 779,620 765,994 761,503 758,157 758,220
2,577,609 2,724,690 2,822,373 2,854,121 2,856,034 2,949,213 2,921,502 2,979,471 2,983,306 2,998,475 3,095,103 3,148,869 3,110,366 3,155,250 3,219,739 3,351,008 3,366,048 3,438,644 3,524,154 3,546,108 3,641,458 3,688,229 3,637,665 3,698,481 3,787,809 3,939,608 3,978,210 4,070,687 4,172,712 4,215,103 4,313,687 4,369,392 4,336,662 4,388,094 4,408,807 4,478,331 4,432,451 4,478,510 4,499,009 4,566,104 4,695,705 4,736,214 4,672,945 4,723,678 4,741,288 4,833,574 4,802,782 4,825,662 4,942,177 5,025,402 5,172,078 5,295,911 5,323,096 5,409,965 5,450,719 5,562,273 5,567,180 5,623,963 5,690,509 5,712,788 5,815,732 5,875,883 5,847,297 5,901,443 5,856,166 5,879,558 5,787,213 5,752,917 5,726,007 5,722,085
2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091
12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069 12,069
213.57 225.76 233.85 236.48 236.64 244.36 242.07 246.87 247.19 248.44 256.45 260.91 257.72 261.43 266.78 277.65 278.90 284.92 292.00 293.82 301.72 305.60 301.41 306.44 313.85 326.42 329.62 337.28 345.74 349.25 357.42 362.03 359.32 363.58 365.30 371.06 367.26 371.08 372.77 378.33 389.07 392.43 387.19 391.39 392.85 400.50 397.94 399.84 409.49 416.39 428.54 438.80 441.06 448.25 451.63 460.87 461.28 465.98 471.50 473.34 481.87 486.86 484.49 488.98 485.22 487.16 479.51 476.67 474.44 474.11
182.04 182.04 194.76 204.76 214.76 222.26 229.76 237.26 244.76 249.76 254.76 259.76 264.76 269.76 274.76 279.76 279.76 279.76 284.76 289.76 294.76 299.76 304.76 309.76 314.76 319.76 324.76 329.76 334.76 339.76 344.76 349.76 354.76 359.76 364.76 364.76 364.76 364.76 364.76 369.76 374.76 379.76 384.76 389.76 394.76 399.76 404.76 404.76 404.76 412.26 419.76 427.26 434.76 439.76 444.76 449.76 454.76 459.76 464.76 469.76 474.76 479.76 479.76 479.76 479.76 479.76 479.76 479.76 479.76 479.76 479.76
85% 86% 88% 91% 94% 94% 98% 99% 101% 103% 101% 101% 105% 105% 105% 101% 100% 100% 99% 100% 99% 100% 103% 103% 102% 99% 100% 99% 98% 99% 98% 98% 100% 100% 100% 98% 99% 98% 99% 99% 98% 98% 101% 101% 102% 101% 102% 101% 101% 101% 100% 99% 100% 99% 100% 99% 100% 100% 100% 100% 100% 99% 99% 98% 99% 98% 100% 101% 101% 101%
12.72 10.00 10.00 7.50 7.50 7.50 7.50 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00
5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00
5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00
7.50 7.50 7.50 7.50 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00
Inkomsten Kolom4 inkomsten rioolheffing
overige inkomsten
rente-toevoeging
totale inkomsten
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
2,197,041 2,350,558 2,471,248 2,591,938 2,682,456 2,772,973 2,863,491 2,954,008 3,014,353 3,074,698 3,135,043 3,195,388 3,255,733 3,316,078 3,376,423 3,376,423 3,376,423 3,436,768 3,497,113 3,557,458 3,617,803 3,678,148 3,738,493 3,798,838 3,859,183 3,919,528 3,979,873 4,040,218 4,100,563 4,160,908 4,221,253 4,281,598 4,341,943 4,402,288 4,402,288 4,402,288 4,402,288 4,402,288 4,462,633 4,522,978 4,583,323 4,643,668 4,704,013 4,764,358 4,824,703 4,885,048 4,885,048 4,885,048 4,975,566 5,066,083 5,156,601 5,247,118 5,307,463 5,367,808 5,428,153 5,488,498 5,548,843 5,609,188 5,669,533 5,729,878 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223
ontrekking
Voorziening 44.2 (egalisatie) toevoeging saldo 01 / 01
saldo 31 / 12
% 0.00% 6.99% 5.13% 4.88% 3.49% 3.37% 3.26% 3.16% 2.04% 2.00% 1.96% 1.92% 1.89% 1.85% 1.82% 0.00% 0.00% 1.79% 1.76% 1.73% 1.70% 1.67% 1.64% 1.61% 1.59% 1.56% 1.54% 1.52% 1.49% 1.47% 1.45% 1.43% 1.41% 1.39% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 1.37% 1.35% 1.33% 1.32% 1.30% 1.28% 1.27% 1.25% 0.00% 0.00% 1.85% 1.82% 1.79% 1.76% 1.15% 1.14% 1.12% 1.11% 1.10% 1.09% 1.08% 1.06% 1.05% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00%
2,197,041 2,350,558 2,471,248 2,591,938 2,682,456 2,772,973 2,863,491 2,954,008 3,014,353 3,074,698 3,135,043 3,195,388 3,255,733 3,316,078 3,376,423 3,376,423 3,376,423 3,436,768 3,497,113 3,557,458 3,617,803 3,678,148 3,738,493 3,798,838 3,859,183 3,919,528 3,979,873 4,040,218 4,100,563 4,160,908 4,221,253 4,281,598 4,341,943 4,402,288 4,402,288 4,402,288 4,402,288 4,402,288 4,462,633 4,522,978 4,583,323 4,643,668 4,704,013 4,764,358 4,824,703 4,885,048 4,885,048 4,885,048 4,975,566 5,066,083 5,156,601 5,247,118 5,307,463 5,367,808 5,428,153 5,488,498 5,548,843 5,609,188 5,669,533 5,729,878 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223 5,790,223
380,569 374,132 351,125 262,182 173,579 176,240 58,011 25,463 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1,876 27,040 0 23,654 10,080 0 0 0 20,080 0 30,469 72,149 54,194 92,434 87,793 0 0 6,518 76,043 30,163 76,221 36,375 43,125 112,381 92,546 0 0 0 0 0 0 0 0 15,477 48,792 15,632 42,156 22,565 73,775 18,336 14,775 20,975 0 25,508 85,660 57,074 111,220 65,942 89,335 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 31,048 76,223 39,940 46,519 145,367 160,828 156,684 25,416 10,376 0 0 11,351 0 0 100,828 100,357 71,374 0 1,664 0 0 0 0 0 5,281 14,194 0 0 0 0 0 0 0 0 31,068 40,681 83,415 51,474 82,267 59,387 33,389 40,681 0 0 0 0 0 0 0 0 0 17,091 0 0 0 0 0 0 3,010 37,306 64,216 68,138
2,336,768 1,956,199 1,582,067 1,230,943 968,760 795,182 618,942 560,931 535,468 566,516 642,739 682,679 729,199 874,566 1,035,394 1,192,078 1,217,494 1,227,870 1,225,994 1,198,953 1,210,304 1,186,650 1,176,570 1,277,398 1,377,755 1,449,129 1,429,050 1,430,713 1,400,244 1,328,095 1,273,901 1,181,467 1,093,674 1,098,955 1,113,149 1,106,631 1,030,589 1,000,426 924,205 887,830 844,704 732,323 639,777 670,845 711,526 794,941 846,415 928,682 988,069 1,021,458 1,062,140 1,046,662 997,870 982,238 940,081 917,516 843,741 825,405 810,630 789,655 806,746 781,237 695,578 638,504 527,284 461,342 372,007 375,017 412,323 476,539
2,336,768 1,956,199 1,582,067 1,230,943 968,760 795,182 618,942 560,931 535,468 566,516 642,739 682,679 729,199 874,566 1,035,394 1,192,078 1,217,494 1,227,870 1,225,994 1,198,953 1,210,304 1,186,650 1,176,570 1,277,398 1,377,755 1,449,129 1,429,050 1,430,713 1,400,244 1,328,095 1,273,901 1,181,467 1,093,674 1,098,955 1,113,149 1,106,631 1,030,589 1,000,426 924,205 887,830 844,704 732,323 639,777 670,845 711,526 794,941 846,415 928,682 988,069 1,021,458 1,062,140 1,046,662 997,870 982,238 940,081 917,516 843,741 825,405 810,630 789,655 806,746 781,237 695,578 638,504 527,284 461,342 372,007 375,017 412,323 476,539 544,677
Bijlage 10
Analyse personele middelen
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Uitgangspunten:
Onderhoud:
Areaal gegevens: obv areaalgegevens opgenomen in GRP 2023-2027
Rekentool Stichting RIONED (voormalige module D2000 Leidraad Riolering) 1 fte is 175 dagen/jaar Gemiddeld uurtarief (excl. Overhead): EUR 87,20 Tarief voor binnen- en buitendienstmedewerkers riolering en wegen (opgave 10-1-2023) 27.967 inwoners per 1-1-2022 (bron: https://www.achtkarspelen.nl/aantal-inwoners) In de rekentool wordt de benodigde personele capaciteit voor de volgende onderdelen bepaald: o Planvorming o Onderzoek o Facilitair o Onderhoud o Maatregelen Per onderdeel is nagegaan wat op basis van areaalgegevens, GRP 2023-2027 en inwonersaantal: o de totale benodigde personele capaciteit (wanneer de gemeente niets uitbesteed) o de mate waarin de gemeente werkzaamheden uitbesteed o welke personele capaciteit nog overblijft Voor die onderdelen die geen onderdeel uitmaken van de rekentool (samenwerking, klimaatadaptatie, innovatie en duurzaamheid) is een inschatting gemaakt over de benodigde personele capaciteit.
Planvorming, onderzoek en facilitair: Uitgangspunt: maximale uitbesteding op het vlak van planvorming, onderzoek en facilitair. Voor een gemeente met 20.000 – 50.000 inwoners geldt een tijdsbesteding van:
planvorming GRP / Programma Afstemming en overleg Jaarprogramma’s Onderzoek inventarisatie inspectie/controle meten functioneren (berekeningen, afkoppelplannen, ed) Facilitair verwerken revisiegegevens vergunningen en voorlichting gebruik klachtenanalyse en -verwerking Totaal Fte’s
Tijdbesteding Totaal [dg/jr.]
Uitbesteding 8K
Tijdbesteding 8K [dg/jr.]
60 25 115
70% 40%
18 25 69
10 175 40 30
70% 50% -
10 53 20 30
25 20 40 518 3,0
20% -
20 20 40 305 1,7
Omschrijving Gemengd Gescheiden Aantal pompunits Aantal bijzondere voorzieningen regenwater drainage
Omvang 139 64 153 0,8
Opmerking km (GEM) Km (DWA+HWA+IT) St. St. km
Uitgangpunten: Sterkte regie-aanpak met maximale uitbesteding Uitvoer door buitendienst gemeente: globale inspecties, FiXi-meldingen nalopen en toezicht en begeleiding kleinschalige onderhoudswerkzaamheden Op basis van de bovenstaande areaalgegevens geldt een tijdsbesteding van: Onderdeel Riolen / kolken Gemalen / mech. Riolering Infiltratievoorz. / regenwater voorz. Drainage Planning en begeleiding Totaal Fte’s
Tijdbesteding Totaal [dg/jr.] 575 180 0 1 15 771 4,40
Uitbesteding 8K 80% 80% 80% 80% -
Tijdbesteding 8K [dg/jr.] 115 36 0 0 15 166 1,0
Maatregelen: Uitgangpunten: Minimale uitbesteding Gemiddelde investering voor vervanging en verbetering obv alle maatregelen planperiode GRP (2023-2027) In de planperiode is extra inzet nodig om achterstand in openstaande kredieten weg te werken kale investeringsbedragen (excl. Toeslagen van 41,7%) investeringen op prijspeil 2022 Op basis van de bovenstaande uitgangspunten geldt een tijdsbesteding van: Onderdeel Vervanging Verbetering Openstaande kredieten Totaal Fte’s
Investering incl. toeslagen [EUR] 857.000 680.000 620.000
Investering excl. toeslagen [EUR] 605.000 480.000 439.000
Uitbesteding 8K 20% 20% 20%
Tijdbesteding 8K [dg/jr.] 104 83 76 262 1,5
Overig:
Totaal:
Op basis van een inschatting van de taken voor overige taken die geen onderdeel uitmaken van de rekentool geldt een tijdsbesteding van:
Op basis van het voorgaande is de volgende tijdsbesteding benodigd:
Onderdeel
Tijdsbesteding Toelichting [fte] Samenwerking 0,06 2 uur per week (36 urige werkweek) Uitvoer klimaatadaptatie 0,17 6 uur per week (36 urige werkweek) Totaal fte’s 0,23
Onderdeel Planvorming, onderzoek en facilitair Onderhoud Maatregelen Overig Totaal fte’s
Tijdsbesteding [Fte] 1,70 1,00 1,50 0,23 4,43
In begroting 2022 is rekening gehouden met de volgende personele doorbelasting op het product riolering: Onderdeel Binnendienst: - Beleidsmedewerker/specialist (ingevuld) - Beleidsmedewerker/specialist (vacature) Buitendienst - Rayonbeheerder - Medewerker beheer buitendienst Totaal fte’s
Tijdsbesteding 1,00 1,00 1,00 1,00 4,00
Opmerkingen: Na de vaststelling van het voorgaande GRP werd in de begroting structureel rekening gehouden met 1 fte uitbreiding. Deze uitbreiding is nog niet gerealiseerd, maar invulling van de vacature wordt op dit moment voorbereid. De uitbreiding is al wel meegerekend bij de beschikbare personele capaciteit. De rayonbeheer is onderdeel van de buitendienst, maar pakt deels taken op van de binnendienst door bijvoorbeeld doorvoeren mutaties in het beheersysteem, afstemming met aannemers en het houden van toezicht Analyse en conclusie: Conform de tool van RIONED komt de gemeente naast de openstaande vacature 0,43 fte te kort voor het uitvoeren van de taken In de praktijk wordt vooral een tekort aan capaciteit ervaren bij taken die uitgevoerd moeten worden door de binnendienst, maar ook in de buitendienst is de personele capaciteit een aandachtspunt. In het GRP is net als in het voorgaande GRP rekening gehouden met aanvullende financiële middelen om de vacatureruimte van 1 fte in te vullen.
Bijlage 11
Verklarende woordenlijst
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Verklarende woordenlijst
Afkorting Betekenis
GRP
Gemeentelijk Rioleringsplan
BBB
Berg Bezink Bassin
VNG
Vereniging Nederlandse Gemeenten
BBV
Besluit Begroting Verantwoording (voor provincies en gemeenten)
Wgw
Wet gemeentelijke watertaken
Wm
Wet milieubeheer
BRO
Basisregistratie Ondergrond
Ww
Waterwet
BRP
Basisrioleringsplan
DPRA
Deltaplan Ruimtelijke adaptatie
DWA
Droogweerafvoer-riolering (vuilwater)
GRP
Gemeentelijk RioleringsPlan
HWA
Hemelwaterafvoer
IBA
Individuele Behandeling Afvalwater
KDP
Kostendekkingsplan
RAS
Regionale Adaptatie Strategie
RWA
Regenwaterafvoer
RWZI
Rioolwaterzuiveringsinstallatie
SSW
Systeemoverzicht stedelijk water
VAT
Voorbereiding, administratie en toezicht
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Verklarende woordenlijst
Begrip
Begripsomschrijving
Afkoppelen
Hemelwaterafvoer wordt afgekoppeld van het (vuilwater)rioolstelsel. In plaats daarvan wordt het in de bodem geïnfiltreerd, afgevoerd naar oppervlaktewater via oppervlakkige afstroming, of aangesloten op een apart hemelwaterriolering.
Stedelijk afvalwater
Huishoudelijk afvalwater of een mengsel daarvan met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater.
Afvoerend oppervlak
Het op de riolering afwaterend verhard oppervlak en daken.
Basisinspanning
Een gemengd rioolstelsel mag niet meer vuil lozen dan een theoretisch referentiestelsel. De maatstaf uit de basisinspanning voor gemengde rioolstelsels is 50 kg CZV/(ha.j) gemeentebreed getotaliseerd over alle gemengde rioolstelsels.
Basisrioleringsplan (BRP)
Plan waarin de resultaten van rioleringsberekeningen met composietbuien en meerjarige neerslag zijn weergegeven. Met de berekeningen worden de rioolbuiscapaciteiten en de vuiluitworp op oppervlaktewater getoetst en verbetervoorstellen gedaan.
Bedrijfsafvalwater
Afvalwater dat niet afkomstig is, of vergelijkbaar is, met het afvalwater van particuliere huishoudens.
Berging
De waterbergende inhoud van de riolering uitgedrukt in m³ of mm ten opzichte van het afvoerend oppervlak.
Decentrale sanitatie installatie
Installatie bestemd voor het zuiveren van huishoudelijk afvalwater, waarbij scheiding van afvalwaterstromen aan de bron plaatsvindt en na bewerking of zuivering van het afvalwater grondstoffen en schoon water worden teruggewonnen die vervolgens worden gerecycled. Een IBA is hier een voorbeeld van.
Droogweerafvoer (DWA)
Afvalwater dat in een droogweersituatie via het rioolstelsel wordt afgevoerd.
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Verklarende woordenlijst
Begrip
Begripsomschrijving
Foutaansluiting
Wanneer een object niet op het juiste deel van het riool is aangesloten: • afvalwater wordt geloosd in een hemelwaterriool • of hemelwater en/of grondwater wordt geloosd in een exclusief vuilwaterriool.
Gemengd riool(stelsel)
Riool(stelsel) waarbij het afvalwater gemengd met hemelwater door één leidingstelsel wordt getransporteerd.
Gescheiden riool(stelsel)
Rioolstelsel waarbij het hemelwater en/of grondwater rechtstreeks naar oppervlaktewater of een infiltratievoorziening wordt afgevoerd. Het vuilwater wordt via een separate leiding afgevoerd naar de afvalwaterzuiveringsinstallatie.
Hemelwater
Iedere vorm van water die uit de atmosfeer valt en de grond bereikt. Dit bevat dus regen, maar ook sneeuw en hagel.
Hemelwaterafvoer
De hoeveelheid neerslag die per tijdseenheid in een neerslagsituatie via het rioolstelsel wordt afgevoerd.
Hemelwaterriool-(stelsel)
Riool(stelsel) alleen bestemd voor de inzameling en afvoer van hemelwater.
Huishoudelijk afvalwater
Water vervuild door huishoudelijke werkzaamheden en menselijke stofwisseling. Huishoudelijk afvalwater bestaat uit een mix van urine, fecaliën, spoelwater, etensresten, bad- douche- en afwaswater.
Hydraulische berekening
Berekening om de capaciteit van een rioolbuis en het systeem als geheel te bepalen. Bepalen of er voldoende ruimte is om al het aangeboden water af te voeren.
Inbreiding
Het bouwen binnen de grenzen van een bestaande woonkern.
Inundatie
Overstroming door oppervlaktewater
Kennisbank Riolering
Vakliteratuur aangeboden door Stichting RIONED. Het biedt de algemeen geaccepteerde uitgangspunten, methoden en technieken over alle aspecten van het vakgebied stedelijk waterbeheer.
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Verklarende woordenlijst
Begrip
Begripsomschrijving
Lozingspunt
Het punt waar afvalwater het in beschouwing genomen rioolstelsel in- of uitstroomt.
Nooduitlaat
Constructie voor de lozing van afvalwater in het oppervlaktewater bij calamiteiten en/ of bij bijzondere onderhoudssituaties.
Onderhoud
Objecten in goede staat houden, zodanig dat het de functie kan vervullen. Het zorgt er niet voor dat de technische levensduur wordt verlengd.
Overstorting
De lozing van (gemengd) rioolwater via een overstortdrempel op oppervlaktewater.
Overstortput
Rioolput voorzien van een overstortdrempel naar een oppervlaktewater.
Pompovercapaciteit
Het deel van de pompcapaciteit dat beschikbaar is voor de hemelwaterafvoer.
Randvoorziening
Voorziening als onderdeel van het rioolstelsel, die als doel heeft de lozing van vuil uit het rioolstelsel in oppervlaktewater te verminderen. Een BBB is hier een voorbeeld van.
relinen
Methode om riolering te herstellen door de binnenkant in een laagje kunststof te hullen. Hierbij hoeft de grond niet opengebroken te worden. Dit betreft over het algemeen een levensduur verlengende maatregel.
Regionale adaptatiestrategie (RAS)
Gezamenlijke strategie voor de aanpak van klimaatadaptatie, die richting geeft aan de prioriteiten in de regio en de gewenste ontwikkelingen op hoofdlijnen.
Riolering
Het geheel aan voorzieningen voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater met uitzondering van zuiveringstechnische werken.
Rioolgemaal
Voorziening waarmee het rioolwater wordt over- of doorgepompt.
Rioolstelsel(s)
Samenhangend geheel van riolen, rioolputten en bijbehorende voorzieningen voor de inzameling en het transport van stedelijk water.
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
Verklarende woordenlijst
Begrip
Begripsomschrijving
Rioolwaterzuiveringsinrichting (rwzi)
Het totaal van de grond, gebouwen en apparatuur voor de zuivering van stedelijk afvalwater.
Risicobewust beheer
Beheer van de riolering obv de kwaliteit (in plaats van obv technische levensduur).
Stedelijk afvalwater
Huishoudelijk afvalwater of een mengsel van huishoudelijk met bedrijfsafvalwater.
Stichting RIONED
Koepelorganisatie voor stedelijk waterbeheer
SSW
Het SSW beschrijft alle deelsystemen van het stedelijk watersysteem, het functioneren hiervan, de beoordeling van het functioneren en eventuele maatregelen. Het gaat om het systeem functioneren, ofwel de samenhangende riolerings-, oppervlaktewater- en grondwatersystemen en voorzieningen in de bebouwde omgeving in beheer bij gemeente, bewoners, bedrijven en Wetterskip. Niet uitsluitend gebaseerd op modelsimulaties, maar ook op beschikbare metingen, meldingen, klachten, ervaringen en inspectie- en andere onderzoeksresultaten.
Uitbreiding
Bouwen aan de buitengrenzen van een bestaande woonkern.