08 - Bijlage 2q - Nader Onderzoek Omgevingswet
Tekst van het document
2023 1
Nader Onderzoek Omgevingswet Industrieterrein De Swadde te Buitenpost
++
COLOFON BUREAU FAUNAX B.V.
F En EN _ 5
_Á Lt
El
Tijnjedyk 89 8936 AC Leeuwarden
à
(geanonimiseerd) om info@faunax.nl
\
www.faunax.nl Lid van Netwerk Groene Bureaus
ad NGB Nader
Onderzoek
Omgevingswet
Industrieterrein De Swadde Leeuwarden, In
te
Buitenpost
december 2024
opdracht van: Achtkarspelen
Gemeente
Veldwerk: Bureau
FaunaX
B.V.
Rapportage: (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Autorisatie:
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
© Bureau FaunaX B.V. Gebruik en overname van gegevens alleen toegestaan met volledige bronvermelding: Bureau FaunaX B.V. (2024). Nader Onderzoek Omgevingswet- Industrieterrein De Swadde te Buitenpost. Rapport 24057. Bureau FaunaX B.V., Leeuwarden. Disclaimer: In deze rapportage worden de resultaten van een onafhankelijk onderzoek behandeld. Bureau FaunaX B.V. heeft een adviserende rol en spreekt zich niet uit over de wenselijkheid van het plan waarop dit onderzoek betrekking heeft. Dit onderzoek is zo zorgvuldig en nauwkeurig mogelijk uitgevoerd. Het voorkomen van beschermde soorten is echter onvoorspelbaar. Aan dit
rapport kunnen geen rechten worden ontleend. Wanneer deze rapportage, op wat voor manier dan ook, wordt aangepast en/of aangevuld door een partij anders dan Bureau FaunaX B.V., verliest deze rapportage zijn validiteit en geldigheid. Op dit onderzoek
zijn onze algemene
voorwaarden
van
toepassing, zoals gedeponeerd bij de
Kamer
van
Koophandel
te
Leeuwarden.
INHOUDSOPGAVE 1
INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1. 1
Aanleiding
1. 2
Methodieken & Werkwijze Waterspitsmuis
. .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . .
4
. . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . .
4
Wezel en bunzing Heikikker
.. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . .
5
. . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . .
5
Grote modderkruiper 2
4
. . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . .
. . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . .
RESULTATEN NADER ONDERZOEK
....... ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ........ .......
5
6
2. 1. Waterspitsmuis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2. 2. Wezel en 2. 3. Heikikker 2. 4. Grote
3
bunzing
. . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . .
6
. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . .
6
modderkruiper
6
. . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . .
CONCLUSIES NADER ONDERZOEK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 3. 1 Waterspitsmuis
. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . .
7
3. 2 Wezel en
bunzing.
. . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . .
7
3. 3 Heikikker
.. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . .
7
3. 4
Grote modderkruiper
. . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . .
7
3
SAMENVATTING VERVOLGSTAPPEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
4
LITERATUUR EN BRONNEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
BIJLAGE I WET- EN REGELGEVING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Ow Soortbescherming
. . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . .
Ow Gebiedsbescherming Ow Houtopstanden
10
. . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . .
13
. . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . .
14
1 INLEIDING 1. 1
Aanleiding
In januari 2024 is een Quickscan uitgevoerd met betrekking tot een uitbreiding van industrieterrein De Swadde te Buitenpost. In deze Quickcan werd onder andere geadviseerd nader onderzoek uit te voeren naar de aanwezigheid van verblijfplaatsen van waterspitsmuis , wezel en bunzing , heikikker en grote modderkruiper (Bureau FaunaX B.V. , rapport 23291). In onderhavige rapportage worden uitsluitend de resultaten van het nader onderzoek naar deze soortgroepen behandeld. Voor aanvullende informatie betreffende deze toetsing van het plangebied aan de destijds vigerende natuurwetgeving (Omgevingswet) verwijzen wij naar de Quickscan. 1. 2
Methodieken & Werkwijze
Bij de planning van het veldwerk is rekening gehouden met de optimale periode waarin soorten geïnventariseerd kunnen worden. Deze optimale periode hangt bijvoorbeeld samen met de actieve periode van soorten. Bureau FaunaX B. V. is aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus (NGB) en werkt zoveel mogelijk volgens voor soorten opgestelde protocollen om de kwaliteit van het uitgevoerde onderzoek te waarborgen. Bureau FaunaX B. V. is aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus (NGB) en werkt zoveel mogelijk conform protocollen om de kwaliteit van het uitgevoerde onderzoek te waarborgen.
Waterspitsmuis Het onderzoek is uitgevoerd conform de landelijke geaccepteerde standaardmethodieken opgesteld door de Zoogdierenvereniging en het Netwerk Groene Bureaus. Tijdens dit onderzoek worden life-traps (type Longworth) gebruikt , waardoor de dieren levend gevangen en weer terug gezet kunnen worden. Er zijn vijf raaien van 20 vallen per raai geplaatst. Als eerste is een zogenaamde pre-baitperiode ingezet. De vallen zijn gedurende drie dagen gevuld met aas neergezet (op safe) , zodat de dieren kunnen wennen aan het nieuwe object in hun omgeving. Na de derde dag zijn de vallen op scherp gezet en vervolgens 5 maal (3 keer ’s ochtends en 2 keer ‘s avonds) gecontroleerd. De vallen zijn twee maal per dag gecontroleerd , ’s ochtends en ’s avonds met een interval van 12 uren. In totaal zijn hiermee 7 bezoeken aan het gebied gebracht.
Figuur 1. Plaatsing onderzoekraaien waterspitsmuis binnen het plangebied.
4
Wezel en bunzing Het onderzoek naar wezel en bunzing is uitgevoerd conform de daarvoor opgestelde methodiek (Zoogdiervereniging) d. m. v. het plaatsen van een struikrover (een speciale buis met een wildcamera en lokstoffen) waarmee wezels en bunzingen gefotografeerd en gefilmd worden. De struikrover is op 13 juni 2024 in het veld gezet , op 9 juli is deze gecontroleerd en het lokvoer ververst en op 4 september 2024 is de struikrover weer uit het veld gehaald waarna de resultaten zijn geanalyseerd.
Heikikker Deze soort wordt in het vroege voorjaar (omstreeks maart , afhankelijk van het weer) onderzocht op kooractiviteit. Met deze methode kunnen zeer betrouwbaar de vennen op voortplanting worden gecontroleerd. Vervolgens kan ervan worden uitgegaan dat alle geschikte habitat in een straal van 300 tot 1200 meter , afhankelijk van het beschikbare habitat , in gebruik is door de soort. Tabel 1. 1 Overzicht van de veldbezoeken voor het nader onderzoek naar de aanwezigheid van heikikker binnen het plangebied. Temp.
Bezoek
Datum
1 2
19 maart 2024 27 maart 2024
(˚C) 15
12
Windsnelheid
Bewolkingsgraad
3 Bft 3 Bft
Licht bewolkt Bewolkt
Grote modderkruiper Dit onderzoek is uitgevoerd door middel van eDNA-bemonstering , wat staat voor environmental DNA. Dit betreft een gestandaardiseerde en geaccepteerde werkwijze: het nemen van een aantal (gemixte) watermonsters in de geschikte habitats binnen het plangebied. Vervolgens worden de monsters op aanwezig eDNA van grote modderkruiper geanalyseerd in het lab. De resultaten blijken zeer nauwkeurig te zijn , tot 99%. Het watermonster is op 9 juli 2024 genomen.
5
2 RESULTATEN NADER ONDERZOEK 2. 1. Waterspitsmuis Bij het nader onderzoek naar waterspitsmuizen werden geen verblijfplaatsen waterspitsmuizen vastgesteld binnen het plangebied. Wat deze resultaten betekenen hoofdstuk 3. 2. 2. Wezel
en
voor
de voortgang
van
van
het planvoornemen wordt besproken in
bunzing
Bij het nader onderzoek naar wezel en bunzing werden bunzing vastgesteld binnen het plangebied.
geen
Wat deze resultaten betekenen hoofdstuk 3.
het planvoornemen wordt besproken in
voor
de voortgang
van
verblijfplaatsen
van
wezel en
2. 3. Heikikker Bij het nader onderzoek naar heikikker werden geen verblijfplaatsen van heikikker vastgesteld binnen het plangebied. Wat deze resultaten betekenen hoofdstuk 3.
voor
de voortgang
van
het planvoornemen wordt besproken in
2. 4. Grote modderkruiper In het mengmonster werd in 0 van de 12 replica’s genetisch materiaal aangetroffen van de soort grote modderkruiper. Wat deze resultaten betekenen hoofdstuk 3.
6
voor
de voortgang
van
het project wordt besproken in
3 CONCLUSIES NADER ONDERZOEK Bij ruimtelijke ingrepen dient rekening te worden gehouden met de aanwezigheid van beschermde soorten. Wanneer dat niet of onvoldoende gebeurt , kunnen wetsovertredingen aan de orde zijn. Deze kunnen leiden tot vertragingen in het project. Door op de juiste manier rekening te houden met de aanwezige soorten , kunnen deze problemen vaak op eenvoudige wijze worden voorkomen. 3. 1 Waterspitsmuis Tijdens het nader onderzoek zijn geen verblijfplaatsen van waterspitsmuizen vastgesteld binnen de invloedsfeer van het planvoornemen. Voor wat betreft waterspitsmuizen zijn derhalve geen vervolgstappen benodigd voor de voortgang van het project. 3. 2 Wezel en bunzing Op basis van de resultaten van het nader onderzoek is de afwezigheid van de soorten wezel en bunzing in het plangebied aangetoond. Hoewel niet kan worden uitgesloten dat zich incidenteel een kleine marterachtige door het plangebied verplaatst , is het plangebied geen vast onderdeel van een leefgebied van deze soorten en zijn hiervoor geen vervolgstappen benodigd. 3. 3 Heikikker Op basis van de resultaten van het nader onderzoek is de afwezigheid van de soort heikikker in het plangebied aangetoond. Er zijn geen vervolgstappen benodigd voor de heikikker. 3.
4 Grote modderkruiper Op basis van de resultaten van het nader onderzoek is de afwezigheid van de soort grote modderkruiper in het plangebied aangetoond. Er zijn geen vervolgstappen benodigd voor de grote modderkruiper.
7
3 SAMENVATTING VERVOLGSTAPPEN Om de werkzaamheden binnen de kaders van de Omgevingswet uit te voeren , bevelen wij de volgende vervolgstappen aan: • • • • •
8
Broedvogels: werken buiten het broedseizoen (grofweg 15 maart-15 juli). Zorgplicht: naleven van de specifieke zorgplicht(en). Weidevogelkansgebied: informeren bij provincie Fryslân. AERIUS-berekening: informeren bij provincie Fryslân. Houtopstanden: geen bomen kappen. Anders → raadpleeg omgevingsplan gemeente.
4 LITERATUUR EN BRONNEN Literatuur Bureau FaunaX B. V. (2023). Quickscan flora en fauna/ Realisatie nieuw bedrijventerrein te Buitenpost. Rapport 23291. Bureau FaunaX B.V. , Leeuwarden. Bronnen internet Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) https://ndff-ecogrid. nl/uitvoerportaal SOVON https://www. sovon. nl/ Zoogdiervereniging www. zoogdiervereniging. nl
9
BIJLAGE I WET- EN REGELGEVING De wettelijke bescherming van natuurwaarden valt in grote lijnen uiteen in drie delen: soortbescherming , gebiedsbescherming en houtopstanden.
Ow Soortbescherming De Omgevingswet draagt onder andere zorg voor de bescherming van in het wild voorkomende dier- en plantensoorten. De wet bevat een aantal verbodsbepalingen die ervoor moeten zorgen dat de gunstige staat van instandhouding van alle in het wild levende dier- en plantensoorten zal blijven gewaarborgd. De Omgevingswet verdeelt beschermde soorten in twee groepen , de Europees beschermde soorten en de nationaal beschermde soorten. De eerste groep bestaat uit strikt beschermde soorten uit de Vogel- en Habitatrichtlijn (art. 11. 37 en 11. 46 in het Besluit activiteiten leefomgeving , hierna Bal). De Vogel- en Habitatrichtlijn zijn richtlijnen van de Europese Unie waarin wordt aangegeven welke diersoorten en welke typen natuurgebieden door de lidstaten dienen te worden beschermd. In de tweede categorie staan de overige (nationaal) beschermde soorten (art. 11. 54 Bal). Binnen de Omgevingswet vullen Europese en nationale wetgeving elkaar aan. De Habitatrichtlijnsoorten (art. 11. 46 Bal) genieten een iets zwaardere bescherming dan de nationaal beschermde soorten (art. 11. 54 Bal). Zo geldt voor de nationale soorten geen verbod op het verstoren , iets wat wel het geval is bij de Habitatrichtlijnsoorten. Ook zijn de belangen waaronder ontheffing aangevraagd mag worden , voor de nationaal beschermde soorten uitgebreider dan voor de habitatrichtlijnsoorten.
Vogels en verstoring Voor alle (op Europees grondgebied) inheemse vogelsoorten , zoals benoemd in artikel 1 van de Vogelrichtlijn geldt dat het verboden is om in het wild levende vogels te doden of te vangen , opzettelijk nesten , rustplaatsen en eieren van vogels te vernielen , opzettelijk te beschadigen , te rapen of nesten van vogels opzettelijk weg te nemen. Ook is het verboden om vogels opzettelijk te storen. Dit is echter niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort of wanneer de activiteit uitvoering geeft aan een instandhoudingsmaatregel of passende maatregel. Dit kan dus ook tijdens het broedseizoen het geval zijn , als kan worden aangetoond of beargumenteerd dat de verstoring geen negatieve effecten heeft op (de kansen van) het broedsucces of wanneer een activiteit van belang is voor de instandhouding van een soort. Of dit van toepassing is hangt af van meerdere factoren , zoals de biologie van een soort , de fase van de broedtijd waarin het broedpaar zich op dat moment bevindt (zoals balts , nestbouw , eieren of jongen) , de mate van verstoring en de effecten van het niet uitvoeren van een activiteit. Een ter zake kundige ecoloog kan in voorkomende gevallen bepalen wat wel of niet geldt als wezenlijke verstoring of noodzakelijke activiteit.
In aanvulling op bovenstaande wordt er door de provincies een lijst met vogelsoorten gehanteerd , waarvan de nesten jaarrond bescherming genieten. Binnen deze categorie wordt onderscheid gemaakt in soorten met jaarrond beschermde nesten (categorie 1 tot en met 4) en vogels met mogelijk jaarrond beschermde nesten
(categorie 5).
Habitatrichtlijn Voor alle soorten die zijn opgenomen onder bijlage IV van de habitatrichtlijn (onderdeel a) , bijlage II van het verdrag van Bern en bijlage I van het verdrag van Bonn (excl. vogels benoemd onder artikel 1 van de vogelrichtlijn) geldt dat het verboden is om deze in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden , te vangen , te verstoren , hun eieren te vernielen of te rapen en voortplantingsplaatsen of rustplaatsen te beschadigen of te vernielen.
10
Daarnaast geldt voor de soorten die worden genoemd in bijlage IV van de habitatrichtlijn (onderdeel b) en bijlage I van het verdrag van Bern dat het opzettelijk plukken , verzamelen , afsnijden , ontwortelen of vernielen verboden is. Dit verbod is niet van toepassing wanneer de activiteit uitvoering geeft aan een instandhoudingsmaatregel of passende maatregel. Of dit van toepassing is hangt ook in dit geval af van meerdere factoren , zoals de periode van het jaar waarin jongeren worden geworpen , de bloeiperiode , de mate van verstoring en de effecten van het niet uitvoeren van een activiteit. Een ter zake kundige ecoloog kan in voorkomende gevallen bepalen wat wel of niet geldt als noodzakelijke activiteit. Overige in Nederland beschermde soorten In bijlage IX , onderdeel a van het Bal worden nationaal beschermde soorten genoemd. Het is verboden deze opzettelijk te doden of in het wild levende zoogdieren , amfibieën , reptielen , vissen , dagvlinders , libellen en kevers die zijn opgenomen in deze bijlage te vangen. Het is tevens verboden vaste voortplantingsplaatsen , rustplaatsen of eieren van deze soorten opzettelijk te beschadigen en te vernielen. Hiernaast is het verboden om soorten die zijn opgenomen onder onderdeel b van bijlage IX te plukken , verzamelen , af te snijden , te ontwortelen of te vernielen binnen hun natuurlijke verspreidingsgebied.
Dit verbod geldt niet voor de soorten bosmuis , huisspitsmuis en veldmuis , voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden. Ook geldt dit verbod niet als de activiteit uitvoering geeft aan een instandhoudingsmaatregel of passende maatregel. Vrijgestelde soorten Provincie Fryslân Hoewel de Omgevingswet een nationale wet is , kunnen de provincies (als de bevoegde gezagen) soorten aanwijzen die vrijgesteld kunnen worden van de beschermde status , als het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen. Tabel 2. 1 geeft een overzicht van de via de Omgevingsverordening 2022 door de Provincie Fryslân vrijgestelde soorten (zoogdieren en amfibieën). De verordening van de Provinciale Staten van Fryslân is te vinden op https://zoek. officielebekendmakingen. nl/prb-2023-13499. pdf Tabel 1. Vrijgestelde Verordening Omgevingswet Provincie Fryslân.
Zoogdieren Aardmuis Bosmuis Dwergmuis Dwergspitsmuis
Egel
Amfibieën Bastaard(middelste groene)kikker Bruine kikker Gewone pad Kleine watersalamander Meerkikker
Gewone bosspitsmuis Haas Huisspitsmuis Konijn Ree Rosse woelmuis Steenmarter
Tweekleurige bosspitsmuis Veldmuis Vos
Woelrat Voorwaarden vrijstellingen Zoals gezegd zijn de vrijstellingen onder het bevoegd gezag van de Provincie Fryslân , en zijn hiermee geen onderdeel van de Omgevingswet zelf. De provincie heeft de soorten zoals die genoemd zijn in bovenstaande tabel niet zonder meer vrijgesteld , hier zijn voorwaarden aan
11
verbonden. Ten eerste gelden de vrijstellingen niet in alle situaties. Deze zijn alleen van toepassing als de geplande werkzaamheden onder één van de volgende noemers vallen: a.
b.
c.
d.
In het kader van ruimtelijke inrichting , ontwikkeling van gebieden , daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; In het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen , watergangen , waterkeringen , waterstaatswerken , oevers , luchthavens , wegen , spoorwegen of bermen , of in het kader van natuurbeheer; In het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw; In het kader van bestendig beheer en onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied.
Ten tweede is het van belang dat er de vrijstelling alleen van toepassing als geen goedgekeurde gedragscode van toepassing is (artikel 11. 59 Bal) en geen andere bevredigende oplossing voorhanden is (Artikel 874l , , lid 1 Besluit kwaliteit leefomgeving , hierna Bkl). Ten derde geldt de aangewezen vergunningsvrije activiteit voor de in bijlage 5. 1 van de Omgevingsverordening bij betreffende soort genoemde vergunning-vrije activiteiten , middelen en methoden , en indien wordt voldaan aan de aldaar gestelde aanvullende voorschriften. Ten vierde blijft de zorgplicht , zoals bepaald in artikel 11. 27 (Bal) onverminderd van kracht met het toepassen van de hierboven benoemde aangewezen vergunning-vrije activiteit. Indien bovengenoemde voor ruimtelijke ingrepen vrijgestelde soorten voorkomen binnen een plangebied of buiten een plangebied , maar binnen de invloedsfeer van een planvoornemen , is een vergunning voor deze soort dus niet nodig. Zorgplicht art 11. 27 Bal Onder de Ow zijn twee vormen van zorgplicht benoemd; een algemene zorgplicht en een specifieke zorgplicht. De algemene zorgplicht houdt in dat overheden , bedrijven en burgers allen verantwoordelijk zijn voor de leefomgeving. Wanneer sprake is van specifieke rijksregels , bijvoorbeeld in het geval van ruimtelijke ingrepen wordt deze algemene zorgplicht vervangen door een specifieke zorgplicht (art. 11. 27 Bal).
In deze specifieke zorgplicht wordt benoemd dat een handeling onder deze specifieke zorgplicht valt als de persoon die de handeling uitvoert weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat deze handeling nadelige gevolgen kan hebben voor de fysieke leefomgeving. Ook het nalaten van een handeling kan onder deze specifieke zorgplicht vallen. De specifieke zorgplicht voor het uitvoeren van ruimtelijke ingrepen kan worden opgedeeld in drie stappen voor de persoon die de handeling uitvoert. Deze persoon is verplicht; a.
b. c.
Alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen. Voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken. Als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd.
Wanneer ruimtelijke ingrepen betrekking hebben op een rijksmonument of werelderfgoed zijn opties b en c niet aan de orde.
12
Ow Gebiedsbescherming Gebiedsbescherming houdt in dat gebieden met belangrijke natuurwaarden wettelijk zijn beschermd. Het gaat hierbij om het NatuurNetwerk Nederland (NNN , voorheen de Ecologische Hoofdstructuur of EHS) , Natura 2000-gebieden en bijzondere natuurgebieden landschappen.
en
NatuurNetwerk Nederland Strikt genomen valt slechts een deel van het NNN onder de Omgevingswet aangezien dit deels bepaald wordt door de provincies en niet door het Rijk. In artikel 7. 8 Bkl zijn instructieregels opgenomen voor de bescherming , instandhouding , verbetering en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN. Deze wezenlijke kenmerken en waarden worden provinciaal vastgesteld conform artikel 7. 7 van het Bkl. Ook het beschermingsregime voor het NNN is uitgewerkt in de Omgevingswet. In artikel 7. 8 Bkl wordt beschreven dat de regels , die worden opgesteld door de provincies verzekeren dat in ieder geval de kwaliteit en oppervlakte van het NNN niet achteruitgaan , dat de samenhang tussen de gebieden van het NNN wordt behouden en dat , als binnen het NatuurNetwerk activiteiten worden toegelaten die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de wezenlijke kenmerken of waarden van het NNN , deze gevolgen tijdig worden gecompenseerd , zodanig dat de kwaliteit , oppervlakte en samenhang van het NNN behouden blijft. Natura 2000-gebieden Indien werkzaamheden worden uitgevoerd die invloed hebben op een Natura2000-gebied moet onderscheid worden gemaakt tussen een Natura2000-activiteit en een andere type activiteit. Een natura2000-activiteit wordt in artikel 1.
1 van de omgevingswet gedefinieerd als een “activiteit , inhoudende het realiseren van een project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura2000-gebied , maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura2000-gebied. ” Tenzij sprake is van een vergunningsvrij geval dient voor deze activiteiten een voortoets te worden uitgevoerd. Hoewel voor andere typen activiteiten of voor vergunningsvrije activiteit geen vergunningsplicht geldt , blijft de specifieke zorgplicht voor deze activiteiten van toepassing. Onder de Omgevingswet wordt het Programma stikstofreductie en natuurverbetering , welke tevens onderdeel was van de voormalige Wet natuurbescherming voortgezet. Beleidsregels met betrekking tot intern en extern salderen blijven voorlopig onveranderd. Zo vindt vergunningverlening voor natura2000-activiteiten met stikstofdepositie plaats aan de hand van stikstofdepositieruimte in AERIUS register. Bijzondere natuurgebieden en landschappen Zowel de staat als provincies kunnen op basis van artikel 2. 44 van de Omgevingswet bijzondere natuurgebieden en in het geval van provincies bijzondere landschappen aanwijzen. In het geval van bijzondere nationale natuurgebieden kunnen deze worden aangewezen vooruitlopend op de aanwijzing of begrenzing als Natura2000-gebied.
In het geval van bijzondere provinciale natuurgebieden en landschappen hanteert de betreffende provincie hierin eigen juridische bescherming. Zo is in sommige provincies een zogenaamde ‘nee , tenzij’principe van kracht , waardoor sprake is van juridisch beschermingsregime naast het NNN en Natura2000.
13
Ow Houtopstanden In Afdeling 11. 3 Bal zijn de regels voor de bescherming van houtopstanden en bomenrijen opgenomen. Het vellen van (een deel van) houtopstanden is beschermd door een algemene meldplicht (art. 11. 126 Bal) en een herplantplicht (art 11. 129 Bal). Deze bescherming geldt alleen voor houtopstanden vanaf 10 are en bomenrijen met meer dan 20 bomen , buiten een zogenaamde ‘bebouwingscontour houtkap’. Deze moet worden aangewezen in een omgevingsplan en is hierin terug te vinden. Indien dit niet het geval is , kan een voorloper , zoals de bebouwde kom Wet natuurbescherming of Boswet worden geraadpleegd. Als uitbreiding hierop is tevens een specifieke zorgplicht van kracht voor het vellen van houtopstanden , het herplanten van grond of nadat een houtopstand op een andere manier teniet is gedaan (art 11. 116 Bal). Deze specifieke zorgplicht stelt dat degene die vellings- en herbeplantingsactiviteiten en handel in hout uitvoert of in het bezit is van hout verplicht is om nadelige gevolgen op natuurbescherming , instandhouding areaal houtopstanden in Nederland en de bescherming van landschappelijke waarden achterwege te laten , tenzij dit niet redelijkerwijs kan worden gevergd. Indien hier sprake van is , dienen negatieve effecten zoveel mogelijk te worden beperkt en/of ongedaan te worden gemaakt.
Aan deze wetgeving zijn enkele uitzonderingen , naast de reeds genoemde uitzonderingen. Zo zijn houtopstanden op erven of in tuinen , windschermen om boomgaarden , kerstbomen niet ouder dan 20 jaar , kweekgoed , uit populieren of wilgen bestaande wegbeplanting , beplanting langs waterwegen of eenrijige beplantingen langs landbouwgronden , dunningen en beplantingen van populieren , wilgen , essen of elzen voor de productie van biomassa , die tenminste eens in de 10 jaar worden geoogst , bestaan uit minstens 10. 0o0 stoven/ha/beplantingseenheid en die zijn aangelegd na 1 januari 2013 uitgezonderd.
14