CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

08 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2023

Raadsvergadering 11 juli 2024, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Jaarstukken 202327.446 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Veiligheidsregio Fryslân

Leeuwarden

33

Jaarstukken 2023 Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld. tableCell12 Taakveld

01. Veiligheid

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

Indicator

Eenheid

Metingen en refertejaar ref.jaar

meting ten tijde van

O

P

rek.

begr.

rek.

2023

2024

2022

Misdrijven - Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Achtkarspelen

aantal

2023

1,1

0,9

0,4

Nederland

aantal

2023

1,3

1,4

1,3

Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Achtkarspelen

aantal

2023

2,7

2,3

3,0

Nederland

aantal

2023

4,3

4,6

4,3

Misdrijven - Vernieling en beschadigingen (in de openbare ruimte) Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners. Achtkarspelen

aantal

2023

3,0

2,9

3,8

Nederland

aantal

2023

5,8

6,0

3,8

Misdrijven - Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Achtkarspelen

aantal

2023

0,7

0,9

0,7

Nederland

aantal

2023

2,5

2,3

1,8

34

Jaarstukken 2023

Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Nederland

aantal

2022

8,0

8,0

8,0

Achtkarspelen

aantal

2022

3,0

3,0

7,0

35

Jaarstukken 2023

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

Bij dit programma horen de volgende taakvelden 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.4 Economische havens en waterwegen

Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. 2e fase Alde Dyk Kootstertille (Pinksterblomstrjitte Balkwar)

[Kadernota 2022

nr. 02.09]

[ Gereed ]

Wat wilden we? De eerste fase (ter hoogte van het winkelcentrum) is in 2021 uitgevoerd. Dit gaat om de tweede fase van de Pinksterblomstrjitte tot de Balkwar. De tweede fase willen wij op dezelfde manier inrichten als de eerste fase waardoor een eenduidige inrichting van de Alde Dyk als hoofdontsluitingsweg van Kootstertille ontstaat. De kosten hiervoor ramen we op € 100.000. De realisatie van dit project vindt plaats in 2022. Na oplevering van dit 36

Jaarstukken 2023 project worden de kapitaallasten van € 3.000 opgenomen in de begroting van het jaar na oplevering, in dit geval vanaf 2023. Wat hebben we bereikt? De kruispunten met de Prins Willemstrjitte, Frisostrjitte en de Balkwar zijn aangepast en de Alde Dyk is voorzien van nieuw asfalt. De werkzaamheden zijn uitgevoerd. De werkzaamheden zijn binnen het beschikbaar gestelde budget gerealiseerd. Wat is (nog) niet gelukt?

Aanleggen voetpad korfbalterrein Boelenslaan

[Kadernota 2023

nr. 02.14]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Vanuit het dorp Boelenslaan (Plaatselijk Belang, korfbalvereniging en de basisschool) is het verzoek gekomen om door middel van het aanleggen van een toegangspad een kortere route te creëren naar het sportveld. De totale investering bedraagt € 20.000 en zal ten laste van een investeringskrediet worden gebracht. De verwachting is dat de realisatie in 2023 plaats vindt, waardoor de jaarlijkse kapitaalslasten in 2024 € 1.100 per jaar zullen bedragen. Wat hebben we bereikt? Het toegangspad naar het sportveld is in oktober 2023 gerealiseerd. De kosten vielen binnen het beschikbaar gestelde krediet. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Civieltechnische medewerker

[Kadernota 2023

nr. 02.13]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Structurele uitbreiding van 1 fte civieltechnische werkvoorbereiding bij het team Infra & Gebouwen van de gemeente Achtkarspelen. Doordat de civieltechnisch medewerker wordt doorbelast op de projecten komen de extra personeelskosten ten laste van bestaande budgetten van projecten. Per saldo leidt dit dus niet tot uitzetting van de begroting. Wat hebben we bereikt? In 2023 is er een extra civieltechnisch medewerker aangesteld. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

37

Jaarstukken 2023

Groningerstraat (Molenweg - rotonde Skieding) fietspad [Kadernota 2022 naar 1 kant brengen

nr. 02.10]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? De fietspaden ter hoogte van de Groningerstraat vanaf de Molenweg tot de rotonde De Skieding gaan we naar één kant van de weg brengen. De kosten hiervoor ramen we op € 40.000. De realisatie van dit project vindt plaats in 2022. Na oplevering van dit project worden de kapitaallasten van € 1.200 opgenomen in de begroting van het jaar na oplevering, in dit geval vanaf 2023. Wat hebben we bereikt? De werkzaamheden zijn voor 90 % afgerond. In het voorjaar van 2024 worden de laatste punten afgehandeld. Wat is (nog) niet gelukt? De werkzaamheden worden afgerond in het tweede kwartaal 2024.

Motie: Doortrekken wandelpad / schelpenpad Gerkesklooster

[Kadernota 2023

nr. P2-M2]

[ Gereed ]

Wat wilden we? In uw vergadering over kadernota 2023 is een motie aangenomen voor het doortrekken van het schelpenpad vanaf de Singel en Monnikenweg in de richting van de Dokkumertrekvaart in Gerkesklooster. De aanlegkosten zijn geraamd op ca. € 20.000. In de meerjarenbegroting 2023-2026 is rekening gehouden met realisatie in 2024. Dit zorgt ervoor dat de kapitaallasten van € 1.450 vanaf 2025 zijn opgenomen in de begroting. Wat hebben we bereikt? Het schelpenpad is aangelegd. De totale kosten van de aanleg komen uit op € 15.000 en vallen dus binnen het beschikbaar gestelde budget. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Motie: Realiseren fietspad met brug Vierstromenland Surhuisterveen

[Kadernota 2023

nr. P2-M1]

[ Op schema ]

Wat wilden we? Bij de behandeling van de kadernota 2023 is een motie aangenomen voor het aanbrengen van een fietspad en brugverbinding te realiseren in Vierstromenland Surhuisterveen. De kosten voor de aanleg zijn geraamd op € 75.000. In de meerjarenbegroting 2023-2026 is rekening gehouden met realisatie in 2024. Dit zorgt ervoor dat de kapitaallasten van € 3.375 vanaf 2025 zijn opgenomen in de begroting. Wat hebben we bereikt? In verband met ontwikkelingen over de verkeersveiligheid op de Vierhuisterweg is er een integraal plan gemaakt waar ook de fietsbrug Vierstromenland een onderdeel van is. Dit plan wordt een opgave binnen het nieuwe Mobiliteitsplan. Inmiddels is begonnen met het benaderen van aannemers die de brug mogelijk kunnen bouwen.

38

Jaarstukken 2023

Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Nieuw verkeer- en vervoerbeleid

[Kadernota 2023

nr. 02.01]

[ Op schema ]

Wat wilden we? Voor het opstellen van het Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan (Mobiliteitsplan) de benodigde financiële middelen beschikbaar stellen. Deze kosten zijn geraamd op €30.000. Wat hebben we bereikt? Het concept-Mobiliteitsplan ligt er. Voorbereidingen voor ontwerp-vaststelling door de gemeenteraad worden getroffen. Qua financiën lopen we nog in de pas. Wat is (nog) niet gelukt?

Parkeren bij de Groenkamp Buitenpost

[Kadernota 2018

nr. 2.2c]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Er wordt een eenmalig budget beschikbaar gesteld om de parkeerproblemen en doorstroming op te lossen. Wat hebben we bereikt? De Groenkamp in Buitenpost kent veel grondeigenaren. Zonder acties van deze partijen wordt het realiseren van een parkeerterrein op gemeentegrond onmogelijk. Stichting Woningbouw Achtkarspelen is de partij waar op wordt gewacht, zij werken aan een plan voor verbouw van het seniorencomplex. Wat is (nog) niet gelukt? Zie bovenstaand.

Revitalisering industrieterrein De Bosk Harkema (extra kosten voor verbreding/dimensionering)

[Kadernota 2022

nr. 02.07]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Het wegprofiel op bedrijventerrein De Bosk willen we aanpassen ten behoeve van het daadwerkelijke gebruik. Door uitbreidingen van het bedrijventerrein voldoet dit nu niet. Het wegprofiel is veel te smal. De kosten hiervoor ramen we op € 150.000 voor de revitalisering van het bedrijventerrein De Bosk. De realisatie van dit project vindt plaats in 2022. Na oplevering van dit project worden de kapitaallasten van € 4.500 opgenomen in de begroting van het jaar na oplevering, in dit geval vanaf 2023. Wat hebben we bereikt? De Bosk in Harkema is voorzien van nieuw asfalt en de weg is verbreed. De werkzaamheden zijn afgerond. De werkzaamheden zijn conform het beschikbaar gestelde budget uitgevoerd. Wat is (nog) niet gelukt?

39

Jaarstukken 2023

Schoolzones rond scholen

[Kadernota 2018 nr. 2.1coal1]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Voor het veilig inrichten van de wegenstructuur rond scholen richten we deze gebieden in als schoolzone. Een schoolzone is een combinatie van een begin en een eind door middel van bebording, verharding/bestrating, drempels/plateaus en/of een wegversmalling. Aanbrengen van een schoolzone kan op verschillende manieren uitgevoerd worden. Bestrating aanbrengen, met belijning (thermoplast), palen en borden plaatsen etc. De kosten per oplossing zijn verschillend. Wat hebben we bereikt? Op één schoolzone na zijn ze allemaal heringericht in samenwerking met de scholen en Veilig Verkeer Nederland. De schoolzones zijn herkenbaar door markering of bestrating en er zijn doelmatige maatregelen genomen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Wat is (nog) niet gelukt? Er is nog één schoolzone waar we in de planfase zitten. Dit is de Schoolzone Gerkesklooster. In samenwerking met het dorp en de school is het plan breder getrokken dan alleen verkeer. In samenwerking met Ruimtelijke Ordening en het Sociaal Domein wordt gewerkt aan een invulling om kinderen en ouderen meer verblijfskwaliteit te bieden en uit te dagen om meer te bewegen. Vergunningen dienen nog aangevraagd te worden. Verwachtte uitvoering van de laatste schoolzone is 2024, passend binnen het resterende budget.

Vervangen brug Rysloane / Miedwei

[Kadernota 2020

nr. 02.07]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De brug is aan het einde van zijn technische levensduur en voldoet niet meer aan de eisen. Uit inspectierapporten blijkt dat de brug vervangen moet worden om aan de veiligheidseisen te kunnen voldoen. Naar aanleiding van de motie die aangenomen is tijdens de behandeling van de Kadernota en conform de toezegging van de portefeuillehouder tijdens de raadsvergadering zien we mogelijkheden om de brug te vervangen door een duiker met een paar bovengrondse elementen die moeten benadrukken dat hier een brug heeft gelegen. Hiervoor gaan we in gesprek met het Wetterskip Fryslan. Het financiële voordeel van deze goedkopere uitvoering is meegenomen in de ombuigingslijn Beheer Achtkarspelen. Wat hebben we bereikt? De vergunning is aangevraagd en verleend door het Wetterskip Fryslân. De tekening is definitief gemaakt. Met de aannemer zijn we in gesprek over de werkzaamheden. Tot op heden zijn hiervoor nog geen kosten gemaakt. Wat is (nog) niet gelukt? Er moet nader overleg met het Wetterskip gevoerd worden. De planning is dat de uitvoering op zijn vroegst start in Q2 2024.

40

Jaarstukken 2023

Zwerfafval

[Kadernota 2023

nr. 02.15]

[ Continue proces ]

Wat wilden we? De landelijke zwerfafvalvergoeding van Nedvang stopt per 1 januari 2023. Met deze vergoeding is de afgelopen jaren het zwerfafvalproject met Plaatselijke Belangen en de MOA bekostigd. Om door te kunnen gaan met het aanpakken van het zwerfafvalprobleem en het project is € 35.000 per jaar nodig. Wat hebben we bereikt? Het geld is beschikbaar gesteld. Met alle Plaatselijke Belangen en de MOA zijn inmiddels nieuwe doorlopende afspraken gemaakt. Het project heeft daarmee een structureel karakter gekregen. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Overige ontwikkelingen Instemmings- en degeneratieverzoeken In 2023 heeft de gemeente degeneratievergoedingen van Delta Fiber ontvangen. Dit betreft straatwerkvergoeding voor de schade die is aangebracht aan de openbare ruimte door de aanleg van een glasvezelnetwerk in onze gemeente. Het aantal verzoeken voor aanpassingen en leidingen is lager geweest in 2023 dan begroot, hierdoor zijn de vergoedingen lager wat leidt tot lagere opbrengsten van € 11.000 in de jaarrekening. Daarnaast zijn ook het aantal instemmingsverzoeken in 2023 lager dan begroot, dit zorgt voor € 10.000 lagere opbrengsten in 2023. Prullenbak vergoeding Afvalfonds Van het afvalfonds is in 2023 een incidentele vergoeding van € 21.000 ontvangen. Deze vergoeding wordt ontvangen van het Afvalfonds Verpakkingen voor het aandeel verpakkingen in openbare prullenbakken. De vergoeding over 2023 bedraagt € 0,76 per inwoner van de gemeente. Aangezien deze incidentele vergoeding niet was begroot leidt dit tot een voordelig effect voor de opbrengsten in de verschilverklaring voor de jaarrekening 2023. Onderhoud wegen De onderhoudskosten voor wegen zijn in 2023 € 55.000 hoger dan begroot. Deze afwijking wordt veroorzaakt door het feit dat er in 2023 meer trottoirs zijn hersteld waardoor meer kosten zijn gemaakt.

De toename van het herstel van deze trottoirs was niet voorzien en daarom ook niet opgenomen in de begroting 2023. Deze extra kosten hebben een negatief effect op de jaarrekening. Onkruidbestrijding fietspaden Het koude voorjaar van 2023 heeft ertoe geleid dat er minder onkruid aanwezig was op de fietspaden in onze gemeente. Dit heeft ertoe geleid dat minder (intensief) onkruidbestrijding heeft plaatsgevonden waardoor de kosten € 22.000 lager zijn dan begroot. Deze lagere kosten hebben een positief effect op de jaarrekening 2023.

41

Jaarstukken 2023

Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Economische havens en waterwegen

82

63

65

-2

Parkeren

39

34

34

-

Verkeer en vervoer

5.769

5.949

5.999

- 50

Totaal lasten

5.890

6.046

6.097

- 52

Baten exclusief reserves Economische havens en waterwegen

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

35

35

43

9

-

-

-

-

Verkeer en vervoer

394

535

811

276

Totaal baten

429

570

855

285

- 5.462

- 5.476

- 5.243

233

Parkeren

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

€

233

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten - Lagere kosten onkruidbestrijding fietspaden - Ontwikkeling personeelskosten - Meer herstelkosten gemaakt voor trottoirs

212 - 25 22 23 - 55

- Diverse verschillen per saldo

- 15

Baten

237

- Ontwikkeling personeelskosten

257

- Lagere opbrengsten instemmings- en degeneratieverzoeken

- 20

Incidentele voor- of nadelen

21

Baten

21

- Incidentele prullenbakvergoeding Afvalfonds

21

42

Jaarstukken 2023

Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Vennootschap / Coöperatie Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân, OVEF

Leeuwarden

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld.

43

Jaarstukken 2023

3. Economie

Bij dit programma horen de volgende taakvelden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde.

Agenda Netwerk Noordoost Fryslân III

[Kadernota 2022

nr. 03.01]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De gemeente Achtkarspelen werkt samen met Dantumadiel, Noardeast-Fryslân en Tytsjerksteradiel, Provinsje Fryslân en Wetterskip Fryslân in het Netwerk Noordoost. Na succesvolle afronding van de regionale samenwerkingsagenda’s ANNO I en ANNO II willen we de samenwerking in Noordoost Fryslân voortzetten in ANNO III, zoals

44

Jaarstukken 2023 besproken in de raadsvergadering van 25 maart 2021. Om hier invulling aan te geven, wordt de samenwerkingsagenda ANNOIII uitgewerkt. De ondersteuning van de regionale samenwerking in ANNO wordt 'lyts en linich' georganiseerd, passend bij de uit te werken tûke agenda. De jaarlijkse bijdrage aan de ANNO organisatie is afgelopen jaren gebaseerd op een bijdrage per inwoner. Omdat de omvang van de derde agenda op dit moment wordt uitgewerkt, wordt de financiële bijdrage van de gemeenten in ANNOII als uitgangspunt genomen. Voor Achtkarspelen betreft dit een jaarlijkse bijdrage van € 37.876. De looptijd van de agenda is vooralsnog t/m 2025. Bij het opstellen van de begroting van de derde ANNO samenwerkingsagenda stellen we, waar mogelijk, de bijdrage naar beneden bij. Wat hebben we bereikt? Er vindt op dit moment een herijking van de agenda plaats. Dat moet meer focus en prioritering van thema's opleveren. Wat is (nog) niet gelukt? We hebben tot nu toe te weinig inhoudelijke voortgang geboekt.

Bijdrage RMT

[Kadernota 2022

nr. 03.02]

[ Continue proces ]

Wat wilden we? Om het stimuleren en versterken van het toerisme naar onze gemeente en de regio te continueren is het van belang de jaarlijkse bijdrage van € 40.000 beschikbaar te stellen voor regiomarketing.

Wat hebben we bereikt? n 2023 is een start gemaakt met de prioritering van de paden uit het padenplan. Door vertrek van de collega recreatie en toerisme in Achtkarspelen medio 2023 is het project tijdelijk stil komen te liggen. In het najaar van 2023 is - nadat de vacature weer was ingevuld - het project weer opgepakt en wordt er een projectplan gemaakt. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Centrumvisie Buitenpost

[Kadernota 2018

nr. 3.1b]

[ Gereed ]

Wat wilden we? In het centrum van Buitenpost staat relatief veel zakelijk onroerend goed leeg. Tot nu toe wordt er ad-hoc gereageerd op de verschillende plannen met betrekking tot locaties in het centrum. Hierdoor worden niet altijd de beste integrale keuzes gemaakt. Door het opstellen van een visie op de gewenste centrumontwikkeling van Buitenpost kan er slagvaardiger en duidelijker gewerkt worden aan het centrum als aantrekkelijke vestigingsplaats. Deze visie zal tot stand komen in samenwerking met plaatselijk belang en de ondernemersvereniging, de gemeente is hierbij leidend. Het budget is nodig voor de inhuur van speciale expertise en procesondersteuning.

45

Jaarstukken 2023

Wat hebben we bereikt? De Raad heeft de Centrumvisie Buitenpost vastgesteld. Voor de inrichting van het centrum heeft de Raad besloten een projectgroep in te richten met daarin vertegenwoordigers van gemeente, ondernemers, BCB en plaatselijk belang. Deze gaan de centrumvisie verder uitwerken in concrete plannen en komen met een voorstel richting de raad. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Overige ontwikkelingen Hogere winstrealisatie grondexploitaties bedrijventerreinen Op de bedrijventerreinen is in 2023 een totale winst gerealiseerd van € 788.000. Deze winst kan gespecificeerd worden naar de volgende complexen: Quakkenburg Harkema € 39.000 De Swadde Buitenpost € 9.000 Lauwerskwartier Surhuisterveen € 10.000 Oost Kootstertille € 730.000 In de begroting was rekening gehouden met een winst van € 302.000. Dit is voor de jaarrekening een voordeel van € 486.000. Voor een uitgebreidere toelichting op de grondexploitaties wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid en de Meerjaren Prognose Grondbeleid.

46

Jaarstukken 2023

Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

71

71

62

9

Economische ontwikkeling

494

474

465

9

Economische promotie

136

103

103

-

5

5

887

- 883

652

1.517

- 865

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal lasten Baten exclusief reserves

706 Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

6

6

11

4

Economische ontwikkeling

-

-

-

-

Economische promotie

24

24

31

7

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

302

302

1.672

1.369

Totaal baten

333

333

1.713

1.380

- 374

- 320

196

516

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

€

516

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

30 18

- Diverse verschillen per saldo

1

- Ontwikkeling bijdrage werkmaatschappij

17

Baten

12

- Diverse verschillen per saldo

12

Incidentele voor- of nadelen

486

Baten

486

- Hogere winstrealisatie grondexploitaties bedrijventerreinen

486

47

Jaarstukken 2023

Verbonden partijen Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld. tableCell12 Taakveld

03. Economie

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

Indicator

Eenheid

Metingen en refertejaar ref.jaar

meting ten tijde van

O

P

rek.

begr.

rek.

2023

2024

2022

Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Achtkarspelen

%

2022

44,1

44,1

43,5

Nederland

%

2022

53,8

53,8

53,3

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Achtkarspelen

aantal

2022

164,0

164,0

155,6

Nederland

aantal

2022

174,1

174,1

165,1

Vestigingen (van bedrijven)

tableCell12

48

Jaarstukken 2023 Taakveld

06. Sociaal domein

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

Indicator

Eenheid

Metingen en refertejaar ref.jaar

meting ten tijde van

O

P

rek.

begr.

rek.

2023

2024

2022

Banen Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Achtkarspelen

aantal

2022

557,5

557,5

537,4

Nederland

aantal

2022

825,4

825,4

805,5

49

Jaarstukken 2023

4. Onderwijs

Bij dit programma horen de volgende taakvelden 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde.

50

Jaarstukken 2023

Overige ontwikkelingen Nationaal Programma Onderwijs In 2021 werd aan scholen en gemeenten, budget toegekend volgens het NPO. Het doel was kort gezegd daarmee de gevolgen van de Coronacrisis; de leerachterstanden, leervertragingen en met name ook de mentale impact van de lockdowns te bestrijden. Vanuit de NPO kreeg de gemeente Achtkarspelen eenmalig €526.000. In goed overleg met de partners (in de LEJA) zijn keuzes gemaakt voor de besteding. Gezamenlijk werd gekozen voor het organiseren en duurzaam versterken van de samenwerkingen op het gebied van Zorg in en rond het Onderwijs. Deze uitgesproken prioritering is omgezet naar de volgende projecten; - Extra uren sociaal werkers gebiedsteamregisseurs ín de scholen (GIS) voor basisen voortgezet onderwijs; de ervaringen en effecten worden nauwgezet gevolgd door middel van onderzoek. - Jongerenwerkers zichtbaar in de scholen voor Voortgezet Onderwijs - Nieuwe initiatieven/activiteiten Sport, Spel en Cultuuraanbod De projecten liepen initieel door tot 31-12-2023. Echter is door diverse instanties aangegeven, dat door de late bekendmaking van het krijgen van deze middelen en plannen nog moesten worden ontwikkeld de bestedingsperiode daardoor bekort werd. Daarop is door het ministerie van O.C. en W. aangegeven dat de periode verlengd wordt t/m het schooljaar 2024 - 2025.

De ontvangen middelen zijn echter nog niet volledig besteed maar zullen op basis van de gemaakte plannen later worden ingezet. De resterende middelen zijn via de balans als 'vooruit ontvangen bedragen' overgebracht naar 2024 en heeft derhalve dus geen effect op het resultaat. Onderwijsachterstandenbeleid. In 2019 is het Onderwijsachterstandenbeleid landelijk herijkt. Bij de nieuwe verdeling heeft de gemeente aanzienlijk meer middelen tot haar beschikking gekregen voor deze taken. De ontvangen middelen mogen gedurende een periode van vier jaar worden ingezet. Over de periode 2019-2022 is van het rijk een definitieve afrekening ontvangen. Hierbij is een voordeel ontstaan van € 15.000 welke ten gunste van de exploitatie is genomen. De huidige periode loopt van 2023 tot en met 2026. Op grond van de regeling mag de gemeente eventuele middelen die overblijven meenemen naar het volgende jaar. In 2023 is minder uitgegeven (€ 165.000) dan de beschikbare rijksmiddelen voor dit jaar. De verrekening heeft plaatsgevonden via de balans en heeft dus geen effect op het resultaat. Leerlingenvervoer Op leerlingenvervoer is een incidenteel voordeel behaald van € 22.000. Jobinder heeft in 2023 de kosten van het vervoer van Oekraïense leerlingen apart gefactureerd. Er is € 10.000 in rekening gebracht.

Het rijk heeft onderkend dat dit afgeleide kosten zijn die veroorzaakt worden door de opvang van de ontheemde Oekraïners. Hiervoor is via de algemene uitkering extra geld beschikbaar gekomen. Voor de gemeente is dit een bedrag van € 32.000, wat resulteert in een voordeel van € 22.000. Op de kosten van het leerlingenvervoer verricht door Jobinder is een structureel nadeel ontstaan van € 57.000. Het nadeel wordt veroorzaakt door een toename van het aantal leerlingen, waarbij ook niet onvermeld mag blijven dat een substantieel deel van het leerlingenvervoer vervoerd is met een afwijkende indicatie waardoor inefficiëntie ontstaat en kostenverhogend werkt.

51

Jaarstukken 2023 Bij het leerlingenvervoer exclusief het vervoer door Jobinder is een structureel nadeel ontstaan van € 41.000. Ook hier is sprake van een toename van het aantal leerlingen, wat mede wordt veroorzaakt door de toename van het aantal migranten uit andere landen. Onderwijshuisvesting In de begroting is voor huisvesting primair onderwijs een structureel budget opgenomen voor kleine schades. Omdat hier sprake is van externe factoren die niet te beïnvloeden zijn, is door de gemeente op rekeningbasis altijd een afwijking te verwachten. Bij de uitgaven is een overschrijding ontstaan van € 44.000. De grootste oorzaak van dit nadeel is de schade die door inbraak in de basisschool de Lichtbron te Buitenpost is ontstaan. Peuteropvang Op het budget voor planontwikkeling is een voordeel ontstaan van € 44.000. De onderbesteding wordt veroorzaakt door hoog personeelsverloop binnen de afdeling in combinatie met het moeilijk vervullen van vacatures. Hierdoor ontbreekt de capaciteit om initiatieven en activiteiten te ontplooien.

52

Jaarstukken 2023

Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

2.540

2.569

2.373

196

Onderwijshuisvesting

1.133

908

955

- 47

3.477

3.328

149

Totaal lasten Baten exclusief reserves

3.673 Begroting primitief

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Rekening

Verschil

1.010

1.125

1.139

14

-

-

-6

-6

1.010

1.125

1.133

8

- 2.663

- 2.352

- 2.195

157

Onderwijshuisvesting Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Begroting definitief

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

€

157

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen

72

Lasten

72

- Lagere lasten ontwikkeling bijdrage werkmaatschappij

28

- Lagere lasten Peuteropvang

44

- Lager lasten achterstandsbeleid

142

- Hogere lasten leerlingenvervoer

- 98

- Hogere lasten onderwijshuisvesting basisonderwijs

- 44

Incidentele voor- of nadelen

85

Lasten

70

- Lagere lasten NPO (achterstanden)

22

- Lagere lasten leerlingenvervoer

22

- Diverse verschillen per saldo

26

Baten

15

- Diverse verschillen per saldo

8

- Hogere baten achterstandsbeleid

29

- Lagere baten NPO (achterstanden)

- 22

53

Jaarstukken 2023

Verbonden partijen Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld. tableCell12 Taakveld

04. Onderwijs

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

Indicator

Eenheid

Metingen en refertejaar ref.jaar

meting ten tijde van

O

P

rek.

begr.

rek.

2023

2024

2022

% Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers) Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Achtkarspelen

%

2022

1,5

1,7

1,7

Nederland

%

2022

2,4

1,9

1,9

Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. Achtkarspelen

aantal

2020

0,0

0,0

0,0

Nederland

aantal

2021

2,7

2,7

2,7

Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Per 1.000 leerlingen. Achtkarspelen

aantal

2022

41,0

41,0

26,0

Nederland

aantal

2022

24,0

20,0

20,0

Absoluut verzuim

Relatief verzuim

54

Jaarstukken 2023

5. Sport, cultuur en recreatie

Bij dit programma horen de volgende taakvelden 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresent., -prod. en -participatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openb. groen en (openlucht)recreatie

Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde.

55

Jaarstukken 2023

Aanleg fietspad Skeanpaed - Wyldpaed-west

[Kadernota 2022

nr. 05.12]

[ Op schema ]

Wat wilden we? Voor het realiseren van een veilige fietsverbinding tussen Twijzelerheide (Skeanpaad), Wyldpaed-West en de provinciale weg (N355) is een budget benodigd van (bruto) € 180.000. Wat hebben we bereikt? De ontwerptekening is gereed. De aanvragen bij het Wetterskip voor het realiseren van een dam in de Aaltsjemuoisleat is verleend. Overleg met de grondeigenaren om de benodigde grond in eigendom te krijgen moet nog worden opgestart. Wat is (nog) niet gelukt? Voorbereiding loopt, uitvoering na grondaankoop. Verwachting is op zijn vroegst Q3 2024.

Bestrijding Jacobskruiskruid

[Kadernota 2023

nr. 05.05]

[ Gereed ]

Wat wilden we? In 2020 en 2021 hebben we extra ingezet op de bestrijding van Jacobskruiskruid. De gekozen werkwijze, waarbij pleksgewijs is gemaaid en planten met inzet van de MOA zijn uitgestoken, is effectief gebleken. Het voorkomen van de plant is hierdoor beheersbaar gebleven en de plant heeft zich niet verder uitgebreid. Aan de hand van deze resultaten continueren we deze beheermethode. De kosten bedragen € 12.500. Wat hebben we bereikt? Het bestrijden van Jacobskruiskruid is opgenomen in de reguliere werkzaamheden. Met de structurele middelen kan het voorkomen van de plant beheersbaar worden gehouden. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Bijdrage recreatief park Surhuisterveen / bijenlint

[Kadernota 2022

nr. 05.07]

[ Gereed ]

Wat wilden we? In 2017 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen om onderzoek te doen naar de mogelijkheid van een recreatief wandelpark in Surhuisterveen. De uitwerking van deze motie heeft door omstandigheden lang geduurd. Er wordt gewerkt aan een "praatplaat" waarbij bestaande voorzieningen in het dorp worden versterkt en aan elkaar worden verbonden. Basis is om zodoende een herkenbare, bloemrijke en recreatieve wandelroute in Surhuisterveen te creëren. Het plan moet nog met de raad worden besproken en samen ingevuld worden zodat het aansluit bij de wensen vanuit de motie van destijds. De ingeschatte kosten bedragen eenmalig € 15.000 (2022). Wat hebben we bereikt? In 2023 is in Surhuisterveen een herkenbare, bloemrijke en recreatieve wandelroute, waarbij bestaande voorzieningen in het dorp zijn versterkt en aan elkaar zijn verbonden, aangelegd. De opening van de wandelroute volgt in het voorjaar van 2024. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

56

Jaarstukken 2023

Inspecties en opstellen MJOP voor overige sportaccommodaties

[Kadernota 2020

nr. 05.09]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Een onafhankelijke inspectie en een meerjarige onderhoudsplanning (MJOP), ook in samenspraak met de verenigingen, om de kwaliteit van de buitensportaccommodaties in beeld te brengen en voor de toekomst op niveau te houden. Wat hebben we bereikt? Het MJOP voor (overige) buitensportaccommodaties is in technische zin opgesteld. De uitkomsten die effect hebben op het uitvoeringsjaar 2024 worden via een separaat raadsvoorstel in beeld gebracht. Voor de langere termijn wil het college het huidige beleid evalueren en wellicht aanpassen. Door bijvoorbeeld te kijken naar eigendomsverhoudingen is het wellicht mogelijk om meer externe middelen zoals subsidies aan te wenden. Dergelijke aanpassingen hebben dan wel weer effect op de uitkomsten van het MJOP. Deze zal dan daarop aangepast moeten worden. Wat is (nog) niet gelukt? Voor 2024 wordt een separaat raadsvoorstel aangeboden met de effecten van het MJOP voor het uitvoeringsjaar 2024. Er wordt ook gestart met het evalueren van het huidige beleid. Als deze evaluatie is afgerond zal het MJOP voor de jaren 2025 en verder daar op aangepast worden.

Miedengebied

[Kadernota 2018

nr. 5.7h]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? Om de toeristische mogelijkheden van de Miedengebieden verder te verkennen is onderzoek nodig. Hierbij kijkt de gemeente onder andere naar hoe de gebieden met elkaar verbonden kunnen worden, wat er nog ontbreekt en hoe we de natuurwaarden kunnen behouden. Ook wordt er promotiemateriaal ontwikkeld en kleine aanvullingen in het toeristische aanbod gerealiseerd. Wat hebben we bereikt? Door studenten van NHL is in 2023 via RMT en regiodeal onderzoek gedaan. Er ligt nu een voorlopig promotieplan voor de Mieden. Dit dient als basis voor verder onderzoek. Door onderbezetting op het team R&T is vervolgonderzoek in 2023 nog niet gelukt en is het project in 2023 ook nog niet afgerond. Wat is (nog) niet gelukt? In 2024 kan door nieuwe bezetting op het team R&T een vervolg worden gegeven aan het Miedengebied.

Ontwikkelen toeristische visie

[Kadernota 2018 nr. 5.7coal2]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Een regionale toeristische visie is gewenst. Wat hebben we bereikt? In 2019 is de regionale toeristische visie vastgesteld. In 2023 is de gemeentelijke toeristische visie vastgesteld.

57

Jaarstukken 2023

Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Periodiek opruimen rubberkorrels kunstgrasvelden

[Kadernota 2023

nr. 05.02]

[ Continue proces ]

Wat wilden we? De gemeente is wettelijk verplicht om verontreiniging van de bodem te voorkomen. Om die reden zijn er al diverse maatregelen uitgevoerd (bijvoorbeeld het plaatsen van kantplanken en schoonlooproosters). Daarnaast is het ook noodzakelijk om periodiek de rubberkorrels rondom kunstgrasvelden op te ruimen om zo verspreiding te voorkomen. De verwachting is dat er circa € 6.000 inclusief btw per jaar benodigd is. Wat hebben we bereikt? De werkzaamheden om periodiek de rubberkorrels rondom de kunstgrasvelden op te ruimen zijn opgenomen in de reguliere werkzaamheden voor het onderhouden van de sportaccommodaties. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

TOP (Toeristische Overstap Punten)

[Kadernota 2018

nr. 5.7i]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Achtkarspelen wil één of twee Toeristische Overstap Punten (TOP) realiseren. TOP’s zijn speciaal ingerichte (kleinschalige) parkeerplaatsen met uniforme uitstraling nabij routeknooppunten van bewegwijzerde vaar-, fiets- en wandelroutes. Wat hebben we bereikt? Bij de Spitkeet in Harkema is een TOP, in 2023 hebben we de mogelijkheden voor locaties voor één of twee aanvullende TOP's verkend. Wat is (nog) niet gelukt? Realisatie van één TOP staat gepland voor 2024 en we zien kansen voor het koppelen van een TOP aan gebiedsontwikkeling Achtkarspelen Zuid.

Verbeteren en uitbreiden wandel- en fietsmogelijkheden [Kadernota 2018 nr. 5.7coal1] [ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De gemeente wil recreatie en toerisme in Achtkarspelen bevorderen door het realiseren van een uitstekende wandel- en fietsinfrastructuur. Hiervoor geeft Achtkarspelen uitvoering aan het Padenplan. Dit is een uitwerking van wensen van plaatselijke belangen en gemeente om gebieden en paden te verbinden. Het budget is bedoeld voor haalbaarheidsonderzoeken, aanleg, beleving en verbetering van toeristische paden. Wat hebben we bereikt? In 2023 is een start gemaakt met de prioritering van de paden. Door vertrek van de collega recreatie en toerisme in Achtkarspelen medio 2023 is het project tijdelijk stil komen te liggen. In het najaar van 2023 is het project weer opgepakt.

58

Jaarstukken 2023

Wat is (nog) niet gelukt? De uitwerking van wensen was destijds niet meer dan een kaart met diverse paden. In 2023 is het project gestart en eind 2023 is de draad van het project weer opgepakt en wordt een projectplan gemaakt.

Overige ontwikkelingen Sportakkoord 2022 Uit de SISA verantwoording van 2022 blijkt dat de verkregen vergoeding van het Sportakkoord 2022 is toegekend. Dit leidt tot een vrijval van de gevormde balanspost in 2022. Deze vrijval van de balanspost leidt in 2023 tot een incidentele opbrengst van € 33.000. In de jaarrekening 2023 heeft dit een positief effect. Sportactivering In 2023 heeft de gemeente bijdragen ontvangen voor een totaalbedrag van € 73.000 voor activiteiten die verband houden met sportactiviteiten. In de begroting was hiermee geen rekeningen gehouden waardoor dit in de verschilverklaring tot een positieve afwijking leidt. Binnensport Over 2023 zijn de opbrengsten € 19.000 hoger dan begroot. Deze afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere SPUK-sport uitkering. In de begroting is uitgegaan van het voorgenomen percentage (75%) waarvoor de btw-vergoeding van sport geldt. De eindafrekening van de SPUK-sport laat zien dat er een volledige (100%) btw-vergoeding plaatsvindt waardoor een voordeel ontstaat in de jaarrekening 2023. De kosten voor de binnensport zijn in de jaarrekening 2023 € 53.000 lager dan begroot. Deze afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er in 2023 een lagere onderhoudsbehoefte was.

De begroting van 2023 is namelijk gebaseerd op uitgangspunten (ervaringscijfers, trend, et cetera), in de werkelijkheid was de noodzaak voor dit (dagelijks) onderhoud er niet waardoor een voordeel op de kosten ontstaat van € 39.000. Het uit te voeren onderhoud van de inventaris van de sporthallen en gymlokalen wordt bepaald op basis van keuringsrapporten. De overschrijding van € 7.000 wordt veroorzaakt door de prijsstijging van 10% waar in de begroting geen rekening mee is gehouden. Daarnaast worden de kosten voor de binnensport beïnvloed door de lagere kosten voor gas. Deze lagere kosten in de jaarrekening worden veroorzaakt doordat een schatting voor de eindafrekening 2023 in de jaarrekening is opgenomen. Deze inschatting ziet toe op een verrekening (positief) van €13.000. Het restant van de verschillen van € 8.000 bestaat uit allemaal kleine afwijkingen. Fries taalbeleid In 2022 was een balanspost gevormd voor nog te betalen kosten. In 2023 is echter gebleken dat wij voor de uitvoering van het Fries taalbeleid "meiinoar foar it Frysk" geen verplichtingen meer hebben en dat deze post vrij kan vallen. Dit betekent dat er incidenteel een positief effect in de jaarrekening 2023 van € 23.000 wordt verantwoord die niet was voorzien in de begroting. De Kruidhof De opbrengsten van De Kruidhof zijn in de jaarrekening 2023 € 17.000 hoger dan begroot.

Deze afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt door een hoger aantal bezoekers waardoor meer entreegelden zijn ontvangen (€ 6.000). Daarnaast is de omzet van de winkel hoger dan begroot doordat er meer is verkocht. Ook de opbrengsten voor de

59

Jaarstukken 2023 evenementen zijn € 10.000 hoger dan begroot. In 2023 zijn meerdere evenementen georganiseerd die een positieve invloed hebben op de omzet. Bij de kosten van De Kruidhof is een voordeel te zien van € 61.000. Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de nieuwe loods en kas nog in aanbouw zijn en hiervoor in 2023 geen kosten gemaakt worden ten aanzien van het gas. Dit zorgt ervoor dat de kosten voor het gas lager zijn uitgevallen (€ 10.000). Daarnaast wordt dit verschil veroorzaakt doordat in de begroting 2023 rekening gehouden was met kosten voor advisering met betrekking tot de omvorming van De Kruidhof tot participatiebedrijf. Deze kosten zijn niet gemaakt waardoor een voordeel op de kosten ontstaat van € 51.000. In de ontwikkeling van de personeelskosten is ook de ontwikkeling van de personeelskosten van De Kruidhof opgenomen. De personeelskosten zijn in de jaarrekening € 39.000 hoger dan begroot. Deze afwijking wordt deels veroorzaakt door de inzet van tijdelijk ingehuurd personeel. Ontwikkelingen SPUK-GALA Vanaf 2023 is de specifieke uitkering - gezond en actief leven akkoord (hierna: SPUKGALA) in het leven geroepen. Voor de periode 2023-2026 ontvangt de gemeente van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport € 2,2 miljoen. Voor 2023 is een bedrag van in totaal € 578.000 toegekend.

Aangezien de SPUK-GALA een breed scala aan onderwerpen (en dus ook programma's) behelst is een deel van deze opbrengsten verantwoord in programma 5. De extra opbrengsten voor programma 5 bedragen € 123.000. In de begroting is hier voor zowel de opbrengsten als de lasten rekening mee gehouden. Uit de jaarrekening 2023 blijkt echter dat de uitgaven voor SPUK-GALA € 26.000 lager zijn dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat niet alle activiteiten voor de SPUK-GALA in 2023 zijn uitgevoerd. Buitensport De kosten voor buitensport zijn in de jaarrekening 2023 € 34.000 hoger dan begroot. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de huur van tijdelijke lichtmasten voor de sportvelden (€ 60.000). Daarnaast is er sprake van een stijging van € 16.000 als gevolg van de bestrijding van de eikenprocessierups en de onvoorziene prijsstijging van de overige onderhoudskosten. Tegenover deze stijgingen is er sprake van lagere kosten voor de tenniscomplexen. Dit wordt veroorzaakt doordat in de begroting van 2023 kosten voor de renovatie van het tenniscomplex van Buitenpost waren opgenomen. De renovatie heeft in 2023 niet plaatsgevonden waardoor de kosten niet zijn gemaakt. Dit leidt tot een voordeel van € 42.000.

Monumentenbeleid Door middel van een overlopende post uit 2022 is in de begroting van 2023 rekening gehouden met de kosten voor het opstellen van een gemeentelijk monumentenbeleid. In 2023 is dit beleid niet opgesteld en zijn de kosten hiervoor niet gemaakt. Dit zorgt voor lagere kosten dan begroot van € 60.000. Het monumentenbeleid zal in 2024 opgesteld worden waarvoor nieuwe middelen zijn aangevraagd. Recreatieve voorzieningen De kosten voor de recreatieve voorzieningen zijn in de jaarrekening € 23.000 lager dan de begroting. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat er in 2023 minder onderhoud aan speeltuinen nodig was dan oorspronkelijk (op basis van inspectierapporten) ingeschat. Daarnaast zijn in 2023 minder (onderhouds)kosten gemaakt voor de recreatieve voorziening die het gevolg zijn van vandalisme.

60

Jaarstukken 2023

Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Cultureel erfgoed

53

112

48

63

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

460

571

549

22

Media

924

1.018

1.025

-7

Musea

607

685

661

24

Openb. groen en (openlucht)recreatie

2.260

2.156

2.117

39

Sportaccommodaties

2.452

2.713

2.728

- 15

472

754

727

27

7.229

8.009

7.854

154

Sportbeleid en activering Totaal lasten Baten exclusief reserves Cultureel erfgoed

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

-

25

25

-

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

41

41

82

41

Media

254

330

337

7

Musea

223

241

260

19

Openb. groen en (openlucht)recreatie

10

23

23

-

Sportaccommodaties

489

833

853

20

Sportbeleid en activering

116

243

414

171

1.133

1.737

1.994

257

- 6.096

- 6.272

- 5.860

412

Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

61

Jaarstukken 2023

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

€

412

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen

80

Lasten

32

- Lagere kosten recreatieve voorzieningen

23

- Lagere besteding SPUK-GALA

26

- Lagere kosten binnensport

53

- Hogere kosten buitensport

- 34

- Diverse verschillen per saldo

- 19

- Ontwikkeling personeelskosten

- 17

Baten

48

- Hogere opbrengsten binnensport

19

- Diverse verschillen per saldo

29

Incidentele voor- of nadelen

332

Lasten

123

- Lagere kosten De Kruidhof

61

- Lagere kosten Monumentenbeleid

62

Baten

209

- Afrekening subsidie muziekonderwijs 2022

11

- Hogere opbrengsten De Kruidhof

18

- Vrijval balanspost Fries Taalbeleid

23

- Sportactivering; niet begrote doorbelasting

73

- SPUK-NEAS en Sportakkoord 2022

84

Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Recreatieschap Marrekrite

Grou

Stichting / Vereniging Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Stichting Sportcentrum 8kspelen

Gemeente Achtkarspelen

62

Jaarstukken 2023 Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld. tableCell12 Taakveld

05. Sport, cultuur en recreatie

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

Indicator

Eenheid

Metingen en refertejaar ref.jaar

meting ten tijde van

O

P

rek.

begr.

rek.

2023

2024

2022

% Niet-sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Achtkarspelen

%

2022

56,9

59,3

59,3

Nederland

%

2022

46,4

49,2

49,3

63

Jaarstukken 2023

6. Sociaal Domein

Bij dit programma horen de volgende taakvelden 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A Jeugdhulp behandel. GGZ zonder verblijf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74C Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering

64

Jaarstukken 2023

Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde.

Beschermd Wonen

[Kadernota 2020

nr. 06.01]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? De aangekondigde doordecentralisatie van Beschermd Wonen is voorlopig uitgesteld naar 2022. De inschatting is dat de betreffende uitzetting opgevangen kan worden binnen de huidige begroting van de centrumregeling. In de risicoparagraaf is dit risico aangegeven. Wat hebben we bereikt? In de meicirculaire van 2023 is door het rijk aangegeven dat het streven is om de doordecentralisatie te laten plaatsvinden in 2025. Wat is (nog) niet gelukt? zie bij "wat hebben we bereikt". De gemeente heeft hierop zelf geen invloed.

Hoofdlijnenakkoord GGZ

[Kadernota 2023

nr. 06.04]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? In het Hoofdlijnenakkoord GGZ zijn structurele middelen ter beschikking gesteld aan de centrumgemeenten om vorm te geven aan de ambulantisering van mensen met GGZproblematiek. De toebedeling van deze financiële middelen moet eraan bijdragen dat de achterstand in kwaliteit van leven van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) wordt ingehaald. Zodat inwoners met psychische problematiek beter in staat worden gesteld een gezond, veilig, sociaal en maatschappelijk leven te leiden in hun eigen woonomgeving. Deze gelden werden tot 2022 ter beschikking gesteld aan de centrumgemeenten (i.c. Leeuwarden). In Sociaal Domein Fryslân verband is afgesproken dat deze middelen vanaf 2022 aan de regiogemeenten ter beschikking worden gesteld. Met behulp van deze middelen kan iedere gemeente zelf invulling geven aan ambulante zorg/ondersteuning voor mensen met een (ernstige) psychiatrische aandoening. Een bureau voert een nulmeting uit naar de EPA-doelgroep in onze gemeente. Doel van dit onderzoek is feiten en cijfers over de EPA-doelgroep te verzamelen. Ook om in kaart te brengen hoe de zorgverlening voor deze doelgroep nu is georganiseerd. En om te beoordelen waar verbetermogelijkheden worden gezien in de integrale zorg- en ondersteuning aan deze doelgroep.

Tot slot wordt bekeken of implementatie van de Friese EPA passend zou zijn voor deze doelgroep in onze gemeente. Afhankelijk van de opbrengsten van de nulmeting zullen de beschikbare middelen efficiënt en effectief voor onze EPA-doelgroep worden ingezet. 65

Jaarstukken 2023

Wat hebben we bereikt? Bij de colleges van B&W van beide gemeenten ligt nu een voorstel om invulling te geven aan de uitvoering van deze taak. Onderbrenging van medewerkers in een EPA-team onder leiding van de GGZ wordt niet wenselijk geacht. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Inkoop Wmo & Participatiewet (Implementatieplan)

[Kadernota 2023

nr. 06.03]

[ Gereed ]

Wat wilden we? De inkoopstrategie Wmo en Participatie heeft tot doel om effectieve en kwalitatief hoogwaardige dienstverlening te kunnen blijven bieden bij een groeiend aantal zorgbehoeftige inwoners (door vergrijzing). In deze inkoopstrategie wordt gekozen voor twee verschillende manieren van inkoop en bekostiging (wijze waarop we gaan betalen voor de ondersteuningsdiensten). We maken hierbij onderscheid in de inkoop van de ondersteuning aan ouderen en de inkoop van de ondersteuning aan (jong-) volwassenen. Daarnaast onderzoeken we of vervoer van en naar de dagbesteding op een andere wijze kan worden georganiseerd. Het vertalen van en het tot uitvoering brengen van de inkoopstrategie vraagt om een zorgvuldig proces naar inwoners, zorgaanbieders en naar de ambtelijke organisatie. Met het implementatieplan brengen we in kaart welke activiteiten en inzet nodig is om het inkoopproces te doorlopen en de inkoopstrategie te implementeren. De totale kosten voor het implementatieplan voor de gemeente Achtkarspelen bedragen €122.000. Wat hebben we bereikt? In 2023 is hier uitvoering aan gegeven. Naast WMO en Participatie is de inkoop Jeugd hierin meegenomen. Gezien de huidige ontwikkelingen loopt dit project eind 2023 deels af. De feitelijke inzet van de projectleider in 2023 is iets lager geweest dan van tevoren ingeschat.

Voor de jaarrekening van de werkmaatschappij levert dit een voordeel op van € 20.000. Wat is (nog) niet gelukt? Alleen de inkoop Jeugd krijgt een vervolg in 2024. Dit betekent dat de inkoop Wmo en participatiewet nog niet een vervolg krijgen. Met het oog op de komende ontvlechting van de samenwerking zal de situatie in 2025 opnieuw worden bekeken, na inventarisatie van de wensen van beide afzonderlijke gemeenten.

Motie: Ondersteuning pleegouders ter voorkoming van breakdown

[Kadernota 2023

nr. P6-M2]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Helaas is in de afgelopen jaren het aantal pleeggezinnen teruggelopen. Dit heeft onder andere met de complexe problematiek van kinderen te maken, maar ook met een verandering in de maatschappij. De maatschappij is meer individueel ingericht, dat maakt dat minder gezinnen bereid zijn om de zorgen van andere kinderen dan hun eigen op zich te nemen. Ook de negatieve berichtgeving in de media over de jeugdzorg draagt niet bij aan het vergroten van het aantal pleeggezinnen. Het onderzoeken of een tussenvorm tussen een gezinshuis en pleeggezin wenselijk is, is zeker de moeite waard. Jeugdhulp Fryslân is de grootste aanbieder van pleegzorg in 66

Jaarstukken 2023 Friesland. Het selecteren van pleeggezinnen, de match, het begeleiden van pleegouders, de financiën alles wordt door Jeugdhulp Friesland georganiseerd. Wij als gemeente monitoren en financieren dit. In de komende periode zullen wij gesprekken voeren met Jeugdhulp Friesland om te inventariseren en onderzoeken wat zij als helpend ervaren. Wij zullen de raad over de voortgang informeren. Wat hebben we bereikt? Inmiddels is in Friesland een vierde pleegzorgaanbieder gecontracteerd. Wat is (nog) niet gelukt? Er wordt momenteel op regionaal niveau gewerkt aan het ontwikkelen van een 'pleegzorgplus product'. Het doel hiervan is dat pleeggezinnen worden ondersteund.

Motie: Sterke gezinnen

[Kadernota 2023

nr. P6-M3]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Binnen de gemeente Achtkarspelen zijn we ons bewust van de kracht van de gezinnen en de gemeenschap. Als college onderkennen wij een aantal punten uit het manifest. Veel van deze punten zijn al opgenomen in het beleid en in de uitvoering zoals bijvoorbeeld het aanbod van opvoedondersteuning en het doorbreken van taboes. Ook het integraal werken hebben wij omarmd. Wij zijn erg blij met de inhoud en aanbevelingen van dit manifest. Als er een nieuw vraagstuk binnenkomt, kunnen wij het manifest ernaast leggen en hiervan profiteren. Wat hebben we bereikt? De genoemde punten zijn opgenomen in de uitvoering. Wat is (nog) niet gelukt?

Participatiebeleid (uitvoeringsplan)

[Kadernota 2023

nr. 06.06]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? Uitvoeringsplan De raad heeft in december 2021 het nieuwe participatiebeleid vastgesteld. Wij hebben toen aangegeven dat we het nieuwe participatiebeleid uitvoeren binnen de bestaande budgettaire kaders. Dit met de kanttekening dat we op basis van een uitvoeringsplan bekijken of we onze ambities voor de komende jaren kunnen waarmaken met de inzet van de bestaande budgetten. De raad heeft in oktober 2021 besloten dat er binnen de samenwerking gebiedsteam, MOA en Kruidhof naar gestreefd moet worden besparing te realiseren. Er blijkt echter een probleem te zijn in het goed begeleiden van de steeds veranderende doelgroep. De uitwerking betrekken wij ook bij het opstellen van het uitvoeringsplan. Wegens personele wisselingen en ziekte lukt het niet om dit plan dit jaar nog op te stellen. Wij streven ernaar dat het uitvoeringsplan medio 2024 klaar is. Herstel ombuiging 2021 Bij de begroting 2021 is de ombuiging op De Kruidhof vastgesteld die vanaf 1 januari 2023 gerealiseerd moet zijn. De uitbreiding van het exploitatiemodel van De Kruidhof biedt de mogelijkheid om (meer) activerings- en participatietrajecten gericht op werk uit te voeren. Het uitgangspunt daarbij was dat er geen ombuiging voor het bestaande

67

Jaarstukken 2023 participatiebudget in de begroting zou worden opgenomen. Er is per abuis toch een structurele ombuiging opgenomen van € 111.000. Dat herstellen we nu. Coördinatiepunt Social Return On Investment (CP SROI) We nemen € 7.000 structureel op in de begroting voor het CP SROI. Het CP SROI adviseert en ondersteunt opdrachtgevers en opdrachtnemers bij de uitvoering en monitoring van de Social Return afspraken in Fryslân. Tot en met 2020 werden de kosten van het CP SROI betaald door Werkgeversservicepunt Fryslân Werkt. Vanaf 2021 betalen de Friese gemeenten deze kosten zelf op basis van een verdeelsleutel. Deze kosten waren nog niet structureel opgenomen in de begroting. Wat hebben we bereikt? Uitvoeringsplan Er is nog geen geactualiseerd uitvoeringsplan vastgesteld in 2023. Herstel ombuiging 2021 De per abuis opgenomen structurele ombuiging is hersteld. Coördinatiepunt SROI Dit is in de begroting opgenomen. Wat is (nog) niet gelukt? In 2024 het uitvoeringsplan opstellen en vaststellen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=7eebff1a-87c4-4c20-ad0d-a53ce680e29b