08 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2022
Tekst van het document
•
Ook op het gebied van de Bijzondere Bijstand zien we de kosten in het afgelopen jaar sterk stijgen. Vooral de kosten voor het huisvesten van statushouders heeft geleid tot een nadeel van € 65.000.
•
Op de TOP-regeling is een voordeel ontstaan van € 32.000. Ondanks publicatie van het bestaan van de regeling om mensen te bereiken en te bewegen gebruik te maken blijft het afhankelijk van het aantal cliënten dat daadwerkelijk gebruik hiervan maakt van de regeling. Dit zijn er minder geweest dan begroot.
Regeling toeslagenproblematiek Er is in 2022 een voordeel ontstaan van €67.000 op de uitvoering van de regeling toeslagenproblematiek. Gemeenten worden gecompenseerd voor de kosten die zij maken met betrekking tot de regeling toeslagenproblematiek. Dit bestaat uit de werkelijke kosten die voor ondersteuning van gedupeerden wordt gemaakt en ook een normbedrag per gedupeerde. De totale bijdrage wordt achteraf via de Sisa-verantwoording vastgesteld.
Gemeente Achtkarspelen
68
Jaarstukken 2022
6.4 Begeleide participatie Beschut Werken Wanneer het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen vaststelt dat een persoon is aangewezen op beschut werk, dan hebben wij de wettelijke verplichting om een baan voor deze persoon te zoeken. Wij kopen Beschut Werkplekken in bij aanbieders van Beschut Werk of realiseren deze bij reguliere werkgevers. Kopen we in, dan zijn de begeleidingskosten van Beschut Werk hoger dan de begeleidingskosten bij reguliere werkgevers. Bij de begroting 2022 zijn wij uitgegaan van dienstverbanden van 32 uur per week op basis van inkoop. Op dit product is een voordelig verschil ontstaan van € 22.000. Hiervoor zijn een aantal oorzaken aan te wijzen. De dienstverbanden zijn niet allemaal aangegaan voor 32 uur per week. In- en uitstroom vindt gedurende het hele jaar plaats, zodat niet in alle gevallen kosten worden gemaakt voor een heel jaar. Daarnaast zijn de werkplekken niet alleen gerealiseerd bij aanbieders van Beschut Werk, maar deels ook bij reguliere werkgevers. Stichting MOA In 2022 heeft een verrekening plaatsgevonden tussen gemeente en MOA over het boekjaar 2021 waarbij de twee rollen die er zijn in de relatie, namelijk enerzijds verbonden partij en anderzijds ondernemerschap met elkaar zijn vermengd.
Het gaat hierbij om de compensatie volgens afspraak over de jaarlijkse overheadkosten voor de SW-medewerkers (verbonden partij) die de gemeente heeft verrekend met een debetfactuur (ondernemerschap). Hierdoor heeft de MOA in 2021 € 37.000 te weinig aan overheadkosten SW ontvangen. Dit leidt tot een nadeel van hetzelfde bedrag in het boekjaar 2022. 6.5 Arbeidsparticipatie Re-integratie Het re-integratiebudget is per saldo met € 112.000 overschreden. Het budget voor maatwerkvoorzieningen is de afgelopen jaren met 74% gedaald. De oorzaken van deze daling zijn de bezuinigingen in de afgelopen jaren en het overhevelen van € 168.000 voor re-integratiedienstverlening naar de MOA in 2018. In 2022 was het budget € 147.000 en kwamen 800 personen in aanmerking voor re-integratiedienstverlening. Per inwoner was er in 2022 dus € 184 per beschikbaar. Dit is een gemiddelde. Afhankelijk van de problematiek verschilt de inzet per inwoner. Ter illustratie, de kosten van een werk-activeringstraject, individuele coaching of externe jobcoaching bedragen gemiddeld € 5.500 per jaar. Een analyse van de inzet van het budget laat geen rare dingen zien. De inzet past binnen de ambities van ons Participatiebeleid en de Participatiewet. Oorzaken overschrijding budget 1. Er is sprake van spanning op de arbeidsmarkt en in bijna alle sectoren zijn er personeelstekorten. Wie kan en wil werken is aan het werk.
We zien dat veel van onze inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen niet profiteren van de ruime arbeidsmarkt. Deze inwoners hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt, vaak door een combinatie van verschillende problemen. Dit vraagt om meer inzet van maatwerkvoorzieningen. 2. Door de lockdowns in 2021 en begin 2022 hebben veel re-integratietrajecten stilgelegen. Die zijn weer opgestart zodra dat kon. De doorlooptijd van reintegratietrajecten was hierdoor langer. Het gevolg is dat de kosten die wij anders op 2021 hadden geboekt nu ten laste komen van het resultaat 2022. 3. Sommige aanbieders hebben pas eind 2022 de facturen gestuurd, waardoor we geen goed zicht hadden op de uitgaven. Inmiddels hebben we beheersmaatregelen genomen om hier meer grip op te krijgen. 4. In de praktijk blijkt dat onze preferente aanbieders MOA en Kruidhof niet altijd de juiste re-integratieplek zijn voor inwoners. Een aantal inwoners heeft in 2022 trajecten bij deze partijen gevolgd die niet succesvol zijn afgerond. Als
Gemeente Achtkarspelen
69
Jaarstukken 2022
5. 6.
vervolgstap hebben wij externe maatwerkvoorzieningen ingekocht zodat de reintegratie van deze inwoners niet stagneerde. Door ziekte bij onze eigen jobcoaches moesten wij in de 2e helft van 2022 meer externe jobcoaching inkopen. De prijzen van de re-integratie aanbieders worden jaarlijks geïndexeerd. Deze indexatie is de laatste jaren niet meegenomen in de begroting. In 2023 is het budget voor het eerst geïndexeerd.
Inburgering nieuwkomers De uitvoering van de nieuwe wet Inburgering is in 2022 laat op gang gekomen. Dit omdat er onvoldoende woningen waren voor statushouders en door een systeemfout bij DUO waardoor inburgeraars die onder de nieuwe wet vallen onder de oude wet geregistreerd stonden. Het uitvoeringsbudget voor de nieuwe wet is hierdoor niet volledig benut. Dit leidt tot een voordeel voor de jaarrekening 2022 van € 45.000. 6.6 / 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Wmo-maatwerkvoorzieningen Het voordeel op de Wmo-maatwerkvoorzieningen betreft in totaal € 256.000 op een totaal budget van € 8,6 miljoen. Naast na-ijleffecten van corona is dit mede het effect van het eerder ingezette kostenbewust werken binnen onze Gebiedsteams. De eerste maanden van 2022 golden nog diverse coronamaatregelen. Dit is van invloed geweest op het participeren van onze inwoners. De mogelijkheden voor deelname aan maatwerkvoorzieningen collectief vervoer en dagbesteding waren in de eerste maanden van 2022 beperkter. Huishoudelijke Hulp vormt een uitzondering hierop. De aanzuigende werking van het abonnementstarief zorgt voor een continue en gestage stijging bij deze maatwerkvoorziening.
Schulddienstverlening Het aantal cliënten dat gebruik heeft gemaakt van schulddienstverlening in 2022 is beduidend lager uitgevallen dan verwacht, er hebben zich 27 inwoners aangemeld. Daardoor zijn er minder producten Kredietbank Nederland ingezet (49 t.o.v. 77 in 2021). Dit levert voor de jaarrekening 2022 een voordeel op van € 82.000. Wmo-vervoer Op het Wmo-vervoer is per saldo een voordeel ontstaan van € 66.000. Op de uitgaven van het Wmo-vervoer, dat uitgevoerd wordt Jobinder, is een voordeel ontstaan van € 90.000. Ook in 2022 is er nog sprake geweest van de invloed van de coronapandemie op de vervoersbehoefte. Het gehele jaar 2022 is het aantal cliënten beduidend achtergebleven bij het aantal van voor de coronapandemie. Wat voor de ontwikkeling in de lasten geldt is tegengesteld aan de ontwikkeling bij de baten. Door het achterblijven van de vraag heeft dit nadelige gevolgen voor de afdracht van ontvangen eigen bijdragen. Dit leidt hier tot een nadeel van € 24.000.
Gemeente Achtkarspelen
70
Jaarstukken 2022
6.72 /6.82 Maatwerkdienstverlening Jeugd De vraag naar en het beroep op Jeugdzorg blijft onverminderd groot. Hoewel het aantal jeugdigen dat jeugdzorg ontvangt redelijk stabiel blijft, zien we een toenemende vraag in de aard en ernst van de specialistische zorg. Dit beeld wordt ook landelijk gesignaleerd.
In Achtkarspelen zijn een aantal aanbieders gevestigd die intensieve zorg en verblijf combineren, voor opvang en behandeling van voogdijkinderen uit verschillende gemeenten en provincies. De verwachting, waar ook in de begroting 2022 op is geanticipeerd, dat de invoering van de nieuwe wetgeving in het kader van het woonplaatsbeginsel effecten zou laten zien is uitgekomen. Deze ontwikkelingen hebben, op het totale budget voor de Jeugd maatwerkvoorzieningen van € 9,1 miljoen, geleid tot een nadeel voor de jaarrekening 2022 van € 75.000. Belangrijk blijft dat goed in kaart wordt gebracht hoe de cijfers zich ontwikkelen zodat er tijdig op geanticipeerd kan worden. Het aantal afgegeven voorzieningen zegt niet altijd iets over de financiële consequenties. Een aantal landelijke ontwikkelingen en het uitstel van ingangsdatum van de nieuwe aanbesteding zal mogelijk een negatief effect hebben op de financiële huishouding. 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd Wonen Het product Beschermd Wonen wordt op provinciaal niveau uitgevoerd door de centrumregeling Sociaal Domein Fryslân (SDF). Voor 2022 is er sprake van een overschot van € 11,5 miljoen op provinciaal niveau. Dat is hoger dan verwacht en ook hoger dan in 2021(resultaat € 7,8 mln.). Als oorzaken hiervoor wordt geduid: • Doorgaande afname van het aantal bewoners met een indicatie Beschermd wonen (Intramuraal en Ambulant).
In Friesland hadden we 590 geïndiceerde bewoners op 1 januari 2022. Op 31 december 2022 waren dit er nog 540. Het lijkt erop dat nog steeds veel mensen aanvragen doen voor een Wlz-indicatie en deze ook toegekend krijgen. Ook zorgaanbieders lijken geneigd te zijn in te zetten op Wlz. •
Toename van de rijksvergoeding met ongeveer 1 mln. extra middelen voor volumeontwikkeling
•
Niet ingezet innovatiebudget
Het aandeel van de gemeente Achtkarspelen in dit positieve resultaat is € 490.000 en levert voor de jaarrekening 2022 een voordeel op van € 490.000. Hoofdlijnenakkoord GGZ In het Hoofdlijnenakkoord GGZ zijn vanaf 2022 structurele middelen ter beschikking gesteld aan de (centrum) gemeenten om vorm te geven aan de ambulantisering van mensen met GGZ-problematiek. De herallocatie van middelen moet ertoe bijdragen dat de achterstand in kwaliteit van leven van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) wordt ingehaald en dat betrokkenen beter in staat worden gesteld een
Gemeente Achtkarspelen
71
Jaarstukken 2022
gezond, veilig, sociaal en maatschappelijk leven te leiden. In Friesland is afgesproken dat deze middelen aan de lokale gemeenten ter beschikking worden gesteld. Voor Achtkarspelen is dit een bedrag van € 107.000. Hiermee kan iedere gemeente zelf invulling geven aan ambulante zorg/ondersteuning voor mensen met een (ernstige) psychiatrische aandoening. In Achtkarspelen is hiermee in 2022 een start gemaakt door onder andere het uitvoeren van een EPA nulmeting. Veel kosten zijn er echter nog niet gemaakt, dit resulteert voor de jaarrekening 2022 in een voordeel van ••€ 99.000. Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang (MOVO) De producten Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang worden op provinciaal niveau uitgevoerd door de centrumregeling Sociaal Domein Fryslân (SDF). Financiering vindt plaats via de centrumgemeente Leeuwarden. Eventuele tekorten of overschotten worden verrekend met de Friese gemeenten. Over het jaar 2022 hebben we een positieve afrekening ontvangen van in totaal € 56.000.
Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves Geëscaleerde zorg 18+
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
99
97
- 970
1.067
Samenkracht en burgerparticipatie
1.449
1.561
1.422
139
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
3.652
3.631
3.072
558
Inkomensregelingen
13.291
14.459
15.161
- 702
WSW en beschut werk
5.523
5.813
5.815
-2
Arbeidsparticipatie
805
1.039
949
90
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
887
825
819
6
Maatwerkdienstverlening 18+
9.474
9.202
8.682
520
Maatwerkdienstverlening 18-
8.150
8.183
8.309
- 126
-
-
21
- 21
1.285
1.284
1.175
109
44.615
46.094
44.455
1.640
Jeugdhulp zonder verblijf overig Geëscaleerde zorg 18Totaal lasten Baten exclusief reserves Geëscaleerde zorg 18+
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
-
-
- 387
- 387
Samenkracht en burgerparticipatie
15
15
22
7
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
-
-
-
-
11.096
10.373
11.362
989
-
69
69
-
111
174
33
- 140
Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie
Gemeente Achtkarspelen
72
Jaarstukken 2022
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-
-
9
9
Maatwerkdienstverlening 18+
319
281
287
6
Maatwerkdienstverlening 18-
-
-
1
1
Jeugdhulp zonder verblijf overig
-
-
-
-
Geëscaleerde zorg 18-
-
-
-9
-9
11.542
10.912
11.386
475
- 33.073
- 35.182
- 33.068
2.114
Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat
€
2.114
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten
2.436 2.436
- Uitvoering Wet Verplichte GGZ (WvGGZ)
9
- Beschut werken
22
- Adviesraden
22
- Sociaal Cultureel Werk
25
- Uitvoering regeling Personen Verward Gedrag
25
- Welzijnsaccomodaties
32
- Caparis (dienstverleningsovereenkomst 2022)
37
- Inburgering nieuwkomers (uitvoeringslasten)
45
- Maatschappelijke- en Vrouwenopvang (MOVO)
56
- Wmo-vervoer
66
- Schulddienstverlening
82
- Hoofdlijnenakkoord GGZ
99
- Maatwerkvoorzieningen Wmo
256
- BIjstandverlening (BUIG)
473
- Beschermd Wonen
490
- Bijdrage WM8KTD
1.000
- Re-integratiebudgetten
- 112
- Minimabeleid
- 111
- Maatwerkvoorzieningen Jeugd
- 75
- Overige verschillen per saldo
-5
Incidentele voor- of nadelen Lasten - Subsidieregeling Zelf- en samenredzaamheid - TOZO-regeling
- 322 - 389 35 61
- Energietoeslag 2022
- 400
- Bijdrage MOA (afrekening boekjaar 2021)
- 37
- Caparis (Coronacompensatie 2022)
- 33
- Inspecties Kinderopvang (afrekening boekjaar 2021)
- 15
Baten
67
- Regeling toeslagenproblematiek
67
Gemeente Achtkarspelen
73
Jaarstukken 2022
Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Sociale Werkvoorziening Fryslân
Drachten
Gemeenschappelijke regeling (licht) Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân
Dokkum
Stichting / Vereniging Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
MOA
Surhuisterveen
Daarnaast kennen we nog overige samenwerkingsvormen, zoals de centrumregeling. Deze vorm kent geen eigen rechtspersoonlijkheid en is geen verbonden partij conform de definitie van het BBV. Maar gelet op het belang van samenwerkingsverbanden kiezen we ervoor om deze, voor zover van toepassing, wel te presenteren.
Centrumregeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Sociaal Domein Fryslân
Leeuwarden
Gemeente Achtkarspelen
74
Jaarstukken 2022
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld. tableCell12 Taakveld
06. Sociaal domein
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie
Indicator
Eenheid
Metingen en refertejaar ref.jaar
meting ten tijde van
O
P
rek.
begr.
rek.
2022
2023
2021
Achterstand onder jeugd Kinderen in uitkeringsgezin Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Achtkarspelen
%
2021
4,0
5,0
5,0
Nederland
%
2021
6,0
6,0
6,0
Achterstand onder jeugd Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Nederland
%
2021
2,0
2,0
2,0
Achtkarspelen
%
2021
3,0
3,0
3,0
Banen
Gemeente Achtkarspelen
75
Jaarstukken 2022
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Achtkarspelen
aantal
2021
537,4
537,4
528,2
Nederland
aantal
2021
805,5
805,5
795,9
Cliënten met een maatwerkarrangement Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Achtkarspelen
aantal
2022
600,0
700,0
630,0
Nederland
aantal
2022
640,0
649,0
649,0
Jongeren met delict voor rechter Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Achtkarspelen
%
2020
1,0
1,0
1,0
Nederland
%
2020
1,0
1,0
1,0
Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Achtkarspelen
%
2022
1,4
1,9
1,8
Nederland
%
2022
1,1
1,2
1,1
Gemeente Achtkarspelen
76
Jaarstukken 2022
Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Achtkarspelen
%
2022
10,0
12,4
10,2
Nederland
%
2022
10,7
12,9
10,5
Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Achtkarspelen
%
2020
0,3
0,3
0,3
Nederland
%
2022
0,3
0,3
0,3
aantal
2020
613,7
613,7
613,7
Lopende reintegratievoorzieningen Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Achtkarspelen
Gemeente Achtkarspelen
77
Jaarstukken 2022
Nederland
aantal
2020
202,0
202,0
202,0
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Achtkarspelen
%
2022
72,2
67,7
67,7
Nederland
%
2022
72,2
68,4
68,4
Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Achtkarspelen
aantal
2021
365,9
365,9
365,9
Nederland
aantal
2021
431,2
431,2
431,2
Netto arbeidsparticipatie
Gemeente Achtkarspelen
78
Jaarstukken 2022
7. Volksgezondheid en milieu
Bij dit programma horen de volgende taakvelden 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 20212024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Basiskaart Geluid Emissies
[Kadernota 2022
nr. 02.01]
[ Op schema ]
Wat wilden we? In het kader van de Omgevingswet zijn we verplicht voor een groot deel van onze wegen Basis Geluid Emissiekaarten (BGE) vast te stellen. We willen aan deze wettelijke verplichting voldoen. De BGE zijn noodzakelijk om te komen tot de beoordeling van een goede ruimtelijke ordening in het kader van onze omgevingsplannen en voor het
Gemeente Achtkarspelen
79
Jaarstukken 2022
beoordelen van aanvragen om omgevingsvergunningen. Voor de doorgaande wegen in onze gemeenten hebben wij voor het wegverkeerslawaai geluidzones vastgesteld. Op basis van de Omgevingswet moeten ook voor overige wegen geluidszones worden vastgelegd. Met behulp van software wordt op basis van deze data de geluidaandachtsgebieden bepaald waarmee rekening dient te worden gehouden voor nieuwe ontwikkelingen. Om voor de belangrijkste wegen een Basis Geluid Emissiekaart vast te stellen is formatieve uitbreiding van 0,6 fte (0,3 per gemeente zijnde € 25.000) en een werkbudget van € 35.000 per gemeente opgenomen in de begroting. Wat hebben we bereikt? De BGE is een verplicht uitvoeringsonderdeel binnen de aankomende Omgevingswet. De gemeente heeft een gedeelte van de uitvoering belegd bij de FUMO door deel te nemen aan de Projectgroep BGE. De FUMO zet het projectplan op voor alle gemeenten in Fryslân. In 2022 is daarvoor een inventarisatie uitgevoerd van de wensen en ambities bij de gemeente Wat is (nog) niet gelukt? In 2023 gaat de projectgroep BGE dit projectplan verder uitwerken en sluit de gemeente (Geluid en Beheer/Verkeer) aan om hier nadere uitwerking aan geven.
Bodemtaken/BRO
[Kadernota 2020
nr. 07.08]
[ Op schema ]
Wat wilden we? Vanaf 1-1-2018 geldt vanuit de Wet op de Basisregistratie Ondergrond (BRO) een wettelijke taak voor de gemeente om gegevens over de ondergrond aan te leveren via het Bronhoudersportaal. Deze nieuwe taak is tot nu toe niet in de begroting verwerkt en dit is wel nodig. Voor het structureel aanleveren en bijhouden van deze registraties is formatie nodig om uitvoer te kunnen geven aan de BRO. Daarnaast is begeleidend advies nodig voor de procesinrichting van de BRO-taak en zijn middelen nodig voor de jaarlijkse dataverwerking in het Bronhoudersportaal. Extra bodemtaken naar gemeente (Warme Overdracht): Ten aanzien van de bodemtaken worden in het kader van de Omgevingswet de gemeenten bevoegd gezag voor de taken die voorheen onder de Wet Bodembescherming (Wbb) vielen waarbij het bevoegd gezag bij de provincie lag of de 25 grote gemeenten in Nederland. Omdat de behandeling van de Wbb-taken tot op heden een basistaak is die door de Fumo wordt uitgevoerd, is de verwachting dat deze behandeling onder de Omgevingswet als basistaak bij de Fumo blijft. Coördinatie, afstemming, (bestuurlijk)overleg en afspraken zullen bij de gemeente komen te liggen. De gemeenten ontvangen voor de uitvoering van de taak waarschijnlijk een bedrag van het Rijk, dat in het gemeentefonds wordt gestort. Hoe hoog dit bedrag zal zijn is (nog) niet bekend.
De vertraging bij de invoering van de omgevingswet brengt met zich mee dat de consequenties voor de FUMO naar verwachting in 2021 duidelijk worden. Wat hebben we bereikt? BRO: De wettelijke taken in het kader van de basisregistratie ondergrond (BRO) zijn vanaf 1 december 2021 ingevuld en belegd bij de afdeling Beheer. In 2022 is met behulp van een extern adviesbureau invulling gegeven aan de procesinrichting van de BRO-taak
Gemeente Achtkarspelen
80
Jaarstukken 2022
voor fase 1 van de BRO. Ook is in 2022 gebruik gemaakt van het structureel gereserveerde bedrag voor de jaarlijkse dataverwerking in het Bronhoudersportaal. Bodemtaken: Voor de warme overdracht zijn de locaties die overgaan van de provincie naar gemeente met elkaar afgestemd. Voordat de Omgevingswet in werking treedt worden de afspraken hierover nog definitief belegd. Wat is (nog) niet gelukt? Voor inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn de afspraken over de warme overdracht gereed gemaakt.
Uitbreiding ondersteuning gaswinning
[Kadernota 2022
nr. 07.08]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? De problematiek van de gaswinning vraagt extra inspanningen ook al is het gemeentebestuur geen bevoegd gezag. Luisteren naar maatschappelijke onrust en beïnvloeding zoveel mogelijk benutten is van belang. Dit vraagt extra inspanningen (1 fte) waarvoor de kosten voor onze gemeente € 32.500 per jaar bedragen. Vooralsnog houden wij rekening met een voortzetting over drie jaren. Wat hebben we bereikt? Voor het gaswinningsdossier is budget beschikbaar gesteld voor 2 jaren. De werkzaamheden voor de uitvoering van het gaswinningsdossier zijn ingevuld met de inhuur van 1fte gedurende de aangegeven periode. Wat is (nog) niet gelukt? nvt
Ondergrond milieuterrein opnieuw vloeistofdicht
[Kadernota 2020
nr. 07.10]
[ Op schema ]
Wat wilden we? Voor het uitvoeren van de activiteiten op het milieuterrein is een vergunning nodig. Deze hebben we, maar we moeten uiteraard wel aan de voorwaarden blijven voldoen. Een belangrijk voorwaarde is dat op specifieke delen de ondergrond vloeistofdicht moet zijn. Deze delen zijn aan onderhoud en/of vervanging toe. Wat hebben we bereikt? De vloer is gekeurd en op diverse plaatsen voorzien van een nieuwe vloeistofdichte laag. Wat is (nog) niet gelukt? We verwachten dat voor het (blijven) voldoen aan de vergunning naast de vloeistofdichtheid nog aanvullende aanpassingen gedaan moeten worden. Hierover is contact met de vergunningverlener.
Formatie gemeentelijk beleid op het vlak van Milieu
[Kadernota 2022
nr. 07.10]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? Door aanscherping van wettelijke voorschriften op het gebied van externe veiligheid, luchtkwaliteit, licht, geur en geluid moeten er extra maatregelen worden genomen. Deze
Gemeente Achtkarspelen
81
Jaarstukken 2022
vergen 0,4 fte voor vooralsnog drie jaren. Aan het einde daarvan evalueren we over voortzetting. Jaarlijks vraagt dit € 17.500 budget. Wat hebben we bereikt? De wettelijke voorschriften op het gebied van Milieu moeten worden aangescherpt. Hiervoor is gedurende 2 jaren budget beschikbaar gesteld. Voor de werkzaamheden is inmiddels de nodige formatie ingehuurd. Wat is (nog) niet gelukt? nvt
Vervangen KGA depot. incl nieuwe vergunningen
[Kadernota 2020
nr. 07.11]
[ Vertraging ]
Wat wilden we? Voor het innemen van klein gevaarlijk afval (KGA) is op de milieustraat een "depot" aanwezig. In dit gebouw bevindt zich het inlever- en bewaarpunt voor het KGA dat wordt binnengebracht. Dit KGA depot moet aan voorwaarden en (veiligheids)eisen voldoen. Dat is niet meer het geval en het depot moet worden vervangen om KGA te kunnen blijven innemen voor onze inwoners. Wat hebben we bereikt? Het nieuwe KGA-depot is besteld en zou volgens planning in 2022 worden geplaatst. Er is echter vertraging bij de levering van het depot. Wat is (nog) niet gelukt? De verwachting is dat levering, plaatsing in het tweede kwartaal van 2023 plaats vindt.
Motie: Diaper Challenge
[Kadernota 2019
nr. P7-M03]
[ Op schema ]
Wat wilden we? De tijdens de Kadernota aangenomen motie "Diaper Challenge (motie P7 - M3) wil een bijdrage leveren aan het verminderen van de hoeveelheid restafval. Door het gebruik van katoenen luiers te stimuleren kan het aandeel wegwerpluiers in het restafval verminderd worden. In een aantal gemeenten is met een actieve voorlichting/campagne het gebruik gestimuleerd. Voor het project, inclusief het inzichtelijk maken van de resultaten, is € 7.000 beschikbaar. Wat hebben we bereikt? De motie is uitgevoerd vanuit de invalshoek van duurzaamheid en niet slechts vanuit het verminderen van de hoeveelheid restafval. Door nieuwere nascheidingstechnieken worden wegwerpluiers (en vergelijkbaar materiaal zoals incontinentieproducten) tijdens het sorteerproces beter uit het restafval gehaald. Het milieuvoordeel ten opzichte van katoenen luiers is daardoor minder groot. De nadruk is daarom komen te liggen op de bewustwording van ouders over de milieuaspecten die met luiers gemoeid zijn. Bij elke geboorteaangifte is informatie over herbruikbare luiers en een bon verstrekt waarmee een luierpakket kan worden afgehaald. Er is gewerkt met een bon om te voorkomen dat er pakketten worden uitgedeeld aan ouders die bij voorbaat al geen belangstelling hebben. Inmiddels zijn er 33 pakketten uitgegeven, ongeveer 16% van de ouders heeft daadwerkelijk een pakket afgehaald.
In totaal zijn er 110 pakketten beschikbaar. Wat is (nog) niet gelukt? Nog niet alle pakketten zijn uitgegeven. De actie blijft lopen tot de pakketten op zijn.
Gemeente Achtkarspelen
82
Jaarstukken 2022
Overige ontwikkelingen Lagere bijdrage vaccinatieprogramma's Via het gemeentefonds worden aan de gemeente middelen beschikbaar gesteld voor vaccinatieprogramma's. De uitvoering daarvan zijn belegd bij de GGD binnen de Veiligheidsregio. In de regel wordt hierop door de Veiligheidsregio meestal ook een claim gelegd bij de gemeenten, voor 2022 is dit niet het geval. Hierdoor ontstaat er in de jaarrekening een voordeel van € 17.000. Uitgaven wettelijk gezondheidsbeleid Vanwege de coronapandemie en de getroffen maatregelen hebben bepaalde activiteiten op het gebied van wettelijke gezondheidsbeleid de afgelopen jaren stilgestaan. Dit jaar zijn als gevolg van de interne personele mutaties geen activiteiten uitgevoerd. Het beschikbare budget is hierdoor niet volledig besteedt. Voor de jaarrekening een voordeel van € 16.000. Riolering Het resultaat van het taakveld riolering over 2023 betekent voor de jaarrekening een nadeel van € 62.000 ten opzichte van de definitieve begroting. De grootste oorzaken hiervan worden kort toegelicht. De gerealiseerde opbrengsten (rioolheffing) lag € 243.000 lager. Dit wordt veroorzaakt doordat er in de tariefberekening uitgegaan is van een hogere kapitaallast. Als gevolg van vertraging in het uitvoeringsprogramma is dit niet gerealiseerd, dit heeft een effect van € 143.000.
Het niet invullen van vacatureruimte zorgt voor een voordeel op de salariskosten van vast personeel van € 90.000. Daarnaast is de dekking van de personeelslasten € 110.000 lager dan begroot. De personeelskosten voor alle projectleiders worden namelijk geboekt in programma 2 van wegen. De begrote inkomst voor het toerekenen van uren van projectleiders aan de kredieten van riolering valt dus in het programma 2 van wegen. Het nadeel wat hier in programma 7 ontstaat, is nagenoeg gelijk aan het voordeel in programma 2. De begrote onttrekking van de voorziening is € 249.000 lager dan oorspronkelijk begroot door lagere kosten conform de hiervoor beschreven voordelen 2022. De lagere kosten voor incidenteel onderhoud, inspectie en reiniging van het grondwatermeetnet en vrijvervalriolering, onder anderen als gevolg van investeringen in eerdere jaren leidt tot een voordeel van € 37.000. Verder zijn er nog enkele kleinere afwijkingen die per saldo € 5.000 hogere lasten veroorzaken. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale Heffingen onderdeel rioolheffing. Afval Het resultaat van het taakveld afval over 2022 betekent voor de jaarrekening een voordeel van € 80.000 ten opzichte van de definitieve begroting. De grootste oorzaken hiervan worden kort toegelicht. Het verschil tussen de gerealiseerde en begrote opbrengsten bedraagt € 215.000.
Deze stijging is onder te verdelen in de volgende oorzaken: • Ontwikkeling oud papierprijs in 2022: in 2022 is de oud papierprijs incidenteel hoog waardoor de realisatie € 67.000 hoger is dan begroot • Fors hoger ingezameld volume kunststoffen en drankenkartons vanuit nascheiding huisvuil 2022 (€ 96.000)
Gemeente Achtkarspelen
83
Jaarstukken 2022
• •
Definitieve eindafrekening 2020 voor de vergoeding van kunststof en drankenkartons van Nedvang (€ 38.000) Vanaf 2022 keert Omrin de opbrengsten voor textiel uit in plaats van een gesaldeerde verrekening (€ 14.000)
De gerealiseerde lasten op het taakveld afval zijn € 135.000 hoger dan begroot. Deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt doordat de begrote dotatie aan de voorziening € 333.000 hoger is dan oorspronkelijk begroot door de hiervoor beschreven voordelen 2022. Tegenover dit nadeel staat een totaal voordeel van € 198.000 aan lagere lasten. Deze daling ten opzichte van de begroting wordt veroorzaakt door: • Lager volume groen (GFT) afval als gevolg van de droge zomer (€ 50.000) • Prijsvoordeel grijs huisvuil (€ 30.000) • Voordeel als gevolg van een lager aantal bezoekers aan de milieustraat (€ 18.000) • Lagere onderhoudslasten materieel milieustraat (€ 15.000) • Hogere lasten als gevolg van de kunststofverwerking (€ 52.000) • Uitvoering gepland onderhoud vloeistofdichte vloer naar 2023 en het achterwege blijven van de verhoging van de beheerskosten van Omring zorgen voor een voordeel van € 129.000. Verder zijn er nog enkele kleinere afwijkingen die per saldo € 8.000 lagere lasten veroorzaken. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale Heffingen onderdeel rioolheffing. Lagere uitgaven duurzaamheid Op het budget duurzaamheid is in 2022 minder uitgegeven dan begroot. Dit heeft oa. te maken met het feit dat er in verband met prioriteitstelling geen Sinnetafels zijn georganiseerd, waar ca. € 10.000 voor was begroot.
Andere taken, zoals de Energiearmoede en de grotere zonneprojecten zoals Skûlenboarch, hebben voorrang gekregen. In 2022 zijn overigens ook geen verzoeken vanuit de dorpen zelf gekomen voor een Sinnetafel, zodat we tot deze prioriteitstelling konden komen. Daarnaast is de verwachte afdracht van ca. € 17.000 voor de Regionale Energie Strategie (RES) in het afgelopen jaar niet verschuldigd geweest. Vanaf 2023 is dit wel het geval voor de opvolger van de RES, de Fryske Enerzjy Tafel (FET). Totaal is op de duurzaamheidsbudgetten € 35.000 overgehouden, hetgeen een voordeel voor de jaarrekening is. Basiskaart Geluid Emissies Aangezien de Omgevingswet wederom is uitgesteld, zoals het nu lijkt naar 1 januari 2024, is het beschikbare werkbudget van € 35.000 voor het kunnen vaststellen van een Basiskaart Geluid Emissies niet uitgegeven. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel. Klimaatmiddelen Transitievisie Warmte Voor Achtkarspelen zijn nog klimaatmiddelen ten behoeve van de Transitievisie Warmte beschikbaar van € 237.000. Deze middelen zijn tot op heden bewust nog niet besteed, omdat er nog geen zicht was op structurele Rijksmiddelen ten behoeve van de uitvoering van de Transitievisie Warmte. Inmiddels is bekend dat deze middelen wel beschikbaar komen met ingang van 2023. Dat betekent dat deze gereserveerde klimaatmiddelen nu ook vanaf 2023 besteed zullen gaan worden.
Doordat het geld in 2022 niet is uitgegeven ontstaat in dit programma een voordeel van het genoemde budget. Hiertegenover staat in programma 0 een nadeel van dezelfde omvang omdat de beschikking over de reserve ook niet plaatsvindt. Voor de jaarrekening is dit budgettair neutraal effect.
Gemeente Achtkarspelen
84
Jaarstukken 2022
Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Volksgezondheid
1.307
1.365
1.306
59
Riolering
1.986
1.995
1.707
288
Afval
3.461
3.624
3.764
- 140
Milieubeheer
1.140
1.323
955
368
-
-
-
-
7.894
8.307
7.732
575
Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Volksgezondheid
Begroting definitief
Rekening
Verschil
-
20
22
2
Riolering
2.734
2.734
2.384
- 350
Afval
4.366
4.474
4.694
220
Milieubeheer
-
-
28
28
Begraafplaatsen en crematoria
3
3
3
-
Totaal baten
7.103
7.231
7.131
- 100
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
- 791
- 1.077
- 602
475
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat
€
475
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten - Diverse verschillen per saldo
170 152 8
- Lagere uitgaven duurzaamheid
35
- Bijdrage werkmaatschappij
109
Baten
18
- Resultaat taakveld afval - Resultaat taakveld riolering
80 - 62
Incidentele voor- of nadelen Lasten
305 305
- Lagere uitgaven wettelijk gezondheidsbeleid
16
- Lagere bijdrage vaccintatieprogramma's aan Veiligheidsregio
17
Gemeente Achtkarspelen
85
Jaarstukken 2022
- Basiskaart Geluid Emissies
35
- Klimaatmiddelen Transitievisie Warmte
237
Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
FUMO (Fryske Utfieringsorganisaasje Miljeu en Omjouwing) Grou
Vennootschap / Coöperatie Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Afvalsturing Friesland N.V. (handelsnaam Omrin)
Leeuwarden
N.V. Fryslân Miljeu (handelsnaam Omrin)
Leeuwarden
Gemeente Achtkarspelen
86
Jaarstukken 2022
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld. tableCell12 Taakveld
07. Volksgezondheid en Milieu
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie
Indicator
Eenheid
Metingen en refertejaar ref.jaar
meting ten tijde van
O
P
rek.
begr.
rek.
2022
2023
2021
Hernieuwbare elektriciteit Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Achtkarspelen
%
2020
20,8
20,8
17,7
Nederland
%
2020
26,9
26,9
20,0
Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Achtkarspelen
kg
2021
217,0
209,0
197,0
Nederland
kg
2021
169,0
170,0
161,0
Gemeente Achtkarspelen
87
Jaarstukken 2022
8. Volkshuisvesting, RO en stedelijke vern.
Bij dit programma horen de volgende taakvelden 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerr.) 8.3 Wonen en bouwen
Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 20212024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Uitvoering woningbouwprogrammering
[Kadernota 2022
nr. 08.05]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? Door de regionale woningbouwprogrammering wordt met instemming van de provincie ruimte geboden voor meer lokale invulling van de woningbehoefte. Deze uitvoering biedt meer ruimte voor woningbouwplannen en vragen dus meer capaciteit. Om de realisatie van de woningbouwprogrammering mogelijk te maken is voor Achtkarspelen
Gemeente Achtkarspelen
88
Jaarstukken 2022
een extra personele schil op ruimtelijke ordening noodzakelijk. Voor de jaren 2022 en 2023 wordt hiervoor € 200.000 begroot. Wat hebben we bereikt? De regionale woningbouwprogrammering biedt de mogelijkheid voor meer lokale invulling van de woningbehoefte. Om hier uitvoering aan te kunnen geven is extra formatie vereist. In 2022 is gestart met de invulling van de werkzaamheden door de inhuur van de nodige capaciteit. In 2023 wordt hier voor de gemeente Achtkarspelen een vervolg aan gegeven. Wat is (nog) niet gelukt? nvt.
Participatiewebsite
[Kadernota 2022
nr. 08.09c]
[ Vertraging ]
Wat wilden we? De dynamiek van de samenleving verandert. Gemeente en inwoners gaan steeds vaker gezamenlijk op zoek naar wat hun woonomgeving mooier, beter en leefbaarder kan maken. Deze betrokkenheid van inwoners bij het beleid van de gemeente is, evenals de betrokkenheid van de gemeente bij haar inwoners, een vorm van participatie. De participatie website is dienstbaar om burgerinitiatieven vorm te geven, de omgevingsvisie vorm te geven en om beleidsdoeleinden interactief met de inwoners te delen. Per jaar wordt uitgegaan van 4 burgerinitiatieven. Daarnaast wordt uitgegaan van 4 projecten met een looptijd van 1 jaar. Van deze projecten zijn er 2 gemeenschappelijk met Tytsjerksteradiel vorm gegeven. Daarnaast worden er 6 projecten met een looptijd van 3 tot 6 maanden geraamd, waarvan er 4 gemeenschappelijk met Tytsjerksteradiel vorm worden gegeven. Totale kosten € 31.000 waarvan aan dit programma een gedeelte van € 8.000 wordt doorbelast en het overige verdeeld is over twee andere programma's. Wat hebben we bereikt? De participatiewebsite is een platform dat aangeschaft is in afwachting van de omgevingswet. Deze omgevingswet is er (nog) niet en dus is de participatiewebsite onthouden van die input die van daaruit verwacht werd. Gelukkig merken we dat de participatiewebsite steeds meer een online platform wordt dat ook voor andere gemeentelijke projecten een podium biedt.
Daar wordt dan ook volop gebruik van gemaakt. Wat is (nog) niet gelukt? De invoering van de omgevingswet geeft een te verwachten verdere impuls aan het gebruik van de participatiewebsite. Los daarvan is ook de Wet versterking participatie op decentraal niveau in voorbereiding. Ook deze wet zal met onder ander The Right to Challenge een impuls geven aan gebruik van dit platform.
Werkbudget Wonen
[Kadernota 2019
nr. 8.02]
[ Op schema ]
Wat wilden we? Momenteel is er geen budget voor de uitvoering van de (wettelijke) taken van het volkshuisvestingsbeleid maar er worden wel kosten gemaakt vanwege de nieuwe taken vanuit de Woningwet 2015. Het gaat hierbij om voorlichting, bewonersavonden e.d. die gericht zijn op zowel visie- en beleidsvorming als beleidsuitvoering. Daarnaast wordt in
Gemeente Achtkarspelen
89
Jaarstukken 2022
2019 de woonvisie geactualiseerd. Een onderdeel hiervan is het uitvoeringsprogramma. Om dit uit te kunnen voeren is bij behandeling van de Kadernota € 10.000 bestemd voor deze taken. In verband met de budgettaire positie van de begroting hebben wij nog eens kritisch naar de diverse onderwerpen van onder meer de Kadernota gekeken. Op basis daarvan hebben wij dit budget neerwaarts bijgesteld naar € 7.000. Wat hebben we bereikt? In 2022 is het werkbudget deels ingezet voor de Monitor 2022. Deze laat de ontwikkeling ten aanzien van woningbouw zien. Onder meer wat de behoefte is aan huur- en koopwoningen en in welke segmenten. Op basis hiervan is mede bepaald of de inzet ten aanzien van woningbouw aangepast moet worden. Wat is (nog) niet gelukt?
Leges bouw in relatie tot omgevingswet
[Kadernota 2020
nr. 8.03]
[ Vertraging ]
Wat wilden we? Inmiddels is duidelijk geworden, dat de implementatie van de omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2022. Dit biedt ruimte om de consequenties van de invoering van de wet met betrekking tot leges zorgvuldig uit te werken. In de eerste helft van 2021 zal een raadsvoorstel worden opgesteld, zodat ruim voor de daadwerkelijke invoering de raad een besluit kan nemen over de nieuwe invulling van de leges. Wat hebben we bereikt? De invoering van de omgevingswet is wederom uitgesteld, het is de verwachting dat de nieuwe wet per 1 januari 2024 van kracht wordt. Op 22 juni 2022 is de raad geïnformeerd over de wijzigingen van de legesverordening, de raadswerkgroep kon zich vinden in de geformuleerde uitgangspunten en de keuzeadviezen. De planning is dat de nieuwe verordening voor de daadwerkelijke invoeringsdatum van de omgevingswet aan de raad ter besluitvorming wordt voorgelegd, met een invoeringsdatum gekoppeld aan de omgevingswet. Wat is (nog) niet gelukt?
Vastgoed registratiesysteem
[Kadernota 2018
nr. 8.2c]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? Een nieuwe werkwijze waarbij een rentmeester/contractbeheerder als centrale verbinder wordt neergezet zodat alle eigendomsgerelateerde gegevens over gemeentelijk vastgoed helder en actief beschikbaar komen bij vastgoed-gerelateerde ontwikkelingen en beslissingen. Ter ondersteuning wordt voor deze rol wordt digitaal registratiesysteem ontwikkeld. Wat hebben we bereikt? Er is een contractbeheersysteem aangeschaft. Het systeem wordt nu gevuld met vastgoedcontracten van de beide gemeentes. Dit jaar wordt dat traject afgerond. Dan zijn ook de rollen (contractmanagement, contractbeheer en contracteigenaar) belegd. Wat is (nog) niet gelukt? We constateren dat er veel vastgoedcontracten verouderd zijn. Deze moeten worden geactualiseerd. Daar gaan we mee starten als de inventarisatie van de vastgoedcontracten is afgerond.
Gemeente Achtkarspelen
90
Jaarstukken 2022
Dorpsontwikkelingplan
[Kadernota 2018
nr. 8.3c]
[ Op schema ]
Wat wilden we? We stellen voor in samenwerking met Tytsjerksteradiel een dorpsontwikkelingsplan op te stellen. Onderdeel hiervan zal zijn: • Ten aanzien van woningvoorraad de slag van kwantiteit naar kwaliteit maken; • De gewenste ontwikkeling van de woningvoorraad per dorp en de investeringen in kwaliteit (toegankelijkheid en duurzaamheid) die plaats dienen te vinden in kaart brengen; • Het opstellen van een gedragsprogramma over energiegebruik voor huurders en particulieren en de inzet van een energiecoach; • Een bewustwordingscampagne om de woning tijdig aan te passen aan de zorgbehoefte; • Het plan moet ervoor zorgen dat Achtkarspelen niet wordt overvallen door de ontwikkelingen, ruimte bieden voor monitoring en aandacht hebben voor de uitstraling van dorpen; • Het monitoren van ontwikkeling van de bevolking, huishoudens en woningvoorraad, in regionaal en gemeentelijk perspectief. Wat hebben we bereikt? In 2020 is de woonvisie voor Achtkarspelen vastgesteld. In de woonvisie is de aanpak van de bestaande voorraad als onderdeel opgenomen. In 2021 is ook de duurzaamheidsagenda vastgesteld. Deze bieden de basis voor een verdere uitwerking in een dorpsontwikkelingsplan als onderdeel van de omgevingsvisie. Ten behoeve van de verdere uitwerking heeft er in 2021 een inventarisatie plaatsgevonden ten aanzien van de kwaliteit van de bebouwing.
Met een aantal dorpen is gestart om te komen tot een dorpsontwikkelingsplan. Deze is voor Gerkesklooster-Stroobos gepresenteerd en met een groot aantal dorpen zijn we in gesprek over de woningbouwontwikkeling. Wat is (nog) niet gelukt? In 2023 wordt verder gewerkt aan de ontwikkeling van de dorpsontwikkelingsplannen.
Motie: Wentebouw
[Kadernota 2019
nr. P8-M03]
[ Gereed ]
Wat wilden we? Het college kent het provinciaal bestuursakkoord en heeft samen met de regio op hoog bestuurlijk niveau gevraagd duiding te geven aan het provinciaal bestuursakkoord. De provincie komt daar in haar Omgevingsvisie op terug. Deze duiding wordt meegenomen in de vernieuwde regionale woningbouwafspraken met de provincie die in het najaar van 2019 zullen worden gemaakt. In het najaar van 2019 wordt de woonvisie voor Achtkarspelen vorm gegeven. De uitkomsten van zowel de woonvisie als de regionale woningbouwafspraken zijn bepalend voor de woningbouwprogrammering van de gemeente en de wijze waarop deze motie kan worden ingevuld. Wat hebben we bereikt? In 2020 is de woonvisie vastgesteld. In 2021 heeft het college woningbouwafspraken gemaakt met de provincie en op basis hiervan heeft het college de woningbouwprogrammering vastgesteld. In 2022 is de woningbouwprogrammering geactualiseerd. Deze programmering geeft ruimte aan alle dorpen om naar behoefte woningen toe te voegen. Wat is (nog) niet gelukt?
Gemeente Achtkarspelen
91
Jaarstukken 2022
N.v.t.
Overige ontwikkelingen Leges bestemmingsplannen In 2022 is een aanvang gemaakt met het kostendekkend maken van de kosten van bestemmingsplannen door middel van een aanpassing en verhoging van de tarieven. Er was uitgegaan van een legesopbrengst van € 84.000. In werkelijkheid is € 50.000 ontvangen. De lagere inkomsten hebben betrekking op een langere doorlooptijd van het opleggen van de legesaanslagen. Voor een aantal gestarte bestemmingsplanprocedures kan pas het volgende jaar een aanslag worden opgelegd. Voor de jaarrekening is dit een nadeel van € 34.000. Leges omgevingsvergunningen Aan bouwleges is totaal € 428.000 ontvangen. Ten opzichte van de begroting een meeropbrengst van € 35.000. Een aantal grotere projecten hebben met name voor deze hogere legesopbrengsten gezorgd. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 35.000. Participatiemiddelen Omgevingswet In de begroting was een budget van € 100.000 beschikbaar voor het opstellen van dorpsvisies. Doordat in september 2020 besloten is het opstellen van dorpsvisies te integreren met het participatietraject van de Omgevingswet, kan deze € 100.000 ingezet worden ter dekking van de kosten participatie binnen de Omgevingswet.
Aangezien de werkelijke kosten participatie verantwoord zijn binnen de Werkmaatschappij 8KTD, kan de dekking vanuit het budget dorpsvisies voor 2022 ter hoogte van € 32.000 in dit programma vrijvallen ten gunste van het jaarrekeningresultaat. Grondverkopen losse bouwkavels en overige percelen grond Door de verkoop van een losse bouwkavel en overige percelen grond zijn extra inkomsten gegenereerd en hiermee een incidenteel voordeel voor de jaarrekening van € 96.000. Hogere winstrealisatie grondexploitaties woningbouw Op de woningbouwcomplexen is in 2022 een totale winst gerealiseerd van € 157.000. Deze winst kan gespecificeerd worden naar onderstaande complexen: De Lits Buitenpost € 1.500 Sportvelden Twijzel € 36.000 Fûgelkamp Harkema € 119.500 In de begroting was rekening gehouden met een winst van € 75.000. Dit betekent voor de jaarrekening een voordeel van € 82.000. Voor een uitgebreidere toelichting op de grondexploitaties wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid en de Meerjaren Prognose Grondbeleid. Doorbelasting interne uren grondexploitaties Interne uren van projectleiders, ro-medewerkers, grondzaken en beheer worden op jaarbasis doorbelast aan lopende grondexploitaties. Dit vindt plaats op basis van urenschrijven aan projecten. Over het jaar 2022 is gebleken dat de deze doorbelasting van uren achterblijft bij de begroting.
Omdat deze uren niet worden doorbelast aan grondexploitaties is voor de jaarrekening een nadeel ontstaan van € 92.000.
Gemeente Achtkarspelen
92
Jaarstukken 2022
Algemene kosten grondexploitaties Voor de dekking van algemene kosten voor grondexploitaties en gronden en landerijen is een jaarlijks budget beschikbaar van € 35.000. In 2022 is slechts € 7.000 aan werkelijke kosten gemaakt, waardoor hier een voordeel voor de jaarrekening is van € 28.000. Vrijval voorziening afgewikkelde complexen Voor complex 15 de Singel Harkema is eerder een voorziening getroffen voor afrondende werkzaamheden. Nu blijkt dat dit budget niet meer nodig is en dat de voorziening hierdoor kan vrijvallen ten gunste van het jaarrekeningresultaat. Voor de jaarrekening is dit een incidenteel voordeel van € 70.000.
Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves Ruimtelijke ordening
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
1.167
1.303
1.171
133
Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
333
389
1.253
- 864
Wonen en bouwen
904
694
603
92
2.403
2.387
3.027
- 640
Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Ruimtelijke ordening
84
84
89
5
Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
445
445
1.537
1.091
Wonen en bouwen
419
419
454
35
Totaal baten
948
948
2.079
1.131
- 1.456
- 1.439
- 948
491
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat
€
491
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten
211 210
- Overige verschillen per saldo
15
- Algemene kosten grondexploitaties
28
- Bijdrage WM8KTD
259
- Doorbelasting interne uren grondexploitaties
- 92
Baten
1
- Leges omgevingsvergunningen
35
Gemeente Achtkarspelen
93
Jaarstukken 2022
- Leges bestemmingsplannen
- 34
Incidentele voor- of nadelen
280
Lasten
102
- Participatiemiddelen Omgevingswet
32
- Vrijval voorziening afgewikkelde complexen
70
Baten
178
- Hogere winstrealisatie grondexploitaties woningbouw
82
- Grondverkopen losse bouwkavels en overige percelen grond
96
Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Welstandscommissie Hûs en Hiem
Leeuwarden
Gemeente Achtkarspelen
94
Jaarstukken 2022
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld. tableCell12 Taakveld
08. Volkshuisv., RO en Sted. Vern. (Vhrosv)
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie
Indicator
Eenheid
Metingen en refertejaar ref.jaar
meting ten tijde van
O
P
rek.
begr.
rek.
2022
2023
2021
Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Achtkarspelen
%
2022
80,2
80,2
79,8
Nederland
%
2022
70,3
70,3
70,1
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. Achtkarspelen
euro
2022
870,0
870,0
760,0
Nederland
euro
2023
823,0
733,0
733,0
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. Achtkarspelen
euro
2022
980,0
980,0
870,0
Nederland
euro
2022
905,0
810,0
810,0
De gemiddelde WOZ waarde van woningen. Achtkarspelen
euro
2022
226,0
208,0
208,0
Nederland
euro
2022
317,0
290,0
290,0
Gemiddelde WOZ-waarde
(De gemiddelde WOZ waarde van woningen.)
Gemeente Achtkarspelen
95
Jaarstukken 2022
Nieuw gebouwde woningen Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Achtkarspelen
aantal
2021
6,1
6,1
5,5
Nederland
aantal
2021
8,9
8,9
8,9
Gemeente Achtkarspelen
96
Jaarstukken 2022
Overhead
Bij dit programma hoort het taakveld 0.4
Overhead
Inhoudelijk In de programmabegroting 2022 hebben we verteld wat we van plan waren in 2022. Alle onderwerpen waren afkomstig uit de Kadernota 2021(jaren 2022-2025). Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Herindeling Team Communicatie / tijdelijke [Kadernota 2022 nr. 00.02] uitbreiding inzet personeel [ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? De sterk veranderende organisatie vraagt steeds meer van team Communicatie en ook de opdrachten worden complexer met meer tijdsdruk. De vraag vanuit bestuur en organisatie (huidig takenpakket) ligt veel hoger dan met de huidige formatie bediend kan worden. Het team komt voor het jaar 2022 met de huidige opdrachtenlijst 1,5 formatieplek te kort. Om tot een structurele aanpak te komen is 'meer van hetzelfde' niet de juiste oplossing. Team Communicatie heeft een verandertraject ingezet. Hierbij dient (her)prioritering binnen de organisatie ertoe te leiden dat er in 2023 op basis van duidelijke afspraken gewerkt gaat worden. Inzet voor het team is om in 2023 met de originele bezetting van uren de organisatie effectief te ondersteunen.
Gemeente Achtkarspelen
97
Jaarstukken 2022
Naast de invulling van de huidige opdrachten moet het team ook aan de slag met het verandertraject. De extra inzet wordt gebruikt om een deel van de opdrachten voor 2022 uit te kunnen voeren. Zonder deze extra inzet zal de ondersteuning van diverse opdrachten en werkzaamheden niet uitgevoerd kunnen worden. Naast het risico dat er decentraal oplossingen gezocht worden, met hogere kosten als gevolg, zullen ook onze inwoners het gaan merken. De totale incidentele kosten voor de tijdelijke formatie-uitbreiding met 1,5 FTE bedragen € 114.000 (€ 57.000 per gemeente). Wat hebben we bereikt? In 2022 is er extra personeel aangenomen om te voldoen aan de vraag van de organisatie. Door het personeelsverloop en ziekteverzuim bij zowel team communicatie als organisatiebreed is dit gedeeltelijk gelukt. Er zijn stappen gezet in de herindeling van team communicatie. Wat is (nog) niet gelukt? In de kadernota van 2023-2026 is incidenteel 2,0 extra fte toegewezen. Dit is een continuering van de tijdelijke uitbreiding inzet personeel welke aangevraagd is bij de kadernota 2022-2025. Op deze manier wordt er een kwantitatieve en kwalitatieve impuls gegeven om tot een toekomstbestendige inrichting te komen en om de voortgang in de werkzaamheden te borgen bij team communicatie. De sterk veranderende organisatie vraagt namelijk steeds meer van team communicatie. Continuering FTE HRM voor 2022
[Kadernota 2022
nr. 00.04]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? Naast de reguliere dienstverlening levert team HRM de noodzakelijke ondersteuning aan en advisering op diverse doorontwikkelingen binnen de organisatie. Daarnaast is het team verantwoordelijk voor het opstellen en actualiseren van het HRM-beleid. Voor het totale takenpakket had het team tijdelijk 1,12 fte extra beschikbaar. Het beoogde opstellen en actualiseren van dit beleid is in de afgelopen jaren (2020/2021) slechts gedeeltelijk gelukt doordat inzet voor de Coronacrisis prioriteit heeft gekregen. In 2022 willen we de huidige dienstverlening continueren en de achterstand in het opstellen en actualiseren van beleid wegwerken. Hiervoor is de tijdelijk extra capaciteit (1,12 fte, bestaande uit 0,45 fte HRM-ondersteuning en 0,67 fte HRM-advies) nog een jaar langer nodig. Kiezen we niet voor extra inzet, dan wordt de benodigde extra advisering voor diverse organisatieonderdelen waar doorontwikkeling noodzakelijk geacht wordt, gestopt of afgebouwd. Een deel van de afdelingsondersteuning valt weg. Diverse beleidsonderdelen worden niet verder ontwikkeld en vastgesteld voor de organisatie. We stellen voor om benodigde tijdelijke capaciteit voor 2022 beschikbaar te stellen. De totale incidentele kosten voor de tijdelijk extra capaciteit (1,12 fte) bedragen € 90.000 (€ 45.000 per gemeente, 2022). De kosten worden ten laste van de algemene reserve gebracht.