08 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2021
Tekst van het document
Vanaf 2021 is de exploitatie van It Vleckehûs opgenomen in de begroting van de gemeente. In 2021 is de Stichting MFC Gemeente Achtkarspelen
62
Jaarstukken 2021
Surhuisterveen geliquideerd waarbij de resterende middelen zijn overgedragen aan de gemeente. Dit heeft een positief effect van € 90.000 op de exploitatie. Het afgelopen jaar hebben onderhoudswerkzaamheden plaatsgevonden aan It Vleckehûs die niet waren begroot in dit programma. De kosten voor deze onderhoudswerkzaamheden bedragen € 58.000, dit heeft een negatief effect op de exploitatie. Per saldo resteert een positief incidenteel exploitatieresultaat op It Vleckehûs van € 32.000. Sportaccommodaties De effecten van COVID-19 zijn zichtbaar in de opbrengsten die € 139.000 lager zijn dan begroot. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat veel (vooral incidenteel) gebruik van sportaccommodaties niet is gerealiseerd als gevolg van de beperkende maatregelen tegen de verspreiding van COVID-19. Als gemeente worden we grotendeels gecompenseerd vanuit het Rijk voor gederfde huurinkomsten van sportaccommodaties als gevolg van COVID-19 maatregelen. Over 2021 is € 61.000 ontvangen als compensatie voor gederfde huurinkomsten. Per saldo een negatief effect van € 78.000. Over de gederfde inkomsten uit 2020 hebben wij in 2021 een bedrag van € 43.000 ontvangen. Deze inkomsten waren niet begroot. Naast de compensatie voor de gederfde huurinkomsten is in 2021 de definitieve SPUKsport uitkering 2020 (100%) aan ons uitgekeerd.
In de begroting is uitgegaan van een percentage van 75% dit zorgt voor een hogere opbrengst van € 26.000. Tegenover de lagere opbrengsten staan lagere onderhoudskosten van € 50.000. Als gevolg van minder (intensief) gebruik heeft er in 2021 minder onderhoud plaatsgevonden.
Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves Sportbeleid en activering
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
408
529
594
- 65
1.902
1.917
1.886
31
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
403
638
614
24
Musea
383
607
616
-9
Cultureel erfgoed
22
22
21
2
Media
618
819
910
- 92
Openb. groen en (openlucht)recreatie
2.044
2.044
1.986
59
Totaal lasten
5.780
6.576
6.627
- 51
Sportaccommodaties
Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Sportbeleid en activering
36
36
74
38
Sportaccommodaties
362
464
510
46
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
41
41
45
4
Musea
133
201
215
13
-
-
9
9
Cultureel erfgoed
Gemeente Achtkarspelen
63
Jaarstukken 2021 Media
54
244
349
106
Openb. groen en (openlucht)recreatie
7
7
9
2
634
993
1.212
219
- 5.147
- 5.583
- 5.415
168
Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat
€
168
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
4
Lasten
4
- Diverse verschillen per saldo
6
- Bijdrage Werkmaatschappij 8KTD
24
- Ontwikkeling personeelskosten
- 26
Incidentele voor- of nadelen
164
Baten
164
- Voorlopige inschatting SPUK teruggaaf 2021
92
- Compensatie gederfde verhuuropbrengsten 2020 sportaccommodaties
40
- Afrekening stichting 'It Vleckehûs'
32
Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Recreatieschap Marrekrite
Grou
Stichting / Vereniging Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Stichting Sportcentrum 8kspelen
Gemeente Achtkarspelen
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
05. Sport, cultuur en recreatie
Gemeente Achtkarspelen
64
Jaarstukken 2021
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie
Indicator
Eenheid
Metingen en refertejaar ref.jaar
meting ten tijde van
O
P
rek.
begr.
rek.
2021
2022
2020
% Niet-sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Achtkarspelen
%
2020
59,3
58,3
58,3
Nederland
%
2020
49,3
48,7
48,7
Gemeente Achtkarspelen
65
Jaarstukken 2021
6. Sociaal Domein Bij dit programma horen de volgende taakvelden 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 20212024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Beschermd Wonen
[Kadernota 2020
nr. 06.01]
[ Vertraging ]
Wat wilden we? De aangekondigde doordecentralisatie van Beschermd Wonen is voorlopig uitgesteld naar 2022. De inschatting is dat de betreffende uitzetting opgevangen kan worden binnen de huidige begroting van de centrumregeling. In de risicoparagraaf is dit risico aangegeven. Wat hebben we bereikt? De door decentralisatie (financieel verdeelmodel en woonplaatsbeginsel) is van rijkswege opnieuw uitgesteld. Invoering vindt dan ook niet plaats per 2023. Mogelijk wel per 2024. Wat is (nog) niet gelukt? De regiovisie waarbinnen in Friesland wordt samengewerkt is nog niet definitief vastgesteld. De regiovisie wordt mogelijk nog aangepast. De ontwikkelingen worden gevolgd in SDF-verband.
Implementatie handelingsprotocol Meldcode Huiselijk geweld en Kindermishandeling
[Kadernota 2020
nr. 06.10]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? Een onderdeel van Veilig in het sociaal domein is de toepassing van de wettelijk verplichte meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Het handelingsprotocol met daarin de meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling wordt na vaststelling door de colleges geïmplementeerd in de beide gemeentelijke Gemeente Achtkarspelen
66
Jaarstukken 2021
organisaties en de werkmaatschappij 8KTD. Bij de implementatie en uitvoering is een belangrijke rol en taak weggelegd voor de aandachtsfunctionarissen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling voor gemiddeld 2 uur per week per aandachtsfunctionaris. Deze inzet wordt onderdeel van herschikking van taken in de Gebiedsteams. Wat hebben we bereikt? Het werkproces moet nog geformaliseerd worden. Wat is (nog) niet gelukt? Er wordt gewerkt aan een handelingsprotocol of beschrijving van het werkproces voor de wettelijk verplichte meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling voor de beide gemeentelijke organisaties. De gebiedsteam medewerkers werken volgens de meldcode en er zijn aandachtsfunctionarissen aangesteld die de bevordering van het gebruik van de meldcode stimuleren.
Nieuwe wet inburgering
[Kadernota 2020
nr. 06.16]
[ Gereed ]
Wat wilden we? Per 1 juli 2021 wijzigt de Wet Inburgering (WI). Vanaf deze datum voeren wij de regie voor inburgering. Daarnaast hebben we een actieve rol in de begeleiding van statushouders naar integratie, participatie en (betaald) werk. Van het Rijk ontvangen wij structureel middelen voor de uitvoering en inburgeringsvoorzieningen. Wij ontvangen ook nog incidentele middelen. Deze middelen zijn bedoeld voor herinrichting van de gemeentelijke bedrijfsvoering (beleid, werkprocessen, ICT enz.). Deze middelen mogen we ook inzetten voor de ondersteuning van de huidige groep inburgeraars. Wat hebben we bereikt? De nieuwe Wet Inburgering zou per 1 juli 2021 inwerking treden. De invoering is echter uitgesteld tot 1 januari 2022. In 2021 hebben we de voorbereidingen getroffen om per 1 januari 2022 de nieuwe wet te kunnen uitvoeren en in december 2021 heeft de raad het nieuwe inburgeringsbeleid vastgesteld. Wat is (nog) niet gelukt? N.v.t.
Ontwikkelingen MOA
[Kadernota 2020
nr. 06.22]
[ Gereed ]
Wat wilden we? De stichting Maatschappelijke Onderneming Achtkarspelen (MOA) voert groenwerkzaamheden voor ons uit. Voor deze werkzaamheden zet de MOA SWmedewerkers in. Tot 2020 betaalden wij alleen de salariskosten SW aan de MOA. In 2020 hebben we besloten om ook de overhead voor het uitvoeren van groendiensten te betalen. Voor 2020 hebben we dit via een begrotingswijziging geregeld. Het gaat om een substantiële structurele uitzetting die wij in de begroting 2021 ev. opnemen. Wat hebben we bereikt? In de begroting 2021 ev. hebben we de overheadkosten van de MOA opgenomen. Wat is (nog) niet gelukt? N.v.t.
Handhaving Sociaal Domein breed
[Kadernota 2018
nr. 6.3d]
[ Gereed ]
Gemeente Achtkarspelen
67
Jaarstukken 2021
Wat wilden we? Achtkarspelen zet een Sociaal Domein-breed handhavingssysteem op dat in navolging van de handhaving binnen de Participatiewet is ingestoken op preventie. Wat hebben we bereikt? In de raadsvergadering van 22 april 2021 is de Nalevingsvisie "Naleving met zorg en vertrouwen" vastgesteld. Dit is het kader waarmee een rechtmatige uitvoering van de wetten in het Sociaal Domein zoveel mogelijk wordt gewaarborgd. De gemeente straalt hiermee uit hoe zij met zorg en vertrouwen de rechtmatigheid van de verstrekkingen wil waarborgen en tevens is dit een leidraad voor houding en gedrag voor medewerkers met het oog op de controlerende taak. Het accent van de nalevingsvisie ligt op preventie en het bevorderen van nalevingsgedrag. Zo probeert de gemeente te voorkomen dat inwoners en zorgaanbieders onnodig in de financiële problemen komen. Wat is (nog) niet gelukt? N.v.t.
Dementie vriendelijke gemeente (nieuwe beleid)
[Kadernota 2018
nr. 6.6]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? Met ketenpartners, cliënten en inwoners samenhangend beleid te ontwikkelen rondom dementie. De nadruk ligt hierbij op het creëren van algemene voorzieningen waardoor er geen (of pas later) duurdere maatwerkvoorzieningen ingezet hoeven te worden. Het gaat bijvoorbeeld over het ontwikkelen van laagdrempelige ontmoetingsplekken in de gemeente in de vorm van een huiskamer waar vormen van dagbesteding door middel van een algemene voorziening worden aangeboden. Er wordt daarbij optimaal gebruik gemaakt van vrijwilligers, werkervaringsplekken en inzet vanuit de studenten van de NHL/Stenden. Wat hebben we bereikt? Er is een inkoopstrategie vastgesteld waarmee zorgaanbieders gestimuleerd worden om gebruik te maken van voorliggende voorzieningen en samen te werken. Ook zijn er met de subsidieregeling Sociale Basis mogelijkheden gecreëerd om algemene voorzieningen te financieren. Daarnaast zijn wij in gesprek met diverse partijen, waaronder Alzheimer café, met als doel om als gemeente dementievriendelijker te worden. Wat is (nog) niet gelukt? Er zijn nog geen algemene inloopvoorzieningen voor specifiek dementie. Met de toenemende aantallen van dementie zou dit, i.s.m. de zorgaanbieders en initiatieven in de dorpen van onderop, een mogelijkheid zijn.
Gemeente Achtkarspelen
68
Jaarstukken 2021
Domotica en EHealth
[Nr. 8KCoal087] rapp. niveauB - College
[ Vertraging ]
Wat wilden we? We willen inzicht in de voor- en nadelen van Domotica en meer specifiek e-Healthtechnologie. Wat hebben we bereikt? Er is een start gemaakt met een verkenning van de benodigde interventies op het terrein van Domotica en e-Health. Het plan was om eind 2020/begin 2021 een informatiecampagne te starten rondom langer thuiswonen. Als gevolg van de Coronacrisis, waardoor het organiseren van bijeenkomsten wordt beperkt en het tijdelijk minder beschikbaar hebben van beleidsondersteuning is dit vertraagd. Wat is (nog) niet gelukt? Er is inmiddels met een aantal betrokkenen contact geweest over dit thema, de zorgverzekeraar zal hierover in een later stadium worden benaderd.
Overige ontwikkelingen 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Inspecties Kinderopvang De uitvoering van de inspecties met betrekking tot kinderopvanglocaties is, als gevolg van Covid-19, achtergebleven bij de planning. Per saldo een voordeel van € 12.000 voor de jaarrekening 2021. Subsidie Zelf- en Samenredzaamheid In 2021 is de regeling zelf- en samenredzaamheid vastgesteld. Dit is de regeling voor vrijwilligers en voor professionals die een beroep kunnen doen op financiële ondersteuning voor door hen ontwikkelde initiatieven. De beschikbaar gestelde middelen voor de regelingen zijn gedekt door de van het rijk ontvangen coronamiddelen. Voor de besteding in 2021 was van de vrijwilligersinitiatieven een bedrag van € 80.000 geraamd. De werkelijke uitgaven in 2021 voor de uitvoering van de regeling voor 'vrijwilligers' blijken achteraf maar € 50.000 bedragen i.p.v. de ingeschatte € 80.000. Het verschil van € 30.000 is voor de jaarrekening 2021 een voordeel. Om deze middelen wel beschikbaar te houden en uitvoering te kunnen geven aan het oorspronkelijk besluit van de raad, is deze € 30.000 bij de begrotingswijziging van April 2022 weer door de raad beschikbaar gesteld voor uitvoering in 2022. 6.3 Inkomensregelingen Bijstandsverlening (BUIG) De inkomensregelingen bestaan uit diverse regelingen (Bijstand, IOAW, Bbz en IOAZ).
Per saldo hebben deze regelingen geleid tot een voordeel voor de jaarrekening 2021 van € 393.000. Afgelopen jaar was de verwachting dat het aantal uitkeringen stabiel zou blijven. Dit is echter nog verder gedaald in het laatste half jaar van 2021 (zie onderstaande tabel) en bedroeg per 31 december 2021 588 (januari 2021: 625).
Gemeente Achtkarspelen
69
Jaarstukken 2021
In de begrotingswijziging van december 2021 is aangegeven dat de definitieve Rijksbijdrage verlaagd is, maar dat er ook een dalende trend in het aantal uitkeringen zichtbaar was. Daarom heeft er destijds een budgettaire neutrale wijziging plaatsgevonden. Deze conclusie is getrokken op basis van de gegevens tot en met augustus 2021. In het laatste kwartaal is echter een duidelijke daling zichtbaar in het aantal uitkeringen. Als gevolg hiervan zijn de totale uitkeringslasten lager dan verwacht en levert dat een voordeel op van € 393.000 voor de jaarrekening 2021. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) Eén van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis vanaf 2020 is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO). De regeling is voor zelfstandige ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt en eventueel in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Voor onze gemeente is de TOZO uitgevoerd door Bureau Zelfstandigen Fryslân (BZF) te Leeuwarden. In 2021 is er in totaal € 1.448.000 aan voorschotten ontvangen van het Rijk.
De ontvangen voorschotten zijn één op één doorbetaald aan BZF, waarbij achteraf de verrekening zal plaatsvinden in 2022. Per saldo heeft de TOZO regeling geen effect op het resultaat van de jaarrekening 2021. Minimabeleid Achtkarspelen kent diverse regelingen in het kader van minimabeleid. Per saldo is het resultaat op minimabeleid €19.000 positief op een totaalbudget van € 1.158.000. De bijzondere bijstand en de inkomensregelingen zijn openeinderegelingen. Hoewel het resultaat positief is ten opzichte van de begroting zien we in 2021 wel een significante Gemeente Achtkarspelen
70
Jaarstukken 2021
stijging bij de aanvullende bijzondere bijstand jongeren en kinderopvang op sociale/medische indicatie. Naast het structurele resultaat is er in 2021 een afrekening ontvangen van de AV Frieso over het gemeentedeel van de collectieve ziektekostenverzekering over de jaren 2019 en 2020. Deze verrekening wordt veroorzaakt door een lagere zorgvraag in de genoemde jaren dan verwacht was en waarvoor betaald is. De afrekening heeft geresulteerd in een incidenteel voordeel van € 46.000. 6.4 Begeleide participatie Stichting MOA Per saldo is het resultaat op de MOA over 2021 €38.000 positief ten opzichte van de daarvoor opgenomen budget in de begroting. Dit resultaat bestaat uit het verwachte jaarcijfers van de MOA en een extra overeengekomen bijdrage aan de MOA voor de overhead. Beschut Werken Wanneer het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen vaststelt dat een persoon is aangewezen op beschut werk, dan hebben wij de wettelijke verplichting om een baan voor deze persoon te zoeken. Er zijn meer plekken gerealiseerd dan waarmee wij in de begroting rekening hebben gehouden. Voor de jaarrekening 2021 leidt dit tot een nadeel van €16.000. Goed om daarbij te realiseren dat tegenover deze extra kosten ook opbrengsten staan. Namelijk minder uitkeringen en geen beroep meer op Wmo arbeidsmatige dagbesteding.
Een uitkering plus Wmo arbeidsmatige dagbesteding kost per saldo meer dan een dienstverband Beschut Werk. 6.5 Arbeidsparticipatie Re-integratie Het re-integratiebudget is per saldo met €11.000 overschreden op een begroot budget van €705.000. Er zijn afgelopen jaar iets meer maatwerkvoorzieningen verstrekt dan begroot. 6.6 / 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Wmo-maatwerkvoorzieningen Het voordeel op de Wmo-maatwerkvoorzieningen betreft in totaal € 271.000. Gelet op een toenemend aantal ouderen ligt het voor de hand dat het beroep op maatwerkvoorzieningen toeneemt. Dit is slechts beperkt terug te zien in de cijfers. Voor Huishoudelijk Hulp zien we dat er sprake is van stijgend gebruik. Deze stijging is ook te verklaren uit het in 2019 ingevoerde abonnementstarief. Voor Begeleiding geldt dat de realisatie gedaald is ten opzichte van 2020. Een deel van de verklaring hiervoor zijn de coronamaatregelen. Dit betreft een incidenteel effect. Daarnaast is een verklaring het gevolg van de beheersmaatregelen die in 2019 zijn ingevoerd. Een verhoogd kostenbewustzijn bij het indiceren van begeleiding en tussentijds evalueren (na afloop of gedurende een indicatie) heeft effect gehad.
Gemeente Achtkarspelen
71
Jaarstukken 2021
6.72 Maatwerkdienstverlening Jeugd Jeugd-maatwerkvoorzieningen De vraag naar en het beroep op Jeugdzorg blijft onverminderd groot. Hoewel de aantallen jeugdzorg cliënten redelijk stabiel blijven zien we wel een toenemende vraag naar specialistische zorg. Aanbieders van specialistische zorg hebben ook aangegeven dat de aard en ernst van de specialistische zorg, mede als gevolg van Corona, is toegenomen. Dit beeld wordt ook landelijk gesignaleerd. Gevolg hiervan is dat de gemiddelde prijs per cliënt is toegenomen. Hierin speelt mee dat er in Achtkarspelen een aantal aanbieders gevestigd zijn die intensieve zorg en verblijf combineren, voor opvang en behandeling van voogdijkinderen uit verschillende gemeenten en provincies. Als gevolg van de invoering van nieuwe wetgeving in het kader van het woonplaatsbeginsel per 2022, is de verwachting dat deze effecten vanaf volgend jaar zullen veranderen. Deze ontwikkelingen hebben, op het totale budget voor de Jeugd Maatwerkvoorzieningen van € 8,7 miljoen, geleid tot een nadeel voor de jaarrekening 2021 van € 756.000.
Gemeente Achtkarspelen
72
Jaarstukken 2021
6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd Wonen Het product Beschermd Wonen wordt op provinciaal niveau uitgevoerd door de centrumregeling Sociaal Domein Fryslân (SDF). Door het Dashboard Beschermd Wonen, de inzet van het expertiseteam en het scherper contracteren van aanbieders is het tekort uit de jaren 2017-2019 in 2020 een overschot geworden van in totaal 1 miljoen. Over 2021 is er daarnaast een positief effect vanwege de openstelling van de Wet Langdurige Zorg (Wlz) en de ambulantiseringsmiddelen vanuit het hoofdlijnenakkoord GGZ. Voor 2021 is er sprake van een overschot van € 7,8 miljoen. Het aandeel van de gemeente Achtkarspelen in dit positieve resultaat is € 333.000 en levert voor de jaarrekening 2021 een voordeel op van € € 333.000. Afrekening zorgtrajecten Wmo Begeleiding / Beschermd Wonen voorgaande boekjaren Eind 2021 heeft de gemeente een overeenkomst gesloten met Sociaal Domein Fryslân (SDF) over een aantal specifieke zorgtrajecten in voorgaande jaren die destijds door de gemeente uit de budgetten voor de Wmo Begeleiding zijn gefinancierd. Uitkomst van de overeenkomst is dat een deel van die kosten betrekking hadden op het product Beschermd Wonen dat onder de centrumregeling valt. De afrekening van deze trajecten heeft geleid tot een incidentele bate voor de gemeente en incidenteel voordeel van € 156.000 voor de jaarrekening 2021.
Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang (MOVO) De producten Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang worden op provinciaal niveau uitgevoerd door de centrumregeling Sociaal Domein Fryslân (SDF). Financiering vindt plaats via de centrumgemeente Leeuwarden. Eventuele tekorten of overschotten worden verrekend met de Friese gemeenten. Over de jaren 2019 en 2020 hebben we een positieve afrekening ontvangen van in totaal € 109.000. Ook over het boekjaar 2021 hebben we vanuit SDF een positieve afrekening ontvangen van € 54.000.
Gemeente Achtkarspelen
73
Jaarstukken 2021
6.82 Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming en jeugdreclassering De Gecertificeerde Instellingen (Leger des Heils, William Schrikker Groep en het Regiecentrum) zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de wettelijke Jeugdbescherming en Jeugdreclasseringsmaatregelen in de provincie Friesland. In 2021 zijn er iets meer ondertoezichtstellingen (OTS) van jeugdigen geweest in onze gemeente dan waarmee we in de begroting rekening mee hebben gehouden. Dit leidt nu tot een nadeel in de jaarrekening 2021 van € 31.000.
Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Samenkracht en burgerparticipatie
1.457
1.613
1.473
140
Wijkteams
3.062
4.389
3.781
608
Inkomensregelingen
12.687
14.817
13.259
1.558
Begeleide participatie
5.745
5.861
5.927
- 66
778
880
891
- 11
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.141
831
670
161
Maatwerkdienstverlening 18+
9.505
8.664
8.450
213
Maatwerkdienstverlening 18-
7.948
9.234
10.086
- 851
Geëscaleerde zorg 18+
64
149
- 91
240
Geëscaleerde zorg 18-
1.352
1.226
1.281
- 55
43.739
47.663
45.727
1.935
Arbeidsparticipatie
Totaal lasten Baten exclusief reserves Samenkracht en burgerparticipatie
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
15
98
92
-6
-
-
2
2
Inkomensregelingen
10.370
12.307
11.183
- 1.124
Begeleide participatie
-
-
95
95
93
14
31
17
-
-
-
-
Maatwerkdienstverlening 18+
315
290
285
-6
Maatwerkdienstverlening 18-
-
16
54
38
Geëscaleerde zorg 18+
-
-
544
544
Geëscaleerde zorg 18-
-
-
31
31
10.793
12.725
12.318
- 408
- 32.946
- 34.938
- 33.410
1.528
Wijkteams
Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO)
Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Gemeente Achtkarspelen
74
Jaarstukken 2021
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat
€
1.528
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten
1.157 1.157
- Uitvoering regeling Personen Verward Gedrag 2021
11
- Wet Verplichte GGZ
27
- Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang 2021
54
- Jeugdbescherming en jeugdreclassering
- 31
- Overige kleine verschillen per saldo
17
- Maatwerkvoorziening Beschermd Wonen
333
- Maatwerkvoorzieningen Jeugd
- 756
- Maatwerkvoorzieningen Wmo
271
- Maatwerkvoorzieningen Re-integratie - Beschut werken - MOA
11 - 16 38
- Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
- 29
- Inkomensregelingen (BUIG)
393
- Minimabeleid
19
- Bijdrage WM8KTD
803
- Inspecties Kinderopvang
12
Incidentele voor- of nadelen Lasten - Afrekening Personen Verward Gedrag voorgaande boekjaren
371 215 12
- Bestrijding Dakloosheid
18
- Afrekening Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang (MOVO) voorgaande boekjaren - Afrekening collectieve ziektekostenverzekering AV Frieso voorgaande jaren
109
- Subsidie Zelf-en Samenredzaamheid
46 30
Baten
156
- Afrekening zorgtrajecten Wmo Begeleiding / Beschermd Wonen voorgaande boekjaren
156
Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeente Achtkarspelen
75
Jaarstukken 2021
Gemeenschappelijke regeling (licht) Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân
Dokkum
Stichting / Vereniging Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
MOA
Surhuisterveen
Daarnaast kennen we nog overige samenwerkingsvormen, zoals de centrumregeling. Deze vorm kent geen eigen rechtspersoonlijkheid en is geen verbonden partij conform de definitie van het BBV. Maar gelet op het belang van samenwerkingsverbanden kiezen we ervoor om deze, voor zover van toepassing, wel te presenteren.
Centrumregeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Sociaal Domein Fryslân
Leeuwarden
Gemeente Achtkarspelen
76
Jaarstukken 2021
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
06. Sociaal domein
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie
Indicator
Eenheid
Metingen en refertejaar ref.jaar
meting ten tijde van
O
P
rek.
begr.
rek.
2021
2022
2020
Achterstand onder jeugd Kinderen in uitkeringsgezin Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Achtkarspelen
%
2020
5,0
5,0
5,0
Nederland
%
2020
6,0
6,0
6,0
Achterstand onder jeugd Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Achtkarspelen
%
2020
3,0
3,0
3,0
Nederland
%
2020
2,0
2,0
2,0
Bijstandsuitkeringen
Gemeente Achtkarspelen
77
Jaarstukken 2021 Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Achtkarspelen
aantal
2021
365,9
453,4
453,4
(1e halfjaar 2019. Definitie door Rijk aangepast van 'per 1.000 inwoners' naar 'per 10.000 inwoners'.) Nederland
aantal
2021
431,2
459,7
459,7
Jongeren met delict voor rechter Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Achtkarspelen
%
2020
1,0
1,0
1,0
Nederland
%
2020
1,0
1,0
1,0
Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Achtkarspelen
%
2021
1,8
2,0
1,4
%
2021
1,1
1,2
1,2
(1e halfjaar 2019.) Nederland
Jongeren met jeugdhulp
Gemeente Achtkarspelen
78
Jaarstukken 2021 Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Achtkarspelen
%
2021
10,2
11,6
11,0
%
2021
10,5
11,9
12,3
Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Achtkarspelen
%
2020
0,3
0,3
0,3
Nederland
%
2021
0,3
0,4
0,4
Lopende reintegratievoorzieningen Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Achtkarspelen
aantal
2020
613,7
613,7
613,7
Nederland
aantal
2020
202,0
202,0
202,0
(1e halfjaar 2019.) Nederland (1e halfjaar 2019.)
Gemeente Achtkarspelen
79
Jaarstukken 2021 Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Achtkarspelen
%
2020
67,7
67,7
68,5
Nederland
%
2020
68,4
68,4
68,8
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Achtkarspelen
aantal
2021
630,0
700,0
640,0
Nederland
aantal
2021
649,0
700,0
640,0
Gemeente Achtkarspelen
80
Jaarstukken 2021
7. Volksgezondheid en milieu Bij dit programma horen de volgende taakvelden 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 20212024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Uitvoering duurzaamheidsagenda (formatie en middelen) A-LIJST
[Kadernota 2020
nr. 07.02a]
[ Gereed ]
Wat wilden we? Fairtrade en Global Goals Achtkarspelen zal de titel Fairtrade gemeente aanvragen en volgens de bijbehorende principes handelen. Daarnaast draagt de gemeente, in samenwerking met Tytsjerksteradiel, op vele manieren bij aan de doelstellingen van de zogeheten ‘Sustainable Development Goals’ en wil daarom ook global goals gemeente worden. De totale kosten die met Fairtrade en Global Goals te maken hebben, bedraagt € 4.000 per jaar. Wat hebben we bereikt? De raad heeft op 22 april 2021 ingestemd met het voorstel Global Goals gemeente te worden. Het plan van aanpak hiertoe is inmiddels in uitvoering genomen. Daarnaast mag de gemeente zich sinds 7 mei 2021 officieel Fairtrade gemeente noemen. Wat is (nog) niet gelukt?
Bodemtaken/BRO
[Kadernota 2020
nr. 07.08]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? Vanaf 1-1-2018 geldt vanuit de Wet op de Basisregistratie Ondergrond (BRO) een wettelijke taak voor de gemeente om gegevens over de ondergrond aan te leveren via het Bronhoudersportaal. Deze nieuwe taak is tot nu toe niet in de begroting verwerkt en dit is wel nodig. Voor het structureel aanleveren en bijhouden van deze registraties is formatie nodig om uitvoer te kunnen geven aan de BRO. Daarnaast is begeleidend advies nodig voor de procesinrichting van de BRO-taak en zijn middelen nodig voor de jaarlijkse dataverwerking in het Bronhoudersportaal. Gemeente Achtkarspelen
81
Jaarstukken 2021
Extra bodemtaken naar gemeente (Warme Overdracht): Ten aanzien van de bodemtaken worden in het kader van de Omgevingswet de gemeenten bevoegd gezag voor de taken die voorheen onder de Wet Bodembescherming (Wbb) vielen waarbij het bevoegd gezag bij de provincie lag of de 25 grote gemeenten in Nederland. Omdat de behandeling van de Wbb-taken tot op heden een basistaak is die door de Fumo wordt uitgevoerd, is de verwachting dat deze behandeling onder de Omgevingswet als basistaak bij de Fumo blijft. Coördinatie, afstemming, (bestuurlijk)overleg en afspraken zullen bij de gemeente komen te liggen. De gemeenten ontvangen voor de uitvoering van de taak waarschijnlijk een bedrag van het Rijk, dat in het gemeentefonds wordt gestort. Hoe hoog dit bedrag zal zijn is (nog) niet bekend. De vertraging bij de invoering van de omgevingswet brengt met zich mee dat de consequenties voor de FUMO naar verwachting in 2021 duidelijk worden. Wat hebben we bereikt? BRO: De wettelijke taken in het kader van de basisregistratie ondergrond (BRO) zijn vanaf 1 december 2021 ingevuld en belegd bij de afdeling Beheer. Er is een aanvang genomen met de procesinrichting door het opvragen van een offerte voor externe begeleiding. Het budget voor 2021 is, door het korte tijdsbestek van één maand voor de invulling van de taak, niet besteedt en is toegevoegd aan het resultaat.
Bodemtaken: Er wordt met de provincie en de Fumo gewerkt aan het maken van afspraken van de Wbb-taken die overgaan naar de gemeente. Wat is (nog) niet gelukt? De implementatie van de BRO is nog niet afgerond. In december 2021 is hiermee gestart door het opvragen van offerte voor externe begeleiding. Er zijn nog geen afspraken gemaakt over de Wbb-taken die overgaan naar de gemeente. In 2022 wordt hier verder met Provinsje Fryslân en Fumo over gesproken. De verwachting is dat voor inwerkingtreding van de Omgevingswet deze afspraken gereed zijn.
Ondergrond milieuterrein opnieuw vloeistofdicht
[Kadernota 2020
nr. 07.10]
[ Op schema ]
Wat wilden we? Voor het uitvoeren van de activiteiten op het milieuterrein is een vergunning nodig. Deze hebben we, maar we moeten uiteraard wel aan de voorwaarden blijven voldoen. Een belangrijk voorwaarde is dat op specifieke delen de ondergrond vloeistofdicht moet zijn. Deze delen zijn aan onderhoud en/of vervanging toe. Wat hebben we bereikt? De vloer van de compostering moet elke vijf jaar gekeurd worden. Uit de keuring volgen herstelwerkzaamheden om de vloer vloeistofdicht te houden en om weer aan de vergunningseisen uit de WM vergunning te voldoen. Wat is (nog) niet gelukt? De keuring wordt voor 1 juli 2022 uitgevoerd.
[Kadernota 2020
nr. 07.11]
Vervangen KGA depot. incl nieuwe vergunningen [ Op schema ]
Gemeente Achtkarspelen
82
Jaarstukken 2021
Wat wilden we? Voor het innemen van klein gevaarlijk afval (KGA) is op de milieustraat een "depot" aanwezig. In dit gebouw bevindt zich het inlever- en bewaarpunt voor het KGA dat wordt binnengebracht. Dit KGA depot moet aan voorwaarden en (veiligheids)eisen voldoen. Dat is niet meer het geval en het depot moet worden vervangen om KGA te kunnen blijven innemen voor onze inwoners. Wat hebben we bereikt? Om aan de WM vergunning op het milieuterrein te voldoen, moet het KGA depot aan de vergunningseisen voldoen. Dit is momenteel niet meer het geval. Wat is (nog) niet gelukt? Voornemen is in 2022 een nieuw KGA depot te plaatsen, waardoor wij voldoen aan de vergunningseisen.
Stoppen KGA huis aan huis (besparing)
[Kadernota 2020
nr. 07.12]
[ Gereed ]
Wat wilden we? Tot nu toe bestaat de mogelijkheid voor inwoners om hun klein gevaarlijk afval (KGA) aan huis te laten ophalen. In de praktijk is hier nauwelijks behoefte aan. Hier gaan we mee stoppen m.i.v. 2021. Wat hebben we bereikt? Met ingang van 2021 is gestopt met het aan huis ophalen van klein gevaarlijk afval. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.
FUMO
[Kadernota 2020
nr. 07.13]
[ Gereed ]
Wat wilden we? Het Rijk heeft landelijk opdracht gegeven aan gemeenten, waterschappen en provincies om milieukennis te bundelen. Zo zijn de Regionale uitvoeringsdiensten (RUD's) als de FUMO ontstaan. Het Rijk wil op deze manier de veiligheid verhogen. De aanleiding voor het ontstaan van de RUD’s was onder andere de vuurwerkramp in Enschede. Het betreft een gemeenschappelijke regeling waarvan de deelname wettelijk verplicht is gesteld. De FUMO is op 1 januari 2014 gestart. In 2021 is er voor de FUMO sprake van een beperkte uitbreiding van taken. Conform de begroting FUMO 2021 neemt de bijdrage van Achtkarspelen aan de FUMO vanaf 2021 structureel toe met: € 4.071. Het bleek dat vanaf 2020 de begroting FUMO en de gemeentelijke begroting niet parallel meer liepen. Dit komt doordat in 2019 de begroting FUMO 2020 niet gereed was ten tijde van de opmaak van de gemeentelijke begroting 2020. De inschatting van onze bijdrage aan FUMO is te hoog gebleken. Daarom vanaf 2020 de gemeentelijke begroting structureel bijgesteld € 20.577. De kosten voor de FUMO in 2021 komen volgens ons voorstel op € 380.671. Wat hebben we bereikt? De gemeentelijke begroting is in 2021 gesynchroniseerd met de FUMO-begroting. De totale gemeentelijke FUMO-kosten zijn in 2021 € 20.000 lager uitgepakt dan begroot. Gemeente Achtkarspelen
83
Jaarstukken 2021
VANG doelstellingen
[Kadernota 2018
nr. 7.3b]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? De doelstelling van VANG (Van Afval Naar Grondstof ) is om in 2020 maximaal 100 kilogram restafval per persoon per jaar te hebben. Daarbij is ook het doel om een scheidingspercentage van minimaal 75% te hebben. Op dit moment is er nog sprake van 180 kilogram restafval per persoon. Het scheidingspercentage ligt op 72%. De uitdaging ligt dus vooral in het terugdringen van de kilogrammen. Het blijft nodig om verschillenden instrumenten (communicatie, bewustwording, aanpassing in inzameling etc.) in te zetten voor de realisatie van het doel. Eventuele lastenverhoging wordt toegerekend aan de afvalstoffenheffing en heeft derhalve geen effect op het begrotingssaldo. Wat hebben we bereikt? De ontwikkelingen zijn dat gemeente Achtkarspelen op de goede weg is, maar nog niet het gewenste resultaat heeft gehaald. Tot nu toe zijn er verschillende maatregelen uitgevoerd om de kilo's te verminderen en het scheidingspercentage te verhogen. In 2021 is er nog sprake van 150 kilogram restafval per persoon. Het scheidingspercentage ligt op 73% Wat is (nog) niet gelukt? Om de doelstelling te halen zal zowel vanuit de Rijksoverheid, het verpakkende bedrijfsleven, de consument, de afvalverwerkers en de gemeente een verandertraject opgestart moeten worden. De verschillende belangen zijn hierin een struikelblok.
Gemeente Achtkarspelen is aangesloten bij de provinciale werkgroep Vang, in deze werkgroep worden verschillende mogelijkheden gezocht om het scheidingspercentage te verhogen en de kilogrammen te verlagen.
Motie: Diaper Challenge
[Kadernota 2019
nr. P7-M03]
[ Op schema ]
Wat wilden we? De tijdens de Kadernota aangenomen motie "Diaper Challenge (motie P7 - M3) wil een bijdrage leveren aan het verminderen van de hoeveelheid restafval. Door het gebruik van katoenen luiers te stimuleren kan het aandeel wegwerpluiers in het restafval verminderd worden. In een aantal gemeenten is met een actieve voorlichting/campagne het gebruik gestimuleerd. Voor het project, inclusief het inzichtelijk maken van de resultaten, is € 7.000 beschikbaar. Wat hebben we bereikt? Om hergebruik en het verminderen van afval te stimuleren heeft de gemeente Achtkarspelen besloten € 7.000 beschikbaar te stellen voor het gebruik van katoenen luiers. Nieuwe ouders kunnen op aanvraag een startpakket katoenen luiers aanvragen. In eerste instantie is er ruimte voor 100 startpakketten. Achteraf worden de bevindingen van de ouders gedeeld met de gemeente. Aan de hand van de bevindingen wordt beoordeeld of er behoefte is hier op reguliere basis mee door te gaan. De eerste katoenen luiers zijn inmiddels verstrekt.
Gemeente Achtkarspelen
84
Jaarstukken 2021
Motie: Dekkend reanimatienetwerk
[Kadernota 2019
nr. P7-M05]
[ Gereed ]
Wat wilden we? De motie past bij het project ‘8K Hartveilig’ dat net afgerond is. Binnenkort wordt de eindrapportage ‘8K Hartveilig’ aan het college voorgelegd. De motie sluit goed aan bij de aanbevelingen in de rapportage en zal in het collegeadvies verwerkt worden. Daarna zal de raad geïnformeerd worden. Wat hebben we bereikt? In de raadsvergadering van 11 juli 2019 is de motie ‘Impuls geven aan dekkend reanimatienetwerk’ aangenomen. In de motie verzoekt de raad het college te inventariseren welke personeelsleden en welke vrijwilligers bij verenigingen en buurt- en dorpshuizen etc. bereid zijn om een reanimatiecursus te volgen. Hiervoor is éénmalig een bedrag van maximaal € 7.500 beschikbaar gesteld om het reanimatienetwerk op het gewenste niveau van 2% van de inwoners te brengen. Hierbij is aansluiting gezocht bij de norm die door HartslagNu wordt aangehouden en aan gemeenten wordt geadviseerd. Ondanks de beperkingen als gevolg van de corona-maatregelen, zijn er inmiddels veel inwoners getraind en nu gecertificeerd als burgerhulpverlener. Dit heeft geresulteerd in een dekkingsgraad van 1,72%. HartslagNu heeft Achtkarspelen daarom inmiddels als sluitend reanimatienetwerk geregistreerd staan. De motie is daarmee succesvol uitgevoerd.
niveau College
Tegengaan 'verstening'
[Nr. 8KCoal071] rapp. niveauB - College
[ Vertraging ]
Wat wilden we? Het tegengaan van ‘verstening’ van tuinen en groen rondom gemeentelijke gebouwen, zodat de groenvoorziening en biodiversiteit toeneemt (in coalitieakkoord opgenomen onder programma 5). Wat hebben we bereikt? Bij de inrichting van de tuinen en het groen rond gemeentelijke gebouwen is het tegengaan van verstening en klimaatbestendigheid een aandachtspunt. Vanuit de Biodiversiteitsagenda is een rapport met aanbevelingen voor een gemeentelijk gebouw in elk dorp opgesteld. Ook de kosten hiervoor zijn uit dat budget betaald. De aanbevelingen betreffen vaak relatief eenvoudige maatregelen, denk hierbij aan aanbrengen van bepaalde beplanting, bollen e.d. of het aanbrengen van nest- of schuilgelegenheid voor dieren zoals vleermuizen. Wat is (nog) niet gelukt? De uitvoering van de aanbevelingen per gebouw is gestart/wordt aan gewerkt. Wanneer uitvoering plaats kan vinden heeft soms ook te maken met planning en prioritering van andere werkzaamheden. Aanpassing bij de sporthal in Buitenpost is bijvoorbeeld pas zinvol wanneer de werkzaamheden bij het zwembad zijn afgerond. niveau College
Gezond Gewicht
[Nr. 8KCoal091] rapp. niveauB - College
[ Op schema ]
Gemeente Achtkarspelen
85
Jaarstukken 2021
Wat wilden we? We zorgen voor een afname van het aantal mensen dat overgewicht heeft door het programma ‘Gezond Gewicht’. Wat hebben we bereikt? Het college heeft ingestemd met de nota: ‘Tegearre sûn fiele’, gezondheidsbeleid Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel 2022-2026. Beide colleges leggen deze op 27 januari 2022 ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. In deze nota staat beschreven hoe de gemeenten samen met inwoners en organisaties de komende vijf jaar gaan werken aan gezondheid. We richten ons op een gezonde leefstijl. Extra is dat we achterliggende factoren van ongezond gedrag aanpakken. Het gesprek met inwoners vinden we belangrijk. We willen integraal aan de slag vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid en via deze speerpunten: gezonde leefomgeving, gezond opgroeien, gezond met een beperkt budget, gezond ouder worden. Er worden al diverse activiteiten die voor dit thema uitgevoerd, denk aan Jongeren op gezond gewicht en Sociaal Vitaal. Het is de bedoeling om vanuit een lokale coalitie in gesprek te blijven met inwoners en afspraken te maken met samenwerkingspartners.
niveau College
Gezond Gedrag
[Nr. 8KCoal092] rapp. niveauB - College
[ Op schema ]
Wat wilden we? We stimuleren dat ‘gezond gedrag’ (gezonde voeding, meer bewegen, minder of niet roken etc.) een onderdeel van de levensstijl wordt. Wat hebben we bereikt? Het college heeft ingestemd met de nota: ‘Tegearre sûn fiele’, gezondheidsbeleid Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel 2022-2026. Beide colleges leggen deze op 27 januari 2022 ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. In deze nota staat beschreven hoe de gemeenten samen met inwoners en organisaties de komende vijf jaar gaan werken aan gezondheid. We richten ons op een gezonde leefstijl. Extra is dat we achterliggende factoren van ongezond gedrag aanpakken. Het gesprek met inwoners vinden we belangrijk. We willen integraal aan de slag vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid en via deze speerpunten: gezonde leefomgeving, gezond opgroeien, gezond met een beperkt budget, gezond ouder worden. Er worden al diverse activiteiten die voor dit thema uitgevoerd, denk aan Jongeren op gezond gewicht en Sociaal Vitaal. Het is de bedoeling om vanuit een lokale coalitie in gesprek te blijven met inwoners en afspraken te maken met samenwerkingspartners. Wat is (nog) niet gelukt? N.v.t. niveau College
[Nr. 8KCoal093]
Aanpak alcohol- en drugsgebruik jongeren rapp. niveauB - College [ In ontwikkeling ]
Gemeente Achtkarspelen
86
Jaarstukken 2021
Wat wilden we? Het aantal jongeren dat alcohol en drugs gebruikt, neemt af. Wat hebben we bereikt? In mei 2021 is de nieuwe coördinator Middelengebruik gestart met het oppakken van het nieuwe ketenbeleid en het uitvoeringsprogramma middelengebruik. Deze twee onderwerpen worden samen met de ketenpartners en spelers in het veld vormgegeven en hebben tot doel het middelengebruik onder jongeren in beeld te brengen en voor op de lange termijn terug te dringen. Gezien de huidige situatie omtrent Covid-19, de personele wisseling en de complexiteit van dit onderwerp is het ketenbeleid en uitvoeringsprogramma verschoven naar het 2e en 3e kwartaal 2022. Wij willen graag draagvlak bij onze ketenpartners en inwoners, fysieke bijeenkomsten zijn hiervoor noodzakelijk. Trends in de cijfers van de GGD geven aan (2016 en 2019) dat 'het proberen van alcohol' (dus ooit alcohol gedronken) niet is veranderd, maar het veelvuldig gebruik (bingedrinken, dronken worden) heel licht is gedaald. Drugsgebruik laat geen verandering zien, maar het eenmalig gebruik van cannabis blijft lager dan in de rest van Friesland. Wat is (nog) niet gelukt? Het samen met de ketenpartners en spelers in het veld opstellen van een nieuw ketenbeleid en uitvoeringsprogramma Middelengebruik. niveau College
Aanpak alcohol- en drugsgebruik volwassenen
[Nr. 8KCoal094] rapp. niveauB - College
[ Vertraging ]
Wat wilden we? We zorgen voor een afname van de alcoholproblematiek bij de volwassen inwoners. Wat hebben we bereikt? In mei 2021 is de nieuwe coördinator Middelengebruik gestart met het oppakken van het nieuwe ketenbeleid en het uitvoeringsprogramma middelengebruik. De focus ligt voor nu specifiek op het terrein van jongvolwassenen. De stand van zaken op dat terrein is beschreven onder 8KCoal093. Wat is (nog) niet gelukt? Er is nog geen inzet gepleegd om specifiek alcoholproblematiek onder volwassenen af te laten nemen. Er is wel inzet gepleegd op het terrein van jongvolwassenen, als beschreven onder 8KCoal093. niveau College
Gemeente Achtkarspelen
87
Jaarstukken 2021
Afvoer asbest
[Nr. 8KCoal103] rapp. niveauB - College
[ Vertraging ]
Wat wilden we? We streven ernaar dat particuliere woningbezitters gemakkelijker, zonder extra kosten, asbest kunnen afvoeren. Wat hebben we bereikt? Het landelijke verbod op asbestdaken per 2024 gaat niet door. Er is nog steeds niet duidelijk of er een landelijk verbod komt en per wanneer dit dan zal zijn. We houden de ontwikkelingen en eventuele mogelijkheden/regelingen in de gaten. Dit wordt in de portefeuillehouder overleggen besproken als daar aanleiding voor is. Wat is (nog) niet gelukt? N.v.t.
Overige ontwikkelingen Uitgaven wettelijk gezondheidsbeleid Vanwege de coronapandemie en de getroffen maatregelen konden bepaalde activiteiten op het gebied van wettelijke gezondheidsbeleid geen doorgang vinden. Het beschikbare budget is hierdoor niet volledig besteedt. Voor de jaarrekening een voordeel van € 19.000. Budget uitvoering duurzaamheidsagenda De duurzaamheidsagenda is per 18 februari 2021 vastgesteld. Hierna is invulling gegeven aan de concrete uitvoering van de agenda. Gebleken is dat per concreet onderwerp de nodige voorbereidingstijd nodig is voordat daadwerkelijk uitgaven gedaan worden. Hierdoor zijn de werkelijke uitgaven voor duurzaamheid in 2021 beperkt gebleven en ontstaat op dit budget een voordeel van € 27.000. Plustaken regionale samenwerking FUMO De bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling FUMO is gebaseerd op verplichte basistaken en vrijwillige plustaken. Op basis van een dienstverleningsovereenkomst wordt een inschatting gemaakt van de hoeveelheid plustaken met bijbehorende uren. In 2021 zijn de uren voor deze plustaken niet volledig gemaakt waardoor een voordeel is ontstaan van € 20.000. Vergoeding interne kosten claim bodemdaling Voor het herstel van schade als gevolg van bodemdaling door gaswinning door Vermillion, kan de gemeente claims indienen bij de Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân.
De interne kosten (tijdsbesteding) voor het indienen van de claims van 2020 zijn daarbij ook ingediend en gehonoreerd. Deze inkomst was niet begroot en leidt hiermee voor de jaarrekening tot een voordeel van € 26.000. Riolering Het resultaat van het taakveld riolering over 2021 betekent voor de jaarrekening een nadeel van € 74.000 ten opzichte van de definitieve begroting. De grootste oorzaken hiervan worden kort toegelicht. De gerealiseerde rioolheffing lag hoger doordat er in de tariefberekening uitgegaan is van een lager aantal aansluitingen dan er werkelijk zijn. Per saldo € 14.000 voordeel. Een latere actualisatie van het nieuwe vGRP en het doorbelasten van meer uren aan investeringen levert een voordeel op van € 85.000. Het niet invullen van vacatureruimte zorgt voor een voordeel op de salariskosten van vast personeel van € 66.000. De lagere Gemeente Achtkarspelen
88
Jaarstukken 2021
kosten voor incidenteel onderhoud, inspectie en reiniging van gemalen en vrijvervalriolering, onder anderen als gevolg van investeringen in eerdere jaren leidt tot een voordeel van € 41.000. Daarnaast heeft, in plaats van een geraamde onttrekking van € 444.000 aan de voorziening riolering, een onttrekking van € 168.000 aan moeten plaatsvinden. Dit verschil bedraagt € 276.000 en dit is met name het gevolg van de hiervoor beschreven voordelen. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale Heffingen onderdeel rioolheffing. Afval Het resultaat van het taakveld afval over 2021 betekent voor de jaarrekening een voordeel van € 125.000 ten opzichte van de definitieve begroting. De grootste oorzaken hiervan worden kort toegelicht. Het verschil tussen de gerealiseerde en begrote opbrengsten bedraagt € 481.000. Van deze hogere opbrengsten wordt € 457.000 veroorzaakt door herstel van de overige opbrengsten van afval.
Deze stijging is onder te verdelen in de volgende oorzaken: • Herstel oud papierprijs in 2021: in 2020 was de oud papierprijs in een vrije val terecht gekomen waardoor er in de begroting 2021 nihil is begroot (€ 154.000) • Fors hoger ingezameld volume kunststoffen en drankenkartons vanuit nascheiding huisvuil 2021 (€ 136.000) • Definitieve eindafrekeningen 2017 en 2018 voor de vergoeding van kunststof en drankenkartons van Nedvang (€ 38.000) • Herstel van grondstofprijzen in 2021 waardoor de opbrengst van de deelstromen (vooral metalen) hoger was dan begroot (€ 59.000) • Introductie van een slagboomtarief op de milieustraat vanaf maart 2021 (€ 69.000) Daarnaast is er een verschil van € 24.000 betreft een hogere gerealiseerde afvalstoffenheffing ten opzichte van de begroting. De gerealiseerde lasten op het taakveld afval zijn € 234.000 hoger dan begroot. Deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door hogere lasten voor de inzameling van afval deelstromen zoals plastic, drankkartons, glas en oud papier (€ 163.000). Daarnaast namen de kosten toe van de afvoer van de afvalstromen vanaf de milieustraat door een hoger volume (€ 67.000) In plaats van een geraamde storting van € 80.000 in de voorziening afval heeft een storting van € 202.000 aan de voorziening plaatsgevonden. Dit is een verschil van € 122.000 en dit is met name het gevolg van de hiervoor beschreven voordelen.
Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale Heffingen onderdeel afvalstoffenheffing.
Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.
Gemeente Achtkarspelen
89
Jaarstukken 2021
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Volksgezondheid
1.283
1.355
1.317
38
Riolering
1.944
1.925
1.647
278
Afval
3.151
3.348
3.704
- 356
977
1.058
966
92
-
-
-
-
7.686
7.634
52
Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten Baten exclusief reserves
7.356 Begroting primitief
Volksgezondheid
Begroting definitief
Rekening
Verschil
-
20
27
7
Riolering
2.729
2.729
2.377
- 352
Afval
4.203
4.203
4.684
481
Milieubeheer
-
21
46
26
Begraafplaatsen en crematoria
3
3
-
-3
Totaal baten
6.934
6.975
7.134
159
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
- 422
- 711
- 500
211
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat
€
211
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
87
Lasten
87
- Overige verschillen per saldo
23
- Bijdrage Werkmaatschappij 8KTD
45
- Uitgaven wettelijk gezondheidsbeleid
19
Incidentele voor- of nadelen
124
Lasten
- 27
- Resultaat taakveld Riolering
- 74
- Plustaken regionale samenwerking FUMO
20
- Budget uitvoering duurzaamheidsagenda
27
Baten
151
- Resultaat taakveld Afval
125
- Vergoeding interne kosten claim bodemdaling
26
Gemeente Achtkarspelen
90
Jaarstukken 2021
Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
FUMO (Fryske Utfieringsorganisaasje Miljeu en Omjouwing) Grou
Vennootschap / Coöperatie Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
N.V. Fryslân Miljeu (handelsnaam Omrin)
Leeuwarden
Afvalsturing Friesland N.V. (handelsnaam Omrin)
Leeuwarden
Gemeente Achtkarspelen
91
Jaarstukken 2021
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
07. Volksgezondheid en Milieu
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie
Indicator
Eenheid
Metingen en refertejaar ref.jaar
meting ten tijde van
O
P
rek.
begr.
rek.
2021
2022
2020
Hernieuwbare elektriciteit Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Achtkarspelen
%
2019
17,7
17,8
12,5
Nederland
%
2019
20,0
20,1
17,6
Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Achtkarspelen
kg
2019
197,0
197,0
197,0
Nederland
kg
2019
161,0
161,0
163,0
Gemeente Achtkarspelen
92
Jaarstukken 2021
8. Volkshuisvesting, RO en stedelijke vern. Bij dit programma horen de volgende taakvelden 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerr.) 8.3 Wonen en bouwen
Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 20212024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Werkbudget Wonen
[Kadernota 2019
nr. 8.02]
[ Op schema ]
Wat wilden we? Momenteel is er geen budget voor de uitvoering van de (wettelijke) taken van het volkshuisvestingsbeleid maar er worden wel kosten gemaakt vanwege de nieuwe taken vanuit de Woningwet 2015. Het gaat hierbij om voorlichting, bewonersavonden e.d. die gericht zijn op zowel visie- en beleidsvorming als beleidsuitvoering. Daarnaast wordt in 2019 de woonvisie geactualiseerd. Een onderdeel hiervan is het uitvoeringsprogramma. Om dit uit te kunnen voeren is bij behandeling van de Kadernota € 10.000 bestemd voor deze taken. In verband met de budgettaire positie van de begroting hebben wij nog eens kritisch naar de diverse onderwerpen van onder meer de Kadernota gekeken. Op basis daarvan hebben wij dit budget neerwaarts bijgesteld naar € 7.000. Wat hebben we bereikt? In 2021 is het werkbudget deels ingezet. Er is gestart met de monitor 2021. Deze laat de ontwikkeling ten aanzien van woningbouw zien. Onder meer wat de behoefte is aan huur- en koopwoningen en in welke segmenten. Op basis hiervan kan bepaald worden of de inzet ten aanzien van woningbouw aangepast moet worden. Wat is (nog) niet gelukt? De monitor 2021 wordt begin 2022 opgeleverd.
Leges bouw in relatie tot omgevingswet
[Kadernota 2020
nr. 8.03]
[ Op schema ]
Wat wilden we? Inmiddels is duidelijk geworden, dat de implementatie van de omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2022. Dit biedt ruimte om de consequenties van de invoering van de wet met betrekking tot leges zorgvuldig uit te werken. In de eerste helft van 2021 zal een raadsvoorstel worden opgesteld, zodat ruim voor de daadwerkelijke invoering de raad een besluit kan nemen over de nieuwe invulling van de leges.
Gemeente Achtkarspelen
93
Jaarstukken 2021
Wat hebben we bereikt? De invoering van de omgevingswet is inmiddels voor de vijfde keer uitgesteld. Het ziet er naar uit dat de wet nu op 1 januari 2023 in werking treedt. Een besluit over een nieuwe legesverordening was daarom in 2021 nog niet nodig en verschuift naar 2022. Wat is (nog) niet gelukt?
Aanpassen bestemmingsplan buitengebied
[Kadernota 2018 nr. 8.1coal1]
[ Gereed ]
Wat wilden we? Het bestemmingsplan wordt aangepast. Zodat dit te zijner tijd ook in de Omgevingsvisie kan worden opgenomen. De aanbevelingen uit het rapport Bosch en Slabbers "Boer en Landschap in de Noardlike Fryske Wâlden" worden meegenomen in de herijking van het bestemmingsplan, zonder de "extra plus" bepaling die indertijd is ingevoerd. Vooruitlopend hierop wordt de raad, conform de motie bij de Kadernota (P8-M1), door het college geïnformeerd over de knelpunten waar het in dit geval over gaat. Wat hebben we bereikt? De partiële herziening van het bestemmingsplan Buitengebied is op 14 oktober 2021 door de gemeenteraad vastgesteld en onherroepelijk. Dit onderwerp is daarmee afgewikkeld en voltooid. Wat is (nog) niet gelukt?