07 - Raadsvoorstel - Rekenkamer, Onderzoek naar subsidie- en fondsenverwerving
Tekst van het document
Riedsútstel Ynformaasjekarrûsel Agindapunt Status Program Eardere behandeling
: : : : :
Ferfolch Portefúljehâlder Amtner Taheakke
: : : :
10 oktober 2024 7 Informerend/Vergaderstuk Programma 0 - Bestuur en ondersteuning Presentatie onderzoeksrapport d.d. 16 mei 2024 Controlecommissie d.d. 13 juni 2024 en 5 september 2024 Meningvormend/Besluitvormend 17 oktober 2024, agendapunt 12 Dhr. H. Bruining Mevr. R. de Vries-Mulder 1. Onderzoeksrapport subsidie- en fondsenverwerving 2. Bestuurlijke reactie college onderzoek subsidieverwerving
Underwerp Rekenkamer: Onderzoek naar subsidie- en fondsenverwerving Wy stelle jo foar 17 oktober 2024 te besluten om: 1. Kennis te nemen van het onderzoeksrapport ‘Rekenkameronderzoek naar subsidie- en fondsenverwerving’. 2. De aanbevelingen 1 en 4 van de rekenkamer over te nemen en deze conform uit te (laten) voeren: 1. Formuleer allereerst de ambities waar het gaat om subsidie- en fondsenverwerving en maak bewuste keuzes. 4. Beoordeel op welke wijze en in welke fase de raad betrokken moet zijn in het proces van verwerven van aanvullende middelen en in de organisatie van dat proces en consulteer de gemeenteraden bij deze keuze. 3. Qua ambities te kiezen voor een combinatie van scenario 1 (Continueren van de huidige werkwijze) en 2 (Intensiveren van de inzet op Europese subsidies), met inachtneming van de opmerkingen van het college in de bestuurlijke reactie. 4. De aanbevelingen 2 (de aanstelling van een aparte subsidieadviseur) en 3 (centrale borging van opgebouwde kennis) van de rekenkamer niet over te nemen. 5. De uitvoering van de aanbevelingen medio 2025 te evalueren. Agindearring ynformaasjekarrûsel Dit onderwerp is niet geagendeerd door de raad, maar staat onder de ‘overige stukken’ op de agenda, zodat inwoners erover kunnen inspreken.
Koarte gearfetting De rekenkamer kan op eigen initiatief of op verzoek van de gemeenteraad of inwoners onderzoek doen naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van gemeentelijk beleid. In 2023/2024 heeft de rekenkamer onder andere onderzoek gedaan naar de subsidie- en fondsenverwerving van de gemeente Achtkarspelen en de uitkomsten van dat onderzoek staan nu op de agenda. Foech ried/kolleezje De rekenkamer rapporteert aan de raad en de raad is bevoegd om de aanbevelingen over te nemen en door middel van een raadsbesluit het college opdracht te geven om de aanbevelingen uit te voeren.
Ynformaasjekarrûsel Punt Side
: : :
10 oktober 2024 7 2
Ynlieding De rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de subsidie- en fondsenverwerving in Achtkarspelen. Het doel van het onderzoek is om de inzichten bij de raad, het college en de ambtelijke organisatie omtrent subsidie- en fondsenverwerving te verbreden. Daarnaast wil de rekenkamer ook handelingsperspectief geven om het succesvol werven van subsidies en fondsen in de toekomst te vergroten. Eén van de conclusies uit het onderzoek is dat hoewel de gemeente geen beleid, procesbeschrijvingen en/of werkafspraken voor subsidie- en fondsenverwerving heeft opgesteld, tot op zekere hoogte wel succesvol is in het verwerven van aanvullende middelen. De gemeente heeft geen specifiek beleid, strategie of doelen vastgesteld voor het verwerven van subsidies en fondsen. Het ontbreken van beleid of een duidelijke strategie betekent echter niet dat er geen of weinig aandacht is voor het verwerven van aanvullende middelen. In de praktijk richt de gemeente zich op het verwerven van subsidies en fondsen die aansluiten bij projecten en de beleidsinhoudelijke doelstellingen. In de periode 2018 tot en met 2022 wist de gemeente een bedrag van ruim € 7 miljoen aan aanvullende middelen binnen te halen bij de Europese Unie, het Rijk, de provincie en bij overige organisaties. Daarnaast werd er door de werkmaatschappij 8KTD nog ruim € 110.000 aan aanvullende middelen binnengehaald bij het A&O fonds.
Uit de gesprekken en uit de subsidieregisters van de provincie blijkt niet dat de Friese benchmarkgemeenten substantieel meer subsidie verwerven dan Achtkarspelen. Op 16 mei 2024 heeft de rekenkamer de onderzoeksresultaten gepresenteerd in een openbare vergadering van de controlecommissie van Achtkarspelen. Arguminten 1.1 Met het onderzoeksrapport voldoet de rekenkamer aan artikel 182 Gemeentewet (de rekenkamer onderzoekt de doelmatigheid, doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur). 2.1
Het is het belangrijk om eerst de ambities te formuleren en bewuste keuzes te maken. Uit het onderzoek blijkt dat de gemeente geen ambitie, beleid en/of een strategie heeft geformuleerd ten aanzien van het verwerven van subsidies. Ten aanzien van de ambities zijn er drie scenario’s. Deze scenario's zijn niet de enige denkbare scenario’s, maar de scenario’s die het meest voor de hand liggen gezien de bevindingen uit het onderzoek: Scenario 1: Continueren van de huidige werkwijze Scenario 2: Intensiveren van de inzet op Europese subsidies Scenario 3: Inzetten op specifieke thema’s Met betrekking tot de in de aanbeveling drie genoemde scenario’s, heeft het college in de bestuurlijke reactie een voorkeur aangegeven voor een combinatie van de eerste 2 scenario’s (zie argument 3.1).
2.2
Het is belangrijk dat het college met de gemeenteraad goede afspraken maakt over de wijze waarop en in welke fase het de raad betrekt in het proces van het verwerven van subsidies. Een conclusie uit het onderzoek is dat het zicht op de inspanningen en resultaten van subsidie- en fondsenverwerving beperkt is. De gemeente houdt niet systematisch in een subsidieregister bij welke subsidies en fondsen zijn aangevraagd en toegekend. De informatievoorziening over aanvullende middelen aan beide gemeenteraden verloopt via de planning- en controlcyclus en incidenteel (via raadsvoorstellen) wanneer een bepaalde subsidie wordt toegekend. De informatievoorziening ten aanzien van subsidieen fondsenverwerving lijkt daarmee beperkt. Het college zegt hierover het volgende in de bestuurlijke reactie:
Ynformaasjekarrûsel Punt Side
: : :
10 oktober 2024 7 3
‘Daar waar de subsidieaanvragen aansluiten of voortvloeien uit vastgesteld beleid, wordt de raad via de gebruikelijke kanalen geïnformeerd. Als er bij projecten subsidie wordt aangevraagd of de gemeente wil deelnemen aan programma’s waar gemeentelijke cofinanciering wordt gevraagd welke niet in de begroting is opgenomen, wordt u uiteraard betrokken in het besluitvormingsproces’. 3.1
De combinatie van scenario 1 en 2 past goed bij de aard en schaal van de gemeente. Subsidieverwerving is geen doel op zich, maar moet juist aan de projecten en beleidsdoelstellingen bijdragen. Die koers blijft het college volgen. Vanuit scenario 2 ziet het college kansen in het versterken van de samenwerking binnen Europese programma’s vanuit de samenwerking in ANNO en EuropaPact. Dit betekent een gezamenlijke inspanning vanuit de regionale samenwerking. Vanuit die lijn is het naar verwachting mogelijk om als regio in te zetten op thema’s zoals voorgesteld in het tweede scenario.
4.1
De controlecommissie kan zich vinden in de bestuurlijke reactie van het college om de aanbevelingen 2 en 3 niet over te nemen. Het college is van mening dat de genoemde suggesties in aanbeveling 2 en 3 goede ideeën zijn, maar het kiest hier niet voor. Wel hoopt het college met de inzet van meer strategische slagkracht in de nieuwe gemeentelijke organisatie de interne en externe samenwerking te kunnen versterken, wat de kennis en ervaring op dit terrein kan versterken. De leden van de controlecommissie kunnen zich hierin vinden, het is in lijn met wat de raad met betrekking tot de ontvlechting heeft besloten.
5.1
Door de uitvoering van de aanbevelingen na een jaar te evalueren, blijft de raad goed op de hoogte en kan eventueel bijsturen.
Oanbefellings In aansluiting op de beantwoording van de onderzoeksvragen zijn aanbevelingen geformuleerd. De belangrijkste conclusies en de aanbevelingen vindt u in de aanbiedingsbrief van de rekenkamer, voor in het rapport. Feitlike reaksje kolleezje Op 15 februari 2024 heeft de rekenkamer de feitelijke wederhoorreactie van het college op het rapport ontvangen. Het college constateerde enkele feitelijke onjuistheden. De rekenkamer heeft naar aanleiding hiervan een aantal wijzigingen in het rapport doorgevoerd en het college hiervan op de hoogte gesteld. Bestjoerlike reaksje kolleezje Op 18 juni 2024 heeft de controlecommissie het college van B&W gevraagd om een bestuurlijke reactie op het onderzoeksrapport. Op 30 augustus 2024 is deze reactie ontvangen. Het college geeft in de brief aan dat het rapport het beeld van het college bevestigt dat het college goed op weg is in het verwerven van subsidies die gekoppeld zijn aan gemeentelijke projecten en beleidsinhoudelijke doelstellingen. Het ontbreken van beleid, procesbeschrijvingen en/of werkafspraken voor subsidie- en fondsenwerving is een terechte constatering. Een en ander gebeurt nu veelal ad-hoc en is ook gekoppeld aan de kennis en ervaring van de medewerker. De koersbepaling van de gemeentelijke organisatie speelt hier al op in door het belang van netwerken om ambities waar te kunnen maken te benadrukken.
Netwerken helpt bij de zoektocht naar andere (financierings)mogelijkheden. In de ontwikkeling van de nieuwe gemeentelijke organisatie gaat het college hiermee aan de slag. Het college herkent dat op dit moment de focus vooral is gericht op verwerving van provinciale en rijksmiddelen. Als het gaat om samenwerking in Europese programma’s is het college van mening dat voor onze gemeente de te maken organisatiekosten niet opwegen tegen mogelijk extra subsidieopbrengsten. Op Europese thema’s moet je minimaal als regio (ANNO-verband), bij voorkeur op Friese schaal, samen een strategie maken. Je moet met elkaar investeren in het
Ynformaasjekarrûsel Punt Side
: : :
10 oktober 2024 7 4
vergaren van kennis en de netwerken. Wil je als gemeente je kansen goed in kunnen schatten en scherp op het netvlies hebben waar die kansen liggen, vraagt dit een strategische agenda voor de langere termijn. Als instrument daarvoor kan de gemeente samenwerking zoeken met bijvoorbeeld Europapact Fryslân en ANNO. Advys kontrolekommisje De controlecommissie kan zich vinden in de bestuurlijke reactie van het college, deze is in lijn met wat de raad met het college heeft afgesproken bij de ontvlechting. De controlecommissie adviseert daarom om de aanbevelingen 1 en 4 over te nemen (met inachtneming van de kanttekeningen van het college) en het college de opdracht te geven deze uit te voeren. De commissie adviseert de aanbevelingen 2 en 3 niet over te nemen. Buitenpost, 5 september 2024 Namens de controlecommissie, secretaris,
voorzitter,
mevr. R. de Vries-Mulder
dhr. G. Terpstra
Konseptriedsbeslút De raad van de gemeente Achtkarspelen; gelet op art. 81a, art 182 en 185 van de Gemeentewet; gelezen het voorstel van de controlecommissie van de raad van Achtkarspelen d.d. 5 september 2024, punt nr.: 10; Beslút: 1. Kennis te nemen van het onderzoeksrapport ‘Rekenkameronderzoek naar subsidieen fondsenverwerving’. 2. De aanbevelingen 1 en 4 van de rekenkamer over te nemen en deze conform uit te (laten) voeren: 1. Formuleer allereerst de ambities waar het gaat om subsidie- en fondsenverwerving en maak bewuste keuzes. 4. Beoordeel op welke wijze en in welke fase de raad betrokken moet zijn in het proces van verwerven van aanvullende middelen en in de organisatie van dat proces en consulteer de gemeenteraden bij deze keuze. 3. Qua ambities te kiezen voor een combinatie van scenario 1 (Continueren van de huidige werkwijze) en 2 (Intensiveren van de inzet op Europese subsidies), met inachtneming van de opmerkingen van het college in de bestuurlijke reactie. 4. De aanbevelingen 2 (de aanstelling van een aparte subsidieadviseur) en 3 (centrale borging van opgebouwde kennis) van de rekenkamer niet over te nemen. 5. De uitvoering van de aanbevelingen medio 2025 te evalueren. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Achtkarspelen van 17 oktober 2024. De griffier,
De voorzitter,
Dhr. mr. G.J. Andringa
Dhr. mr. O.F. Brouwer