CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

07 - Bijlage 1 - Meerjarenprognose Grondexploitaties 2022

Raadsvergadering 30 juni 2022, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Meerjarenprognose Grondexploitaties 20227.470 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Meerjaren Prognose Grondexploitaties 2022

Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Doelstelling Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) 1.3 Relatie met de planning- en control cyclus 1.4 Afbakening MPG 1.5 Indeling MPG 2. Nieuwe wetgeving Grondexploitaties 2.1 Actualiteiten/wijzigingen BBV 2016 2.2 Invoering van de vennootschapsbelasting voor overheidsondernemingen 2.2.1 Verhaalbare kosten 2.2.2 Looptijd maximaal 10 jaar 2.2.3 Toerekenen kosten aan BIE’s 2.2.4 Jaarlijkse herziening grondexploitatiebegroting 2.3 Invoering van de vennootschapsbelasting voor overheidsondernemingen 2.3.1 Openingsbalans 2.3.2 Jaarlijkse Vpb 2.4 Tussentijds winstnemen volgens poc-methode 2.4.1 Poc-methode (Percentage of completion) 2.4.2 Voldoende zekerheid 2.4.3 Poc-methode in de praktijk 2.5 Afschaffing van de categorie ‘Niet in exploitatie genomen gronden’ 3. Actualisatie grondexploitaties 3.1 Rekenmethodiek 3.2 Gekozen model 3.3 Uitgangspunten 3.3.1 Financiële basisinformatie 3.3.2 Parameters 3.3.3 Grondprijzen 3.3.4 Programma 3.3.5 Hoeveelheden en eenheidsprijzen 3.3.1 Fasering 4. Programma 8.1 Ruimtelijke ordening 4.1 Initiële plankosten 4.2 Anterieure overeenkomst

5. Programma 3.2 Grondexploitaties Bedrijventerreinen 5.1 In exploitatie genomen gronden 5.1.1 302-Quakkenburg/De Bolster, Harkema 5.1.2 303-De Swadde II, Buitenpost 5.1.3 304-Lauwerskwartier fase 2, Surhuisterveen 5.1.4 369-Oastkern/Westkern, Kootstertille 5.2 Totale resultaat programma 3.2 5.3 Afsluiting complexen 5.4 Onderbouwing verliesvoorziening 5.5 Onderbouwing winstneming 5.6 Opbouw balanswaarde 6. Programma 8.2 Grondexploitaties Woningbouw 6.1 In exploitatie genomen gronden 6.1.1 003-Vierstromenland, Surhuisterveen 6.1.2 007-Nije Jirden, Surhuisterveen 6.1.3 013-Lutkepost, Buitenpost 6.1.4 031-’t Maskelyn, Augustinusga 6.1.5 032-De Lits, Buitenpost 6.1.6 057-Sportpark, Twijzel 6.1.7 091-Fugelkamp, Harkema 6.2 Totale resultaat programma 8.2 6.3 Afsluiting complexen 6.4 Onderbouwing verliesvoorziening 6.5 Onderbouwing winstneming 6.6 Opbouw balanswaarde 7. Totaaloverzicht Grondexploitaties 7.1 Overzichten per complex 7.2 Overzicht verliesnemingen 7.3 Overzicht winstberekening 2021 op Poc-basis 7.4 Overzicht gerealiseerde winsten 7.5 Voorziening afgewikkelde complexen 8. Toelichting overige gronden 8.1 Te verkopen opstallen 8.2 Voorraad bouwrijpe kavels 9. Risicoberekening grondexploitaties 9.1 Wijze van risicoberekening 9.2 Hoogte van het risicobedrag

Gehanteerde afkortingen: MPG Meerjaren prognose grondexploitaties BIE Bouwgrond in Exploitatie NIEGG Niet in exploitatie genomen gronden BVV Besluit begroting en verantwoording Vpb Vennootschapsbelasting BW Boekwaarde NW Nominale waarde EW Eindwaarde CW Contante waarde Brm Bouwrijpmaken Wrm Woonrijpmaken V&T Voorbereiding en toezicht

Begrippen: Eindwaarde of eindresultaat Winstneming

Verliesneming Verliesvoorziening

Boekwaarde Balanswaarde

Verwachte toekomstige (nog niet gerealiseerde) winsten als het complex geheel is afgerond. Het is een winstindicatie. Het tussentijds verwerken in de jaarrekening van een deel van de verwachte toekomstige winst van het nog niet afgewikkelde complex. Het verwerken van de gerealiseerde winst (eindwaarde) in de jaarrekening van het afgewikkelde complex. Het tussentijds verwerken in de jaarrekening (afboeken/afwaarderen) van voorziene verliezen van het nog niet afgewikkelde complex. Het verwerken van het verlies in de jaarrekening van het afgewikkelde complex. Het tussentijds verwerken van een toekomst ingeschat verlies via een voorziening. Indien door veranderde omstandigheden het verwachte toekomstige resultaat verbeterd kun je deze boeking herstellen. De verwerking in de jaarrekening is niet definitief zoals bij verliesneming. Aanschafwaarde + kosten (vermeerderingen) -/- opbrengsten (verminderingen) -/- winst of verlies. Boekwaarde -/- verliesvoorziening.

1 Inleiding De kosten van grondbeleid zijn afhankelijk van de specifieke omstandigheden en de conjunctuur. Meerdere factoren zijn van invloed op het grondbeleid. Een deel van deze factoren is niet of nauwelijks door een gemeente te beïnvloeden. Denk aan macro-invloeden zoals rentepercentages, grond- en verkoopprijzen of andere marktomstandigheden of aan meer specifieke risico’s zoals kans op vertragingen door inspraakprocedures, het moeten voldoen aan de milieueis of afhankelijkheden van betrokken andere partijen (provincie, Rijkswaterstaat, leveranciers). De kosten van gebiedsontwikkeling op reeds bebouwde locaties zijn hoog. Vanwege de bestaande bebouwing, infrastructuur en eigendomssituatie, zullen wijzigingen hierin gepaard gaan met hoge kosten die niet altijd binnen sluitende grondexploitaties of via volledig kostenverhaal kunnen worden gedekt en daarmee dus een inzet van gemeentelijke middelen vergen. Bij locaties die minder intensieve ingrepen met zich meebrengen kunnen daarentegen - afhankelijk van de marktprijzen – in geval van actief grondbeleid voordelige resultaten worden behaald. Gemeenten maken steeds vaker afwegingen om kosten en risico’s te beperken. Bijvoorbeeld door bij gebiedsontwikkeling te kiezen voor een combinatie van enerzijds sloop en nieuwbouw en anderzijds het omvormen van bestaande bebouwing voor nieuwe functies en bestemmingen (transformatie).

1.1 Aanleiding De kosten en opbrengsten die samenhangen met het grondbeleid strekken zich uit over meerdere jaren. De raad moet – alvorens goedkeuring te geven aan de gebiedsontwikkeling – vooraf informatie krijgen over de voorgenomen ingrepen en de kosten, opbrengsten, risico’s en looptijd. Tevens moet daarbij in beeld worden gebracht hoe verliezen zullen worden gedekt en in geval van winstgevende projecten, ten gunste waarvan deze middelen zullen worden gebracht, zowel tussentijds als na afronding van het project. Vanwege de impact van gebiedsontwikkeling voor een gemeente en haar financiële positie is een jaarlijkse actualisatie - zeker bij actief grondbeleid - nodig. De gemeente kan ervoor kiezen dit bijvoorbeeld via de begroting te doen, of door een afzonderlijke meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) aan de raad voor te leggen om op basis daarvan - al dan niet in geconsolideerde vorm - de begroting te actualiseren. De actualisatie via een MPG is feitelijk een nieuwe begroting en daarmee onderhevig aan besluitvorming door de gemeenteraad. 1.2 Doelstelling Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) Het doel van de MPG is het verkrijgen van inzicht in de actuele financiële stand van zaken van de afzonderlijke grondexploitatiecomplexen en van de grondexploitatiecomplexen in totaliteit.

Daarnaast worden de mogelijke aanwezige financiële risico’s binnen de afzonderlijke projecten in beeld gebracht. Eventuele risico’s worden afgedekt door een te vormen reserve, het zogenaamde Weerstandsvermogen. Het Weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin de gemeente in staat is risico’s en tegenvallers op te vangen. 1.3 Relatie met de planning- en control cyclus De MPG heeft een relatie met diverse documenten uit de planning- en control cyclus en wordt jaarlijks gelijktijdig met de jaarrekening aan de raad aangeboden. De cijfers van de jaarrekening 2021 liggen ten grondslag aan de MPG 2022. De basis voor de actualisaties is de door de afdeling Financiën aangeleverde boekwaarde per 31 december 2021 van de afzonderlijke projecten. De boekwaarde is het saldo van de tot en met 31 december 2021 gerealiseerde investeringen, opbrengsten, afwaarderingen en winstnemingen. Op basis van deze boekwaarde is een actualisatie van de grondexploitaties gemaakt. Bij de

actualisaties is een prognose gemaakt van kosten, opbrengsten, risico’s en het resultaat. Deze gegevens worden weer verwerkt in de jaarrekening 2021. Daarnaast heeft de MPG een relatie met de begroting. De geactualiseerde prognoses van kosten en opbrengsten, resultaten (winst en verlies) en risico’s worden verwerkt in de begroting en meerjarenraming 2022-2025. Zo worden de grondexploitaties via de begroting betrokken bij de integrale afweging van de besteding van middelen. De Meerjarenprognose heeft een relatie met verschillende paragrafen. In de paragraaf Grondbeleid wordt de visie en de werkwijze beschreven, de resultaten weergegeven, de winstneming onderbouwd en het beleid m.b.t. de risico’s beschreven. In de paragraaf Weerstandsvermogen worden de wordt het kengetal grondexploitatie beschreven en in de paragraaf Financiering komt de rentetoerekening aan grondexploitaties aan de orde. 1.4 Afbakening MPG De MPG heeft geen betrekking op financiën van het faciliterend grondbeleid van de gemeente. Van faciliterend grondbeleid is sprake indien de bouwplannen worden gerealiseerd op grond van particuliere eigenaren. De gemeente heeft een faciliterende rol indien er een bestemmingswijziging noodzakelijk is. Op grond van de Wet ruimtelijke ordening moet de gemeente de kosten die zij hiervoor maakt op de initiatiefnemer verhalen.

Het faciliterend grondbeleid is voor de gemeente dan budgetneutraal. Er is geen sprake van bouwgrond in exploitatie of een voorraad grond in eigendom van de gemeente, maar van een vordering op een derde partij. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording moet het faciliterend grondbeleid administratief gescheiden worden van het actief grondbeleid. 1.5 Indeling MPG In hoofdstuk 2 wordt een weergave gegeven van de geldende wetgeving op het gebied van grondexploitaties. In hoofdstuk 3 wordt omschreven op welke manier de grondexploitaties geactualiseerd zijn, welke rekenmethodiek is toegepast en wat de gehanteerde uitgangspunten zijn. In hoofdstuk 4, 5 en 6 komen achtereenvolgens de grondexploitaties in voorbereiding, de vastgestelde grondexploitaties bedrijventerreinen en de vastgestelde grondexploitaties woningbouw aan de orde. Welke complexen zijn er, wat wordt er gerealiseerd, hoe loopt de eventuele verkoop en wat zijn de financiële resultaten en de risico’s van een complex. Ook komt het gezamenlijke resultaat aan de orde en worden de af te sluiten complexen beschreven. In hoofdstuk 7 worden de overige gronden benoemd die niet in exploitatie zijn genomen. In het laatste hoofdstuk wordt de wijze van risicoberekening beschreven en de hoogte van het risicobedrag.

2 Geldende wetgeving Grondexploitaties en Beleid Met betrekking tot de grondexploitaties zijn er de laatste jaren diversen wijzigingen in de geldende wetgeving doorgevoerd. Het betreft: - De wijziging van de verslaggevingsregels in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) per 1 januari 2016; - De vernieuwde notitie Grondbeleid, gepubliceerd op 31 juli 2019; - De invoering van de vennootschapsbelasting voor overheidsondernemingen per 1 januari 2016; - De invoering van tussentijds winst nemen volgens de poc-methode per 1 januari 2017. 2.1 Actualiteiten/wijzigingen BBV 2016 De commissie BBV heeft in 2016 de afbakening, definiëring en verslaggevingsregels rondom

grondexploitaties kritisch onder de loep genomen. De reden hiervoor was een aantal ontwikkelingen op het gebied van grondexploitaties: - de forse afboekingen van gemeenten op grondposities in de jaren daarvoor; - de aanbevelingen uit het rapport Vernieuwing BBV over transparantie en vergelijkbaarheid; - de invoering van de belastingplicht voor de vennootschapsbelasting (Vpb) voor overheidsondernemingen. Dit heeft geleid tot een aantal wijzigingen in het BBV en de uitwerking hiervan in de notities van de Commissie BBV. De wijzigingen leiden tot meer transparantie, eenduidigheid en behoedzaamheid. Bij de actualisering van de grondexploitaties is met de nieuwe regelgeving rekening gehouden. 2.1.1 Definiëring van bouwgronden in exploitatie

Vanuit het belang van eenduidigheid is het begrip ‘Bouwgrond in exploitatie’(BIE) scherper gedefinieerd: gronden in eigendom van de gemeente, waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. 2.1.2 Rente gebaseerd op de werkelijke rente over het vreemd vermogen

De toegestane toe te rekenen rente aan BIE moet worden gebaseerd op de daadwerkelijk te betalen rente over het vreemd vermogen. De toe te rekenen rente aan de grondexploitaties is in 2021 berekend op 0,42% 2.1.3 Toerekenen kosten aan grondexploitaties in voorbereiding

Het activeren van voorbereidingskosten aan grondexploitaties als kosten van onderzoek en ontwikkeling onder de immateriële activa is toegestaan onder de volgende voorwaarden: 1. de kosten moeten passen binnen de kostensoortenlijst Wro/Bro en; 2. de kosten mogen maximaal 5 jaar geactiveerd blijven staan onder de immateriële vast activa, na 5 jaar moeten de kosten hebben geleid tot een actieve grondexploitatie en kunnen dan worden overgeboekt naar de desbetreffende BIE, dan wel worden afgeboekt ten laste van het jaarresultaat en; 3. plannen tot ontwikkeling van de grond waarvoor de voorbereidingskosten worden gemaakt, moeten bestuurlijke instemming hebben, blijkend uit een raadsbesluit. 2.2 Actualiteiten/wijzigingen BBV 2019 2.2.1 Verhaalbare kosten

Kosten die gemeenten hebben gemaakt en die in het kader van faciliterend grondbeleid op basis van een overeenkomst kunnen worden verhaald op derden, is een vordering die opgenomen moet worden bij de balanspost overige nog te ontvangen bedragen (artikel 40a lid 1 onderdeel b BBV) op de gemeentelijke balans. In de toelichting op deze balansposten moeten deze vorderingen expliciet worden toegelicht en gespecificeerd als zijnde ‘verhaalbare kosten’. 2.2.2 Looptijd maximaal 10 jaar

Om de risico’s die samenhangen met zeer lang lopende projecten te beperken is het uitgangspunt dat de looptijd van een grondexploitatie in beginsel maximaal 10 jaar bedraagt. Deze 10 jaar dient te worden gehanteerd als richtlijn, die voortschrijdend moet worden bezien en waar gemotiveerd van kan worden afgeweken. Een gemotiveerde afwijking houdt in dat een langere looptijd is toegestaan, mits deze looptijd en de motivatie expliciet zijn geautoriseerd door de raad en zijn verantwoord in de begroting en de jaarstukken. De motivatie moet teven zijn voorzien van risicobeperkende beheersmaatregelen die de gemeente heeft genomen om de onzekerheden en risico’s die gepaard gaan met de langere looptijd te beperken. 2.2.3 Toerekenen kosten aan BIE’s

Voor de bepaling van kosten van BIE, die tot de vervaardigingskosten als bedoeld in artikel 63 lid 3

BBV kunnen worden gerekend, wordt aangesloten op de kostensoorten zoals opgenomen in de Wet ruimtelijke ordening (artikel 6.13) en het besluit ruimtelijke ordening (artikelen 6.2.3 t/m 6.2.5). \ Dit betekent dat maximaal deze kostensoorten kunnen worden toegerekend aan een BIE, waarbij ten aanzien van de rente alleen de rente over het vreemd vermogen mag worden toegerekend en geen rente over het eigen vermogen en waarbij dotaties/bijdragen aan een voorziening (fonds) voor bovenplanse kosten in de BIE niet zijn toegestaan. 2.2.4 Jaarlijkse herziening grondexploitatiebegroting

Jaarlijks moet een herziening van de grondexploitatiebegroting plaatsvinden. Actualisaties van het grondexploitatiecomplex en de grondexploitatiebegroting met planinhoudelijke wijzigingen, dan wel autonome wijzigingen met materiële financiële gevolgen, moeten opnieuw door de raad worden vastgesteld. 2.3 Invoering van de vennootschapsbelasting voor overheidsondernemingen Per 1 januari 2016 is de Wet op de Vennootschapsbelasting van toepassing op overheidsondernemingen. De gemeentelijke grondexploitatie wordt alleen als overheidsonderneming aangemerkt indien er structureel winst wordt gemaakt. Bij de beoordeling of sprake is van winst, worden alleen de BIE’s in aanmerking genomen. 2.3.1 Openingsbalans

Als de (geclusterde) activiteiten van het gemeentelijk grondbedrijf door de ondernemingspoort komen, moeten de lopende projecten per 1 januari 2016 gewaardeerd worden op de waarde in het economisch verkeer. Dit wordt weergeven op de openingsbalans. De waarde in het economisch verkeer kan worden bepaald door de indirecte opbrengstwaarde te berekenen. Op basis van de (realistisch) geschatte ingaande en uitgaande geldstromen over de resterende looptijd van een grex wordt de waarde van die geldstromen op het moment van de openingsbalans (1 januari 2016) bepaald. De openingsbalans is opgesteld in samenwerking met het adviesbureau EFK Belastingadviseurs. De openingsbalans fungeert door de contant gemaakte kosten en opbrengsten als een soort 0-situatie. Als de kosten in de toekomst lager blijken te zijn of de opbrengsten hoger blijken te zijn dan de contant gemaakte waarden op de openingsbalans, dan stijgt de Vpb last. 2.3.2 Jaarlijkse Vpb

EFK Belastingadviseurs heeft de aangifte van 2019 ingediend. Voor 2019 was de Vpb last € 37.450 (inclusief rente). De aangifte over 2020 vindt plaats in 2022.

Gemeente Achtkarspelen –Vpb-last 2.4 Tussentijds winstnemen volgens poc-methode Sinds 2017 is het op basis van het BBV verplicht om tussentijds winst te nemen volgens de pocmethode. 2.4.1 Poc-methode (Percentage of completion)

Voor het bepalen van de tussentijdse winst is aansluiting gezocht bij een algemeen aanvaardbare methodiek (bedrijfsleven, fiscaal), waarbij rekening is gehouden met de bijzondere kenmerken van gemeentelijke grondexploitaties. De doelstelling van het gemeentelijk grondbeleid is immers niet primair gericht op het behalen van financieel rendement, maar op het bereiken van het gewenste voorzieningenniveau voor inwoners en bedrijven.

De Poc-methode houdt rekening met de fase waarin de grondexploitatie, zowel voor wat betreft de opbrengsten als de kosten, verkeert. Daarnaast is deze methode eenvoudig toepasbaar en kan eenduidig worden gehanteerd voor alle positieve grondexploitaties die door gemeenten worden uitgevoerd. Hiermee wordt aangesloten bij de doelstelling van de vernieuwing van het BBV, namelijk vereenvoudiging en eenduidigheid en daarmee een betere onderlinge vergelijkbaarheid tussen gemeenten. 2.4.2 Voldoende zekerheid

Voor het tussentijds verantwoorden van winst is het noodzakelijk dat voldoende zekerheid bestaat over het (verwachte) resultaat van de grondexploitatie, ofwel het resultaat moet op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Het gaat hierbij niet om het hebben van zekerheid over alle aspecten die bij het uitvoeren van een grondexploitatie spelen en over macro ontwikkelingen die zich kunnen voordoen. Aan schattingen kleven in alle gevallen inherente onzekerheden. Uitgangspunt is het hebben van een degelijke onderbouwing van de schattingen voor de te verrichten werkzaamheden, te maken kosten en te realiseren opbrengsten in overeenstemming met de specifieke invulling van het grondexploitatiecomplex. Deze onderbouwing is nodig voor de grondexploitatiebegroting zoals deze ter besluitvorming wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Voorts moet deze onderbouwing (grondexploitatiebegroting) jaarlijks worden herzien/geactualiseerd en moeten de specifieke projectrisico’s worden benoemd, onderbouwd en gemonitord. Een dergelijke basis geeft voldoende zekerheid over het verwachte resultaat. Dit verwachte resultaat is niet te positief en ook niet te negatief bepaald (best estimate). 2.4.3 Poc methode in de praktijk

Naar rato van de voortgang van het project wordt tussentijds winst verantwoord. Hierbij wordt voor wat betreft de berekeningsmethodiek en de planinhoudelijke uitgangspunten niet afgeweken van de grondexploitatie of herziening zoals deze tot en met het verslagjaar door de raad is vastgesteld. De voortgang wordt berekend naar de mate waarin kosten en opbrengsten zijn gerealiseerd per individuele grondexploitatie. Hiermee wordt de totale winst over de individuele grondexploitatie opgedeeld/toegerekend aan de reeds verkochte kavels. Indien er nog geen gronden zijn verkocht is er dus nog geen sprake van gerealiseerde winst. Maatgevend is de realisatie tot en met het lopende jaar ten opzichte van het totaal van de kosten en opbrengsten van de grondexploitatie. In formule: % kostenrealisatie x % opbrengstrealisatie = % Poc. (ingeval de kosten voor 50% zijn gerealiseerd en de gronden voor 50% zijn verkocht, dan is de Poc dus 25%). De op basis van de poc-methode berekende winstneming wordt verminderd met de in het verleden reeds genomen winst. Het bedrag wat overblijft wordt als winst in het betreffende boekjaar genomen. 2.5 Afschaffing van de categorie ‘Niet in exploitatie genomen gronden’ Al enkele jaren is het bekend dat er voor 31 december 2019 concrete plannen voor de voormalige NIEG gronden moeten zijn.

Zijn deze er niet dan zal er moeten worden afgeboekt naar de huidige bestemming (veelal agrarisch, € 5 per m2). In de nieuwe notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (Commissie BBV, juli 2019) zijn nadere regels bepaald: Er komt naast IEGG (In Exploitatie Genomen Grond) en overige gronden (landbouwgronden) een nieuwe categorie gronden, namelijk ‘warme gronden’. Deze gronden mogen tegen toekomstige waarde worden gewaardeerd, mits deze voldoen aan alle volgende criteria: 1. de gronden moeten deel uitmaken van een door de gemeenteraad vastgestelde visie of

masterplan voor (een) concrete en binnen afzienbare tijd te starten grondexploitatie(s), waarin de gebiedsontwikkeling van totaalplan naar deelgrondexploitaties is vastgelegd; 2. de gebiedsontwikkeling mag niet zodanig conflicteren met de uitkomst van de inventarisatie van bedreigingen die de ontwikkeling in de weg kunnen staan, bijvoorbeeld op het gebied van milieu of bereikbaarheid; 3. de visie / het masterplan mag niet strijdig zijn met beleid van de provincie en/of rijk; 4. er is een betrokkenheid bij de gebiedsontwikkeling van provincie of rijksoverheid; 5. het mag alleen gaan om gebiedsontwikkeling voor de bouw van woningen en niet voor bedrijfsterreinen; 6. periodiek (minimaal eens in de 2 jaar) worden de gronden getaxeerd tegen de waarde volgens de toekomstige woningbouwbestemming, met inachtneming van de inherente onzekerheden van de ontwikkelmogelijkheden. Voldoen de gronden niet aan al deze punten dan moet er een (tijdelijke) afwaardering plaatsvinden naar de huidige waarde, die grotendeels kan worden teruggedraaid zodra tot bouwgrond wordt besloten. Dit is een zogenaamde tijdelijke voorziening. In Achtkarspelen staan geen voormalige NIEGG op de balans voor een hogere waarde dan de huidige bestemming (veelal agrarisch).

3 Actualisatie grondexploitaties Begin 2021 waren er 11 complexen in exploitatie. In 2021 zijn daar geen nieuwe complexen bijgekomen. 3.1. Rekenmethodiek De actualisatie van grondexploitatiebegrotingen van de lopende complexen zijn opgesteld met toepassing van de zogenaamde Dynamische Eindwaarde Methode. Bij toepassing van deze berekeningssystematiek wordt rekening gehouden met rente en inflatie gedurende de looptijd van het project. Dit geldt zowel voor rentekosten en renteopbrengsten alsook voor de toe te passen inflatiecorrectie op kosten en opbrengsten. Investeringen en opbrengsten worden doorberekend naar de datum waarop het project vermoedelijk gereed zal zijn, de eindwaardedatum. Om zoveel mogelijk de rente invloeden te beperken wordt het eindwaardebedrag van investeringen en opbrengsten contant gemaakt naar de geactualiseerde datum, in dit geval op 1 januari 2022. 3.2. Gekozen model Er zijn diverse modellen verkrijgbaar om grondexploitaties in op te zetten en te beheren. Er is gekozen om hetzelfde model (op basis van Excel) als vorig jaar te hanteren. In de toekomst zal worden gestreefd naar een gezamenlijk model voor Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel.

Door de gerealiseerde kosten en opbrengsten in te voeren, de nog te maken kosten en opbrengsten in te schatten, deze in tijd weg te zetten, parameters toe te passen en prijzen te bepalen wordt uiteindelijk de eindwaarde en de contante waarde van een complex berekend. De eindwaarde en de contante waarde staan op de samenvattende pagina van de grondexploitatie duidelijk aangegeven, evenals de boekwaarde van het complex. 3.3. Uitgangspunten Ten behoeve van de actualisatie van de grondexploitatiebegrotingen zijn een aantal werkzaamheden verricht. Hierna volgen de uitgangspunten met korte omschrijving.

3.3.1_Financiële basisinformatie

In overleg met Financiën zijn er in het financiële systeem van ieder complex van elke gemeente een beperkt aantal kostensoorten toegevoegd waarop men de ingekomen nota’s en de interne verrekening van kosten kan boeken. Deze kostensoorten zijn vervolgens als kosten- of opbrengstencategorie opgenomen in de grondexploitatie. Het betreft de volgende: - aankoop grond - overige inkomsten - verhardingen - woonrijp maken - opbrengst grondverkopen - toerekening reële rente - groenaanleg - lichtmasten en brandkranen - overige kosten uitbestede investeringen - bouwrijp maken 3.3.2_Parameters

Parameters zijn correctiefactoren als gevolg van toepassing van de berekeningsmethode Dynamische Eindwaarde Methode. Bij de actualisatie zijn de volgende parameters gehanteerd: - Percentage rentekosten 0,53 % en renteopbrengsten 0,53 % (werkelijke rente); - Percentage inflatie voor kostenstijging 2 % en opbrengstenstijging 0 %. 3.3.3_Grondprijzen

Het beleid met betrekking tot grondprijzen is vastgelegd in de nota “Grondbeleid 2020 – 2024”. Dit beleid is het uitgangspunt voor het handelen. Bij grondverkoop ten behoeve van een gemeentelijke ontwikkeling wordt de grond bouwrijp geleverd aan de afnemer. Verder moet de bodemkwaliteit geschikt zijn voor de beoogde bestemming. 3.3.4_Programma

Voor de lopende complexen wordt het afgesproken bouwprogramma gevolgd. 3.3.5_Hoeveelheden en eenheidsprijzen

Ten aanzien van projecten die nog in ontwikkeling worden genomen en waarvoor nog geen exploitatiebegroting is opgesteld, wordt een voorlopige berekening of plan economische verkenning opgesteld. Hoeveelheden en eenheidsprijzen worden normatief toegepast. Bij de definitieve grondexploitatie wordt de grondexploitatie opgesteld aan de hand van berekende hoeveelheden, naar verwachting in te richten, hoeveelheden openbaar gebied en met daaraan gekoppeld de geldende eenheidsprijzen. 3.3.6_Fasering

Ten behoeve van de fasering heeft overleg plaatsgevonden met de betreffende projectleider. Op basis van dit overleg zijn de investeringen en opbrengsten in “de tijd” gezet.

4 Programma 8.1 Ruimtelijke ordening 4.1 Initiële plankosten Tot dit taakveld behoren taken op grond van de wet Ruimtelijke Ordening. Het onderdeel van dit taakveld, wat met ontwikkeling van doen heeft, zijn de initiële plankosten. Dit zijn kosten die gemaakt worden in het kader van de planontwikkeling als voorbereiding op een te openen complex

BIE. De BBV bepaalt dat kosten, waarvoor een kans op dekking is maximaal voor een periode van 5 jaar kunnen worden geactiveerd voordat ze worden ingebracht in een te openen complex BIE. Voorwaarde is dat een collegebesluit is genomen om de voorbereiding van een locatie te starten. Vanaf begin 2018 is gestart met het aanvragen van voorbereidingskredieten waarop de gemaakte kosten worden verantwoord. De volgende projecten zijn momenteel in voorbereiding

Projecten met een voorbereidingskrediet

De gemaakte kosten binnen de gevoteerde kredieten worden bij vaststelling van een bouwgrondexploitatie ingebracht in de betreffende exploitatie. Hiermee zijn de kosten gedekt. Leidt de voorbereiding niet tot een vaststelling dan zullen de kosten als verlies worden afgeboekt. Hier is momenteel geen sprake van.

Overzicht boekwaarden

Voor de locatie Harkema Nije Buorren en Harkema Betonwei is met de woningbouwverenging SWA een ruiling overeengekomen, waarbij de SWA de locatie Nije Buorren in eigendom verkrijgt en de gemeente de locatie Betonwei. De boekwaarde van de locatie Nije Buorren kan worden overgebracht naar de locatie Betonwei. -

De locatie Nije Buorren kan per 31 december 2021 administratief worden afgesloten. De locatie Surhuisterveen – Langelaan 4 is in 2021 verkocht aan Ontwikkelaar Knarrenhof. Dit complex kan per 31 december 2021 worden afgesloten met een winst van € 322.729

4.2 Anterieure overeenkomsten (faciliterend grondbeleid) Een anterieure overeenkomst wordt gebruikt voor het opnemen van de kosten/opbrengsten die gemaakt worden in het kader van faciliterend grondbeleid. Via de GREX-wet is de gemeente verplicht om bij werkzaamheden voor derden deze te verhalen. Tot nu toe is geen interne procedure vastgelegd waardoor het kan voorkomen dat plankosten voor rekening van de gemeente zijn gebleven. Een dergelijke procedure wordt onderdeel van de herziening van de nota Grondbeleid. Het onderscheid moet worden gemaakt tussen de projecten waarvoor een overeenkomst is gesloten en de projecten waarvoor in de toekomst een overeenkomst zal worden gesloten.

Voor de volgende projecten zijn anterieure overeenkomsten opgesteld:

Projecten met een anterieure overeenkomst De onderstaande projecten zijn financieel afgerond en kunnen per 31 december 2021 worden afgesloten, met een totaal positief resultaat van € 60.287

Projecten af te sluiten per 31 december 2021

Momenteel wordt er anterieure overeenkomsten opgesteld voor locatie De Fazant en Langelaan 4 te Surhuisterveen

5 Programma 3.2 Grondexploitaties Bedrijventerreinen In programma 3.2 worden de in exploitatie genomen complexen behandeld in de categorie Grondexploitaties Bedrijventerreinen. Per complex wordt een beschrijving van het project, de fase waarin het project zich bevindt, het financiële resultaat, de afwijkingen t.o.v. de vorige actualisatie en de mogelijke risico’s toegelicht. Tevens worden de totale resultaten weergeven en de winst- en verliesnemingen toegelicht. 5.1 In exploitatie genomen gronden 5.1.1 Complex 302 Quakkenburg/De Bolster, Harkema

Beschrijving van het project Enige jaren geleden is de grondexploitatie van het bedrijventerrein Quakkenburg afgerond. Er is toen een aantal hectares grond niet in ontwikkeling gebracht. Op een deel van de gronden rustte een uitwerkingsbevoegdheid binnen het geldende bestemmingsplan. In 2019 is de grondexploitatie vastgesteld en de uitwerking van het bestemmingsplan wordt afhankelijk van de verkoop aangepast. Fase waarin het project zich bevindt.

In 2019 is het terrein bouwrijp gemaakt. In 2021 zijn er 4 kavels verkocht met een gezamenlijke oppervlakte van 5.026 m2. Er is nog 1 kavel beschikbaar.

Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 4.950 positief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 4.758 positief. Afwijkingen t.o.v. vorige actualisatie Ten opzichte van de vorige actualisatie is het resultaat (EW) met € 10.719 gestegen. Dit verschil is te verklaren, door snellere gronduitgifte en omdat na kadastrale meting de kavels iets groter blijken te zijn. Verliesvoorziening De getroffen verliesvoorziening van € 5.769 kan per 31 december 2021 vrijvallen. Risico’s N.v.t Winstneming Voor 2021 kan op dit complex een tussentijdse winst worden genomen van € 1.896. 5.1.2 Complex 303 De Swadde II, Buitenpost

Beschrijving van het project: Bouwgrondexploitatie De Swadde te Buitenpost is actief vanaf 1999. Uitgifte is gestart vanaf 2001. In 2021 is er 1 kavel verkochten er is nog 1 kavel beschikbaar Fase waarin het project zich bevindt: In 2021 is er 1480 m2 bedrijventerrein verkocht, en is er nog 3415 m2 beschikbaar. De laatste kavel wordt bij loting verkocht en overdracht zal plaats vinden in het 2e kwartaal van 2022. Na de verkoop van deze laatste kavel kunnen de resterende werkzaamheden worden uitgevoerd. Het complex kan per 31 december 2022 afgesloten. Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 141.916 positief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 139.134 positief. Afwijkingen t.o.v. vorige actualisatie Ten opzichte van de vorige actualisatie is het resultaat (EW) met € 310.190 gestegen. Dit verschil is te verklaren hogere verkoopopbrengsten en omdat de kosten woonrijp maken lager zijn dan geraamd. Winstneming Voor 2021 kan op dit complex een tussentijdse winst worden genomen van € 126.813. Risico’s N.v.t. 5.1.3 Complex 304 Lauwerskwartier fase 2, Surhuisterveen

Beschrijving van het project

In juli 2018 is door de Raad de bouwgrondexploitatie voor de ontwikkeling van Lauwerskwartier fase2 vastgesteld. Het gaat om de ontwikkeling van 6,8 hectare bedrijventerrein waarin ca. 4,1 hectare uitgeefbare gronden is opgenomen.

Fase waarin het project zich bevindt Het plan is begin 2021 bouwrijp gemaakt, en met de verkoop van de kavels is gestart. In 2021 is er 28.856 m2 verkocht. Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 659.595 positief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 633.982 positief. Afwijkingen t.o.v. vorige actualisatie Ten opzichte van de vorige actualisatie is het resultaat (EW) met € 245.120 gestegen. Dit verschil is te verklaren door de snelle gronduitgifte en omdat de kosten bouwrijp maken lager zijn uitgevallen dan geraamd. Risico’s Geen Winstneming Voor 2021 kan op dit complex een tussentijdse winst worden genomen van € 342.177. 5.1.4 Complex 369 Oastkern/Westkern, Kootstertille

Beschrijving van het project De bouwgrondexploitatie van het bedrijventerrein in Kootstertille bestaat uit 3 delen, te weten: Oastkern fase 1, Oastkern fase 2 en Westkern. -

-

Oastkern fase 1; Actief vanaf 1975. Kavelverkoop vanaf 1978 t/m 2001. Deze bouwgrondexploitatie had al geruime tijd niet meer actief mogen zijn. De gemeente heeft later op het bedrijventerrein een perceel met opstallen teruggekocht, de aanwezige panden op dit perceel gesloopt en de kavel wederom bouwrijp in de verkoop gezet. Oastkern fase 2; In dit plangebied worden vanaf 2002 kavels uitgegeven. In 2011 is het oostelijk deel van het bedrijventerrein, 1,7 hectare, ingericht voor de plaatselijke Survivalvereniging. Westkern; Gestart met uitgifte in 1985 en 1986 van gronden aan de Gasunie en langdurige verhuur aan de NAM (inmiddels Vermillion).

Fase waarin het project zich bevindt In 2021 is er voor € 353.150 aan grond verkocht. In totaal moet er nu nog voor € 1.259.395 worden verkocht. -

Westkern: Er is nog 7.379 m2 bedrijventerrein beschikbaar. I.v.m. milieubeperkingen (ligging gasleidingen) is dit moeilijk verkoopbaar. De looptijd van deze exploitatie (richtlijn maximaal 10 jaar) is fors overschreden. De exploitatie voor deze fase wordt per 31-12-2021 administratief afgesloten. De gronden worden tegen agrarische waarde van € 5 per m2 overgebracht naar Ruwe voorraad (MVA). De grond blijft beschikbaar voor uitgifte.

-

Oastkern fase 1: Er is nog 4945 m2 bedrijventerrein beschikbaar. Deze grond is in optie uitgegeven en overdracht zal na verwachting plaatsvinden in het 2e kwartaal 2022.

-

Oastkern fase 2: Er is nog 1.54.67 m2 bedrijventerrein beschikbaar. Hiervan is 4.967 m2 in optie uitgegeven en overdracht zal na verwachting plaatsvinden in het 2e kwartaal 2022. Aan de zuidzijde grenzend aan het kanaal is nog een kavel van 1.05.00 m2. In verband met de verkoopbaarheid wordt deze herverkaveld in zes kleinere kavels.

Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 4.938.319 positief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 4.472.788 positief. Afwijkingen t.o.v. vorige actualisatie Ten opzichte van de vorige actualisatie is het resultaat met € 187.274 positief. Dit wordt veroorzaakt doordat de kosten woonrijpmaken lager uitvallen dan oorspronkelijk geraamd, en omdat de inkomsten hoger zijn dan oorspronkelijke geraamd. Winstneming Voor 2021 kan op dit complex een tussentijdse winst worden genomen van € 216.240 Risico’s Tegenvallende grondverkoop, kostenstijging bouw- en woonrijp maken. 5.2 Totale resultaat Grondexploitaties Bedrijventerreinen In onderstaande tabel is een totaaloverzicht weergegeven van de eindwaarde van alle in exploitatie genomen gronden binnen het programma Grondexploitaties Bedrijventerreinen.

Het totale resultaat van alle complexen bedraagt op 31 december 2021 op basis van eindwaarde € 5.744.781 positief. Er is geen sprake van een verliesvoorziening. 5.3 Afsluiting complexen Er worden in 2021 geen complexen afgesloten. 5.4 Onderbouwing verliesvoorziening Er is sprake van vrijval van voorliesvoorzieningen. Complex 302 Quakkenburg/De Bolster, Harkema; vrijval € 5.769 Complex 303 De Swadde II, Buitenpost; vrijval € 168.274

5.5 Onderbouwing winstneming Volgens het BBV moeten gemeenten tussentijds winst nemen bij grondexploitatiecomplexen volgens de Poc-methode, de Percentage of completion. Maatgevend is de realisatie tot en met het lopende jaar ten opzichte van het totaal van de kosten en opbrengsten van de grondexploitatie. In formule: % kostenrealisatie maal % opbrengstrealisatie is % poc. Dit betreft de totale winstneming, die bij de boekwaarde wordt opgeteld.

In totaal kan op programma 3.2 Grondexploitaties Bedrijventerreinen in 2021 een winst worden genomen van € 687.126 5.6 Opbouw balanswaarde De boekwaarde per 1 januari 2022 is de boekwaarde van 1 januari 2021 vermeerderd met alle in 2021 gerealiseerde kosten en opbrengsten vermeerderd met de verplichte winstneming. De vorming van verliesvoorzieningen zijn niet in de boekwaarde meegenomen, deze zijn omkeerbaar als het resultaat een volgend jaar meevalt. Bij de vorming van verliesvoorzieningen dient volgens het BBV rente aan een complex toegerekend te worden over de gehele boekwaarde.

De totale balanswaarde van de complexen bedraagt € - 411.364 op 1/1/2022.

6 Programma 8.2 Grondexploitaties Woningbouw In programma 8.2 worden de in exploitatie genomen complexen behandeld in de categorie Grondexploitaties Woningbouw. Per complex wordt een beschrijving van het project, de fase waarin het project zich bevindt, het financiële resultaat, de afwijkingen t.o.v. de vorige actualisatie en de mogelijke risico’s toegelicht. Tevens worden de totale resultaten weergeven en de winst- en verliesnemingen toegelicht. 6.1 In exploitatie genomen gronden 6.1.1 Complex 003 Vierstromenland, Surhuisterveen

Beschrijving van het project

De bouwgrondexploitatie Vierstromenland is actief vanaf 2005. Het plangebied van deze exploitatie beslaat een groot gebied aan beide zijden van de Vierhuisterweg. -

Aan de oostzijde van de Vierhuisterweg betreft het een actieve exploitatie genaamd De Opslach, uitgevoerd in 2012-2013.

-

Aan de westzijde van de Vierhuisterweg een actieve bouwgrondexploitatie, waar de laatste bouwkavels in 2017 zijn verkocht, en een bestemming sport met tennisbanen, een skeelerbaan, een boogschietbaan en een nog in te richten perceel.

Fase waarin het project zich bevindt In 2019 is het complex woonrijp gemaakt. Het sportpark is nog in ontwikkeling. Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 547.414 negatief. Het complex kan per 31 december 2021 worden afgesloten. Voorziening Voor de nog uit te voeren werken wordt een voorziening getroffen van € 29.620. Verliesvoorziening De getroffen verliesvoorziening van € 547.414 is toereikend bij afsluiting complex.

Risico’s n.v.t. Afsluiten complex Het complex kan per 31 december 2021 worden afgesloten. 6.12. Complex 007_Nije Jirden, Surhuisterveen

Beschrijving van het project Deze bouwgrondexploitatie is actief vanaf 1997 en ligt in het centrum van Surhuisterveen. De eerste bouwstroom was in 1999 t/m 2002. In 2009/2010 is een volgende fase ontwikkeld. In afwachting van de ontwikkeling van de locatie “Schuilenga” zijn de kavels van de laatste bouwfase in 2021 uit exploitatie genomen en overgebracht naar voorraad ruwe bouwgronden. Fase waarin het project zich bevindt In 2021 is de bouwkavel voor het appartementengebouw aan de Baansein bij inschrijving verkocht, en is met de bouw gestart. Alle bouwkavels zijn verkocht en het complex kan per 31 december 2021 administratief worden afgesloten. Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 319.446 positief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 313.182 positief. Het complex kan per 31 december 2021 administratief worden afgesloten.

Voorziening Voor de nog uit te voeren werken wordt een voorziening getroffen van € 136.313. Winstneming Bij afsluiten van het complex kan een winst worden genomen van € 319.446.

Risico’s n.v.t. Afsluiten complex Het complex kan per 31 december 2021 worden afgesloten. 6.1.3 Complex 013_Lutkepost, Buitenpost

Beschrijving van het project Bouwgrondexploitatie loopt vanaf 2006, en de gronduitgifte is vanaf 2007 gestart. Binnen het complex zijn nog 2 vrije kavels beschikbaar, waarvan 1 in optie. Fase waarin het project zich bevindt In 2021 zijn er drie kavels verkocht. De 2 nog beschikbare kavels worden tegen de uitgifteprijs overgebracht naar MVA. Vervolgens kan het complex per 31 december 2021 worden afgesloten. Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 564.577 positief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 542.654 positief. Afwijkingen t.o.v. vorige actualisatie Ten opzichte van de vorige actualisatie is het resultaat met € 113.776 gestegen. Deze verschillen zijn te verklaren doordat o.a. de kosten van woonrijp maken lager uitvallen dan in eerste instantie geraamd. Voorziening Voor de nog resterende werkzaamheden zal een voorziening van € 73.912 worden getroffen. Winstneming In 2021 kan € 188.830 winst worden genomen.

Risico’s n.v.t.

Afsluiten complex Het complex kan per 31 december 2021 worden afgesloten. 6.1.4 Complex 031_’t Maskelyn, Augustinusga

Beschrijving van het project Nadat de scholen in Augustinusga zijn samengegaan is ‘t Maskelyn buiten gebruik gekomen. In samenwerking met de omwonenden en het dorp is gewerkt aan een nieuwe invulling; 2 levensloopbestendige woningen en een stukje groen waarin ruimte is voor waterberging. Fase waarin het project zich bevindt In 2019 is het gebouw gesloopt en is het bestemmingsplan en de grondexploitatie vastgesteld. De kavels zin op 26 februari 2021 bij inschrijving verkocht. Het complex kan per 31 december 2021 administratief worden afgesloten. Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 42.745 positief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 41.085 positief. Afwijkingen t.o.v. vorige actualisatie Ten opzichte van de vorige actualisatie is het resultaat met € 15.083 gestegen. Deze verschillen zijn te verklaren doordat o.a. de kosten van woonrijp maken lager uitvallen dan in eerste instantie geraamd. Voorziening Voor de nog uit te voeren werken wordt een voorziening getroffen van € 86.139. Winstneming Bij het afsluiten van het complex kan een winst van € 42.745 worden genomen.

Risico’s n.v.t. Afsluiten complex Het complex kan per 31 december 2021 worden afgesloten. 6.1.5 Complex 032_De Lits, Buitenpost

Beschrijving van het project Op deze locatie heeft een nevenvestiging gestaan van het Lauwerscollege. De locatie ligt in een woonwijk en is in de structuurvisie en in het woningbouwprogramma genoemd als potentiële herontwikkelingslocatie. De grond is verkocht aan SWA voor de realisatie van 16 huurwoningen. Fase waarin het project zich bevindt In 2019 is het bestemmingsplan en de grondexploitatie vastgesteld. De levering van de grond vindt in het 1e kwartaal van 2022 plaats.

Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 179.076 negatief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 168.748 negatief. Afwijkingen t.o.v. vorige actualisatie Ten opzichte van de vorige actualisatie is het resultaat met € 491 gestegen. Verliesvoorziening De getroffen verliesvoorziening van € 179.567 moet met € 491 verlaagd worden naar € 179.076. Risico’s 6.1.6 Complex 057_Sportpark, Twijzel

Beschrijving van het project In de Raadsvergadering van 18 oktober 2018 is deze grondexploitatie en het bestemmingsplan vastgesteld. Op de locatie worden 6 woningen gerealiseerd. Aan de uitvoering is een ISV3- subsidie van de provincie van € 175.000 verbonden. Fase waarin het project zich bevindt In 2019 zijn de kavels bouwrijp gemaakt, dit was ook de voorwaarde voor de ISV3-subsidie. Aan SWA zijn 4 kavels (2 x 2^1 kap) verkocht en er zijn nog 2 kavels beschikbaar. Deze worden in het 1e halfjaar van 2022 op de markt gebracht. Financiële resultaat Na actualisatie per 31 december 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 85.556 positief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 77.193 positief. Afwijkingen t.o.v. vorige actualisatie Ten opzichte van de vorige actualisatie is het resultaat met € 24.934 gestegen. Deze verschillen zijn te verklaren door bijstelling kostenraming nog uit te voeren werken. Risico’s Verkoop resterende kavels. Winstneming In 2021 kan een tussentijdse winst van € 8.644 worden genomen. 6.1.7 Complex 091_Fûgelkamp, Harkema

Beschrijving van het project Het betreft een perceel grond aan de Fûgelkamp. De bestemmingsplanwijziging is meegenomen in het Veegplan 2018. Fase waarin het project zich bevindt In 2019 is het bestemmingsplan vastgesteld. Eind 2021 is een procedure opgestart om de grond bij inschrijving te verkopen. Grondoverdracht wordt verwacht in het 2e kwartaal van 2022. Financiële resultaat Na actualisatie per 1 januari 2021 bedraagt het resultaat op basis van de eindwaarde € 164.106 positief. Op basis van de netto contante waarde is dit € 157.734 positief.

Afwijkingen t.o.v. vorige actualisatie Ten opzichte van de vorige actualisatie is het resultaat met € 65.107 gestegen. Dit verschil is te verklaren door de hogere verkoopopbrengst. Risico’s Tegenvallende grondverkoop. 6.2 Totaal resultaat Grondexploitaties Woningbouw In onderstaande tabel is een totaaloverzicht weergegeven van de eindwaarde van alle in exploitatie genomen gronden binnen het programma Grondexploitaties Woningbouw.

Het totale resultaat van alle complexen bedraagt op 31 december 2021 op basis van eindwaarde € 633.163 positief. 6.3 Afsluiting complexen In 2021 worden de volgende complexen afgesloten. Complex 003 Vierstromenland, Surhuisterveen Complex 007 Nije Jirden, Surhuisterveen Complex 013 Lutkepost, Buitenpost Complex 031 ’t Maskelyn, Augustinusga 6.4 Onderbouwing verliesvoorziening De verliesvoorziening van € 179.076 is als volgt opgebouwd: Complex 032 De Lits, Buitenpost - € 179.076 032_De Lits, Buitenpost Vorig jaar is er een verliesvoorziening van € 179.567 gevormd. Na actualisatie kan deze worden verlaagd naar € 179.076. Een verlaging van € 491.

6.5 Onderbouwing winstneming Volgens het BBV moeten gemeenten tussentijds winst nemen bij grondexploitatiecomplexen volgens de Poc-methode, de Percentage of completion. Maatgevend is de realisatie tot en met het lopende jaar ten opzichte van het totaal van de kosten en opbrengsten van de grondexploitatie. In formule: %

kostenrealisatie maal % opbrengstrealisatie is % poc. Dit betreft de totale winstneming, die bij de boekwaarde wordt opgeteld.

In totaal kan op programma 8.2 Grondexploitatie woningbouw € 559.665 winst worden genomen. 6.6 Opbouw balanswaarde De boekwaarde per 1 januari 2022 is de boekwaarde van 1 januari 2021 vermeerderd met alle in 2021 gerealiseerde kosten en opbrengsten vermeerderd met de verplichte winstneming. De vorming van verliesvoorzieningen zijn niet in de boekwaarde meegenomen, deze zijn omkeerbaar als het resultaat een volgend jaar meevalt. Bij de vorming van verliesvoorzieningen dient volgens het BBV rente aan een complex toegerekend te worden over de gehele boekwaarde.

De totale balanswaarde van de complexen bedraagt € 430.618 op 1/1/2022.

7 Totaaloverzicht resultaten bouwgrondexploitatie 7.1 Resultaten per complex

7.2 Overzicht verliesvoorzieningen

7.3 Winstberekening 2021 op Poc-basis:

7.4 Gerealiseerde winstnemingen

7.5 Voorzieningen afgewikkelde complexen

8. Toelichting overige gronden In dit hoofdstuk worden de gronden behandeld die binnen een afzienbare termijn worden verkocht. Als deze gronden nog tijdelijk worden gebruikt voor een maatschappelijke of economische functie dan behoren dergelijke gronden gedurende deze tijd tot de materiële vaste activa. In deze paragraaf worden de volgende grondposities als onderdeel van het grondbedrijf behandeld; Te verkopen opstallen; opstallen te verkopen voor herontwikkelingen Bouwkavels uit de Voorraad gronden te verkopen. Te verkopen bouwkavels die niet (meer) zijn opgenomen in een BIE. Alle andere losse grondeigendommen, veelal landerijen die worden verhuurd/ verpacht worden in deze paragraaf niet opgenomen. Strategische gronden, grond bedoeld voor eventuele toekomstige ontwikkelingen, worden ook niet in deze paragraaf opgenomen. De gronden die binnenkort in ontwikkeling worden genomen zijn genoemd bij de projecten waarvoor initiële plankosten voor de opstart van de ontwikkeling zijn vastgesteld. 8.1 Te verkopen opstallen De gemeente heeft een aantal panden waarvan het gebruik voor sociaal maatschappelijk doeleinden niet meer noodzakelijk is. Er is besloten deze panden te verkopen. In 2020 zijn de volgende panden verkocht:

-N.v.t. In 2021 zijn de volgende panden gesloopt: - N.v.t. De volgende panden zitten in een ontwikkelingstraject: - N.v.t. 8.2 Voorraad bouwrijpe kavels De gemeente beschikt over een voorraad van bouwrijpe kavels die per 1 januari 2021 geen onderdeel (meer) uitmaken van een actieve bouwgrondexploitatie. De meeste kavels zijn in 2018 uit de lopende, af te sluiten grondexploitaties gehaald tegen kostprijs. Aangezien de kostprijs lager is dan de marktwaarde van de bouwrijpe kavels, wordt bij verkoop een resultaat behaald. In de onderstaande tabel zijn de boekwaarden (lees; kostenprijs) per locatie vermeld met daarbij de huidige verkoopwaarde (marktwaarde). Het verschil geeft de winstpotentie weer.

Voorraad bouwrijpe gronden

In 2021 zijn de volgende kavels verkocht:

Verkopen afgewikkelde complexen

9 Risicoberekening grondexploitaties Het grondbedrijf is een onderdeel van de totale gemeentelijke exploitatie. Het is een activiteit waar veel geld in omgaat en behoorlijk risico’s gelopen worden. Er zijn diverse manieren om risico’s te berekenen. 9.1 Wijze van risicoberekening Momenteel wordt er incidenteel risico berekend. Als er zich een situatie voor doet waarvoor een extra risico bedrag moet worden opgenomen, dan wordt dit bedrag gereserveerd. 9.2 Hoogte van het risicobedrag Complex N.v.t. Totaal

BW 31/12 n.v.t. 0

Nog te investeren n.v.t. 0

Momenteel zijn er geen complexen waar een extra risicobedrag voor gereserveerd is.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=37e1a22f-eb40-4be3-b079-fae1bfc262fe