07 - Bijlage 1 - Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Achtkarspelen 2026-2040 (IHP)
Tekst van het document
INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN ONDERWIJS ACHTKARSPELEN (IHP) 2026-2040 Stabiliteit, verbinding en maatschappelijk rendement 2 In Achtkarspelen hechten we grote waarde aan goede onderwijshuisvesting. Kinderen brengen een belangrijk deel van hun jeugd door op school. Een gezonde, inspirerende en uitdagende leeromgeving is dan ook van grote betekenis voor hun ontwikkeling en kansen voor de toekomst. Als gemeente dragen wij samen met de schoolbesturen een wettelijke verantwoordelijkheid voor passende huisvesting. Met dit Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2026–2040 zetten we een belangrijke stap om die verantwoordelijkheid toekomstgericht in te vullen. Daarbij kijken we niet alleen naar de fysieke kwaliteit van schoolgebouwen, maar ook naar de ruimte die deze bieden voor eigentijds onderwijs en ontwikkeling. Ook kinderopvangorganisaties spelen hierin een belangrijke rol. Dit plan is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de schoolbesturen. Ik ben hen dankbaar voor hun betrokkenheid, openheid en constructieve bijdrage. Door met elkaar in gesprek te gaan, is er wederzijds begrip ontstaan voor de verschillende belangen en de uitdagingen waar we voor staan. Die gezamenlijke basis is essentieel om de komende jaren samen verder te bouwen. Met dit IHP zetten we in op een integrale aanpak, waarin we gericht investeren in kwalitatief goede en toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen.
Ik heb er het volste vertrouwen in dat dit plan een stevige basis biedt om samen te blijven werken aan sterke, duurzame en inspirerende leeromgevingen voor alle kinderen in Achtkarspelen. Wethouder Onderwijs Jelle Boerema VOORWOORD Dit Integraal Huisvestingsplan 2026-2040 geeft richting aan de investeringen in onderwijshuisvesting in Achtkarspelen voor de komende vijftien jaar. Na jaren van krimp stabiliseert het primair onderwijs en groeit het voortgezet onderwijs licht. Daardoor verschuift de opgave van uitsluitend beheer en vervanging naar gerichte investeringen in kwaliteit, duurzaamheid en toekomstbestendigheid. De belangrijkste opgaven liggen in Buitenpost, Kootstertille en bij Singelland Surhuisterveen. In Buitenpost is gekozen voor gezamenlijke huisvesting van twee basisscholen op de locatie van het Lauwers College, met daarnaast een zelfstandige oplossing voor De Fontein. In Kootstertille is de koers gericht op concentratie van twee scholen en renovatie of vervangende afweging voor de Oranje Nassau- school. Voor Singelland is tijdig een structurele oplossing nodig vanwege het aflopen van de vergunning voor tijdelijke huisvesting van de semi permanente lokalen. Het plan is vooral een uitvoeringsprogramma. De huidige financiële ruimte geeft een vertekend beeld, omdat veel gebouwen grotendeels zijn afgeschreven.
De komende vervangingsopgave leidt tot extra structurele lasten. Tegelijk kiest Achtkarspelen ervoor te sturen op toekomstbestendige gebouwen: energieneutraal, circulair, flexibel en financieel beoordeeld op totale levensduurkosten in plaats van alleen op stichtingskosten. Met dit IHP wordt de raad gevraagd richting te geven aan de uitvoering van deze investeringsopgave, prioriteit te geven aan de urgente projecten en de financiële en beleidsmatige uitgangspunten voor de komende jaren vast te leggen. Daarmee ontstaat een helder kader voor besluitvorming, fasering en verdere uitwerking per project. BESTUURSSAMENVATTING. 3 BESLUITPUNTEN Met deze nota wordt de raad gevraagd het IHP 2026-2040 vast te stellen als strategisch en uitvoeringsgericht kader voor onderwijshuisvesting in Achtkarspelen. Daarmee stemt de raad in met de prioritering van de opgaven in Buitenpost, Kootstertille en Singelland Surhuisterveen, de financiële uitgangspunten voor toekomstbestendige schoolgebouwen en de verdere uitwerking per project via afzonderlijke voorstellen. RISICO’S EN BEHEERSMAATREGELEN De uitvoering van het IHP kent financiële, ruimtelijke en organisatorische risico’ s.
De belangrijkste risico’ s zijn bouwkostenstijging, onzekerheid over vergunningen en planologische procedures, beperkte ambtelijke capaciteit, onzekerheid in leerlingprognoses, afhankelijkheid van subsidies en het nog niet volledig uitgewerkte financiële beeld voor Singelland. Deze risico’ s worden te zijner tijd per project uitgewerkt in een businesscase, inclusief planning, fasering, risicoanalyse en beheersmaatregelen. Een ander, moeilijk te kwantificeren risico is de sluiting van een school in een buurgemeente. De sluiting van de school De Saad in Damwoude in 2020 is daar een voorbeeld van; een deel van de groei van het Lauwers College is daaruit verklaarbaar. GOVERNANCE EN PROJECTSTURING Voor de uitvoering wordt per project een passende projectstructuur ingericht. Daarbij wordt gewerkt met bestuurlijke afstemming tussen gemeente en schoolbesturen, een ambtelijke projectgroep en duidelijke besluitmomenten voor college en raad. De raad besluit afzonderlijk over kredietverlening, ruimtelijke keuzes en eventuele afwijkingen van de financiële kaders. Participatie met schoolbesturen, kinderopvang, maatschappelijke partners, ouders, omwonenden en Plaatselijk Belang wordt per project uitgewerkt, met bijzondere aandacht voor verkeersveiligheid, ruimtelijke inpassing en maatschappelijke meerwaarde.
BESLUITPUNTEN, RISICO’S EN GOVERNANCE 4 5 INHOUD Voorwoord 2 Bestuurssamenvatting 3 Besluitpunten, risico’s en governance 4 B esluitpunten 4 Risico’s en beheersmaatregelen 4 Governance en projectsturing 4 1. Inleiding: een nieuwe fase voor Achtkarspelen 7 2. Financiële kaders en de staat van de onderwijs-huisvesting 8 2.1 Financiële context: middelen en lasten 8 2.2 Technische staat en de horizon 2030-2045 8 2.3 Inhaalopgave: Buitenpost, Kootstertille en Singelland 8 2.4 Van strategisch plan naar uitvoeringsprogramma 8 3. Gemeentelijke beleidsvisie: de school als hart van de gemeenschap 9 3.1 De doorgaande lijn 0-12 jaar: IKC-vorming 9 3.2 De ontwikkellijn 0-18 jaar 9 3.3 Passend onderwijs en inclusie 9 3.4 Brede maatschappelijke samenwerking 10 3.5 Toekomstbestendigheid en rijksbeleid 10 4. Gemeentelijke kaders 11 4.1 Inleiding: wettelijke basis WPO en WVO 11 4.2 De verordening als kader en instrument 11 4.3 Procedure: aanvragen en beoordelen 11 4.4 Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 11 4.5 Veranderend karakter van het IHP 11 4.6 Lokale klimaatdoelstellingen Achtkarspelen 11 5. Prioriterings-model: keuzes op basis van noodzaak en ambitie 12 5.1 Wettelijke prioritering: harde kaders 12 5.2 Beleidsmatige prioritering: regie op ambities 12 6.
Juridische kaders 13 6.1 Didam-arrest en transparantie 13 6.2 Fusies en voorzieningenplanning 13 6.3 Bouwheerschap 13 6.4 Eigendom en juridische levering 14 7. kaders voor toekomstbestendige schoolgebouwen | 15 7.1 Energieneutraal en gezond15 7.2 Circulair bouwen en materiaalgebruik | 15 7.3 Flexibiliteit en alternatieve aanwendbaarheid | 15 8. Financiële uitgangspunten en kaders | 16 8.1 Total Cost of Ownership (TCO) | 16 8.2 Normbedragen en aanvullende ambities | 16 9. afschrijvingsmethodiek en kapitaallasten17 9.1 Traditioneel versus circulair afschrijven | 17 9.2 Rekenvoorbeeld: nieuwbouw grote school | 17 9.3 Conclusie voor de besluitvorming | 17 10. Demografie en leerlingprognoses18 10.1 Primair onderwijs18 10.2 Voortgezet onderwijs18 10.3 Betrouwbaarheid van de prognoses | 18 11. Overzicht schoolgebouwen, oppervlakte en bouwjaar | 19 12.
Planning en fasering20 12.1 Basisonderwijs Buitenpost20 12.1.1 Visie en strategie20 12.1.2 Ruimtelijke inpassing: campusgedachte | 20 12.1.3 Investeringskader en jaarlasten Buitenpost | 20 12.2 Basisonderwijs Kootstertille21 12.2.1 Visie en concentratie21 12.2.2 Ruimtelijke inpassing en capaciteit | 21 12.2.3 Investeringskader en jaarlasten Kootstertille | 21 12.3 Voortgezet onderwijs Singelland Surhuisterveen | 21 12.4 Fasering en besluitvorming21 12.5 Planning vanaf 2035 | 22 12.6 Besluitvorming en vervolg22 Bijlage: Financiële verdeelsleutel23 Financiële participatie vanuit exploitatievoordeel | 23 6 7 Deze nota maakt duidelijk dat de komende jaren forse investeringen in onderwijshuisvesting nodig zijn. Daarom gaan wij ook in op de beschikbare financiële ruimte en op de wijze waarop deze investeringen boekhoudkundig worden verwerkt. 1. INLEIDING: EEN NIEUWE FASE VOOR ACHTKARSPELEN Dit Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2026-2040 vormt het strategisch kader voor investeringen in onderwijshuisvesting in Achtkarspelen voor de komende vijftien jaar. Het plan bouwt voort op het IHP 2019-2035, maar markeert ook een nieuwe fase in de demografische ontwikkeling van de gemeente. Na jaren van krimp stabiliseert het aantal leerlingen in het primair onderwijs. Het voortgezet onderwijs laat een lichte groei zien.
Hierdoor verschuift de opgave van alleen beheer en vervanging naar gerichte investeringen in kwaliteit, toekomstbestendigheid en maatschappelijke meerwaarde van schoolgebouwen. De nota heeft als ondertitel ‘Stabiliteit, verbinding en maatschappelijk rendement’ . Deze drie pijlers vormen de basis van onze visie op onderwijshuisvesting: › Stabiliteit: een noodzakelijke basis voor verantwoorde investeringsbesluiten van gemeente en schoolbesturen. › Verbinding: het verbinden van onderwijs met kinderopvang en maatschappelijke partners waar dat inhoudelijke en maatschappelijke meerwaarde oplevert. › Maatschappelijk rendement: gezonde, duurzame en toekomstbestendige gebouwen die bijdragen aan een goed leer- en leefklimaat. De uitvoering van het vorige IHP heeft in Buitenpost en Kootstertille vertraging opgelopen. In Buitenpost kwam de voortgang pas op gang nadat het schoolbestuur in maart 2026 richting gaf aan de oplossing voor de ruimteproblematiek van het Lauwers College. Daardoor kunnen nu ook met de andere betrokken partijen afspraken worden gemaakt. In Kootstertille was de afspraak dat de schoolbesturen daar het voortouw zouden nemen. Die afspraak is mede door personeelswisselingen en ook de grote inspanning die het traject in Twijzelerheide van de besturen vraagt naar achteren geschoven.
8 2.3 INHAALOPGAVE: BUITENPOST, KOOTSTERTILLE EN SINGELLAND Naast de reguliere vervangingscyclus zijn er enkele urgente huisvestingsopgaven. › Buitenpost: De vernieuwingsopgave in Buitenpost is vertraagd door de complexiteit van de keuze voor de huisvesting van het Lauwers College. Deze keuze is inmiddels gemaakt. Daardoor kunnen wij, samen met de betrokken instellingen, de verschillende huisvestingsopgaven in Buitenpost in samenhang uitwerken en toewerken naar een integraal voorstel. Ook Plaatselijk Belang wordt hierbij betrokken. Door per instelling een budget vast te stellen, ontstaat een stevig financieel fundament voor de voortgang van het project als geheel en voor verdere samenwerking binnen de mienskip. De raakvlakken met maatschappelijke en culturele voorzieningen, zoals de bibliotheek en muziekschool, blijven daarbij onderdeel van de uiteindelijke oplossing. › Kootstertille: Ook in Kootstertille zijn de drie scholen toe aan vervanging of renovatie. Net als in Buitenpost heeft de voorbereiding hiervan stilgelegen. Wij pakken dit proces op korte termijn op en maken hierover nadere afspraken met de betrokken schoolbesturen. › Singelland: Hoewel hier strikt genomen geen sprake is van een uitvoeringsachterstand, is tijdige besluitvorming noodzakelijk. De semipermanente lokalen bij deze school verliezen in 2033 hun vergunning. Verlenging is niet mogelijk.
In de komende periode moet daarom een structurele oplossing worden uitgewerkt, zodat tijdig voldoende onderwijsruimte beschikbaar is. 2.4 VAN STRATEGISCH PLAN NAAR UITVOERINGSPROGRAMMA Door de grote opgave op korte termijn en de naderende vervangingsgolf kan dit IHP niet uitsluitend worden gezien als strategisch beleidsstuk. Het plan heeft nadrukkelijk ook het karakter van een uitvoeringsprogramma. De prioritering is erop gericht de trajecten in Buitenpost en Kootstertille met spoed vlot te trekken, de basis te leggen voor reorganisatie van het scholenbestand en tijdig te anticiperen op de ruimtevraag bij Singelland. Tegelijk leggen wij in dit IHP ook de belangrijkste beleidsuitgangspunten voor de komende jaren vast. 2. FINANCIËLE KADERS EN DE STAAT VAN DE ONDERWIJS- HUISVESTING 2.1 FINANCIËLE CONTEXT: MIDDELEN EN LASTEN De financiering van onderwijshuisvesting verloopt via de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Achtkarspelen ontvangt hiervoor gemiddeld circa € 2.000.000 per jaar. Daartegenover staan op dit moment kapitaallasten van circa € 1.000.000 per jaar. De uitkering is niet geoormerkt. Het huidige verschil tussen inkomsten en uitgaven geeft echter een vertekend beeld. Veel schoolgebouwen dateren uit de jaren zeventig en tachtig en zijn boekhoudkundig grotendeels afgeschreven.
Zodra vervangingsinvesteringen nodig zijn, slaat dit financiële voordeel om in extra structurele lasten. Volgens de VNG is de huidige bekostiging ontoereikend voor de eisen die tegenwoordig aan schoolgebouwen worden gesteld. Op basis van landelijk onderzoek wordt gesproken over een noodzakelijke verhoging van ruim € 1,3 miljard in het Gemeentefonds. Er wordt overigens door onze belangenbehartiger – de VNG – druk op het ministerie uitgeoefend de vergoedingen voor de gemeenten te verhogen. 2.2 TECHNISCHE STAAT EN DE HORIZON 2030-2045 De afgelopen jaren is geïnvesteerd in renovaties om de kwaliteit van schoolgebouwen op peil te houden. De gemiddelde leeftijd van de schoolgebouwen bedraagt inmiddels 56 jaar. Renovaties hebben de levensduur verlengd, maar op termijn zijn zij niet meer voldoende. Daarbij spelen strengere eisen aan ventilatie, energiegebruik en onderwijskundige functionaliteit een steeds grotere rol. Achtkarspelen staat daarmee aan de vooravond van een omvangrijke vervangingsopgave. Het huidige financiële voordeel zal daardoor omslaan in hogere structurele lasten. 9 schoolgebouwen te realiseren.
Dit speelt met name wanneer extra ruimte nodig is voor specifieke groepen of voorzieningen: › Zorgvoorzieningen binnen de school: om onderwijs en zorg nabij het kind te organiseren, is vaak extra ruimte nodig voor behandelkamers, rustruimten of gespecialiseerde ondersteuning door externe zorgpartners. › Gespecialiseerde groepen: voor leerlingen die tijdelijk of structureel extra ondersteuning nodig hebben, bijvoorbeeld binnen een IKC+ of bij de integratie van speciaal basisonderwijs, kunnen aanpassingen aan het gebouw of extra vierkante meters noodzakelijk zijn om een veilige en stimulerende leeromgeving te bieden. › Nieuwkomersvoorzieningen: bijvoorbeeld bij de Taalschool, waar specifieke ruimte nodig is voor intensieve taaltrajecten en begeleiding van leerlingen die instromen vanuit een noodopvang. Dergelijke uitbreidingen en de financiering daarvan worden altijd afgestemd binnen de wettelijke kaders van de Lokale Educatieve Jeugd Agenda (LEJA) en het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO). Daarin maken gemeente en schoolbesturen afspraken over de noodzaak, omvang en verdeling van de lasten voor deze extra zorggerelateerde vierkante meters, zodat de onderwijshuisvesting aansluit bij de lokale inclusieambities. 3. GEMEENTELIJKE BELEIDSVISIE: DE SCHOOL ALS HART VAN DE GEMEENSCHAP Achtkarspelen wil onderwijsvoorzieningen in zoveel mogelijk kernen behouden.
Schoolgebouwen dragen bij aan leefbaarheid, ontmoeting en sociale samenhang. Tegelijk staat de kwaliteit van het onderwijs voorop. Daarvoor is voldoende schaal nodig. In de afgelopen jaren heeft dit, in samenwerking met de schoolbesturen, al geleid tot fusies om kwaliteit en continuïteit te borgen. 3.1 DE DOORGAANDE LIJN 0-12 JAAR: IKC-VORMING Wij stimuleren de ontwikkeling van integrale kindcentra (IKC’ s). Een goede aansluiting tussen kinderopvang en onderwijs is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Bij nieuwbouw en renovatie is fysieke integratie daarom het uitgangspunt, waar dit inhoudelijk en ruimtelijk passend is. De gemeente financiert de ruimte voor kinderopvang en vraagt daarvoor een kostendekkende huur. Schoolbestuur en kinderopvang dragen gezamenlijk zorg voor de exploitatie. De gemeente stelt daarbij eisen aan kredietwaardigheid en minimale huurduur. 3.2 DE ONTWIKKELLIJN 0-18 JAAR In Buitenpost en Surhuisterveen kijken wij, vanwege de aanwezigheid van voortgezet onderwijs, verder dan het basisonderwijs. Waar mogelijk stimuleren wij de verbinding tussen primair en voortgezet onderwijs. Bij grote projecten onderzoeken wij de meerwaarde van een doorgaande ontwikkellijn tot 18 jaar. De inhoudelijke verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de onderwijsbesturen.
3.3 PASSEND ONDERWIJS EN INCLUSIE In het kader van passend onderwijs en de ontwikkeling naar een meer inclusieve leeromgeving is de fysieke inrichting van schoolgebouwen van groot belang. In sommige gevallen kan het noodzakelijk zijn om meer ruimte beschikbaar te stellen dan de standaard VNG- normen voorschrijven, of om aanpassingen in
3.5 TOEKOMSTBESTENDIGHEID EN RIJKSBELEID De koers van de rijksoverheid is een belangrijke externe factor voor de spreiding en instandhouding van scholen. Het Rijk werkt aan voornemens om de huidige kleine scholentoeslag te vervangen door een regeling die specifiek is gericht op scholen in dunbevolkte gebieden. Hoewel de exacte effecten van een eventuele stelselwijziging voor de scholen in onze gemeente nog niet duidelijk zijn, onderstreept dit de noodzaak om kritisch te blijven kijken naar de omvang en organisatie van het onderwijs. Achtkarspelen blijft hierover in gesprek met de schoolbesturen, zodat tijdig kan worden ingespeeld op veranderingen in de bekostiging. Vooralsnog constateren wij dat de scholen in onze gemeente robuust zijn en voldoende omvang hebben. 10 3.4 BREDE MAATSCHAPPELIJKE SAMENWERKING Een schoolgebouw moet optimaal worden benut. Daarom zoekt de gemeente actief naar mogelijkheden om maatschappelijke partners, zoals de bibliotheek en de muziekschool, waar passend te verbinden met onderwijshuisvesting. Door functies fysiek en inhoudelijk te verbinden, versterken wij het culturele en educatieve aanbod in de kernen en vergroten wij het maatschappelijk rendement van het gemeentelijk vastgoed. 11 4.5 VERANDEREND KARAKTER VAN HET IHP Het IHP krijgt naar verwachting een verplichte status met de invoering van de Wet planmatige aanpak onderwijsgebouwen (WPaO).
Deze wet introduceert onder meer een actualisatieplicht, strengere kwaliteitsnormen, een formele positie voor renovatie en een strakkere procedure voor afstemming met schoolbesturen. › Actualisatieplicht: de nieuwe wet vereist naar verwachting een evaluatie elke twee jaar en een formele herziening elke vier jaar. › Kwaliteitsnormen: er komen strengere eisen voor een gezond binnenklimaat, waaronder ventilatie, en voor duurzaamheid. › Renovatie: renovatie wordt officieel erkend als volwaardige huisvestingsvoorziening, wat juridische en financiële aanpassingen in het plan kan vragen. › Instemming en afstemming: de procedure voor de totstandkoming wordt strikter, zodat gemeente en schoolbesturen komen tot een gezamenlijk gedragen visie. 4.6 LOKALE KLIMAATDOELSTELLINGEN ACHTKARSPELEN Het IHP draagt bij aan de duurzaamheidsdoelen van Achtkarspelen. De belangrijkste ambities zijn: › Energieneutraal in 2050: conform de Klimaatwet streeft Achtkarspelen naar een volledig energieneutrale mienskip in 2050. Onderwijsvastgoed heeft hierin een voorbeeldfunctie. Nieuwbouwprojecten worden daarom standaard aardgasvrij en energieneutraal opgeleverd. › Circulair Fryslân: als onderdeel van de regio Fryslân committeert Achtkarspelen zich aan de ambitie om in 2050 volledig circulair te zijn.
Voor scholen betekent dit nadruk op biobased bouwen, met natuurlijke materialen uit de regio, en op demontabel bouwen. › Klimaatadaptatie: gezien de ligging van onze dorpen in de Noardlike Fryske Wâlden is een klimaatadaptieve inrichting van schoolpleinen gewenst. Dit omvat onder meer het beperken van hittestress door vergroening en het verbeteren van waterberging en infiltratie op eigen terrein, passend bij de landschappelijke waarden van de gemeente. 4. GEMEENTELIJKE KADERS 4.1 INLEIDING: WETTELIJKE BASIS WPO EN WVO De huisvesting van scholen is geregeld in de Wet op het primair onderwijs (WPO) en de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO). Deze wetten leggen de gemeentelijke zorgplicht vast: de gemeente moet zorgen voor voldoende en kwalitatief goede schoolgebouwen. De gemeenteraad werkt deze zorgplicht uit in een verordening. 4.2 DE VERORDENING ALS KADER EN INSTRUMENT De Verordening onderwijshuisvesting Achtkarspelen vormt het juridische kader voor de uitvoering. De raad stelt hiermee de spelregels vast. De verordening bevat onder meer normen voor ruimtebehoefte, bekostiging en procedures. › Het kader: de raad bepaalt met de verordening de spelregels voor onderwijshuisvesting. › Uitwerking in detail: om willekeur te voorkomen, bevat de verordening gedetailleerde rekenmethodieken voor de ruimtebehoefte, normbedragen voor bekostiging en procedurele termijnen voor aanvragen.
4.3 PROCEDURE: AANVRAGEN EN BEOORDELEN De uitvoering volgt een jaarlijkse cyclus: 1. Aanvraag: schoolbesturen dienen uiterlijk op 1 februari hun aanvragen in voor het volgende jaar. 2. Toetsing: de gemeente toetst de aanvraag aan de verordening, onder meer op noodzaak, leerlingenprognoses en alternatieve locaties. 3. Conceptprogramma: de gemeente stelt een conceptprogramma op en bespreekt dit met de schoolbesturen. 4. Vaststelling: het college van B&W stelt het definitieve programma vast binnen de door de raad beschikbaar gestelde middelen. 4.4 HET INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN (IHP) Naast de verordening werkt Achtkarspelen met een Integraal Huisvestingsplan (IHP). Waar de verordening de formele regels bevat, geeft het IHP de strategische koers voor een periode van tien tot vijftien jaar. Het plan is opgesteld in overleg met de schoolbesturen. 12 5. PRIORITERINGS- MODEL: KEUZES OP BASIS VAN NOODZAAK EN AMBITIE De gemeente hanteert een gelaagd prioriteringsmodel, met de verordening als juridische basis. Daarmee worden projecten eerst getoetst aan wettelijke noodzaak en vervolgens gerangschikt op beleidsmatige meerwaarde. 5.1 WETTELIJKE PRIORITERING: HARDE KADERS Op grond van de gemeentelijke zorgplicht hebben de volgende onderwerpen altijd prioriteit: › Capaciteit: het oplossen van structurele ruimtetekorten.
› Technische staat: gebouwen die technisch aan het einde van hun levenscyclus zijn, bijvoorbeeld op basis van NEN 2767-conditiescore 4 of 5. › Gezondheid en veiligheid: het voldoen aan wettelijke eisen voor onder meer brandveiligheid, ventilatie en een gezond binnenklimaat. 5.2 BELEIDSMATIGE PRIORITERING: REGIE OP AMBITIES Projecten die voldoen aan de wettelijke basis worden vervolgens beoordeeld op beleidsmatige meerwaarde. Daarbij gelden de volgende prioriteiten: 1. Duurzaamheid: projecten die een substantiële bijdrage leveren aan een energieneutrale gebouwvoorraad. 2. Fusie- en IKC-bereidheid: dorpen waar scholen en opvangpartners kiezen voor een gezamenlijke koers krijgen voorrang. 3. Passend onderwijs: projecten waarbij extra ruimte aantoonbaar nodig is voor passend onderwijs of inclusieve voorzieningen. 4. Synergie met partners: plannen die concreet voorzien in samenwerking met maatschappelijke partners, zoals de bibliotheek of muziekschool.
13 de exploitatie en de bouwkundige staat dit op verantwoorde wijze toelaten. Hierbij wordt rekening gehouden met de uitzonderingspositie van scholen met een specifieke identiteit of streekfunctie, conform de vrijheid van onderwijs zoals vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet. Voor deze scholen kan, indien de instandhouding wettelijk is geborgd, ook zonder fusie of samenwerking tot nieuwbouw worden overgegaan. 6.3 BOUWHEERSCHAP Op grond van de wet is het schoolbestuur in beginsel bouwheer, tenzij gemeente en schoolbestuur anders afspreken. Achtkarspelen laat het bouwheerschap in principe bij het schoolbestuur, maar trekt bij complexe projecten intensief op in sturing, projectbeheersing en risicobeoordeling. In onze definitie is de bouwheer verantwoordelijk voor het juridische en organisatorische opdrachtgeverschap van een bouwproject. Als bouwheer ben je de initiatiefnemer en eindverantwoordelijke: jij geeft de opdracht aan de architect, regelt de aanbesteding en sluit de contracten met de aannemer. Vanwege de volatiliteit in de bouwmarkt en de financiële risico’ s blijft de gemeente vanaf het Programma van Eisen tot en met de gunning nauw betrokken. Dit is nodig voor financiële borging, integrale afstemming en bewaking van doelmatigheid en kwaliteit. › Financiële borging: schoolbesturen kunnen overschrijdingen ten opzichte van de normbedragen vaak niet zelfstandig opvangen.
De gemeente heeft hierin een zorgplicht op basis van de financieringssystematiek. › Integrale afstemming: een schoolgebouw raakt aan meerdere gemeentelijke beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, verkeersveiligheid en klimaatadaptatie. Daarom wordt naast de externe projectstructuur een interne gemeentelijke projectgroep ingericht die nauw samenwerkt met de projectgroep van de school. 6. JURIDISCHE KADERS 6.1 DIDAM-ARREST EN TRANSPARANTIE Bij integrale kindcentra (IKC’ s) en multifunctionele accommodaties handelt de gemeente conform het Didam-arrest (ECLI:NL:HR:2021:1778). Bij het beschikbaar stellen van vastgoed aan derden borgt de gemeente gelijke kansen via objectieve, toetsbare en redelijke selectiecriteria. Bij het beschikbaar stellen van onroerende zaken aan commerciële of maatschappelijke partners, zoals kinderopvang, hanteert de gemeente transparante selectieprocedures. Hoewel de historische en inhoudelijke samenwerking tussen scholen en vaste kinderopvangpartners wordt erkend, ontslaat dit de gemeente niet van de plicht om mededingingsruimte te bieden wanneer meerdere gegadigden aanwezig zijn of redelijkerwijs te verwachten zijn. 6.2 FUSIES EN VOORZIENINGENPLANNING De gemeente wil graag investeren in scholen die ook in de toekomst voldoende leerlingen hebben. Daarom krijgen plannen waarbij scholen samenwerken, samengaan of samen een gebouw gebruiken voorrang.
Dat is goed voor de kwaliteit van het onderwijs en het voorkomt onnodige kosten voor huisvesting. Een belangrijk voordeel van gezamenlijke huisvesting is dat niet iedere school een eigen volledig gebouw nodig heeft. In de bekostiging van schoolgebouwen zit namelijk een vaste basisruimte, ook wel een ‘vaste voet’ genoemd. Wanneer twee scholen één gebouw delen, hoeft deze vaste basisruimte niet dubbel te worden gebouwd. Hierdoor kan ongeveer 200 m² aan bouwoppervlak worden bespaard. Bij de huidige bouwprijzen levert dit een besparing op van ongeveer € 800.000. Samenwerking zorgt dus niet alleen voor inhoudelijke voordelen, maar ook voor een doelmatige inzet van publieke middelen. Indien scholen ondanks een geringe leerlingenpopulatie niet kiezen voor samenwerking of fusie, wordt nieuwbouw uitgesteld zolang 6.4 EIGENDOM EN JURIDISCHE LEVERING Het uitgangspunt van de gemeente is juridische eigendomsoverdracht van het gebouw aan het schoolbestuur, conform artikel 105 WPO of artikel 5.15 WVO 2020. Hoewel de gemeente de investering financiert, berust het eigendom bij het schoolbestuur zolang het gebouw voor onderwijsdoeleinden wordt gebruikt. Bij definitieve beëindiging van het onderwijsgebruik treedt het recht van terugval in werking en komt de onroerende zaak weer toe aan de gemeente (artikel 110 WPO / artikel 5.21 WVO 2020).
Wanneer in een gebouw ook andere functies worden ondergebracht, wordt in overleg met het betreffende schoolbestuur gezocht naar een passende eigendomsconstructie. › Schoolbesturen kunnen ervoor kiezen zelf als risicodrager voor de huisvesting op te treden. In dat geval toetst de gemeente de voorgenomen plannen. Daarbij beoordelen wij niet alleen of aan de wettelijke eisen wordt voldaan, maar ook of de gemaakte keuzes leiden tot een veilige, kwalitatief hoogwaardige en duurzame leeromgeving. › Tegelijkertijd ziet de gemeente toe op een doelmatige besteding van het budget. De huisvesting moet functioneel en passend zijn. Daarbij bewaken wij de balans tussen kwaliteit en soberheid en sluiten wij luxe-uitgaven zonder meerwaarde voor het onderwijs uit. › Wanneer het schoolbestuur niet zelf als risicodrager optreedt, worden de afspraken vastgelegd in een convenant. Daarin ligt de uitvoerende verantwoordelijkheid primair bij het schoolbestuur, terwijl de gemeente een sturende en adviserende rol behoudt. Zolang financiële of operationele risico’ s aanwezig zijn, trekt de gemeente nauw op met het schoolbestuur om de voortgang en de budgettaire kaders te bewaken. 14 15 7.3 FLEXIBILITEIT EN ALTERNATIEVE AANWENDBAARHEID Schoolgebouwen moeten minimaal veertig jaar functioneel bruikbaar blijven.
Bij circulair en flexibel bouwen wordt uitgegaan van een mogelijke economische levensduur van vijftig jaar. Daarom worden gebouwen flexibel ontworpen, zodat zij kunnen meebewegen met veranderende onderwijsbehoeften en, waar nodig, geschikt kunnen worden gemaakt voor andere maatschappelijke functies. › Functievrij ontwerpen: de hoofddraagconstructie wordt zo ontworpen dat binnenwanden eenvoudig kunnen worden verplaatst. › Andere functies: bij het ontwerp wordt rekening gehouden met alternatieve aanwendbaarheid. Als de onderwijsbehoefte op termijn afneemt, moet het gebouw met beperkte ingrepen geschikt kunnen worden gemaakt voor maatschappelijke functies, zorgvoorzieningen of wonen. 7. KADERS VOOR TOEKOMSTBESTENDIGE SCHOOLGEBOUWEN Bij nieuwbouw en grootschalige renovatie hanteert de gemeente drie uitgangspunten: energieneutraal en gezond bouwen, circulair materiaalgebruik en flexibiliteit in het gebruik van gebouwen. 7.1 ENERGIENEUTRAAL EN GEZOND De gemeente gaat verder dan de wettelijke BENG- eisen (bijna energie neutraal gebouw) en stuurt op energieneutrale gebouwen. Dat betekent dat het gebouwgebonden energiegebruik zoveel mogelijk wordt gecompenseerd door lokale opwekking. › Ruimte-OK: wij sluiten aan bij de richtlijnen van het landelijk platform Ruimte-OK.
De focus ligt niet alleen op energie, maar ook op een gezond binnenklimaat, bij voorkeur volgens Frisse Scholen Klasse B of A. Daarbij gaat het om goede ventilatie, temperatuurbeheersing en lichtinval, ter ondersteuning van het leerklimaat en het welzijn van leerlingen en personeel. 7.2 CIRCULAIR BOUWEN EN MATERIAALGEBRUIK Circulair bouwen is het uitgangspunt. De gemeente stuurt daarbij op losmaakbaarheid, het gebruik van biobased materialen en een scherpe milieuprestatie van gebouwen. › Losmaakbaarheid: constructies en materialen worden zo bevestigd dat zij aan het einde van de levenscyclus eenvoudig kunnen worden gedemonteerd en hergebruikt. › Biobased materialen: waar mogelijk wordt gekozen voor hernieuwbare grondstoffen met een lage CO₂-voetafdruk. › Milieuprestatie gebouwen (MPG): wij streven naar een scherpe MPG-score om de milieu- impact van gebruikte materialen te beperken.
8.2 NORMBEDRAGEN EN AANVULLENDE AMBITIES De huidige vergoedingen voor onderwijshuisvesting, gebaseerd op de VNG- normbedragen, zijn niet langer toereikend om te voldoen aan de hedendaagse eisen voor kwalitatief goede en toekomstbestendige schoolgebouwen. Om gebouwen te realiseren die ook op lange termijn exploitabel en functioneel blijven, is een investering nodig die de standaardnormen overstijgt. De doelmatigheid daarvan wordt geborgd door plannen te toetsen op de balans tussen stichtingskosten, duurzame waardecreatie en levensduurkosten. › Voor aanvullende duurzaamheidsmaatregelen, in lijn met de ambities van Ruimte-OK, wordt per project onderzocht welke aanvullende financiering of subsidieregelingen kunnen worden ingezet, zoals DUMAVA. › Er wordt gestuurd op een sobere maar doelmatige realisatie. Circulariteit wordt daarbij niet alleen beschouwd als kostenpost, maar ook als middel om waarde van het vastgoed te behouden. 8. FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN EN KADERS Toekomstbestendige schoolgebouwen vragen om een bredere financiële afweging. Achtkarspelen hanteert daarom de volgende uitgangspunten. 8.1 TOTAL COST OF OWNERSHIP (TCO) Bij projecten stuurt de gemeente niet alleen op stichtingskosten, maar op de Total Cost of Ownership (TCO): de totale kosten over de volledige levensduur van het gebouw.
Bij huisvestingsvraagstukken wordt TCO vaak gebruikt om alternatieven te vergelijken. Een gebouw met hogere bouwkosten kan bijvoorbeeld toch goedkoper zijn over 40 jaar door lagere energie- en onderhoudskosten. › Investeringen in hoogwaardige isolatie, energieneutrale oplossingen en circulaire materialen kunnen leiden tot hogere aanvangskosten, maar zorgen naar verwachting voor lagere exploitatie- en onderhoudslasten gedurende de levensduur van het gebouw. › Wij streven naar een optimale balans tussen kapitaallasten en exploitatiekosten. In een per school op te stellen businesscase wordt samen met de schoolbesturen onderzocht of een bijdrage van het schoolbestuur kan worden gevraagd. Daarbij wordt het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) van de te renoveren of te vervangen school nadrukkelijk betrokken. 16 9. AFSCHRIJVINGSMETHODIEK EN KAPITAALLASTEN Duurzame en circulaire schoolgebouwen vragen om een herijking van de financiële waardering. Dit hoofdstuk laat zien dat de jaarlijkse kapitaallasten bij een investering van € 20.000.000 kunnen dalen door een langere afschrijvingstermijn en het hanteren van een restwaarde. 9.1 TRADITIONEEL VERSUS CIRCULAIR AFSCHRIJVEN In de huidige praktijk worden onderwijsgebouwen doorgaans in 40 jaar volledig afgeschreven tot € 0. Bij circulair bouwen veranderen echter twee belangrijke variabelen: 1.
Restwaarde van 20%: doordat wordt gebouwd met hoogwaardige en losmaakbare materialen, behoudt het gebouw aan het einde van de gebruikscyclus een substantiële materiaalwaarde. Deze restwaarde hoeft niet te worden afgeschreven. Hierdoor zijn de jaarlasten in de begroting iets lager. De verlenging van de afschrijvingstermijn levert het grootste aandeel in de besparing. 2. Verlengde levensduur van 50 jaar: door te investeren in een flexibele hoofddraagconstructie en adaptief vermogen blijft het gebouw langer functioneel inzetbaar. Dit rechtvaardigt een langere afschrijvingstermijn. 9.2 REKENVOORBEELD: NIEUWBOUW GROTE SCHOOL Om de impact op de gemeentelijke begroting inzichtelijk te maken, vergelijken wij drie scenario’s voor een investering van € 20.000.000 bij een rekenrente van 3%. Let op: in dit voorbeeld wordt gekeken naar de gemiddelde jaarlijkse kapitaallasten, bestaande uit afschrijving en gemiddelde rente. Scenario | Afschrijvingstermijn | Restwaarde | Jaarlijkse | Gemiddelde | Totale jaarlasten afschrijving | rente (3%) | (gem.) 1. Traditioneel | 40 jaar | 0% (€ 0) | € 500.000 | € 300.000 | € 800.000 2. Verlengde duur | 50 jaar | 0% (€ 0) | € 400.000 | € 300.000 | € 700.000 3. Circulair | 50 jaar | 20% (€ 4M) | € 320.000 | € 360.000* | € 680.000 *Bij scenario 3 blijft de rente over de restwaarde van € 4.000.000 gedurende de hele looptijd doorlopen.
Daardoor blijft de rentelast iets hoger, maar dalen de totale jaarlasten door de aanzienlijk lagere afschrijving. 9.3 CONCLUSIE VOOR DE BESLUITVORMING Uit de berekening blijkt dat een circulaire benadering, zoals weergegeven in scenario 3, leidt tot een besparing van € 120.000 per jaar op de kapitaallasten ten opzichte van de traditionele methode. Zo ontstaat financiële ruimte om hogere investeringen in duurzaamheid en circulariteit op te vangen zonder de structurele begroting extra te belasten. Na vaststelling van dit plan volgt hiervoor een afzonderlijk voorstel aan de raad. 17 10. DEMOGRAFIE EN LEERLINGPROGNOSES Voor de komende jaren wordt uitgegaan van stabilisatie van het aantal leerlingen. Dit maakt de besluitvorming over onderwijshuisvesting beter voorspelbaar en planbaar. 10.1 PRIMAIR ONDERWIJS | 10.3 BETROUWBAARHEID VAN DE PROGNOSES Dorp | 2020 | 2025 | 2030 | 2035 | 2040 | Prognoses blijven onzeker. Daarom is de PVG-prognose vergeleken met Buitenpost | 555 | 515 | 489 | 500 | 531 | de prognose van het Fries Sociaal Planbureau. Beide prognoses laten voor Surhuisterveen | 548 | 527 | 553 | 542 | 493 | Achtkarspelen als geheel een stabilisatie zien in de periode 2025-2040.
De Harkema | 389 | 328 | 293 | 312 | 328 | tabellen hierboven geven een overzicht van de verwachte ontwikkeling binnen Kootstertille | 259 | 215 | 205 | 206 | 214 | het primair en voortgezet onderwijs. Twijzelerheide | 160 | 161 | 137 | 140 | 152 Drogeham | 118 | 120 | 118 | 121 | 121 Augustinusga | 82 | 86 | 105 | 106 | 111 Gerkesklooster/ | 109 | 79 | 76 | 74 | 80 Stroobos Boelenslaan | 84 | 70 | 70 | 78 | 76 Surhuizum | 84 | 75 | 71 | 67 | 67 Twijzel | 78 | 66 | 67 | 75 | 77 Totaal | 2.466 | 2.242 | 2.184 | 2.221 | 2.250 10.2 VOORTGEZET ONDERWIJS Prognoseoverzicht leerlingaantallen voortgezet onderwijs 2026-2043 Schoollocatie | Trendanalyse | 2026 | 2030 | 2035 | 2040 | 2043 | Bron: gemeentelijke prognose van PVG. Voor Lauwers | Groei & Stabilisatie: | 967 | 1.116 | 1.099 | 1.079 | 1.089 | het Lauwers College College | Na een initiële groei | is daarnaast een eigen (Buitenpost) | tot een piek van | prognose van de school 1.116 leerlingen in | beschikbaar. Deze komt 2030, stabiliseert | overeen met de het aantal zich rond | gemeentelijke prognose. de 1.080. VO | Lichte krimp: Er | 451 | 404 | 408 | 403 | 407 Surhuisterveen | is sprake van een geleidelijke daling vanuit de huidige situatie naar een stabiel niveau van circa 400 leerlingen. 18 11.
OVERZICHT SCHOOLGEBOUWEN, OPPERVLAKTE EN BOUWJAAR Scholen gemeente Achtkarspelen - overzicht van oppervlakte in m² en bouwjaar, inclusief latere verbouwingen. Plaats | School/voorziening | Oppervlakte m² | Bouwjaar/verbouwjaar Augustinusga | Bijzondere basisschool | 720 | 1956/1987/2001/2018 De Twa Ikker Boelenslaan | Samenwerkingsschool | 555 | 1987/2014 De Wâldiik Buitenpost | Openbare basisschool | 1.310 | 1980/2008/2016 noodlokaal 2019/2021 De Mienskip Buitenpost | Bijzondere basisschool | 1.989 | 1976/1989/1996/2008/2012/2016 De Lichtbron Buitenpost | Bijzondere basisschool | 874 | 1983/2008 De Fontein Drogeham | Bijzondere basisschool | 953 | 1971/1988/2000/2008/2019 De Tarissing Drogeham | Peuterspeelzaal De | 2000 Hamsterkes Gerkesklooster- | Bijzondere basisschool | 858 | 2013 Stroobos | De Ferbining Harkema | Openbare basisschool It | 1.040 | 2008/2009 Holdersnêst Harkema | Bijzondere basisschool | 1.610 | 1974/1980/1992/1995/2007/2023 De Wynroas Kootstertille | Openbare basisschool | 1.092 | 1979/2008 De Balkwar Kootstertille | Bijzondere basisschool | 1.075 | 1966/1972/1995/2007 De Merlettes Kootstertille | Bijzondere basisschool | 800 | 1980/1981/1988/2007 Oranje Nassau Kootstertille | Peuterspeelzaal in OBS | 1979 Surhuizum | Bijzondere basisschool | 953 | 1969/1971/1987/2005/2020 J.
Looijenskoalle Surhuisterveen | Openbare basisschool | 1.630 | 1999/2019/2024 MFC It Skriuwboerd Surhuisterveen | Bijzondere basisschool | 922 | 1968/1989/2007/2021 De Hoekstien Surhuisterveen | Bijzondere basisschool | 1.400 | 1978/1999/2007/2012 Bernebrêge Twijzel | Bijzondere basisschool | 721 | 1959/1985/2008/2021/2022 De Oarin Twijzelerheide | Openbare basisschool It | 675 | 1956/1979/2008 Twaspan Twijzelerheide | Bijzondere basisschool | 1.295 | 1953/1979/1980/1986/1992/2007 Reinbôge 19 12. PLANNING EN | VNG-normbedragen niet langer toereikend zijn voor deze toekomstbestendige ambities. FASERING | Tegelijk indexeren wij de bedragen op basis 12.1 BASISONDERWIJS BUITENPOST | van een verwachte inflatie van 4% per jaar. 12.1.1 Visie en strategie | Daarbij wordt uitgegaan van een bouwstart voor De strategische keuzes voor het basisonderwijs in | Singelland vanaf 2029, Buitenpost vanaf 2031 en Buitenpost zijn: | Kootstertille vanaf 2032. › | OBS De Mienskip en CBS De Lichtbron: | Onderdeel | Bedrag gezamenlijke huisvesting op de locatie van het Lauwers College, met behoud van de eigen | Lauwers College | € 25.000.000 identiteit door afzonderlijke entrees en pleinen. › | De Fontein: een zelfstandige, kleinschalige | Basisscholen Buitenpost | € 12.500.000 voorziening op een nader te bepalen zichtlocatie.
| Gymlokaal | € 2.500.000 › | Integratie en maatschappelijke functies: kinderopvang wordt integraal meegenomen; | Kosten voor | € 40.000.000 op de campus is ruimte voor onder meer de | onderwijshuisvesting excl. bibliotheek en muziekschool. | projectkosten Projectkosten 15% | € 6.000.000 12.1.2 Ruimtelijke inpassing: campusgedachte | Totaal | € 46.000.000 In 2027 starten wij met een ruimtelijke verkenning naar locatie en inpassing van de nieuwbouw. Dit gebeurt in overleg met de schoolbesturen en | Bovenstaande bedragen zijn gebaseerd op het andere betrokken partijen, waaronder Plaatselijk | prijspeil 2026. Bij een jaarlijkse prijsstijging van Belang. | 4% lopen de kosten naar verwachting op tot circa € 56 miljoen. Dit is exclusief de kosten voor Bij het onderzoek naar nieuwbouw voor het | kinderopvang en de muziekschool. Lauwers College is al een eerste ruimtestudie uitgevoerd voor de huidige locatie. Het terrein van het Lauwers College omvat circa 26.000 m² en biedt voldoende ruimte voor voortgezet onderwijs, twee basisscholen en maatschappelijke functies. Door de huidige bebouwing van circa 10.000 m² te vervangen door compactere nieuwbouw ontstaat hiervoor ruimte. Ook wordt een derde gymzaal toegevoegd. Voor De Fontein wordt in 2027 via een specifiek ruimteonderzoek een passende zichtlocatie gezocht.
De vrijkomende locaties in het dorp kunnen vervolgens worden herbestemd, bijvoorbeeld voor woningbouw. 12.1.3 Investeringskader en jaarlasten Buitenpost De ramingen zijn gebaseerd op een realistisch prijspeil, inclusief 15% projectkosten en omgevingskosten. Wij constateren dat de huidige 20 12.2 BASISONDERWIJS KOOTSTERTILLE | 12.3 VOORTGEZET ONDERWIJS SINGELLAND 12.2.1 Visie en concentratie | SURHUISTERVEEN De koers in Kootstertille is gericht op | Door het vervallen van de tijdelijke lokalen in 2033 concentratie en kwaliteitsverbetering van het | ontstaat een structureel ruimtegebrek van circa onderwijsvastgoed: | 200–300 m². Tegelijk kent het bestaande gebouw › | OBS De Balkwar en CBS De Merlettes: | belangrijke kwaliteitsproblemen, onder meer op gezamenlijke huisvesting; de locatie wordt nog | het gebied van energieprestatie, ventilatie, dak en onderzocht. | bouwkundige staat. › | Oranje Nassau-school: inzet op hoogwaardige | Voorgesteld wordt een gefaseerde aanpak te renovatie. Via een businesscase wordt | hanteren: afgewogen of nieuwbouw financieel gunstiger | › | Korte termijn (2026-2027): verduurzaming is. | en kwaliteitsverbetering, mede met inzet van › | Kinderopvang: de benodigde ruimte wordt in | DUMAVA-subsidie. overleg met de besturen bepaald.
| › | Middellange termijn (tot en met 2032): een Voor De Merlettes wordt medewerking verleend | structurele oplossing voor het ruimtetekort, aan een kwaliteitsverbetering van het gebouw, | bijvoorbeeld door herindeling en/of uitbreiding. zodat de school op verantwoorde wijze in gebruik | Deze aanpak combineert noodzakelijke kan blijven tot 2035. Het bestaande gebouw is | kwaliteitsverbetering met een toekomstbestendige technisch in goede staat, maar vraagt wel om een | huisvestingsoplossing. investering om ook inhoudelijk geschikt te blijven voor onderwijs. Samen met het schoolbestuur | 12.4 FASERING EN BESLUITVORMING wordt onderzocht hoe dit het beste kan worden | Om een verantwoorde uitvoering te borgen, is de vormgegeven. | planning voor Buitenpost en Kootstertille op elkaar afgestemd. In 2026 wordt een voorbereidings- en 12.2.2 Ruimtelijke inpassing en capaciteit | kaderkrediet aangevraagd. Voor de afzonderlijke Hiervoor wordt op korte termijn een ruimtelijk | projecten volgen daarna nadere kredietvoorstellen, onderzoek gestart. | businesscases en uitvoeringsbesluiten. De uitvoering wordt vervolgens gespreid om de 12.2.3 Investeringskader en jaarlasten | ambtelijke en bestuurlijke capaciteit te waarborgen.
Kootstertille Ook voor Kootstertille is gerekend met 15% | Jaar | Buitenpost | Kootstertille projectkosten bovenop de bouwkosten om een | 2026 | Besluitvorming en | Besluitvorming doelmatige realisatie te waarborgen. | krediet | en krediet Tabel: investeringsraming Kootstertille | 2027 | Locatieonderzoek | - campus en De Voorziening | Oppervlakte m² | Investering | Fontein 2028 | Procesoptimalisatie | - Gezamenlijke | 1.055 | € 5.100.000 | doorschuifmodel huisvesting | 2029 | Voorbereiding | Start ruimtelijke Balkwar/Merlettes | Programma van | verkenning Oranje Nassau | 502 | € 1.850.000 | Eisen (PvE) (renovatie) | 2030 | Voorbereiding | Opstellen Totaal | 1.557 | € 6.950.000 | ontwerp | Programma van Eisen (PvE) 2031 | Start bouw/realisatie | Aanvraag vergunningen 2032 | Oplevering | Start bouw/ realisatie 21 Toelichting op de jaarlasten De totale jaarlasten voor de gemeentebegroting worden geraamd op € 1.545.650. Dit bedrag bestaat uit € 1.330.200 voor Buitenpost en € 215.450 voor Kootstertille. De berekening is gebaseerd op 3% rente en lineaire afschrijving over 50 jaar, waarbij 80% van de investeringssom wordt afgeschreven. De raming voor Singelland is nog niet meegenomen in dit overzicht, omdat aanvullend onderzoek nodig is. Als vertrekpunt wordt voor Singelland een jaarlast van € 200.000 gehanteerd.
12.5 PLANNING VANAF 2035 In het volgende IHP , dat in 2028 wordt opgesteld, wordt een meer gedetailleerd beeld gegeven en wordt een eerste prioritering uitgewerkt voor de scholen die vanaf 2035 aan de orde zijn. In dit vooral op uitvoering gerichte IHP volstaan wij met een verwijzing naar het bijlagenboek bij het laatst vastgestelde IHP . 12.6 BESLUITVORMING EN VERVOLG Met vaststelling van dit IHP stelt de raad de inhoudelijke, financiële en procesmatige kaders vast voor de verdere uitwerking van de prioritaire huisvestingsopgaven. Voor de afzonderlijke projecten volgen nadere voorstellen over krediet, businesscase, eigendom, planning en risico’ s. Daarbij wordt Singelland separaat uitgewerkt, omdat voor deze opgave aanvullend onderzoek nodig is voordat de definitieve investering en jaarlasten kunnen worden bepaald. 22 23 BIJLAGE: FINANCIËLE VERDEELSLEUTEL FINANCIËLE PARTICIPATIE VANUIT EXPLOITATIEVOORDEEL De gemeente en het schoolbestuur streven naar een optimaal kwaliteitsniveau van de nieuwbouw. Om dit te realiseren, wordt per project onderzocht of van het schoolbestuur een investeringsbijdrage kan worden gevraagd, met als beleidsuitgangspunt maximaal 10% van de stichtingskosten. Deze bijdrage wordt deels gebaseerd op de vrijval uit het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP).
Door nieuwbouw dalen de onderhoudslasten, waardoor middelen vrijkomen die als investeringsbijdrage kunnen worden ingezet. Daarnaast wordt rekening gehouden met lagere onderhouds- en schoonmaakkosten in de eerste tien jaar na oplevering. De gemeente stelt hierbij de volgende voorwaarden: › Onderbouwing: het schoolbestuur overlegt het actuele MJOP van de oude locatie als onderbouwing voor de reële vrijval. › Soberheid en doelmatigheid: de extra investering wordt ingezet voor kwaliteit en duurzaamheid, niet voor onnodige luxe. › Risicomanagement: de gemeente denkt mee over de technische keuzes voor de nieuwbouw om te borgen dat de toekomstige onderhoudslasten, zoals opgenomen in het nieuwe MJOP , aansluiten bij de businesscase.