Visie op vrijwillige inzet 'Iedereen is een Naober!'

Welkom Bedoeling is dat er 2 keer per jaar een verenigingsavond wordt georganiseerd. Ongeveer de helft van de aanwezigen was ook de vorige keer aanwezig. Wat vindt iedereen daarvan: o Hangt af van de inhoud, moet wel zinvol, inspirerend en boeiend blijven. Zodat de belangstelling blijft. o Laat iedereen scherp blijven op de onderwerpen en of het nog steeds past. o Belangrijk doel is ook om contact te houden en elkaar te spreken, kennis te delen, oplossingen te bespreken. 6 november wordt de volgende avond georganiseerd. Terugblik 23 november De opbrengst van 23 november is groter dan de thema's die vanavond in de presentatie genoemd worden. Heeft u behoefte aan bepaalde informatie, geef dat aan, we organiseren deze avond immers voor de verenigingen. Sociaal veilig Dit wordt opgepakt en is voor alle verenigingen, als basis. Verenigingen kunnen daaraan meedoen, inc.l vertrouwenscontactpersoon We zoeken naar een optie voor grote en kleine verenigingen. Vrijwilligerswerk Korte presentatie gehouden Vraagstelling: Herkennen jullie je in de denkwijze en hoe kun je het verder inkleuren. Doel is om aan 2 kanten mensen te laten participeren zodat iedereen een steentje kan bijdragen en dat verenigingen hebben extra handjes in de vereniging Vrijwilligers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hoe kunnen zij duurzaam onderdeel van de vereniging worden.

Reacties: • Wel kansen, maar dan moet je als vereniging een vrijwilliger hebben die in staat is om anderen te begeleiden. Die moet wel expertise hebben. Dus je hebt er eigenlijk een extra vrijwilliger voor nodig. Die moet ook weer worden begeleid. • Goed voorbeeld is Sius die de groenvoorziening doet. De vrijwilliger daar wordt weer begeleid door een andere vrijwilliger. Maar let wel: Er moet ook niet te veel begeleiding op. Dat is telkens een afweging. • Wil is er vaak wel bij verenigingen. Vaak heb je geen zicht op wie beschikbaar is. De verenigingen moeten hiervoor actief worden benaderd, meer kenbaar maken van het aanbod. En wat zijn de kwaliteiten van de vrijwilliger zodat de vereniging kan kijken of het past. • Avond4 daagse maakt gebruikt van vrijwilligers via Figulus, Figulus doet de begeleiding. Gaat via een Social worker van Figulus. Dit zijn goede contacten. Hoe zorgen we ervoor dat er voldoende vrijwilligers zijn om vitale verenigingen te behouden Vrijwilliger heeft aandacht nodig en moet gewaardeerd worden. Variatie, frequentie en meer projectmatig. Herkennen jullie de punten en zo ja missen we iets, wat zijn kansen: Reacties: Geen Bijlage B: Besprekingsverslag zorgvrijwilligers

Besprekingsverslag Pagina 23 van 29

Aalten

Gemeente

Iedereen is een Naober! Visie op vrijwillige inzet

Zorgvrijwilligers, visie vrijwilligerswerk

Datum Aanwezig

: :

Notulist

:

23 januari 2024 Joke Meinen, Thea Meinen, Hans van den Boor, Ilse Karsten, Dini Veerbeek, Annerieke Lankhof, Henrieke Grijsen, Romie Wisselink, Daniëlle Wensink en Lotte Vorwerg Lotte Vorwerg

Voorstelrondje

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Thea Meinen, coördinator informele zorg bij Careaz (locatie dr. Jenny in Dinxperlo) Joke Meinen coördinator welzijn bij Marga Klompé, alles rondom welzijn en vrijwilligers Hans van den Boor, bestuurslid Humanitas met portefeuille Eenzaamheid Ilse Karsten, coördinator eenzaamheid voor de gemeente Aalten. Dini Veerbeek, coördinator vrijwilligersservicepunt bij Figulus Welzijn Annerieke Lankhof, student Sociaal Work, stagiaire bij Dini en ondersteunend aan de verenigingsondersteuner bij Figulus Welzijn. 7. Henrique Grijsen, participatiecoach bij Estinea 8. Romie Wisselink, beleidsmedewerker Sport bij de gemeente Aalten 9. Lotte Vorwerg, beleidsmedewerker met o.a. aandachtsgebieden mantelzorg en vrijwilligerswerk. 10. Daniëlle Wensink, beleidsmedewerker Wmo en sociale basis. Aanleiding Op dit moment kennen wij als gemeente geen beleid rondom vrijwilligers. Hieraan is binnen de sociale basis en de maatschappelijke partners wel behoefte. Komend half jaar willen we vanuit de gemeente Aalten een visie ten aanzien van vrijwilligers opstellen. Wij doen dit met ons drieën (Daniëlle, Romie en Lotte), omdat wij het vrijwilligerswerk vanuit verschillende kanten willen aanvliegen. We willen daarbij uitgaan van vrijwilligerswerk als zinvolle daginvulling (meedoen) en als middel voor vitale verenigingen en de sociale basis.

Tijdens dit overleg willen wij met jullie ophalen wat behoeften en knelpunten zijn en welke rol jullie voor de gemeente zien. Verandering in het vrijwilligerswerk Er zit een verschuiving in het vrijwilligerswerk. In het verleden had je vrijwilligers die vanuit betrokkenheid lang en veel vrijwilligerswerk doen. Nu meer wanneer het de vrijwilliger uitkomt. Veel vrijwilligers willen kortdurende klussen, meer projectmatig. In het verleden moest men minimaal een aantal uren vrijwilligerswerk per week kunnen doen, anders was het niet mogelijk om vrijwilliger te worden. Dat is nu niet meer. De inzet van de vrijwilligers wordt aangepast aan de mogelijkheden van de vrijwilliger. Tegenwoordig wordt het vrijwilligers werk meer gekoppeld aan een persoon en niet meer aan een bepaalde taak. Vrijwilligers geven ook vaak de voorkeur aan meer uitvoerende taken in plaats van een coördinerende rol. Zij willen die verantwoordelijk niet (meer). Dit wordt herkend door iedereen.

Mensen waarderen hun individuele keuzevrijheid. Ze willen zelf bepalen of en wanneer vrijwilligerswerk in hun schema past. Een oplossing hiervoor kan zijn om koppeltjes te maken van vrijwilligers. Wanneer iemand niet kan, dan kan diegene de andere waarmee hij/zij gekoppeld is Pagina 24 van 29

Aalten

Gemeente

Iedereen is een Naober! Visie op vrijwillige inzet

vragen. Deze constructie zorgt ervoor dat het vrijwilligerswerk toch structureel uitgevoerd wordt. En wordt het doen van vrijwilligerswerk mogelijk aantrekkelijker voor deze nieuwe generatie vrijwilligers. Knelpunten Iedereen loopt ertegenaan dat er steeds minder vrijwilligers beschikbaar zijn. Alle organisaties zitten in dezelfde ‘vijver’ te vissen. Ook is er een vooroordeel over vrijwilligerswerk, dat het vooral voor ouderen is. Ook komt de vraag naar boven: Wanneer is het betaald werk en wanneer is het vrijwilligerswerk? Waar ligt de grens? Het personeelstekort in de zorg is een groot probleem. De zorgvraag wordt ook steeds groter. Hierdoor worden de taken voor de vrijwilligers ook steeds moeilijker en vraagt het meer verantwoordelijkheid. Dit schrikt ook vrijwilligers af. Je moet oppassen dat je niet alles met vrijwilligers wil ondervangen. Een optie kan zijn om de professional dit samen met de vrijwilliger te laten doen. Activiteiten die zijn gestopt vanwege te weinig vrijwilligers: 1. Humanitas De telefooncirkel is gestopt. Twee keer per dag werden alle deelnemers door vrijwilligers gebeld. De verplichting om twee keer per dag iedereen na te bellen willen vrijwilligers niet meer. 2. Estinea Estinea heeft een tweetal vrijwilligersvacatures uitgezet. Het betrof koken op een locatie en een maatje voor de duofiets. Op deze vrijwilligerskussen heeft niemand gereageerd. 3.

VrijwilligersServicePunt Figulus Vrijwilligers vinden voor klussen die gericht zijn op coördinatie of aansturing zijn erg lastig te vinden. Wanneer het een vrijwilligersklus betreft met veel verantwoordelijk, zijn er bijna geen vrijwilligers te vinden. 4. Careaz, dr. Jenny Geen vrijwilligers gevonden voor de maaltijden en het grand café. De tijden (tijdens etenstijd) worden als lastig ervaren. 5. Marga Klompé Er was veel vraag voor maatjes voor de duofietsen, deze konden niet allemaal ingevuld worden. Er is daarom meer teruggelegd bij familie van de bewoners. Voor de groepswoningen met dementie, wil Marga Klompé meer vrijwilligers bij hebben. Deze zijn echter lastig te vinden. Wanneer een bewoner overlijdt van betrokken familieleden, worden zij na drie maanden gevraagd of zij ook een maatje willen worden van een andere bewoner. Werven vrijwilligers Besproken is hoe je vrijwilligers het beste kunt werven. Is dat werven via bestaande communicatiekanalen of benader je mensen rechtstreek? Beide manieren van benadering zijn goed. Wanneer je alleen rechtstreeks potentiële vrijwilligers benaderd, dan worden vaak alleen dezelfde mensen gevraagd. Voorgesteld wordt om de benadering om te draaien. Terug naar de basis en meer maatwerk. Wie is die vrijwilliger en wat heeft deze vrijwilliger nodig? Er worden geen (ver)nieuwende wervingsmethoden ingezet.

Voorbeeld van een omgekeerde benadering: Niet de standaardtekst: wij zoek voor……….. Maar: ‘Heb je een talent en wil je die inzetten? Kom op gesprek en vertel ons wat je nodig hebt’.

Pagina 25 van 29

Aalten

Gemeente

Iedereen is een Naober! Visie op vrijwillige inzet

Mensen die je normaal niet bereikt zou je via bovenstaande benadering mogelijk wel bereiken. Men doet vrijwilligerswerk in eerste instantie vooral voor het eigen gevoel. Meer in de communicatie benadrukken wat het vrijwilligerswerk je kan bieden. Ook in het kader van eenzaamheid. Ook werd voorgesteld dat de gemeente, mogelijk samen met Laborijn, zou kunnen kijken of er tussen de mensen die in de bijstand zitten ook geschikte vrijwilligers zitten. Dit kan ook voordelen opleveren voor hun eigenwaarde. Estinea probeert ook om vrijwilligers die een kortdurende klus doen voor langere tijd te behouden. Cijfers Estinea, Marga Klompe, Humanitas en Careaz Careaz Op dit moment staan er 176 vrijwilligers ingeschreven bij Careaz Dr. Jenny. Figulus Welzijn Op dit moment heeft Figulus Welzijn 282 vrijwilligers geregistreerd. Daarvan zijn er 22 opgeleid tot zorgvrijwilliger bij Mantelzorgondersteuning. Vrijwilligers die als maatje zijn ingezet kunnen incidenteel wat zorgtaken uitvoeren. Dat is afhankelijk van de uitleg van dit begrip. Jongeren Voor het werven van de toekomstige vrijwilliger moet je bij de jongeren beginnen. De scholen kunnen daar ook wat in betekenen. Enthousiasmeren van jongeren wordt nu nog te weinig gedaan.

Er worden vanuit Figulus wel activiteiten georganiseerd om jongeren te stimuleren om vrijwilligerswerk te doen, doormiddel van een samenwerking met Schaersvoorde en het Graafschap College. De scholieren worden dan ingezet bij verschillende lokale activiteiten. Daarnaast is bij Estinea een pilot gedraaid met leerlingen van Schaersvoorde. Zes weken lang kwamen twee leerlingen een aantal uurtjes op de woonlocaties. Samen met de bewoners spelen zij speeltjes en gaan zij samen koken en wandelen. Estinea is hier mee begonnen om de maatschappelijke stages weer terug te krijgen binnen Estinea. De pilot levert vooral positieve reacties op. Beloning Het waarderen van de vrijwilligers is erg belangrijk. Zit hem in het gezien worden en gewaardeerd voelen en niet in de waarde. Het is maatwerk per vrijwilliger. Sommigen bellen vrijwilligers na en vragen hoe het met ze gaat. En of ze nog op hun plek zitten. En anderen doen dit persoonlijk in een (evaluatie)gesprek. Joke komt met een mooi voorbeeld van belonen van vrijwilligers voor hun inzet. Bij Marga Klompé komen elke maandag twee meisjes al zes jaar lang na school spelletjes doen met de bewoners. Nu ze zestien jaar oud zijn krijgen zij, als beloning voor hun inzet, voorrang op een weekendbaan bij Marga Klompé. Vrijwilligers die bij iemand in een thuissituatie wat doen, zijn niet altijd zichtbaar.

Hoe bereik je die dan? En hoe doe je dat dan? Dat is nog een vraagstuk. Iets terug doen

Pagina 26 van 29

Aalten

Gemeente

Iedereen is een Naober! Visie op vrijwillige inzet

Gevraagd wordt in hoeverre cliënten/bewoners/deelnemers worden aangesproken op wat zij zelf kunnen doen. -

Dini geeft aan dat in de gesprekken met de statushouder dit wel onderwerp van gesprek is. Maar is nog wel lastig.

-

Estinea probeert wel wat terug te doen voor de maatschappij. Wel met een contract. De doelgroep heeft namelijk behoefte aan kaders en duidelijkheid. Eén keer in het half jaar een evaluatie bij elke vrijwilliger. Dat is zo belangrijk.

-

Humanitas vraagt de deelnemers, na een traject van één jaar, of zij zelf iemand willen begeleiden. Omdat zij zelf ook de ervaring hebben. Soms lukt dat.

Samenwerking Aangegeven wordt dat er nu meer samengewerkt wordt ten aanzien van vrijwilligers. Is de vrijwilliger niet passend bij de ene organisatie dan wordt contact opgenomen met Dini. Dini kijkt dan of deze vrijwilliger bij een andere organisatie meer passend is. En wat past bij beste bij de wensen en talenten van deze persoon. Ook doorverwijzen wanneer een vrijwilliger uitgeblust is, niet behouden. Dan heb je de meeste kans op gemotiveerde vrijwilligers. En zo raak je deze vrijwilligers niet kwijt. En laat een vrijwilliger, in overleg, meeverhuizen wanneer de zorgvrager in een verzorgingstehuis gaat wonen. De vrijwilligersacademie is ook een mooie samenwerking. Opgemerkt wordt dat veel zorgvrijwilligers die bij mensen thuiskomen de verantwoordelijkheid vaak zwaar of spannend vinden. Mensen blijven steeds langer thuis wonen waardoor de (zorg)vraag steeds groter wordt. Thea is daarom heel blij met de vrijwilligersacademie. Want dan kun je deze vrijwilligers meer kennisgeven, zodat zij dit wel durven te doen. Dini roept iedereen op om ook een voorlichting voor hun rekening te nemen, zo kan de kennis gedeeld worden. En kunnen vrijwilligers ook een ‘kijkje in de keuken nemen’ van jouw organisatie. Mogelijk levert die ook weer nieuwe vrijwilligers op.

Organisaties die voor meerdere gemeenten in de Achterhoek hun diensten aanbieden merken dat alle gemeenten anders zijn ingericht en er ook andere afspraken ten aanzien van subsidies zijn. Dat wordt als lastig ervaren. Mogelijk dat gemeente hierin kunnen samenwerken. Dit gebeurt vaak ook wel, maar dat elke gemeente op dezelfde manier gaat werken is niet haalbaar. Daarvoor is elke gemeente te verschillend. Rol gemeente Welke rol ziet iedereen voor de gemeente ten aanzien van het vrijwilligerswerk? Iedereen ziet een faciliterende rol voor de gemeente weggelegd als het gaat om het beschikbaar stellen van financiën. En een regiorol als het gaat om netwerken en kennisdeling. Bijvoorbeeld het organiseren van dit soort bijeenkomsten. Zo leer je elkaar kennen en ontstaat er ook meer samenwerking als het gaat om vrijwilligers. Er is ook behoefte aan een systeem of site ten aanzien van dit onderwerp. Daar hebben wij nu VitaalBAD.nl voor. De komende tijd wordt de rol en inzet van VitaalBAD opnieuw bekeken. Bijlage C: Besprekingsverslag jongerenraad

Gesprek jongerenraad en visie op vrijwilligers Maandag 8 april 19:00

Pagina 27 van 29

Aalten

Gemeente

Iedereen is een Naober! Visie op vrijwillige inzet

Daniëlle legt uit dat de gemeente momenteel aan het kijken is naar hoe vrijwilligerswerk in elkaar zit en wat hierbij de knelpunten zijn. Verenigingen hebben bijvoorbeeld momenteel veel behoefte aan vrijwilligers, mensen willen ook niet meer een vaste dag vrijwilligerswerk doen en er is te weinig ruimte voor het begeleiden en ondersteunen van vrijwilligers. Dit alles maakt dat er een noodzaak is voor een gemeentelijke visie op vrijwilligerswerk. Uit vele hoeken wordt er geroepen om meer jonge vrijwilligers, we zijn zodoende benieuwd hoe de jongeren dit zelf zien. Het gesprek wordt aangegaan aan de hand van enkele vragen en stellingen. Hoe zien jullie vrijwilligerswerk? Welk imago heeft het onder jongeren? Jongeren zien het waarschijnlijk meer echt als een soort verplichting. Gaan liever met vrienden afspreken. Het imago van ouderen verzorgen als vrijwilligerswerk terwijl er ook hele andere activiteiten zijn. Moet meer gepromoot worden als een gezellige activiteit dat ook echt een leuke invulling van de vrije tijd is en dankbaar werk is. Als vrijwilligerswerk echt leuk is dan willen jongeren ook wel zich op structurele basis verbinden aan een vrijwilligersfunctie. Jongeren worden ook gewoon niet gevraagd, moeten meer aangesproken worden. Doen jullie zelf vrijwilligerswerk? Zo ja/nee, waarom? Bloemschikken met ouderen, bij Figulus.

De jongeren uit de jongerenraad doen zelf dan wel vrijwilligerswerk maar echt vanuit intrinsiek motivatie en omdat het dankbaar werk is. Maatschappelijke stage 2.0, dus extra punten op diploma. Zien jullie dat zitten? Bij Zorg en Welzijn op school gaven wel wat leerlingen zich vrijwillig op maar veel ook niet, vrijwilligerswerk op de Kinderspelen spreekt veel jongeren meer aan. Vrijwilligersmarkt naar voorbeeld Winterswijk: veiling met uren vrijwilligerswerk en bedrijven die bepaalde diensten en producten in ruil aanbieden. Is dit wat voor Aalten? Ja kan wel wat zijn voor Aalten want zo ook aanbod kenbaarder maken en diversiteit van vrijwilligerswerk. Zone College doet al vier uur lang verplicht vrijwilligerswerk. Zo steentje bijdragen aan de samenleving en hopelijk blijven zo ook leerlingen hangen. Je kan dan het beste bij klas 3 à 4 beginnen, jongere kinderen zijn onvoldoende gemotiveerd. Ook aanhaken bij bepaalde dagen waarvoor vrijwilligerswerk nodig is: techniekdag, midsummerfestival. Of twee dagen in het jaar snuffelstage voor vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld aan het begin aan het schooljaar en aan het einde van het schooljaar. Dan ook breed aanbod voor vrijwilligerswerk: bomen snoeien voor gemeente, kinderboerderij, verzorgingstehuis etc.

Wel iets aanleveren bij docent zoals een blog waarin je je ervaring deelt om ook het doorpraten en het nadenken over het vrijwilligerswerk stimuleert. Ook reflectie van begeleider nodig. Al op de basisschoolkinderen laten kennismaken met vrijwilligerswerk en de omgeving daarvan: met de hele groep 8 pannenkoeken bakken in het Ambthuis in Bredevoort. Op die leeftijd al laten kennismaken en op de middelbare school dit dan intensiveren. ‘Verplicht’ vrijwilligerswerk bij je vereniging is ook belangrijk voor het bestaan van de club en voor het gevoel van betrokkenheid. Een steentje bijdragen aan de samenleving zou genormaliseerd moeten worden voor jongeren en gezien moeten worden als een leuke invulling van de vrije tijd. Hoe de jongeren bereiken? Toch wel via de school, flyers en dan ook specifiek jongeren vragen. Lessen in burgerschap en participatie in de samenleving. Verenigingen zouden ook meer de eigen jonge leden gerichter moeten aanspreken voor vrijwilligerswerk.

Pagina 28 van 29

Aalten

Gemeente

Iedereen is een Naober! Visie op vrijwillige inzet

Bijlage E: Bronnen • Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV, Nederlandse platform Vrijwillige inzet) • Vilans • GGD Noord en Oost Gelderland • Movisie, hét landelijk kennisinstituut voor een samenhangende aanpak van sociale vraagstukken • Bright Group • RIVM • Herijking van de sociale basis gemeente Aalten, radar advies.

Pagina 29 van 29

Aalten

Gemeente