verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten Auteur J.Walvoort Functie Beleidsmedewerker Burgerzaken Datum 4 september 2024 Versienummer 1.0

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Inhoud Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten ........ 1 Inleiding ............................................................................................................................................... 4 Hoofdkop 1 .......................................................................................................................................... 5 Artikel 1. Begripsbepalingen ........................................................................................................... 5 Artikel 2. Belastbaar feit .................................................................................................................. 6 Artikel 3. Belastingplicht.................................................................................................................. 6 Artikel 4. Vrijstellingen .................................................................................................................... 6 Artikel 5. Maatstaf van heffing en belastingtarief........................................................................... 6 Artikel 6. Belastingtijdvak ................................................................................................................ 7 Artikel 7. Wijze van heffing .............................................................................................................

7 Artikel 8. Ontstaan van belastingschuld .......................................................................................... 7 Artikel 9. ?........................................................................................................................................ 7 Artikel 10. Termijn van betaling ...................................................................................................... 7 Artikel 11. Afstand doen van (graf-) rechten................................................................................... 7 Artikel 12. Nadere regels door het college van burgemeester en wethouders .............................. 7 Artikel 13. Inwerkingtreding en citeertitel ...................................................................................... 8 Bijlagen ................................................................................................................................................ 9 A Algemeen ......................................................................................................................................... 9 1. Wettelijke basis ........................................................................................................................... 9 2. Gemeentelijke begraafplaatsen Aalten .......................................................................................

9 B Artikelsgewijze toelichting ............................................................................................................... 9 Artikel 1. Begripsomschrijvingen ................................................................................................... 10 Artikel 2. Belastbaar feit ................................................................................................................ 10 Artikel 3. Belastingplicht................................................................................................................ 10 Artikel 4. Vrijstellingen .................................................................................................................. 10 Artikel 5. Tarieven en maatstaf van heffing .................................................................................. 10 Artikel 6. Belastingtijdvak .............................................................................................................. 12 Artikel 7. Wijze van heffing ........................................................................................................... 12 Artikel 8. en 9. Ontstaan van een belastingschuld ........................................................................ 12 Artikel 10. Termijnen van betaling ................................................................................................ 12 Artikel 10.

Kwijtschelding .............................................................................................................. 12 Artikel 11. Afstand doen van grafrechten ..................................................................................... 12 Artikel 12. Nadere regels door het college van burgemeester en wethouders ............................ 12 Artikel 13. Inwerkingtreding en citeertitel .................................................................................... 12

Pagina 2 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

C Toelichting op de tarieventabel ..................................................................................................... 13 Algemeen....................................................................................................................................... 13 Hoofdstuk 1. Begraven .................................................................................................................. 13 Hoofdstuk 2. Verlenen en verlengen van grafrechten voor particuliere graven .......................... 13 Hoofdstuk 3. Asbestemmingen ..................................................................................................... 14 Hoofdstuk 4. Verlenen en verlengen van grafrechten voor asbestemmingen ............................. 14 Hoofdstuk 5. Gedenktekens en grafbedekkingen ......................................................................... 15 Hoofdstuk 6. Opgraven, samenvoegen en asbus verwijderen op verzoek ................................... 15 Hoofdstuk 7. Onderhoud ............................................................................................................... 15 Hoofdstuk 8. Administratiekosten ................................................................................................ 16 Hoofdstuk 9. Bijzondere verrichtingen.......................................................................................... 16

Pagina 3 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Inleiding Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie: Gemeente Aalten Officiële naam regeling: Verordening op de heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten Citeertitel: Verordening lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten (wijzigingen op het besluit van 19 december 2023) Vastgesteld door: Gemeenteraad Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde regelgeving) Opmerkingen m.b.t. de regeling Deze regeling vervangt de Verordening op de heffing en invordering van Lijkbezorgingsrechten 2023. Wettelijke grondslag(en) of bevoegdheid waarop de regeling is gebaseerd Gemeentewet, 229, eerste lid, aanhef en onderdeel a en b Datum inwerkingtreding: 1 januari 2025 De raad van de gemeente Aalten, gelezen het raadsvoorstel van burgemeester en wethouders met registratienummer gelet op artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b van de Gemeentewet; besluit: vast te stellen de "Verordening op de heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten".

Pagina 4 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Hoofdkop 1 Artikel 1. Begripsbepalingen In deze verordening wordt verstaan onder: a. begraafplaatsen: de gemeentelijke begraafplaatsen Berkenhove en Varsseveldsestraatweg in Aalten, Kloosterdijk en Bolwerkweg in Bredevoort, Oude begraafplaats Kerkhofpad en Nieuwe begraafplaats Aaltenseweg in Dinxperlo; b. een particulier graf: een graf, keldergraf daaronder begrepen, waarvoor aan een natuurlijk persoon of rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend tot het doen begraven en begraven houden van overledenen en/of het doen bijzetten en bijgezet houden van asbussen met of zonder urnen; c. algemeen graf: een graf, keldergraf daaronder begrepen, bij de gemeente in beheer waarin gelegenheid wordt geboden tot het doen begraven en begraven houden van overledenen; d. keldergraf: een graf met een betonnen of kunststof constructie die in de grond is geplaatst en afgedekt is met een sluitplaat; e. kindergraf: een graf waarin gelegenheid wordt geboden tot het begraven en begraven houden van een natuurlijk persoon tot 12 jaar en van levenloos geborenen. f. enkelgraf: een particulier graf waarin gelegenheid wordt geboden tot het begraven en begraven houden van slechts één overledene. g. familiegraf: twee of meer naast elkaar gelegen particuliere graven voorzien van een gezamenlijke grafbedekking; h.

natuurgraf: een onderhoudsvrij particulier graf, boomgraf inbegrepen, met beperkingen ten aanzien van de grafbedekking en asbusbijzettingen; i. urnengraf: een particulier urnengraf, kelderurnengraf daaronder begrepen, waarvoor aan een natuurlijk persoon of rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend tot het bijzetten en bijgezet houden van asbussen met of zonder urnen; j. urnenplaats: een particuliere bovengrondse plaats waarvoor aan een natuurlijk persoon of rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend voor het plaatsen van en geplaatst houden van asbussen in een object, urn en kunstwerk daaronder begrepen; k. gedenkplaats: een particuliere plaats waarvoor aan een natuurlijk persoon of rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend voor het zonder begrafenis of zonder asbestemming plaatsen van een gedenkteken om overledenen te gedenken; l. natuururnengraf: een onderhoudsvrij particulier urnengraf met beperkingen ten aanzien van de grafbedekking; m. asbus: een bus, een asbox daaronder begrepen, ter berging van as van een overledene; n. urn: een voorwerp ter berging van één of meer asbussen of asboxen; o. verstrooiplaats: een plaats of kelder bij de gemeente in beheer waar as van een overledene kan worden verstrooid; p. grafbedekking: grafbeplanting of gedenkteken die op het graf, de gedenkplaats of de urnenplaats zijn geplaatst; q.

gedenkteken: een grafmonument, liggende of staande steen, sierurn of ander object ter nagedachtenis van een overledene; r. herinneringsplaatje: een naam of gedenkplaatje ter plaatsing op een monument, zuil of muur ter herinnering van een overledene; s. college: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Aalten; t. beheerder: de medewerker die belast is met de exploitatie en de dagelijkse leiding van de gemeentelijke begraafplaatsen of degene die hem vervangt; u. rechthebbende: natuurlijk persoon of rechtspersoon aan wie een uitsluitend recht is verleend op een particulier (urnen-)graf of kelder, een particuliere urnenplaats of een particuliere gedenkplaats, dan wel degene die redelijkerwijze geacht kan worden in diens plaats te zijn getreden; v. gebruiker: natuurlijk persoon of rechtspersoon aan wie een recht tot gebruik van een ruimte in een algemeen graf is verleend, dan wel degene die redelijkerwijze geacht kan worden in diens plaats te zijn getreden;

Pagina 5 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

w. eigenaar: de natuurlijke persoon of een rechtspersoon die met toestemming van de rechthebbende de grafbedekking op een particulier graf in eigendom heeft of de belanghebbende van een algemeen graf die de grafbedekking geplaatst heeft; x. belanghebbende: een verzamelnaam voor alle contactpersonen met een belang bij een graf of asbestemmingsplaats, een natuurlijk persoon of rechtspersoon, niet zijnde een rechthebbende; y. aanvrager: de persoon of rechtspersoon die – al dan niet door tussenkomst van een uitvaartondernemer – opdracht geeft voor een begrafenis, bijzetting, herdenkingsplechtigheid of asverstrooiing en hiervoor de betalingsplichtige is. Tevens de persoon of rechtspersoon die de uitgifte van een particulier of algemeen graf, gedenkplaats of gedenkteken verzoekt en hiervoor de betalingsplichtige is; z. wet: Wet op de lijkbezorging en de daaruit voortvloeiende regelgeving; a. grafrecht: het gebruiksrecht op het gebruik van een ruimte in een algemeen graf en het uitsluitend recht op een particulier (kelder-)graf, urnengraf, urnenplaats of gedenkplaats; b. grafakte: de beschikking in de zin van de Algemene wet bestuursrecht waarin overeenkomstig de bepalingen van deze verordening door of namens het college een grafrecht wordt verleend; c.

lijkbezorging: het lichaam van een overledene of doodgeborene laten begraven of cremeren of op een andere bij of krachtens de wet voorziene wijze; d. samenvoegen: het op verzoek van de rechthebbende samenvoegen van één of meerdere lagen in een graf tot op de onderste laag; e. ruimen: het verwijderen van de grafbedekking na afloop of na afstand van het grafrecht en in een latere fase van het volledige graf, waarbij de stoffelijke resten worden overgebracht naar een verzamelgraf; f. verzamelgraf: een algemeen graf, bij de gemeente in beheer, waar stoffelijke resten van geruimde graven worden bewaard;

Artikel 2. Belastbaar feit Op basis van deze verordening worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de gemeentelijke begraafplaats.

Artikel 3. Belastingplicht De rechten worden geheven van degene op wiens aanvraag dan wel ten behoeve van wie de dienst wordt verricht of van degene die van de bezittingen, werken of inrichtingen gebruik maakt.

Artikel 4. Vrijstellingen 1. De rechten worden niet geheven voor het lichten van stoffelijke resten of asbus op rechterlijk gezag; 2. De rechten worden niet geheven bij de begraving van een doodgeborene jonger dan 24 weken.

Artikel 5. Maatstaf van heffing en belastingtarief 1. De rechten worden geheven naar de maatstaven en de tarieven, opgenomen in de bij deze verordening behorende tarieventabel. 2. Voor de berekening van de rechten wordt een gedeelte van een in de tabel genoemde eenheid voor een volle eenheid gerekend.

Pagina 6 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Artikel 6. Belastingtijdvak Met betrekking tot de rechten die per jaar worden geheven is het belastingjaar gelijk aan de datum – door partijen overeengekomen.

Artikel 7. Wijze van heffing Rechten worden geheven door middel van een gedagtekende kennisgeving waarop het gevorderde bedrag is vermeld.

Artikel 8. Ontstaan van belastingschuld Rechten zijn verschuldigd bij de aanvang van de dienstverlening of bij de aanvang van het gebruik van de bezittingen, werken of inrichtingen.

Artikel 9. ? Artikel 10. Termijn van betaling 1. In afwijking van artikel 9, eerste lid, van de Invorderingswet 1990 moet de aanslag voor de in de 7 genoemde rechten worden betaald in twee gelijke termijnen waarvan de eerste vervalt op de laatste dag van de eerste maand volgend op de maand die in de dagtekening van het aanslagbiljet is vermeld en de tweede twee maanden later. 2. In afwijking van het eerste lid geldt, ingeval het totaalbedrag van de op één aanslagbiljet verenigde aanslagen minder is dan € 10.000 en zolang het totaalbedrag van de op één aanslagbiljet verenigde aanslagen door middel van automatische incasso van de betaalrekening van de belastingschuldige kan worden afgeschreven, dat de aanslagen moeten worden betaald in 9 gelijke termijnen waarvan de eerste termijn vervalt op de laatste dag van de eerste maand volgende op die welke in de dagtekening van het aanslagbiljet is vermeld en elk van de volgende termijnen telkens een maand later. 3. De overige rechten moeten worden voldaan binnen 30 dagen na de dagtekening van de kennisgeving. 4. De Algemene termijnenwet is niet van toepassing op de in de voorgaande leden gestelde termijnen.

Artikel 11. Afstand doen van (graf-) rechten 1. Zonder aanspraak te kunnen maken op enige vergoeding kan de rechthebbende schriftelijk afstand doen ten behoeve van de begraafplaats van de gemeente van het recht op het particuliere (urnen-)graf, urnenplaats of gedenkplaats, ongebruikte voorzieningen inbegrepen. Van de ontvangst van zodanige verklaring doet het college schriftelijk mededeling aan de rechthebbende. 2. In de gevallen als bedoeld in het eerste lid vindt geen terugbetaling plaats van (een deel van) de betaalde rechten.

Artikel 12. Nadere regels door het college van burgemeester en wethouders Het college kan nadere regels geven met betrekking tot de heffing en invordering van de grafrechten.

Pagina 7 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Artikel 13. Inwerkingtreding en citeertitel 1. De "Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025" van de gemeente Aalten, vastgesteld op 19 december 2023 en eerdere verordeningen worden ingetrokken met ingang van de in het derde lid genoemde datum van ingang van de heffing, met dien verstande dat zij van toepassing blijft op de belastbare feiten die zich voor die datum hebben voorgedaan. 2. Deze verordening treedt in werking met ingang van de achtste dag na die van bekendmaking. 3. De datum van ingang van de heffing is 1 januari 2025 4. Deze verordening kan worden aangehaald als "Verordening lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten". Aldus besloten in de openbare vergadering van 29 oktober 2024 De griffier,

M.A.J.B. Fiering

De voorzitter,

mr. A.B. Stapelkamp

Pagina 8 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Bijlagen A Algemeen 1. Wettelijke basis De verordening grafrechten is gebaseerd op de tekst van de Gemeentewet en de Wet op de lijkbezorging. Zij is ook afgestemd op de beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen Aalten en de daarbij behorende nadere regels. De tekst van hogere wettelijke regelingen is waar nodig voor de duidelijkheid overgenomen.

2. Gemeentelijke begraafplaatsen Aalten In het verleden was het gebruikelijk om op basis van een eertijds ingeschatte kostenonderbouwing vastgestelde tarieven jaarlijks te indexeren. In deze verordening worden enkele tarieven opnieuw berekend op basis van kostenonderbouwing en andere tarieven op basis van marktconforme afwegingen, waarbij tarieven afgerond zijn op makkelijk te communiceren getallen. Door de sterk toegenomen marktwerking in de uitvaartbranche leiden te hoge tarieven onmiddellijk tot minder verrichtingen en uiteindelijk lagere inkomsten voor de begraafplaatsen. Gezien de trend van daling van het aantal begrafenissen en een toename van het aantal crematies, natuurbegravingen en naar verwachting de toelating in 2025 van resomeren als nieuwe wijze van lijkbezorging, is een marktconforme vaststelling van de tarieven voor 2025 zeer te rechtvaardigen. Met uitbreiding en verbreding van de dienstverlening (meer keuzemogelijkheden en graftermijnen) worden ook nieuwe tarieven vastgesteld die geen vergelijkingsgronden hebben met eerdere verordeningen.

Vanuit het belang van de inwoners van de gemeente Aalten en vanuit gemeentelijk financieel belang wordt gekozen voor tariefdifferentiatie, begraven voor alle inwoners betaalbaar te houden, zowel voor inwoners met een kleinere beurs die kunnen kiezen voor algemene graven of enkelgraven voor singels en korte graftermijnen als voor diegenen die bij leven een grafrecht voor lange termijn willen regelen. Vastrecht voor algemeen onderhoud is verplicht en daarom net als voorheen geïntegreerd in het tarief voor het grafrecht. Voor de begroting is het van belang dat kortere uitgiftetermijnen (en dus lagere jaarlijkse inkomsten) gecompenseerd worden met langere termijnen (die compenseren het inkomstenverlies van kortere termijnen). Langere termijnen sluiten ook aan bij de belangen en wensen van de burgers en nieuwe trends met betrekking tot zaken zelf bij leven te willen regelen en het ontlasten van nabestaanden met betrekking tot onderhoud en kosten. Vaak is bij overlijden een uitvaartverzekering of erfenis aanwezig waar de uitvaartkosten uit betaald kunnen worden, ook die van langere graftermijnen. Bij verlenging van kortere graftermijnen is dit later niet meer het geval.

B Artikelsgewijze toelichting •

Aanhef

De lijkbezorgingsrechten worden geheven op basis van artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b, van de Gemeentewet. De verschillende rechten dragen zowel kenmerken van gebruik- als genotsretributies in zich en op sommige punten hebben de rechten kenmerken van leges (overigens een begrip dat vanaf de inwerkingtreding van de Wet materiële belastingbepalingen niet meer in de Gemeentewet voorkomt). Gebruiksretributies worden geheven voor het gebruik overeenkomstig de bestemming van voor de openbare dienst bestemde gemeentebezittingen, -inrichtingen of -werken. Genotsretributies zijn rechten ter zake van het genot van door of vanwege de gemeente verleende diensten. Op grond van de bij de verordening grafrechten behorende tarieventabel kan bijvoorbeeld voor de volgende diensten worden geheven: begraven, bijzetten asbussen, et cetera. Sommige rechten, zoals het recht voor het overschrijven van graven, hebben het karakter van voormalige leges. Ondanks dat karakter zijn vanuit het oogpunt van overzichtelijkheid die rechten ook opgenomen. Daardoor worden alle heffingen voor het gebruik van de begraafplaatsen en voor de daarmee samenhangende diensten in één verordening geregeld.

Pagina 9 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Artikel 1. Begripsomschrijvingen Om duidelijkheid te scheppen over de inhoud van een aantal in de verordening voorkomende begrippen is daarvan een omschrijving opgenomen in artikel 1. De begripsomschrijvingen zijn identiek aan de omschrijving van gelijkluidende begrippen in de Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen Aalten 2025. Dat is van belang voor een eenduidige uitleg van beide verordeningen.

Artikel 2. Belastbaar feit De verordening kent zeer uiteenlopende diensten waarvoor rechten worden geheven. Er is voor gekozen om in artikel 2 een zeer algemene omschrijving van het belastbaar feit op te nemen. Naast deze algemene omschrijving is voor iedere dienst afzonderlijk een verdere omschrijving van het belastbare feit opgenomen in de tarieventabel.

Artikel 3. Belastingplicht Vanwege het uiteenlopende karakter van de verschillende diensten is gekozen voor een ruime omschrijving van de belastingplicht om te voorkomen dat in bepaalde situaties geen belastingplichtige aangewezen zou kunnen worden. Aannemelijk is dat de aanvrager van het gebruik van de begraafplaats en van de verleende diensten, belastingplichtig is. Ten tweede is er de belastingplicht voor rechten voor het gebruik van de begraafplaats en de diensten verleend na de voltooiing van de begrafenis. Dit betreft de grafrechten en gebruiksrechten van graven, gedenkplaatsen en urnenplaatsen, alsmede de vergunningverlening voor grafbedekkingen. Tevens overschrijving van grafrechten en opgraving op verzoek van de rechthebbende. Ten derde zijn er de lijkschouwingsrechten. De wetgever bepaalt dat de belanghebbende lijkschouwing kan vragen. Deze belanghebbende dient als belastingplichtige te worden aangemerkt, omdat hij degene is die de lijkschouwing heeft aangevraagd. Onder de huidige Wet op de lijkbezorging komt het schouwen van lijken door de gemeentelijke lijkschouwer op verzoek van belanghebbenden overigens slechts zeer sporadisch voor. Dit is de reden dat er in deze verordening geen tarief is opgenomen.

Bij de andere rechten die op basis van artikel 229, eerste lid, onderdelen a en b, van de Gemeentewet kunnen worden geheven, dient eveneens de aanvrager als belastingplichtige te worden aangemerkt. Bij het aanwijzen van de belastingplichtige kan zich geen keuzesituatie voordoen. In verband hiermee is het stellen van beleidsregels voor het aanwijzen van een belastingplichtige niet nodig.

Artikel 4. Vrijstellingen In de Wet op de lijkbezorging zijn geen verplichte vrijstellingen opgenomen. Het is wel mogelijk om in de verordening vrijstellingen op te nemen, bijvoorbeeld een vrijstelling voor het begraven van een doodgeborene jonger dan 24 weken die gelijktijdig met de overleden moeder in een hetzelfde graf wordt begraven. Het begraven van een doodgeborene samen met de moeder in één kist staat de wet niet toe. Voor (doodgeboren) kinderen en foetussen die begraven worden in een geregistreerd graf zijn gereduceerde tarieven vastgesteld.

Artikel 5. Tarieven en maatstaf van heffing Algemeen Zie voor een toelichting de verordeningen gemeentelijke belastingen.

Tarieventabel Voor de maatstaf van heffing en de belastingtarieven wordt verwezen naar de tarieventabel. De reden waarom voor een tarieventabel is gekozen is gelegen in het feit dat de diensten waarvoor een gemeente lijkbezorgingsrechten heft overzichtelijker worden weergegeven en eenvoudiger gecommuniceerd kunnen worden.

Lijkbezorging op kosten van de gemeente In artikel 21 van de Wet op de lijkbezorging is bepaald dat indien niemand voorziet in de lijkschouwing en lijkbezorging, de burgemeester daarvoor zorgdraagt. De kosten daarvan komen als gevolg van artikel 22 van de Wet op de lijkbezorging ten laste van de gemeente. De gemeente heeft verschillende mogelijkheden om deze kosten te dekken. Zij kan de opbrengst van de goederen die bij een

Pagina 10 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

overledenen worden aangetroffen hiervoor aanwenden. Zij heeft ook de mogelijkheid om de kosten te verhalen op de nalatenschap en, bij ongenoegzaamheid van deze, op de bloed- en aanverwanten die op grond van de artikelen 392-396 van Boek I van het Burgerlijk Wetboek tot onderhoud van de overledene verplicht zouden zijn geweest. Soms kan op grond van artikel 416 van het Wetboek van Koophandel bij uit zee opgehaalde of aangespoelde lijken verhaal op een reder plaatsvinden. Paragraaf 6.5 van de Wet werk en bijstand is voor zover mogelijk met betrekking tot het kostenverhaal van overeenkomstige toepassing. Voor de gemeente Aalten is het Sociale Domein de verantwoordelijke opdrachtgever en is daarmee ook de betalingsplichtige voor de uitvaart, inclusief de begraafkosten.

Tariefdifferentiatie Sinds 1 januari 1995 hebben gemeenten meer vrijheid bij de keuze van de maatstaf van heffing en is de jurisprudentie dat de heffing zich moet richten naar het gebruik of genot in beginsel niet meer van toepassing (inwerkingtreding van de Wet materiële belastingbepalingen). De jurisprudentie die betrekking heeft op de oude wetgeving is geheel in lijn met de overige jurisprudentie op dit terrein. Zo heeft de Hoge Raad beslist dat tariefdifferentiatie in het recht voor het algemene onderhoud van de begraafplaats slechts is toegestaan als er sprake is van verschil in genot bij dat onderhoud. Een tariefdifferentiatie voor het algemene onderhoud van de begraafplaats tussen algemene graven en particuliere graven kan volgens de Hoge Raad alleen als de infrastructuur rond de eigen (particuliere) graven uitgebreider is dan rond de algemene graven (Hoge Raad 7 mei 1997, nr. 31 920, Belastingblad 1997, blz. 451). De Hoge Raad zet deze lijn voort in zijn uitspraak van 28 februari 2003, nr. 37 716, Belastingblad 2003, blz. 462 (Zaanstad), hoewel die betrekking heeft op de wetgeving na 1 januari 1995. In dit arrest oordeelt de Hoge Raad dat een verschil in tarief voor algemeen onderhoud van de begraafplaats tussen particuliere graven en algemene graven alleen geoorloofd is als er een rechtvaardigingsgrond is.

Na verwijzing oordeelt Hof Den Haag dat aanleiding voor een tariefdifferentiatie bijvoorbeeld kan zijn dat de infrastructuur van de begraafplaats bij eigen (particuliere) graven uitgebreider is dan bij algemene graven. Op de Algemene begraafplaats van Zaandam is dit echter niet het geval. Het Hof oordeelt dat het gelijkheidsbeginsel is geschonden. De tarieven voor eigen (particuliere) graven zijn onverbindend voor zover de in de tarieven begrepen component voor het algemene onderhoud de in de tarieven voor de algemene graven begrepen component voor het algemene onderhoud overtreffen. (Hof ‘s-Gravenhage 10 december 2003, nr. 03/00687, LJN: AO1414). Daarmee wijkt de Hoge Raad af van uitspraken over andere heffingen (zie bijv. Hoge Raad 25 oktober 2002, nr. 36 638, LJN: AD8499, over rioolrechten). Bedacht moet echter worden dat ook onder de nieuwe wetgeving een tariefdifferentiatie gemotiveerd moet worden (verbod van willekeur). Met betrekking tot de verordening lijkbezorgingsrechten van de gemeente Grootegast heeft het Hof Leeuwarden beslist dat voor het afgeven van een vergunning voor het plaatsen van een grafsteen geen gedifferentieerd tarief mag worden geheven, afhankelijk van de aanschafprijs van die steen (Hof Leeuwarden 4 september 1992, nr. 968/90, Belastingblad 1993, blz. 114).

Kostendekkendheid Op grond van artikel 229b Gemeentewet mag de verordening lijkbezorgingsrechten niet meer dan kostendekkend zijn. Een opbrengstoverschrijding leidt echter niet zonder meer tot onverbindendheid van de verordening. Zie daarvoor Hoge Raad 3 november 1999, nr. 34616, LJN: AA2917, VNG-45, Belastingblad 2000, blz. 15) en Hoge Raad 10 april 2009, nr. 43747, LJN: BC3691, VNG-2977. Gemeenten zijn bevoegd om voor begraafplaatsen te werken met reserves en voorzieningen omdat de inkomsten en kosten jaarlijks kunnen verschillen. In de lijkbezorging heeft het meerjarig kostenperspectief een extra dimensie. Uitsluitende rechten worden voor tientallen jaren gevestigd en onderhoudsrechten kunnen voor meerdere jaren worden afgekocht. Theoretisch zouden deze inkomsten toegevoegd dienen te worden aan de voorziening in het jaar van ontvangst en jaarlijkse onttrekkingen in latere jaren. Bij veel gemeenten zijn geen voorzieningen gevormd en ontstaan er nu problemen door een daling van het aantal begravingen en de daarmee gepaard gaande vermindering van inkomsten. Werden voorheen de jaarlijkse kosten gedekt door de inkomsten, nu zijn de inkomsten veelal minder dan de jaarlijkse kosten.

Pagina 11 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Marktconforme tarieven Als vertrekpunt is genomen de bestaande tarieven van 2024. Bij enkele tarieven heeft een marktconforme correctie plaatsgevonden. Vanuit communicatieve overwegingen is gekozen voor afgeronde tarieven.

Artikel 6. Belastingtijdvak De in de verordening genoemde tarieven worden geheven voor de periode waarvoor het recht geldig is.

Artikel 7. Wijze van heffing In artikel 233 Gemeentewet is bepaald dat gemeentelijke belastingen kunnen worden geheven bij wege van aanslag, bij wege van voldoening op aangifte en op andere wijze. De in deze verordening genoemde diensten van de gemeente Aalten worden geheven bij wege van schriftelijke kennisgeving.

Artikel 8. en 9. Ontstaan van een belastingschuld Bij de aanvang van een dienstverlening zijn er vanaf dat moment rechten verschuldigd. In andere gevallen bij de aanvang van het gebruik van de bezittingen, werken of inrichtingen.

Artikel 10. Termijnen van betaling Gemeenten zijn vrij om zelf een termijnenregeling in de verordening op te nemen. De gemeente Aalten biedt geen termijnregeling aan. De meeste betalingsplichtigen hebben ofwel een uitvaartverzekering of een nalatenschap waaruit de kosten betaald kunnen worden. Bij verlengingen van grafrechten kunnen voor bepaalde groepen wel betalingsproblemen ontstaan, bijvoorbeeld voor diegenen zonder pensioenuitkering. In dat geval kan een gespreide betalingsregeling aangeboden worden.

Artikel 10. Kwijtschelding Kwijtschelding van lijkbezorgingsrechten vindt doorgaans niet plaats, maar is juridisch wel mogelijk. De betaling zal in de meeste gevallen geen problemen geven omdat veel mensen een begrafenis/overlijdensrisicoverzekering hebben. Ook is terugval op de Participatiewet (voorheen Wet werk en bijstand) mogelijk.

Artikel 11. Afstand doen van grafrechten Bij voortijdige afstand van het grafrecht vindt geen terugbetaling plaats van de reeds betaalde rechten. Bij afstand binnen tien jaar na de laatste begraving blijft de gemeente verantwoordelijk voor instandhouding van het graf tot het verstrijken van de grafrusttermijn. Dit brengt kosten met zich mee, ook voor de jaren na afstand.

Artikel 12. Nadere regels door het college van burgemeester en wethouders Het college kan nadere regels vaststellen. De uitvoeringsregeling gemeentelijke belastingen is van toepassing.

Artikel 13. Inwerkingtreding en citeertitel Eerste lid Vermeldt dat oude verordeningen worden ingetrokken.

Tweede lid De datum van inwerkingtreding wordt vermeld.

Derde lid Vermeldt de datum van inwerkingtreding.

Vierde lid Vermeldt de citeertitel van de verordening.

Pagina 12 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

C Toelichting op de tarieventabel Algemeen De gemeente Aalten kiest voor marktconforme en afgeronde tarieven. Marktconforme tarieven zijn noodzakelijk ter behoud van voldoende marktaandeel en daarmee voor voldoende inkomsten voor de exploitatie van de begraafplaatsen. Vertrekpunt zijn de tarieven van het lopende jaar en een bijstelling op marktontwikkelingen waar nodig. Een te sterke stijging van de tarieven of het niet tijdig inspelen op ontwikkelingen in de markt leidt tot minder omzet en minder inkomsten, met alle gevolgen voor de exploitatiebegroting. De tarieven zijn afgerond op vijf- of tientallen vanuit communicatieoogpunt. Ondernemers en medewerkers van de begraafplaats vinden het lastig om niet afgeronde tarieven met cijfers achter de komma te moeten communiceren met hun klanten en nabestaanden. Dit veroorzaakt sneller ruis in de communicatie.

Hoofdstuk 1. Begraven In dit hoofdstuk zijn regelingen opgenomen voor het begraven van overledenen. Begraven kan in een algemeen graf en een particulier graf. De gemeente Aalten kiest voor een basispakket waarin vereiste werkzaamheden voor een goede dienstverlening integraal zijn meegenomen. In de begraafkosten en de bijzettingskosten zijn meegenomen het uitzoeken van een graf, openen en sluiten van het graf, administratieve handelingen, aanwezigheid tijdens de begrafenis en het ruimen van het graf na afloop van de termijn. Het voorlopen bij een begrafenis is alleen op verzoek. De wettelijke taken zijn gewaarborgd dat betreft het delven en het sluiten van het graf dit wordt gedaan door de beheerder van de begraafplaats. Voor algemene graven zijn in de begraafkosten ook de algemene onderhoudskosten meegenomen. Deze graven kennen geen verlengingsrecht. Vanaf 2025 zijn voor kindergraven gereduceerde tarieven opgenomen in de tarieventabel, aparte tarieven voor het begraven van kinderen jonger dan 1 jaar en van 1 tot 12 jaar. Gemeenten hoeven hier echter geen onderscheid in te maken. Kindergraven hebben een kleiner oppervlakte dan volwassen graven, hetgeen een lager tarief rechtvaardigt. Voor het begraven in kindergraven van 1 tot 12 jaar bedragen de tarieven 50% en voor kindergraven jonger dan 1 jaar 25% van het begraaftarief voor overledenen ouder dan 12 jaar.

Voor het begraven op buitengewone uren zijn aparte tarieven opgenomen. Gezien de extra kosten, zoals gemaakte overuren door de begraafplaatsmedewerkers, is het mogelijk hiervoor een hoger recht te heffen. De buitengewone uren staan vermeld in de nadere regels behorende bij de beheerverordening. Vanaf 2025 is begraven mogelijk tot een uur voor zonsondergang met als uiterste begraaftermijn half negen. Hiervoor wordt een toeslag op het gangbare tarief in rekening gebracht. Het begraven op zon- en feestdagen is alleen in uitzonderlijke situaties mogelijk na toestemming van de burgemeester. Hiervoor wordt een toeslag van 100% op het gangbare tarief in rekening gebracht. Grafgroen wordt niet ter beschikking gesteld door de houder van de begraafplaats. Het is aan de uitvaartondernemer om dit zelf te regelen.

Hoofdstuk 2. Verlenen en verlengen van grafrechten voor particuliere graven In dit hoofdstuk is een regeling opgenomen voor het verlenen van grafrechten voor graven. Een recht op een graf kan ingevolge artikel 28 van de Wet op de lijkbezorging gevestigd worden, hetzij voor onbepaalde tijd, hetzij voor de tijd van minstens 10 jaren. De gemeente Aalten biedt termijnen aan voor tien jaar of een veelvoud van tien jaar. Een voor bepaalde tijd verleend uitsluitend recht op een graf kan worden verlengd. De verordening biedt via de nadere regels ruime keuzemogelijkheden voor verlengingen aan, die een veelvoud zijn van vijf jaar. De tarieven voor de uitgifte- en verlengingstermijnen zijn afgestemd op de vermelde termijnen in de beheerverordening gemeentelijke begraafplaats Aalten 2025. Het verlenen van het recht om in een bepaald graf te begraven en begraven te houden is de belaste dienst en niet het begraven zelf.

Pagina 13 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

De kosten van het onderhoud van de algemene voorzieningen van de begraafplaats mogen worden meegenomen in de heffing van de grafrechten. De gemeente Aalten kiest hiervoor vanuit het oogpunt van geringere administratieve lasten. Het vastrecht voor algemeen onderhoud voor algemene graven is verrekend in het begraaftarief dat inclusief algemeen onderhoud is. Het is volgens de Hoge Raad niet mogelijk om voor het algemene onderhoud aan de begraafplaats alleen te heffen bij particuliere (‘eigen’) graven en niet bij algemene graven. Het karakter van het grafrecht laat een differentiatie in het tarief voor het algemene onderhoud van de begraafplaats slechts toe indien die differentiatie zich richt naar het genot dat een rechthebbende tot een graf heeft van dit onderhoud (Hoge Raad 28 februari 2003, nr. 37716, LJN: AF5108, VN 2003/15.31). Dit arrest wijkt af van de uitspraak van de Hoge Raad van 25 oktober 2002, nr. 36638, LJN: AD8499, Belastingblad 2002, blz. 1226 (Spijkenisse), betreffende rioolrecht. Daarin heeft de Hoge Raad beslist dat het karakter van een retributie zich niet verzet tegen een differentiatie van het tarief anders dan naar het genot. Door het toenemend aantal alleenwonende voor wie een grafrecht voor een gangbaar graf met twee lagen te duur is wordt vanaf 2025 een ‘enkelgraf’ aangeboden tegen een lager tarief.

De beheerder bepaalt waar enkelgraven uitgegeven kunnen worden. Onderhoudsvrije natuurgraven worden uitgegeven voor 100 jaar. Voor deze graven is geen verlengingstarief opgenomen omdat dat pas over 100 c.q. 50 jaar aan de orde is.

Hoofdstuk 3. Asbestemmingen Na de crematie wordt de as geborgen in een bus. Artikel 59, eerste lid van de Wet op de lijkbezorging bepaalt dat de as niet eerder dan na één maand nadat zij in een bus is geborgen, kan worden verstrooid. Verstrooiing van as kan plaatsvinden door of in opdracht van de houder van de begraafplaats en gebeurt op een permanent daartoe bestemd terrein (artikel 66a Wet op de lijkbezorging). De gemeente Aalten draagt zorg voor een verstrooiplaats op iedere begraafplaats. Het bijzetten van een asbus of een urn is een urnengraf, bestaand graf of bovengrondse urnenplaats geschiedt in aanwezigheid van een medewerker van de begraafplaats. Asverstrooiingen zijn mogelijk met en zonder aanwezigheid van nabestaanden. Het tarief voor een asverstrooiing met aanwezigen is hoger omdat de begraafplaats extra kosten moet maken voor ontvangst, instructie en begeleiding. Dit vraagt meer tijd en rechtvaardigt een hoger tarief.

Hoofdstuk 4. Verlenen en verlengen van grafrechten voor asbestemmingen De Wet op de lijkbezorging noemt niet met zoveel woorden de mogelijkheid om een uitsluitend recht te vestigen op de ruimte waar een asbus is bijgezet of de plaats waarop as wordt verstrooid. Omdat het vestigen van een recht op een urnengraf, urnenplaats of verstrooiingsplaats niet wettelijk is geregeld, gelden er ook geen eisen voor wat betreft de uitgiftetermijn van een dergelijk recht. Een gemeente kan hiervoor zelf een termijn stellen. De gemeente Aalten geeft termijnen uit van tien jaar of een veelvoud daarvan, waarbij het tarief hetzelfde veelvoud is als het tarief van tien jaar. Vanaf 2025 wordt onderscheid gemaakt in asbusbijzettingen in urnenkelders, die kostbaar zijn in de aanschaf, en eenvoudige (zand)urngraven waarbij de asbus ondergronds wordt geplaatst met een tegel als afdekking. Verlengen kan met vijf jaar of een veelvoud van vijf jaar, waarbij het tarief hetzelfde veelvoud is van vijf jaar. Op grond van artikel 66 van de Wet op de lijkbezorging mag een asbus zonder toestemming van de rechthebbenden pas na tien jaar worden verstrooid. In de beheerverordening is geregeld dat de rechthebbende automatisch toestemming hiertoe verleend na afstand of afloop van het grafrecht.

Pagina 14 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Hoofdstuk 5. Gedenktekens en grafbedekkingen Voor het plaatsen van een grafbedekking die voldoet aan de voorwaarden van de beheerverordening en nadere regels is geen vergunning meer nodig. Een melding volstaat. Indien nabestaanden een grafmonument willen plaatsen dat niet volledig voldoet aan de voorwaarden kan daar in sommige gevallen ontheffing voor verleend worden. In die gevallen is een vergunningaanvraag wel verplicht. Een toetsingscommissie beoordeelt of de aanvraag inpasbaar is of een waarde heeft voor de begraafplaats als geheel. Hiervoor is dus een vergunning vereist. Het tarief is verdubbeld ten opzichte van het vorige tarief omdat het een uitvoerigere procedure betreft. Nieuw zijn de tarieven voor het afnemen en/of herplaatsen van een grafbedekking indien dit door beheerder van de begraafplaats geschiedt. Er is een apart tarief voor kleinere en grotere grafbedekkingen omdat de werkzaamheden afhankelijk zijn van de afmetingen van het oppervlak van de grafbedekking. Indien een grafbedekking zonder vergunning geplaatst wordt of niet aan de vergunningseisen voldaan wordt kan de grafbedekking door de beheerder van de begraafplaats verwijderd worden en elders opgeslagen. Hieraan zijn kosten verbonden. Nieuw is de optie voor het plaatsen van een gedenkplaatje op een algemene herdenkingszuil Hiervoor zijn plaatsingsrechten verschuldigd.

Hoofdstuk 6. Opgraven, samenvoegen en asbus verwijderen op verzoek In dit hoofdstuk is een regeling opgenomen voor het opgraven van een overledene. Ingeval van een opgraving en overbrenging naar een ander graf op dezelfde of op een andere begraafplaats of naar een crematorium is een tarief vastgesteld. Dit tarief is vanaf 2025 inclusief een verplichte beenderkist. De stijging heeft te maken het opnieuw toerekenen van alle te maken kosten. Dit betreft het traject van vergunningverlening, speciale kleding volgens Arbo-voorschriften, opgraafwerkzaamheden, verzamelen van de menselijke resten, scheiden en afvoeren van de niet menselijke resten, sluiting van het graf, nieuwe kist, toezicht houden, e.d. Voor het weer opnieuw begraven (na een opgraving) op een gemeentelijke begraafplaats van Aalten worden de gangbare begraafkosten in rekening gebracht. In het tarief voor samenvoegen zijn alle kosten meegenomen voor de samenvoeging, waaronder administratieve handelingen, openen graf, verzamelen en scheiden van resten, samenvoegen van menselijke resten, afvoer van niet-menselijke resten, sluiting graf indien niet gelijktijdig begraven wordt en toezicht houden op de werkzaamheden bij inschakeling van een gespecialiseerd bedrijf. Door arbotechnische eisen zijn de kosten voor samenvoegen sterk toegenomen. Dit verklaart het gestegen tarief.

In specifieke situaties, zoals bij slechte lijkvertering, wordt een gespecialiseerd bedrijf ingeschakeld op basis van een uit te brengen offerte (zie hoofdstuk 10). Het opgraven en verwijderen van een asbus/urn uit een (urnen)graf voor en na afloop van de termijn geschiedt in opdracht van de rechthebbende. Hieraan zijn kosten verbonden.

Hoofdstuk 7. Onderhoud De kosten voor algemeen onderhoud van de begraafplaats zijn geïntegreerd in het tarief voor het grafrecht. Onder de kosten voor algemeen onderhoud wordt verstaan een bijdrage voor het onderhoud van wegen en paden, bomen, algemeen groen, watertappunten en meubilair, vastrecht genaamd. Grafonderhoud is voor verantwoordelijkheid voor de eigenaar van de grafbedekking. Tot de wetswijziging van 2010 was de houder van de begraafplaats eigenaar van de grafbedekking en verantwoordelijk voor het onderhoud daarvan. Vandaar dat toen vaak een verplichte onderhoudsbijdrage in rekening werd gebracht. Sinds 2010 is de eigenaar van de grafbedekking verantwoordelijk en heeft de houder van de begraafplaats de keuze om dit al dan niet verplicht te stellen. De gemeente Aalten kiest voor grafonderhoud door de eigenaren.

Pagina 15 van 16

Gemeente Aalten

Verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten 2025 gemeente Aalten,

Nieuw is dat verzakkingen van de monumenten/gedenktekens op verzoek en bij het niet reageren op een aanschrijving uitgevoerd kunnen worden door de beheerder van de begraafplaats. Hiervoor wordt een tarief in rekening gebracht. Ook voor het verwijderen van niet toegestane planten en voorwerpen door de beheerder van de begraafplaats wordt bij het niet tijdig verwijderen na een aanschrijving een tarief in rekening gebracht.

Hoofdstuk 8. Administratiekosten Voor het plaatsen van gedenktekens en grafbedekkingen met meerjarige vaste planten is een vergunning vereist indien niet voldaan wordt aan de voorwaarden voor de meldingsprocedure. Aan de vergunning afhandeling zijn administratiekosten verbonden. Aangescherpte vergunningprocedures die extra tijd vragen leiden tot een extra stijging van het tarief in 2025. Ook voor het aanpassen van een grafkelder is een vergunning vereist. Aan de vergunning zijn administratiekosten verbonden. De gemeente Aalten heft voor het overboeken van een particulier grafrecht op een andere persoon en bij het inschrijven van een nieuwe rechthebbende bij het overlijden van de geregistreerde rechthebbende in een daartoe bestemd register en het grafdossier rechten. Particuliere graven zijn graven waarvoor op grond van artikel 28 van de Wet op de lijkbezorging het uitsluitend recht is verleend. Wat over het inschrijven of overboeken van particuliere graven is opgemerkt geldt tevens voor het inschrijven of overboeken van particuliere urnengraven, urnenplaatsen en gedenkplaatsen. Voor het verstrekken van een kopie van een grafakte wordt hetzelfde tarief in rekening gebracht.

Hoofdstuk 9. Bijzondere verrichtingen Steeds vaker komen nabestaanden met wensen en verzoeken waarin de verordening niet voorziet. Vanuit klantgerichtheid en financieel beheer is het belangrijk zo veel mogelijk wensen te honoreren. Vaak betreft het maatwerk waarvoor geen tarief is vastgesteld. Dit artikel maakt het mogelijk dat de beheerder op basis van een offerte deze dienstverlening kan aanbieden

Pagina 16 van 16

Gemeente Aalten