Toespraak installatie raad 2022-2026.pdf

Toespraak installatie raad 2022-2026 Burgemeester Stapelkamp 30 maart 2022

Dames en heren, Het is zover, u heeft u ingespannen om de Aaltense burgers ervan te overtuigen dat u hun vertegenwoordiger kan zijn en dat is u gelukt. De kiezer heeft gesproken en de politieke verhoudingen opnieuw bepaald. Geen aardverschuiving zoals elders maar er zijn vijf partijen die verloren hebben waarvan er ook vier een zetel hebben ingeleverd. Een partij bleef ongeveer gelijk maar kreeg er wel een zetel bij en een andere partij was spekkoper met drie zetels erbij. De verschillen in omvang van de partijen zijn met deze uitslag groter geworden en we zullen zien wat dat doet met de onderlinge verhoudingen. De afgelopen bestuursperiode beoordelen velen als harmonieus en productief. Ik hoop dat we de positieve lijn die we de vorige periode hebben ingezet met elkaar kunnen vasthouden. De door het presidium uitgesproken wens om als het even kan weer samen aan een raadsprogramma te werken is een mooi signaal. Naar elkaar maar ook naar onze gemeenschap, we willen geen gedoe, we willen niet tegen elkaar strijden maar samen strijden voor de belangen van onze gemeenschap. Een nieuwe ploeg treedt vandaag aan. Samen vormt u de komende vier jaar het algemeen bestuur van onze gemeenschap, bent u de wetgever, de budgethouder van 65 miljoen euro, de opdrachtgever van het college en de controleur daarvan en ook nog de vertegenwoordiger van 27.000 Aaltenaren.

U heeft de moed gehad om u daarvoor beschikbaar te stellen 1

en alleen daarvoor al verdient u de waardering en het respect van uw medeburgers.

U treedt aan in een onrustige tijd. Dichtbij woedt een verschrikkelijke oorlog die de verhoudingen in ons werelddeel flink op zijn kop zetten. Waar het toe leidt valt nog te bezien, in ieder geval huisvesten we ondertussen al ruim tachtig Oekraïense vluchtelingen in onze gemeente. Het conflict laat helder zien hoe weinig vanzelfsprekend in onze wereld een democratische rechtsstaat is waarin mensen in vrijheid hun eigen stem kunnen verheffen, hun eigen toekomst vorm kunnen geven.

Maar ook onze eigen democratische rechtsstaat is in onrustig vaarwater gekomen. De opkomst daalde landelijk naar een bedenkelijk niveau. Nogal wat burgers zijn het vertrouwen in de overheid kwijt. De rijksoverheid werkte geregeld vanuit wantrouwen in bepaalde groepen burgers - uitkeringsgerechtigden en mensen met een niet-Nederlandse achtergrond - en hield zichzelf niet aan de eigen wetgeving. Ook de weinig verheffende kabinetsformatie hielp niet echt om burgers bij de politiek te betrekken. Dat wantrouwen uit zich in tal van zaken. De griffier en ik deden ons best door vier keer een cursus Politiek Actief te organiseren maar ondanks de mooie belangstelling, die is er blijkbaar toch ook weer wel, hadden ook hier in Aalten nogal wat partijen grote moeite om vers bloed te vinden. Ook de ledentallen zijn zorgwekkend laag. 2

De versnippering van de partijpolitiek zorgt voor keuzestress bij kiezers, waar staan die twintig partijen in de Tweede Kamer voor en waarin verschillen ze van elkaar? Het zorgt ook voor een verscherping van het debat want het kost steeds meer moeite om gehoord te worden. De versnippering zorgt op veel plekken ook voor ingewikkelde coalitieonderhandelingen, colleges worden steeds groter om alle benodigde partijen een plek in een college te geven. Een gevaar van het verval van de landelijk opererende partijen is ook dat lokale en landelijke politiek elkaar niet meer spreken en elkaar niet meer begrijpen. Dat komt de bestuurbaarheid van ons land en het vertrouwen van burgers in ons systeem niet ten goede. En dan hebben we ook nog de polarisatie. Standpunten verharden zich, mensen verstaan elkaar niet meer zoals eenieder de afgelopen coronacrisis in zijn eigen omgeving heeft kunnen constateren. Hoeveel ruimte willen we elkaar geven, hoeveel verschil van mening kunnen we aan? Hoeveel houdt een meerderheid met minderheden rekening? Zijn we bereid als we een minderheidsstandpunt innemen toch de meerderheidsbeslissing te accepteren? In de coronacrisis bleek dat in heel de wereld toch een ingewikkelde opgave te zijn.

Kortom, er is echt wat aan de hand, we moeten ons zorgen maken over de toekomst van onze partijdemocratie en ik wil u als nieuwe raadsleden uitdagen daar met elkaar ook het gesprek aan te gaan de komende weken. Wat kan de gemeente Aalten doen om de relatie tussen burger en overheid te versterken? En met wie kan ze daarbij samenwerken, want 3

het is een opdracht aan ons allen? Voor mij zelf is dit in ieder geval een belangrijk thema en ik blijf daaraan werken.

Het is een bijzondere tijd om raadslid te worden want naast en door die onrustige wereld zijn de uitdagingen waarvoor we gesteld worden groot. Er wordt veel van u gevraagd en aarzel daarom ook niet om u te laten scholen en trainen om uw kennis en kunde op peil te krijgen en te houden. Tegen de nieuwkomers zeg ik met nadruk, neem er de tijd voor, het kost gewoon zeker een of twee jaar voordat u zich helemaal senang voelt in dossiers en procedures. Onze beleidsagenda zit overvol. Verminderende biodiversiteit, opwarming van de aarde, energietransitie, tekorten en overschotten aan hemelwater, opvang van Afghanen en Oekraïners, woningtekorten, financiële zorgen voor de gemeenten, ondermijning, krappe arbeidsmarkt, obesitas en alcoholproblematiek, te veel jongeren in de jeugdzorg, ik zal stoppen, maar heeft u er nog steeds zin in?

Ik hoop het wel want naast deze zware kant van uw nieuwe taak is het ook gewoon mooi werk om te doen. Verantwoordelijkheid nemen geeft voldoening. U gaat vele nieuwe aspecten van het maatschappelijk leven meemaken, talloze nieuwe contacten opdoen, het raadslidmaatschap is echt een verrijking van uw leven. En weet dat u er niet alleen voor staat. Vragen staat vrij, u kunt niet alles weten, zelfs niet als u al jarenlang raadswerk doet, dus schroom niet om de griffie te benaderen. Die zijn er voor u, ze weten zelf veel, maar 4

kunnen ook uw inhoudelijke en procedurele vragen doorgeleiden naar de ambtelijke organisatie. Die organisatie is alleen momenteel wel zwaarbelast, misschien wel overbelast zelfs. Na twee jaar corona, de organisatie van de verkiezingen en nu weer de vluchtelingencrisis - naast alle uitdagingen waar ik net al op wees - is de rek er wel uit dus we kunnen niet altijd leveren wat we graag zouden willen. Bij voorbaat uw begrip daarvoor.

Genoeg voor nu, u wilt aan de slag. Op 16 maart sprak de kiezer, op 21 maart heeft het centraal stembureau de uitslag vastgesteld. U heeft brieven daaromtrent ontvangen, u heeft laten weten uw benoeming door de kiezer te aanvaarden en u heeft uw nevenfuncties opgegeven. De commissie geloofsbrieven heeft bij ieder van u gecontroleerd of u aan de wettelijke eisen voldeed en of er geen onverenigbare nevenfuncties door u vervuld worden. Maandag heeft de gemeenteraad de uitslag definitief vastgesteld en u toegelaten als lid van de raad van de gemeente Aalten.

Er rest nog slechts één ding, u dient voordat u uw zetel mag innemen een eed of belofte af te leggen. Dat is niet voor niks, adel verplicht en u behoort straks tot de democratische adelstand van de volksvertegenwoordigers. U krijgt als het ware de portemonnee en de sleutels van onze stad in handen. U dient zo één-voor-één een verklaring af te leggen. Die bestaat uit twee delen, de zuiveringseed en de ambtseed. 5

De zuiveringseed of belofte houdt in dat u geen gunst heeft gegeven of toegezegd om raadslid te worden zodat u onafhankelijk de gehele gemeenschap kunt vertegenwoordigen. Dat u er dus niet zit om vriendendiensten te verlenen maar om het algemeen belang te dienen. Dat heeft alles te maken met dat vertrouwen van burgers in de overheid, en dus ook in u. Ook u behoort straks tot de overheid. Wij redden of vernietigen in onze kleine gemeente de Nederlandse democratie niet maar we kunnen er wel binnen onze mogelijkheden een bijdrage aan leveren, positief of negatief. Dat is ons aller verantwoordelijkheid en laten we ons daarvoor inspannen en elkaar op aanspreken. Daarnaast belooft u nog iets. U belooft dat u zich aan de wetten van dit land zal houden, of vrij vertaald, dat u onze rechtsstaat serieus neemt. Door het bestuur van de gemeenschap op u te nemen wordt van u voorbeeldgedrag verwacht. Wees u daarvan bewust, u hoeft geen heilige te zijn, politici zijn gelukkig gewone mensen met gebreken maar de geloofwaardigheid van u als wetgever is ook afhankelijk van uw gedrag. Wees alert, stel u kwetsbaar op rond integriteitsvragen door bij twijfel een fractiegenoot, de griffier, de geloofsbrievencommissie of mij te bevragen. Alleen samen zorgen we voor een integere bestuurscultuur.

Naast deze twee wettelijk verplichte verklaringen hebben we in de gemeente Aalten ook een Gedragscode waarin een aantal zaken verder uitgewerkt zijn. Lees die de komende tijd eens goed door, en bespreek die ook in de fractie. Nadat u de eed of belofte heeft afgelegd wordt van u verwacht een instemmingsverklaring van de Gedragscode te ondertekenen, ten teken dat u daarop aanspreekbaar bent. 6

Ik lees een keer de tekst voor en roep u dan naar voren waarna u of de eed aflegt door de woorden Zo waarlijk helpe mij God Almachtig uit te spreken met uw rechterhand omhoog en twee vingers omhoog of als u de belofte wilt afleggen door de woorden Dat verklaar en beloof ik uit te spreken. Ik roep u op alfabetische volgorde op:

Voorlezen eed/belofte Installatie

EED

BELOFTE

1

Mevrouw Van Alstede

2

De heer Assink

x

3

De heer Belterman

x

4

Mevrouw Ten Bruin

5

Mevrouw Deunk

6

Mevrouw Diepenbroek

x

7

De heer Van der Graaff

x

8

Mevrouw Te Grotenhuis

x

9

De heer Holtman

x

x x

x

10 De heer Koskamp 11 De heer Te Lindert

x x

12 Mevrouw Massop 13 De heer Meerdink

x x

14 De heer Navis

x

15 Mevrouw L. Oonk

x

16 De heer J. Polman

x 7

17 Mevrouw M.B.J. Rensink-Althof

x

18 De heer H.J. Rijks

x

19 De heer R.J.M. Smit

x

20 De heer A. Walter

x

21 De heer L. Weevers

x

Gefeliciteerd nogmaals, de 21 zetels van onze raadszaal zijn weer gevuld met een vernieuwde ploeg volksvertegenwoordigers. Negen nieuwe raadsleden treden aan en de nieuwe raad bestaat uit acht vrouwelijke raadsleden. 38% dus en daarmee scoort Aalten voor het eerst ook denk ik boven het landelijke gemiddelde. Zou er een verband bestaan met de cursussen Politiek Actief die griffier en ik en met medewerking van de toen nog slechts vijf vrouwelijke raadsleden hebben gegeven? Ook denk ik dat er een verjonging heeft plaatsgevonden. Al met al is deze raad daardoor vermoed ik toch meer een afspiegeling van de bevolking dan de vorige. Ik wens u en ons een mooie werkzame periode, ik zie nu in ieder geval veel glunderende gezichten, kumpt good dus. Op uw tafel heeft u allerlei nuttige informatie gevonden onder andere een soort handboek soldaat voor raadsleden, eentje per fractie. Laat die dus circuleren, zou ik zeggen. En nog een verjaardagskalender die de gemeente onlangs uitgaf met teksten in onze streektaal en foto’s van lokale kunstenaars. Dat leek ons wel een gepast cadeautje voor u in deze maand van de streektaal waarin tal van organisaties aandacht vragen voor het gebruik van de streektaal. A’j plat kunt praoten, mo’j zeker niet laoten. 8

Om het raadswerk vol te houden is het belangrijk om er plezier in te hebben en dan helpt het enorm als we het onder elkaar goed hebben. Ondanks verschillen, ondanks stevige debatten, zorg ervoor dat u niet op de man maar op de bal speelt. Dat u elkaar aan het eind van het debat recht in de ogen kunt kijken en samen nog wat kunt napraten. Geef elkaar ook eens een compliment. Onderneem af en toe wat leuks met elkaar, als fractie of als raad, we zijn geen homo politicus, we zijn en blijven gewoon mensen die gezien en gewaardeerd willen worden. Schrijf elkaar verjaardagen bijvoorbeeld op de kalender die u net kreeg. En op 27 augustus bent u in ieder geval in mijn tuin welkom voor onze raadsbarbecue. Die moet u in uw gewone agenda noteren.

9