Te betrekken bij dit voorstel: raadsmededeling 48-2026 Herijking ruimtelijk beleid kleinschalige verblijfsrecreatie
Tekst van het document
AALTEN Voor de bestemming Agrarisch zijn alle vormen van verblijfsrecreatie; te weten kampeerboerderij, appartementen, hotelaccommodatie, bed & breakfast, pension, met uitzondering van het verblijf in kampeermiddelen, in de hoofdbouwmassa van de bedrijfswoning of in één vrijstaand bijbehorend bouwwerk ten behoeve van verblijfsrecreatie als nevenactiviteit toegestaan. • De exploitatie mag uitsluitend worden uitgeoefend door de hoofdbewoner en/of eigenaar. • Daarnaast zijn er aanvullende mogelijkheden vanuit aanduidingen op specifieke locaties, te weten: kleinschalige kampeerterreinen, een camperplaats voor maximaal 4 campers gelijktijdig aanwezig mogen zijn waarbij als maximale verblijfsduur per camper geldt van 72 uur of een groepskampeerterrein • Het bevoegd gezag kan door middel van een omgevingsvergunning nevenactiviteiten toestaan die gelijk te stellen zijn aan kampeerboerderij, appartementen, hotelaccommodatie, bed & breakfast, pension. Hieraan zijn wel voorwaarden verbonden in maximaal aantal m2 afhankelijke van de ligging van de locatie. Voor de bestemming Agrarisch met waarden met de aanduiding verblijfsrecreatie is verblijfsrecreatie toegestaan. Verblijfsrecreatie is niet in de begrippen gedefinieerd: alle vormen van logies zijn aldus toegestaan.
• Tevens zijn de gronden bestemd voor de uitoefening van nevenactiviteiten te weten kampeerboerderij, appartementen, hotelaccommodatie, bed & breakfast, pension onder voorwaardes. Zoals alleen binnen bestaande bebouwing. • Kleinschalige kampeerterreinen is uitsluitend ter plaatse van de aanduidingen 'specifieke vorm van recreatie - kleinschalig kamperen' en 'specifieke vorm van recreatie - kleinschalig kamperen Kempinkweg 4', onder aanvullende voorwaardes Binnen de bestemde gebieden Bos is verblijfsrecreatie ten behoeve van recreatief wonen toegestaan ter plaatse van de aanduidingen 'specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 1' en 'specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 2'. Binnen de bestemde gebieden Horeca is een camperplaats toegestaan ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - camperplaats', met dien verstande dat per camperplaats maximaal 4 campers gelijktijdig aanwezig mogen zijn waarbij een maximale verblijfsduur per camper geldt van 72 uur. Binnen de bestemde gebieden Recreatie – Recreatiewoningen is toegestaan recreatief wonen voor maximaal 1 recreatiewoning per bestemmingsvlak dan wel het bestaande grotere aantal.
40 AALTEN Binnen de bestemde gebieden Recreatie – Verblijfsrecreatie is verblijfsrecreatie toegestaan ter plaatse van de aanduidingen 'specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 1': recreatief verblijf in recreatiewoningen, bij 'specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 2': recreatief verblijf in stacaravans en kampeermiddelen, bij 'specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 3': recreatief verblijf in stacaravans en kampeermiddelen, bij 'specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 4': recreatief verblijf in stacaravans kampeermiddelen en een recreatiewoning, bij 'specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 5': recreatief verblijf in stacaravans en kampeermiddelen, bij ''specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 7': recreatief verblijf in een groepsaccommodatie en/of kampeermiddelen, bij 'specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 8': recreatief verblijf in kampeermiddelen, met dien verstande dat ter plaatse van de aanduiding 'speelterrein' geen kampeermiddelen of gebouwen zijn toegestaan en bij 'specifieke vorm van recreatie - verblijfsrecreatie 9': recreatief verblijf in recreatiewoningen; Tevens voor algemene voorzieningen ten behoeve van het recreatief (nacht)verblijf, daaronder begrepen, een bed and breakfast- en groepsaccommodatie, nutsvoorzieningen, sanitaire voorzieningen, voorzieningen voor sport en spel,
voorzieningen ten behoeve van het beheer van het verblijfsrecreatieterrein en ondergeschikte horecavoorzieningen (categorie 1) en ondergeschikte detailhandel alsmede bijbehorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Aansluitend zijn toegestaan kampeermiddelen ten behoeve van toeristisch/recreatief verblijf. Binnen de bestemde gebieden Recreatie - Verblijfsrecreatie – 1 is toegestaan verblijfsrecreatie in groepsaccommodatie(s), uitsluitend in hoofdgebouwen; Binnen de bestemde gebieden Wonen - 1 is het recreatief bewonen van de woningen toegestaan. Tevens is kleinschalige kampeerterreinen ter plaatse van de aanduidingen 'specifieke vorm van recreatie - kleinschalig kamperen' toegestaan. Het bevoegd gezag kan door middel van een omgevingsvergunning nevenactiviteiten toestaan die gelijk te stellen zijn aan kampeerboerderij, appartementen, hotelaccommodatie, bed & breakfast, pension. Hieraan zijn wel voorwaarden verbonden in maximaal aantal m2 afhankelijke van de ligging van de locatie. Vanuit de begrippen van het bestemmingsplan wordt bedoeld met recreatief wonen: uitsluitend bewoning vanuit een recreatieve doelstelling, door een persoon of door groepen van personen die hun vaste woon- of verblijfplaats elders hebben.
Te bevragen of er recreatief gewoond mag worden uitsluitend door de eigenaar of ook commercieel mag worden uitgebaat: verhuur aan derden en dus als kleinschalige verblijfsaccommodatie te beschouwen is. Binnen de bestemde gebieden Wonen - 2 is het recreatief bewonen van de woningen toegestaan. Het bevoegd gezag kan door middel van een omgevingsvergunning nevenactiviteiten toestaan die gelijk te stellen zijn aan kampeerboerderij, appartementen, hotelaccommodatie, bed & breakfast, pension. Hieraan zijn wel voorwaarden verbonden in maximaal aantal m2 afhankelijke van de ligging van de locatie. TITEL VAN DE PRESENTATIE/HET RAPPORT 41 AALTEN Binnen de bestemde gebieden Wonen – 3 en - 4 kan het bevoegd gezag door middel van een omgevingsvergunning nevenactiviteiten toestaan die gelijk te stellen zijn aan kampeerboerderij, appartementen, hotelaccommodatie, bed & breakfast, pension. Hieraan zijn wel voorwaarden verbonden in maximaal aantal oppervlakte afhankelijke van de ligging van de locatie. Vanuit het bestemmingsplan is er vanuit de Algemene wijzigingsregels een mogelijkheid voor wijziging van de bestemming in verband met de omschakeling van een agrarisch bedrijf of een woning naar een niet-agrarisch bedrijf. Onder voorwaardes en afhankelijk van de locatie is verblijfsrecreatie toegestaan tot maximaal 750 m2, dan wel 900 m2.
Eerste bevindingen: Vanuit bijna alle bestemmingen waar gewoond mag worden, is ook een vorm van kleinschalige verblijfsaccommodatie toegestaan. Alle locaties met de bestemming Agrarisch kunnen al net zo veel accommodaties in de vormen van verblijfsrecreatie, met uitzondering van het verblijf in kampeermiddelen, in de hoofdbouwmassa van de bedrijfswoning als nevenactiviteit uitgebaat worden. Voor de bestemming Agrarisch met waarden is er een beperkte mogelijkheid voor kleinschalige verblijfsaccommodatie in de vorm van verblijfsrecreatie mits de locatie hiervoor de aanduiding heeft Binnen de bestemming Bos is alleen recreatief wonen toegestaan wanneer er een specifieke aanduiding aanwezig is. Bij de bestemming Horeca is een camperplaats toegestaan. Recreatief gewoond mag er worden binnen de bestemde gebieden Recreatie – Recreatiewoningen. Binnen de bestemde gebieden Recreatie – Verblijfsrecreatie is verblijfsrecreatie toegestaan afhankelijk van de aanduiding waarin het soort verblijfsrecreatie is gespecificeerd. Woningen binnen de bestemming Wonen-1 en Wonen-2 mogen ook recreatief bewoond worden. Aanvullend zijn hier als nevenactiviteiten een kampeerboerderij, appartementen, hotelaccommodatie, bed & breakfast, pension toegestaan.
Vanuit de Algemene wijzigingsregels kan een locatie gewijzigd worden van een agrarisch bedrijf of een woning naar verblijfsrecreatie tot wel 900 m2, onder voorwaardes. TITEL VAN DE PRESENTATIE/HET RAPPORT 42 43 BIJLAGE D: VOORBEELD ONTWIKKELKADER – NIEUWE ONTWIKKELING
44 VOORBEELD ONTWIKKELKADER HERONTWIKKELING
GINDER Brugstraat 1a 5211 VS ’s-Hertogenbosch T: 088 210 02 00 E: info@wijzijnginder.nl I: wijzijnginder.nl Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand gekomen op basis van deskundig onderzoek. Onderhavig rapport bevat een weergave en inter- pretatie van (delen van de) onderzoeksresultaten. Het is anderen toegestaan om (delen van) het rapport en gehanteerde methodieken en modellen te kopiëren, distribueren, vertonen, op te voeren zolang Ginder als maker van het werk wordt vermeld en het werk niet commercieel wordt gebruikt. Voorstel Regeling Verblijfsrecreatie
UW PARTNER VOOR DE OMGEVING VAN MORGEN AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES 07 01 INLEIDING 1.1 Aanleiding 1.2 Opdrachtomschrijving 1.3 Context Inhoudsopgave 04 02 Inventarisatie 3 2.1 Inleiding 2.2 Kleinschalige verblijfsrecreatie 2.3 Type verblijfsrecreaties Bed & Breakfast Recreatiewoning Groepsaccommodatie Minicamping Camperplaats 2.4 Conclusie “Ad Fontem legt een sterke basis voor een mooie en toekomstbestendige leefomgeving.” 2703 Regelingen 3.1 Uitgangspunten Balansmodel en Landschappelijke inpassing 3.2 Uitgangspunten regelingen accommodatie typen 3.3 Algemene regelingen 3.4 Uitgangspunten begrippen in regelingen 01 Inleiding 5 Aanleiding Opdrachtomschrijving 5 AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES 1 2 Acht gemeenten in de Achterhoek werken samen op gebied van Recreatie & Toerisme. Deze gemeenten zijn Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Vanuit deze samenwerking is er de wens om duidelijkere en meer eenduidige regelgeving te ontwikkelen op het gebied van kleinschalige verblijfsrecreatie. Harmonisatie van deze regels draagt bij aan een gelijk speelveld en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers in de recreatiesector. Dit versterkt de recreatieve aantrekkingskracht en positie van de regio Achterhoek.
Voor de deelnemende gemeenten is een uitgebreide inventarisatie van de verschillende regelingen rondom verblijfsaccommodaties uitgevoerd. Hierbij zijn de regels, voorwaarden en definities met betrekking tot toeristisch verblijf en recreatieve voorzieningen nauwkeurig in kaart gebracht en is gekeken naar de onderliggende overwegingen die hebben geleid tot deze beleidskeuzes. Dit alles om uiteindelijk inzicht te krijgen in de onderlinge verschillen en overeenkomsten ten aanzien van kleinschalige verblijfsrecreatie tussen de gemeenten en op basis daarvan een voorstel voor harmonisatie van de regelingen te ontwikkelen. In dit eindadvies worden handvaten geboden welke kunnen bijdragen aan de beantwoording van de vraag welke begrippen en uitgangspunten het beste in regelingen kunnen worden gehanteerd. Context 6 AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES Verblijfsrecreatie is onderdeel van het breder omvattende vrijetijdseconomie. De vrijetijdseconomie omvat ook dagrecreatie, activiteiten en evenementen die worden aangeboden voor de bezoekers van het gebied. Hoe deze onderdelen zijn georganiseerd en de vindbaarheid van de verblijfsrecreatie maken onderdeel uit van de vrijetijdseconomie. Ook het imago van het gebied speelt een rol. De Vrijetijdsagenda Achterhoek is breder dan verblijfsrecreatie.
De vrijetijdsagenda van Ginder benoemd een aantal acties, zoals de wijze waarop gemeenten beleidsmatig kunnen bijdragen aan het versterken van het aanbod van kleinschalige verblijfsrecreatie (bijvoorbeeld minicampings en B&B's). De aanpak van Ginder is tweeledig en gaat in op het huidige aanbod in de 8 Achterhoekse gemeenten en zoomt in op wat vanuit de Achterhoekse gemeenten nodig is om in te spelen op de uitkomsten van het aanbod. Op welke manier kunnen sturen op ontwikkelingen binnen de kleinschalige verblijfsrecreatie. Vrijetijdseconomie Rapport Ginder 3 Bij verblijfsrecreatie komt het onderdeel permanente bewoning meestal naar voren. Dit speelt voor de ene accommodatie wat meer dan voor de andere. De aanpak van permanente bewoning is geen onderdeel van dit vraagstuk. Het komt indirect aan de orde door hetgeen aan voorzieningen dat wordt toegestaan in de accommodatie en de permanente bewoning al dan niet bevorderen. Permanente bewoning Het vraagstuk maakt altijd onderdeel uit van een breder maatschappelijk perspectief. Om een zo goed mogelijk plan te maken is een bredere (maatschappelijke) context belangrijk. Deze context zal deels hetzelfde blijven, maar er zijn ook onderdelen die steeds in ontwikkeling/beweging zijn. Het ene onderwerp zal effect hebben op de uitstraling van de ontwikkelingen. Andere onderwerpen hebben effect op het proces dat doorlopen wordt.
De belangrijkste onderwerpen worden hieronder uitgelicht. 02 Inventarisatie 8 1 Voor de samenwerkende gemeenten is een uitgebreide inventarisatie uitgevoerd van de verschillende regelingen rondom verblijfsaccommodaties binnen de Achterhoek. Hierbij hebben wij de geldende regels, voorwaarden en definities op het gebied van toeristisch verblijf en recreatieve voorzieningen in kaart gebracht. Ons doel was om inzicht te krijgen in de onderlinge verschillen en overeenkomsten tussen de gemeenten, en op basis daarvan een voorstel te ontwikkelen voor harmonisatie van de verschillende regelingen. Tijdens dit onderzoek hebben wij vastgesteld dat er aanzienlijke variaties bestaan in de manier waarop gemeenten verblijfsaccommodaties reguleren. Deze inventarisatie richtte zich op drie belangrijke aspecten: Op basis van onze bevindingen zijn wij tot de conclusie gekomen dat er aanzienlijke voordelen zouden zijn bij het harmoniseren van deze regelingen. Een gestroomlijnd en uniform beleid biedt ondernemers meer rechtszekerheid, verbetert de regionale afstemming en zorgt voor een duidelijker kader voor de ontwikkeling van verblijfsaccommodaties. Wij hebben daarom een voorstel uitgewerkt dat is gericht op harmonisatie van de verschillende gemeentelijke regelingen.
Dit voorstel stelt u in staat om een samenhangend en toekomstgericht beleid te voeren, gericht op een duurzame en goed georganiseerde ontwikkeling van toerisme en recreatie in de Achterhoek. Inleiding 1 Inleiding Kleinschalige verblijfsrecreatie2 3 Type verblijfsrecreatie Bed & Breakfast 1. Recreatiewoning2. Groepsaccommodatie3. Minicamping4. Camperplaats5. De bestaande regels met betrekking tot het ontwikkelen en uitbreiden van verblijfsaccommodaties. De gehanteerde definities en begrippen in de regelgeving van elke gemeente. De onderliggende overwegingen die hebben geleid tot deze beleidskeuzes. 4 Conclusie Kleinschalige verblijfsrecreatie 9 AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES 2 Kleinschalige verblijfsrecreatie verwijst naar recreatieve accommodaties die bedoeld zijn voor tijdelijke verblijven, maar die qua omvang en impact beperkt zijn. Het gaat hierbij om relatief kleine, vaak intieme verblijfsvoorzieningen die zich richten op een specifieke groep recreanten. Kleinschalig betekent klein van schaal/omvang en klein in werking. Vanuit ruimtelijke ordening gezien ongeschikt aan een hoofdfunctie, zowel qua opbrengsten (financieel) als in ruimte gebruik (oppervlakte t.o.v. het geheel) en ruimtelijke uitstraling (landschappelijke inpasbaarheid).
De nadruk ligt vaak op rust, natuurbeleving en persoonlijke sfeer, in tegenstelling tot grootschalige toeristische complexen zoals vakantieparken of hotels. Deze complexen zijn daarom buiten beschouwing gelaten bij de uitgevoerde inventarisatie. In dezelfde periode waarin door Ad Fontem uitvoering is gegeven aan de inventarisatie van de mogelijkheden voor kleinschalige verblijfsrecreatie die door de verschillende gemeenten wordt geboden, is door bureau Ginder het rapport ‘Toekomst kleinschalige verblijfsaccommodaties Achterhoek’ opgesteld. Hierin zijn aanbevelingen en ontwikkelprincipes opgenomen vanuit onder meer toeristisch en economisch oogpunt. Vanuit ruimtelijk oogpunt, waar Ad Fontem gevraagd is mee te denken, wordt met name de nadruk gelegd op de volgende kenmerken van kleinschalige verblijfsrecreatie. Ruimtelijke kwaliteit De accommodaties worden vaak gerealiseerd op bestaande erven. Omdat het erf vaak al deel uitmaakt van het landelijke of natuurlijke landschap, kan kleinschalige recreatie er goed in worden geïntegreerd, zonder dat dit het karakter van het erf en de omgeving verandert.
Landschappelijke inpassing Doelstelling van de inpassing is het optimaal op elkaar afstemmen van bebouwing, grondgebruik en beplanting, rekening houdend met de ter plaatse voorkomende landschappelijke en cultuurhistorische waarden om zo te komen tot een landschappelijke inpassing van nieuwe bebouwing en grondgebruik die recht doet aan de kwaliteit en de beleving van het landschap. Lage milieubelasting Kleinschalige verblijfsrecreatie heeft over het algemeen minder intensieve impact op het milieu en de omgeving dan grootschalige verblijfsrecreatie, bijvoorbeeld door een beperkte verkeersstroom en lage bebouwingsdichtheid. AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES Beperkt aantal slaapplaatsen Het aantal gasten dat tegelijk kan verblijven is meestal beperkt en afhankelijk van de locatie en het type accommodatie. Het aantal slaapplaatsen dient een passende aard en schaal te hebben t.b.v. de project locatie. Persoonlijk karakter Kleinschalige recreatie biedt vaak een persoonlijkere ervaring, waarbij gastvrijheid en aandacht voor de gast centraal staan die veelal op een erf van eigenaar/hoofdbewoner verblijven. Dit persoonlijk karakter creëert ook een verbinding tussen de locatie en de mensen. Dit zorgt voor een meerwaarde van de verblijfsrecreatieve sector in de Achterhoek.
Aantoonbare meerwaarde Nieuwe initiatieven dragen bij voorkeur bij aan een diversificatie van het aanbod en/of creëren van aantoonbare meerwaarde voor het toeristische- recreatieve product van de Achterhoek. Het initiatief onderbouwd op welke manier het concept de ruimtelijke verblijfskwaliteit (waaronder het karakter) van het omliggende gebied/deelregio versterkt. Het draagt bij aan innovatieve ontwikkelingen met een onderscheidend vermogen. Bedrijfsmatige exploitatie Voor alle vormen van kleinschalige verblijfsrecreatie geldt de eis dat de bedrijfsmatige exploitatie wordt uitgevoerd door de hoofdbewoners van het perceel. 10 11 Nevenactiviteit Het laatste kenmerk past bij het gegeven dat kleinschalige verblijfsrecreatie vaak als een nevenactiviteit wordt uitgevoerd op agrarische of landelijke erven. Dit betekent dat de hoofdfunctie van het erf vaak agrarisch of woon-gerelateerd is, terwijl de verblijfsrecreatie een secundaire activiteit is die naast de primaire functie wordt uitgevoerd. Het begrip nevenactiviteit moet breder worden gezien dan neveninkomsten. Een ontwikkeling kan ook als nevenactiviteit worden aangemerkt vanuit de ruimtelijke uitstraling en de ruimte die de ontwikkeling in beslag neemt op een perceel.
De verschillende vormen van verblijfsrecreatie die in dit advies aan de orde komen, zijn voornamelijk nevenactiviteiten en worden uitgeoefend naast een andere hoofdfunctie zoals ‘Agrarisch’ of ‘Wonen’. De uitgangspunten kunnen op basis van maatwerk ook worden toegepast op andere functies zoals een jachthaven of horecavoorzieningen. Zodra de recreatieve functie aan moet worden gemerkt als hoofdactiviteit, is het logisch om de functie aan te passen naar ‘Recreatie’. In veel gemeenten is een algemene regeling opgenomen voor nevenactiviteiten waarbij geldt dat maximaal 50% van de bestaande bebouwing met een maximum van 350 m2 ingezet kan worden voor nevenactiviteiten. Dit basis uitgangspunt is vastgesteld om zowel financieel als ruimtelijk verantwoorde initiatieven te ondersteunen, zonder de omgeving onnodig te belasten. Door het ruimtebeslag te beperken tot 350 m², kunnen recreatieve activiteiten zich ontwikkelen zonder onevenredig grote invloed uit te oefenen op het landschap. Deze grens draagt bij aan een goede integratie van nieuwe activiteiten in de bestaande omgeving en waarborgt dat ze niet de ruimtelijke kwaliteit of openheid van het landschap aantasten. In de bijlage is een voorstel opgenomen voor algemene regels met betrekking tot nevenactiviteiten Cumulatie van nevenfuncties binnen deze ruimte is mogelijk.
Dat wil zeggen: zowel het combineren van verschillende vormen van kleinschalige verblijfsrecreatie, als andere vormen van nevenactiviteiten (zoals een boerderijwinkel). In dit kader is staan diverse gemeenten (binnen de Achterhoek) middels een afwijkingsbevoegdheid toe om onder voorwaarden naar een grotere oppervlakte af te wijken. De nevenactiviteiten in de vorm van verblijfsrecreatie zijn op kamerniveau (verblijfsrecreatie kamer) doorgaans te vinden in de (bedrijfs)woning en in bijgebouwen bij de woning. Daarnaast zijn verblijfsaccommodaties ook in vrijgekomen agrarische bebouwing te vinden en standplaatsen binnen of aangrenzend aan het bouwvlak. AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES Om verschillende redenen is kleinschalige verblijfsrecreatie als nevenactiviteit populair op agrarische of landelijke erven: Diversificatie van inkomsten: Voor boeren en eigenaren van grote erven biedt het verhuren van ruimtes voor verblijfsrecreatie een extra bron van inkomsten, wat hen kan helpen om de financiële lasten van hun woonerf of agrarische bedrijf te verlichten, zeker in tijden van fluctuaties in de agrarische sector. Ruimtelijk gebruik: Op landelijke erven zijn vaak bestaande gebouwen aanwezig, zoals schuren, stallen of bijgebouwen, die niet meer voor hun oorspronkelijke functie worden gebruikt.
Deze kunnen relatief eenvoudig worden omgebouwd tot verblijfsaccommodaties zoals vakantiehuisjes of B&B-kamers, zonder dat dit veel extra bebouwing vereist. Toeristische aantrekkingskracht: Veel landelijke erven zijn gelegen in natuurrijke of cultureel interessante gebieden. Dit maakt ze aantrekkelijk voor toeristen die rust, natuur en een authentieke plattelandsbeleving zoeken. Kleinschalige verblijfsrecreatie sluit vaak aan op activiteiten als wandelen, fietsen, natuurbeleving en streekproducten. Het doel van deze regels is om een evenwicht te vinden tussen het faciliteren van toerisme en recreatie, en het beperken van de impact op de directe omgeving en het behouden van het karakter van het erf. 12 Beleidskeuzes Afhankelijk van de gemeentelijke en provinciale regels kan de definitie en omvang van kleinschalige verblijfsrecreatie variëren, en soms zijn er specifieke vergunningen of omgevingsplannen die deze vorm van recreatie mogelijk maken of reguleren. Bestaande situaties zijn vaak het vertrekpunt voor beleidskeuzes. Ook hebben enkele gemeenten bepalingen opgenomen die nog voortvloeien uit de in 2008 ingetrokken Wet op de openluchtrecreatie (WOR). Na intrekking van deze wet hebben veel gemeenten eigen beleidskaders vastgesteld om daarmee richting te geven aan ruimtelijke ontwikkelingen binnen de verblijfsrecreatieve sector.
Bepalingen zoals kampeerperiodes en definities voor kampeermiddelen zijn hierin opgenomen. Overgangsrecht Nieuwe regelingen kunnen zowel kansen als beperkingen met zich meebrengen. Enerzijds bieden ze de mogelijkheid om ontwikkelruimte te vergroten en in te spelen op actuele trends en behoeften, zoals de groeiende vraag naar recreatieve voorzieningen en flexibele verblijfsopties. Anderzijds kunnen ze ook restricties introduceren, wat kan betekenen dat sommige activiteiten die onder de huidige regelingen zijn toegestaan, voortaan worden beperkt. Het is belangrijk om bij het opstellen van nieuwe regels een zorgvuldige afweging te maken tussen het bieden van ruimte voor vernieuwing en het behouden van bestaande rechten en mogelijkheden middels overgangsrechtbepalingen. Zo kunnen we een evenwicht vinden tussen flexibiliteit voor initiatiefnemers en het beschermen van de ruimtelijke kwaliteit en het landschap. 13 AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES Type verblijfsrecreatie AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES 3 De inventarisatie van de regelingen over verblijfsrecreatie in de vigerende omgevingsplannen van de Achterhoekse gemeenten, is een belangrijke stap voor het in beeld brengen van de verschillende soorten verblijfsrecreatie (bijlage 1). Deze inventarisatie beperkt zich tot kleinschalige verblijfsrecreatie. Hotels en meer grootschalige commerciële campings en vakantieparken behoren hier niet toe.
De volgende onderverdeling in types verblijfsaccommodaties is gemaakt: Bed & Breakfast Recreatiewoning Groepsaccommodatie Minicamping Camperplaats 14 3.1 Bed & Breakfast Iedere gemeente kent een regeling voor verblijfsrecreatiekamers in de vorm van een Bed & Breakfast (hierna B&B). Een B&B is een kleinschalige vorm van overnachtingsaccommodatie, die meestal wordt gerund door particulieren in hun eigen woning of een gebouw op het erf. Gasten krijgen een kamer aangeboden en als service wordt doorgaans een ontbijt aangeboden. Andere vormen van kleinschalige verblijfsrecreatie die met een B&B gelijk kunnen worden gesteld zijn: bijvoorbeeld het aanbieden van gastenkamers, erfgoedlogies, boederijkamers en plattelandskamers, eventueel met het aanbod van onbijt. Andere typische kenmerken zijn: Beperkt aantal kamers: Meestal worden er 1 tot 5 kamers verhuurd. Persoonlijke sfeer: B&B's bieden vaak een persoonlijke en informele sfeer, omdat gasten verblijven in een privéwoning. Kamerkarakter: Er is sprake van een ‘kamerkarakter’ met minimale voorzieningen. Hierdoor wordt voorkomen dat ruimtes worden gebruikt voor zelfstandige en permanente bewoning. Het kleinschalige karakter van een kamer brengt met zich mee dat er beperkte overlast wordt veroorzaakt voor de omgeving en daarmee een passende functie is binnen of bij een woning.
Mede vanuit de aspecten veiligheid, verkeer en parkeren, is met voorafgaande melding het toestaan van maximaal 2 kamers in een woning redelijk. Met een omgevingsvergunning voor een binnenplanse omgevingsplanactiviteit (opa) kan dit aantal worden verruimd naar 4 stuks in de woning, dan wel bijgebouw of voormalig agrarisch bedrijfsgebouw. Bij een B&B met meer dan vier kamers wordt er ingeboet aan kleinschaligheid en gaat de accommodatie meer op een pension of hotel lijken. Een B&B is wat betreft de activiteit, omvang en schaalgrootte niet te vergelijken met een pension, hotel of horecagelegenheid (Hotel, Restaurant, Café) en niet openbaar. Het hoofddoel van het pand is wonen, de nevenactiviteit is 'het verstrekken van logies'. Het begrip ‘kortdurend’ is opgenomen om duidelijk te maken dat het niet gaat om bijvoorbeeld wonen of seizoenrecreatie. Onder een B&B voorziening wordt dus niet verstaan overnachting, noodzakelijk in verband met het verrichten van tijdelijke of seizoensgebonden werkzaamheden en/of arbeid. Max opnemen hoeveel weken er mag worden overnacht in een B&B? Dit om permanente bewoning te voorkomen? Om te waarborgen dat de kamerverhuur kleinschalig blijft en niet uitgroeit tot permanente bewoning is het van belang om het kamerkarakter te behouden op kamerniveau. Vanuit dit oogpunt adviseren wij een maximale oppervlakte van 30 m² per kamer.
15 Samenvatting huidige regelingen De regelingen voor B&B's van de deelnemende gemeenten verschillen zich in het beperken van de omvang van de activiteit door zich te richten op een percentage van gebruik van de ruimte (bijvoorbeeld 50% van een bepaalde oppervlakte met een absoluut maximum van 350 m²), het aantal gasten dan wel een aantal kamers met een maximum aan m² per kamer. Voor wat betreft het aantal kamers ligt het toegestane aantal tussen de 2 en 3 met een uitschieter naar 5. Qua vloeroppervlak schieten de verschillen alle kanten op, waarbij een aantal keren het vloeroppervlak van 50 m² per kamer wordt genoemd. Aanbeveling Ginder Hier wordt gespecificeerd dat landelijk 1 a 2 kamers gebruikelijk is en dat er om ruimte te bieden maximaal vier kamers verhuurd mogen worden, met een minimale oppervlakte van 20 m² per kamer. Advies Een B&B kenmerkt zich door het ‘kamerkarakter’ met beperkte en of gedeelde voorzieningen en suggereert dat ontbijt wordt aangeboden. Er zijn ook andere vormen zonder het serveren van ontbijt, zoals een plattelandskamer. In alle gevallen is er sprake van het aanbieden van een kamer, derhalve adviseren wij om de term verblijfsrecreatiekamer te hanteren.
AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES 3.2 | Recreatiewoning Recreatiewoningen zijn accommodaties die ruimer zijn dan gewone kamers | Aanbeveling Ginder zoals B&B's en bieden meer voorzieningen zoals een keuken en woonkamer, | In het rapport wordt gesproken in het algemeen gesproken over ‘solitaire maar zijn eveneens bedoeld voor kort verblijf, zoals vakanties of recreatie. | vakantiewoningen’. Solitair duidt op afgezonderd, vrijstaand of alleenstaand Evenals bij de overige vormen van kleinschalige verblijfsrecreatie moet in de | en | doet | vermoeden | dat | deze | ook | op | zichzelf | buiten | een | erf | kunnen regeling rekening worden gehouden met voorzieningen in de buitenruimte, zoals | voorkomen. | De | geïnventariseerde | regelingen | ten | aanzien | van parkeerplaatsen, | en | speelvoorzieningen. | Recreatiewoningen | komen | in | recreatiewoningen zijn breder, dus ook inpandige recreatiewoningen. Voor verschillende | verschijningsvormen | voor, | zoals | gelijkvloers | (appartementen), | wat | betreft | het | advies | zijn | de | uitgangspunten | voor | vakantiewoningen inpandig en/of als solitaire recreatiewoning. | meegenomen. Dat gaat uit van maximaal 8 slaapplaatsen of 4 kamers en maximaal 5 recreatiewoningen bij elkaar met een voorgestelde oppervlakte Samenvatting huidige regelingen | van 140 m² per eenheid.
Bij de inventarisatie van de diverse regelingen, zijn regelingen aangetroffen die een onderscheidt maken tussen appartement en recreatiewoning. | Advies Evenals | bij | de | regeling | voor | B&B | zijn | de | regelingen | van | de | verschillende | Zoals in de aanleiding aangegeven, komen recreatiewoningen in diverse gemeenten ten aanzien van appartementen en recreatiewoningen divers en | vormen | voor. | Denk | hierbij | aan | inpandig | binnen | bestaande | bebouwing, uiteenlopend. Hieronder worden de verschillende uitgangspunten opgesomd: | vrijstaand op een erf, solitair gelegen buiten een erf, gelijkvloers of met Max | 50% | bebouwing | met | maximum | van | 350 | m² | met | afwijking | naar | verdieping(en). | De | deelnemende | gemeenten | maken | vrijwel | allemaal 500/750 m². | onderscheid tussen plattelandsappartementen en recreatiewoningen. Toegestaan in de bedrijfswoning (> dan 40%) en maximaal 1 vrijstaand gebouw of een aangebouwde gebouwen. | Voor regelingen in een omgevingsplan wordt voorgesteld om het begrip Maximale inhoud 300 m3 en oppervlakte maximaal 50-75 m² voor | een | recreatiewoning | te | hanteren | in | plaats | van | vakantiewoning. | Vanuit | het recreatiewoning . | oogpunt van ruimtelijke ordening is dit de meest gebruikte term. Maximaal 50m² per appartement . Toegestane buitenruimte maximaal 200 m². Aantal appartementen liggen tussen 2 en 7.
Recreatiewoning maximaal 1. 16 AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES 17 Daarnaast adviseren wij om het onderscheid tussen recreatiewoningen en plattelandsappartementen los te laten en overal de uniforme term recreatiewoning te hanteren. Appartementen hebben in principe dezelfde voorzieningen als een recreatiewoning, maar kenmerken zich doordat ze over het algemeen juist geclusterd zijn gesitueerd en een gelijkvloerse indeling hebben. In het buitengebied zien we appartementen vaak terugkomen in voormalige schuren of als onderdeel van grote woonboerderijen. In de praktijk doet het niet ter zake of een recreatiewoning al dan niet gelijkvloers is uitgevoerd en voor het overige komen de kenmerken van een plattelandsappartement overeen met een recreatiewoning die binnen de nevenactiviteitregeling inpandig in een gebouw op een erf wordt gerealiseerd. Een meer interessant onderscheid dat dient te worden gemaakt is of een recreatiewoning inpandig of vrijstaand/solitair wordt gerealiseerd. In het hele land zien we dat provincies steeds strenger omgaan met het toevoegen van recreatiewoningen buiten vakantieparken. Nieuwe recreatiewoningen worden voornamelijk toegestaan bij de uitbreiding van bestaande vakantieparken of parken die bezig zijn met vernieuwing (revitalisatie projecten).
Dit maakt solitaire dan wel vrijstaande recreatiewoningen steeds zeldzamer, en de voorkeur gaat vaker uit naar andere, kleinschalige vormen van recreatief verblijf die beter passen bij woon- en agrarische gebieden. Wanneer er toch plannen zijn voor een solitaire recreatiewoning, blijkt dat het vaak om unieke situaties gaat die niet binnen standaardregels passen. Binnen de omgeving zijn mooie voorbeelden van een solitaire recreatiewoning op een bestaand erf, deze zijn veelal echter te specifiek om in een standaard regeling binnen een omgevingsplan op te nemen. Daarom stellen we voor om hiervoor geen gedetailleerde regeling te maken, maar juist brede beleidsrichtlijnen te formuleren die ruimte bieden voor maatwerk en die een handvat bieden om in te spelen op de veranderende behoefte aan recreatie. Het rapport van Ginder biedt hiervoor een goed uitgangspunt. Ginder gaat uit van 140 m2 vloeroppervlak voor een solitaire recreatiewoning. ruimtelijk gezien is dit voor een inpandige recreatiewoning fors. Uitgaande van een gelijkvloerse accommodatie, heeft een recreatiewoning dan een inhoud groter dan 350 m3. Om het recreatieve karakter te behouden is een vloeroppervlak van maximaal 75 m² meer passend.
Ervan uitgaande dat de recreatiewoningen worden gerealiseerd als nevenactiviteit en niet als hoofdactiviteit binnen een functie Recreatie, is de maatvoering van maximaal 50% van de bebouwing met een limiet op het totale vloeroppervlak van 350 m² van bebouwing binnen het bouwvlak een aanvaardbare omvang. Deze regeling biedt ruimte om te spelen met het aantal te realiseren recreatiewoningen binnen de bestaande bebouwing dan wel middels vervangende nieuwbouw. Mits het perceel extra landschappelijk wordt ingepast en met oog voor de parkeerdruk en indien het passend is naar aard en schaal van de omgeving, is het mogelijk om bij afwijking een verdere verruiming voor kleinschalige verblijfsrecreatie toe te staan naar 500 m² . 18 Bron: molke.nl 3.3 | Groepsaccommodatie Groepsaccommodaties | zijn | bedoeld | voor | diverse | typen | gebruikers, | zoals | Samenvatting huidige regelingen families, vrienden, verenigingen, of schoolkampen. Dit soort accommodaties | De regelingen voor groepsaccommodaties en kampeerboerderijen zijn bieden ruimte voor groepen personen. Uit de inventarisatie is gebleken dat | zeer uiteenlopend. Voor wat betreft de kampeerboerderijen zijn er een gemeenten | zowel | het | begrip | kampeerboerderij | als | groepsaccommodatie | aantal | overeenkomsten. | De | algemene | lijn | die | te | herleiden | is | dat hanteren.
Een kampeerboerderij is een vorm van een groepsaccommodatie. In | kampeerboerderijen | worden | toegestaan | met | een het kader van harmonisatie stellen wij voor om deze regelingen samen te | maximumvloeroppervlak | van | 350 | m² | als | nevenactiviteit | en | middels voegen. Het is ruimtelijk gezien niet relevant of een groepsaccommodatie al dan | afwijking is een vergroting mogelijk naar 500 tot 750 m². De regeling niet de uitstraling van een boerderij of een voormalig agrarisch gebouw is. | voor groepsaccommodaties is meer uiteenlopend. Dit is niet vreemd, aangezien de term groepsaccommodatie breder te gebruiken en voor Bij een groepsaccommodatie is het belangrijk om rekening te houden met de | meerderlei uitleg vatbaar is. variatie | in | groepssamenstelling, | want | verschillende | groepen | hebben verschillende | behoeften, | bijvoorbeeld | qua | slaapfaciliteiten | en | De verschillen in de regelingen zien toe op het nemen van het aantal gemeenschappelijke ruimtes. Groepsaccommodaties hebben vaak een grote | personen (12 tot maximaal 25) die mogen verblijven als uitgangspunt gemeenschappelijke ruimte waar de groep gezamenlijk kan eten, vergaderen of | tot het in gebruik nemen van een maximum oppervlakte aan bebouwing: recreëren. | Deze | ruimte | moet | voldoende | groot | zijn | om | alle | groepsleden | van 50 m² als nevenfunctie tot aan 800 m².
Daartussen komt ook nog de comfortabel te kunnen ontvangen. Bij een groepsaccommodatie hoort ook een | variant voor van een regeling waarin zowel de oppervlakte als het aantal buitenruimte. | Denk | hierbij | aan | speelvoorzieningen, | sportvelden, | gasten | wordt | vastgelegd: | maximaal | 25 | personen | en | een fietsenstallingen en parkeergelegenheden. | vloeroppervlakte van maximaal 50% tot een absoluut maximum van 350 m². | Ook | is | het | type | gebouw | verschillend | waarin | de | mogelijkheden worden | geboden. | Dit | zijn | doorgaans | de | bestaande groepsaccommodaties met een specifieke functieaanduiding, maar ook wordt de bedrijfswoning en/of karakteristieke bijgebouwen 19 20 Geadviseerd wordt daarom om in de regeling voor groepsaccommodaties uit te gaan van de huisvesting van 8 tot maximaal 40 personen. Met deze omvang kan worden aangesloten bij de algemene lijn die kan worden herleidt uit de samenvatting van de huidige regelingen, dat wil zeggen - binnen de bestemmingen agrarisch en wonen - 350 m² vloeroppervlakte binnen een bouwvlak als basis toestaan middels een binnenplanse omgevingsplanactiviteit (opa) met voorwaarden, denk hierbij aan: Het verruimen van de 350 m² maatvoering is onder strengere voorwaarden eveneens via een omgevingsvergunning (BOPA) mogelijk.
De genoemde 750 m² aan nevenactiviteiten is een ruime regeling die bedoeld is voor nevenactivteiten in het algemeen. Voor kleinschalige verblijfsrecreatie stellen wij een maximum voor van 500 m². Met deze omvang moet worden aangetoond dat dit passend is bij de aard en schaal van de omgeving en uit behoefteonderzoek moeten blijken dat een dergelijke omvang marktconform is. Uitsluitend de bestaande en vergunde gebouwen. De groepsaccommodatie wordt uitsluitend gebruikt ten behoeve van verblijfsrecreatie. Er is sprake van een streekeigen landschappelijke inpassing. Er vindt geen onevenredige aantasting plaats van de belangen van eigenaren en gebruikers van omliggende gronden. Er wordt voorzien in voldoende parkeergelegenheid op eigen erf. Aanbeveling Ginder In het rapport van Ginder wordt niet ingegaan op groepsaccommodaties als vorm van kleinschalige verblijfsrecreatie. Advies In plaats van een rigide benadering op basis van de oppervlakte van het gebouw, kan het beter zijn om te focussen op functionaliteit en gebruiksdoel. Vaak wordt er gebruik gemaakt van bestaande bebouwing en zijn de kenmerken van een dergelijk gebouw leidend voor de invulling van de nieuwe functie waarbij een ontwikkeling net wel of net niet past binnen een regeling.
Groepsaccommodaties kunnen worden gebruikt door kleine samengestelde groepen, maar ook grotere groepen zoals bij het gebruik als kamp- gezelschappen. De 1e categorie gezelschappen hebben veelal een samenstelling dat ze nét niet goed passen in de reguliere vakantiewoning die gemiddeld ruimte biedt aan maximaal 8 personen (mogelijkheden op grootschalige vakantieparken daargelaten). Bij de 2e categorie moet er ruimte kunnen worden geboden aan de grootte van een schoolklas met begeleiding. De grootte van schoolklassen zijn doorgaans dusdanig dat een maximum van 40 personen benodigd is voor de huisvesting van deze doelgroep. AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES Minicamping Minicampings zijn oorspronkelijk opgezet als een bijverdienste voor agrariërs in het buitengebied, waarbij zij extra inkomsten genereerden naast hun agrarische activiteiten. Tegenwoordig stoppen echter steeds meer boeren met hun landbouwactiviteiten, terwijl de minicampings vaak blijven bestaan. Hierdoor zijn de inkomsten uit de minicamping vaak geen aanvullende bron van inkomsten meer, maar een primaire inkomstenbron geworden. Bezoekers kiezen vaak bewust voor een minicamping vanwege de kleinschaligheid en de rustige, persoonlijke sfeer.
Het is de uitdaging om dit kleinschalige karakter te behouden, maar tegelijkertijd ondernemers de mogelijkheid te bieden om in te spelen op nieuwe marktontwikkelingen en trends, zodat ze hun bedrijf kunnen blijven ontwikkelen en aanpassen aan veranderende omstandigheden. Traditioneel mochten op minicampings alleen mobiele kampeermiddelen zoals caravans, vouwwagens, campers en tenten worden geplaatst. In de afgelopen jaren is echter gebleken dat consumenten steeds vaker de voorkeur geven aan verblijven in bijvoorbeeld safari- of glampingtenten op kleinschalige campings. Om eigenaren van minicampings de mogelijkheid te geven in te spelen op deze veranderende vraag, is het een optie om om semipermanente verblijfsobjecten toe te staan op minicampings. 21 3.4 Onder semipermanente verblijfsobjecten worden accommodaties verstaan zoals yurts, safari- of glampingtenten, of vergelijkbare structuren die binnen één dag kunnen worden afgebroken en opnieuw opgebouwd. Deze objecten mogen niet op een betonnen of andere permanente fundering staan. Gebouwen zoals stacaravans en recreatiewoningen vallen hier niet onder. Samenvatting huidige regelingen Regelingen voor minicampings of kleinschalige kampeerterreinen variëren aanzienlijk, afhankelijk van de gebruikte terminologie en de specifieke richtlijnen.
In de basis gaan deze regelingen uit van een beperkt aantal kampeerplaatsen, soms in combinatie met restricties op de maximale oppervlakte of het aantal gasten. Traditioneel ligt de omvang van een minicamping tussen de 15 en 25 kampeerplaatsen, met een seizoensgebonden opening. Dit aantal komt voort uit de inmiddels ingetrokken Wet op de Verblijfsrecreatie (2008). In de praktijk zien we echter dat sommige gemeenten flexibel omgaan met deze limieten en toestemming geven voor een groter aantal kampeerplaatsen, variërend van 30 tot zelfs 40 plekken. Dit verschilt per gemeente, afhankelijk van lokale beleidskeuzes en de behoefte aan recreatieve voorzieningen. AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES Aanbeveling Ginder De | aanbeveling | van | Ginder | pleit | voor | een | uitbreiding | van | het | aantal | Sommige gemeenten staan inmiddels 30 tot 40 kampeerplaatsen toe. kampeerplaatsen | tot | 40 | op | kleinschalige | kampeerterreinen, | met | een | Ginder adviseert 40 plaatsen van 100 m² per plek, maar vanuit ruimtelijk oppervlakte van 100 m² per plek. Dit voorstel omvat ook het toevoegen van | oogpunt is dit fors. privé | sanitair | en | andere | bijbehorende | voorzieningen, | zodat | de kampeerervaring | voldoet | aan | moderne | verwachtingen | van | comfort | en | Een minicamping met 25 plaatsen van 100 m², inclusief paden, groen, privacy.
| Deze | uitbreiding | zorgt | ervoor | dat | minicampings | beter | kunnen | parkeerplaatsen, sanitair, receptie en andere voorzieningen, neemt al snel inspelen op de toenemende vraag naar kleinschalige, maar goed uitgeruste | zo’n 6.000 m² in beslag. We adviseren daarom om in beginsel via een recreatieve verblijven. | omgevingsvergunning voor omgevingsplanactiviteit (opa) een limiet van maximaal 30 kampeerplaatsen toe te staan, zodat het totale ruimtebeslag Advies | onder de 1 hectare blijft. Deze aanpak minimaliseert de landschappelijke Minicampings hebben een duidelijke ruimtelijke impact op hun omgeving. De | impact | en | biedt | tegelijkertijd | een | ruime | indelingsoptie. | Via | een ligging van de minicamping in een bepaald type landschap is zeer bepalend | aanvullende opa omgevingsvergunning en strengere voorwaarden (het voor de ruimtelijke uitstraling en inpassingsmogelijkheden. In vergelijking | landschap moet het kunnen dragen) kan dit limiet worden verruimd naar met | de | andere | verblijfsrecreatieve | vormen | heeft | een | minicamping | een | 40 kampeerplaatsen. grotere ruimtelijke impact op de omgeving. Des te belangrijker wordt de landschappelijke inpassing.
Waar gewone campings vaak visueel worden | Met de toename in vraag naar lange kampeerperiodes is een jaarrond afgeschermd met hekwerk en dichte beplanting, hebben minicampings een | openstelling logisch vanuit een ruimtelijk perspectief. Het aantal personen open uitstraling, vaak gelegen nabij een bestaand erf. | per kampeerplaats wordt als minder relevant beschouwd, aangezien dit vanzelf wordt beperkt door de beschikbare ruimte per plek. Het toevoegen van privé sanitair per kampeerplaats, vereist de bouw van meerdere | sanitaire | eenheden. | Dit | kan | afbreuk | doen | aan | de | ruimtelijke kwaliteit in een open landschap. Een gecentraliseerd sanitair gebouw lijkt daarom een betere optie; dit sluit aan bij de schaal van een erfensemble en beperkt de visuele impact van meerdere kleine gebouwtjes verspreid over het terrein. 22 AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES Bij een jaarronde openstelling is het van belang dat zowel het terrein als de verblijfsobjecten op een natuurlijke manier opgaan in de seizoenswisselingen en geen storende elementen vormen in het landschap. In de winter is het landschap namelijk minder geschikt om kampeermiddelen te camoufleren. Door jaarronde openstelling kan de minicamping aantrekkelijk zijn zonder het karakter van de omgeving aan te tasten. Dit biedt de kans voor ondernemers om ook in de winter te blijven ondernemen.
Naast traditionele kampeermiddelen zoals tenten, caravans en vouwwagens, kunnen minicampings ruimte bieden aan innovatieve vormen van verblijven. Dit zijn vaak semipermanente verblijfsobjecten. Semipermanente verblijfsobjecten op minicampings mogen jaarrond blijven staan en gebruikt worden, mits ze in beperkte mate aanwezig zijn (bijvoorbeeld vijf stuks), zorgvuldig zijn ingepast in het landschap en daarbij goed aansluiten bij het winterse decor. Een goede landschappelijke inpassing draagt bij aan de harmonieuze integratie van de minicamping in de natuurlijke omgeving, waardoor de uitstraling gedurende alle seizoenen behouden blijft. Wanneer geen sprake is van een jaarronde openstelling, dienen overige kampeermiddelen buiten het kampeerseizoen te worden verwijderd uit het landschap. De trend naar luxe kampeervoorzieningen vraagt om extra voorzieningen, zoals een gebouw van maximaal 300 m² voor sanitaire voorzieningen, fietsenstallingen en oplaadpunten. Dit draagt bij aan het comfort zonder afbreuk te doen aan de landschappelijke waarde. Nieuwe minicampings mogen worden gerealiseerd op erven van zowel particulieren als agrariërs in het buitengebied, onder de voorwaarde dat er al een bestaande (bedrijfs)woning aanwezig is.
Daarnaast sluiten we de mogelijkheid voor minicampings binnen de bebouwde kom niet uit; bijvoorbeeld op grote percelen aan de rand van een dorpskern kan een minicamping eveneens passend zijn, mits deze goed is ingepast en bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving. Door deze richtlijnen te volgen, kunnen gemeenten uniforme kwaliteitsstandaarden hanteren en tegelijkertijd flexibiliteit bieden voor verdere ontwikkeling van kleinschalige kampeerterreinen. 23 24 Camperplaats Camperplaatsen kennen verschillende vormen en zijn naast minicampings ook specifiek gericht op campers. Deze campervoorzieningen zijn te vinden als grootschalige camperparken, kleinschalige voorzieningen bij agrarische en woonerven in het buitengebied, en in de openbare ruimte binnen de bebouwde kom. De openbare camperplaatsen bieden doorgaans weinig tot geen voorzieningen en bestaan meestal uit een aantal afgebakende parkeerplaatsen. Er zijn vier hoofdvormen van camperplaatsen te onderscheiden: Camperplaatsen bij bestaande erven: Deze kleinschalige voorzieningen bevinden zich vaak bij agrarische bedrijven en woonerven in het buitengebied en vormen een aanvulling op de bestaande functies van het erf. Voor deze locaties kan een beperkte regeling voor een aantal camperplaatsen passend zijn.
4 3.5 Grootschalige camperparken: Deze functioneren als zelfstandige recreatiebestemmingen met uitgebreide voorzieningen. Omdat deze variant weinig voorkomt en specifiek valt onder recreatie, stellen we voor om hiervoor geen afzonderlijke regeling op te nemen. Camperplaatsen in de openbare ruimte: Veelal gelegen binnen de bebouwde kom, meestal zonder uitgebreide voorzieningen. Deze bieden eenvoudig en laagdrempelig overnachtingsmogelijkheden en zijn doorgaans beperkt in aantal en tijdsduur. Camperplaatsen op minicampings: Campers zijn doorgaans ook toegestaan op minicampings als kampeermiddel. Voor deze regeling verwijzen wij naar de mogelijkheden zoals besproken bij het onderdeel ‘minicampings’. 2 1 3 Met dit onderscheid kunnen specifieke regels en inpassingsrichtlijnen worden geformuleerd, afhankelijk van de locatie en het type camperplaats, waarmee een balans tussen gebruiksflexibiliteit en ruimtelijke kwaliteit wordt gewaarborgd.
25 Samenvatting huidige regelingen De gemeenten die regelingen hebben opgenomen voor camperplaatsen gaan uit van 2 tot 4 camperplaatsen met een maximaal verblijf van 72 uur. Deze regelingen zien toe op de camperplaatsen bij bestaande erven. Aanbeveling Ginder Ginder ziet een gestage groei van het aantal camperplaatsen bij erven. Advies Van de vier genoemde vormen valt het grootschalige camperpark niet onder kleinschalige verblijfsrecreatie. Deze vorm valt onder de functie recreatie omdat het een hoofdactiviteit betreft. Bij camperplaatsen in de openbare ruimte gaat het veelal om een initiatief van de gemeente en deze zijn uiteenlopend van omvang. Van 2 plaatsen in een centrumomgeving tot meerdere plekken op een grotere parkeerplaats, zoals bij zwembaden of bedrijventerreinen. Het is afhankelijk van de locatie welke ruimte kan worden geboden aan camperplaatsen in de openbare ruimte. Deze vorm van camperplaatsen komt relatief weinig voor. Ons advies is daarom om hier geen regeling voor in het omgevingsplan om te nemen. Indien dit vraagstuk zich voordoet, kan de maatwerksituatie worden beoordeeld en via een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) juridisch mogelijk worden gemaakt. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om campers te plaatsen op minicampings, hier wordt een separate regeling voor opgesteld.
Voor camperplaatsen bij bestaande erven gaat het doorgaans om kortdurend verblijf, passend bij de gedachte bij de verplaatsende aard van camper gebruikers, stellen wij voor om aan te sluiten bij de regeling voor maximaal 72 uurs verblijf met een maximum aantal plaatsen van 4 stuks. Hiermee blijft de ruimtelijke impact op het erf van beperkte aard en omvang en blijft het een passende activiteit binnen het Achterhoekse landschap, mits landschappelijk juist ingepast. Binnen de bestaande bebouwing dan wel vervangende nieuwbouw kan ruimte worden geboden aan aanvullende voorzieningen, zoals een sanitair ruimte. AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES 26 Conclusie4 Bij het vormgeven van de nieuwe regelingen en beleidskaders zijn er enkele specifieke uitgangspunten die als leidraad dienen. Deze uitgangspunten helpen om een balans te vinden tussen het stimuleren van kleinschalige recreatieve initiatieven en het behouden van de ruimtelijke kwaliteit en het karakter van het landschap. De landschappelijke inpassing dient als leidraad voor alle ruimtelijke afwegingen. Nieuwe initiatieven moeten aantoonbaar bijdragen aan de versterking van deze kwaliteiten van een gebied en passende zijn naar aard en schaal. Dit uitgangspunt waarborgt dat het landschap in balans blijft, zelfs als er nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden.
Door streng te waken over de landschappelijke inpassing blijven recreatieve uitbreidingen verantwoord en passend binnen het bestaande gebied. Het blijven hanteren van het basis uitgangspunt van een ruimtebeslag van 350 m² aan bebouwing binnen het bouwvlak voor kleinschalige recreatieve nevenactiviteiten, hierbij wordt cumulatie van functies toegestaan. Afwijken naar een groter oppervlak (optioneel met een maximum maatvoering van 750 m², waarvan maximaal 500 m² voor kleinschalige verblijfsrecreatie) blijft binnen het beleid toegestaan om economische dragers op het platteland te behouden. Geen onderscheid maken tussen recreatiewoning en appartement maken. Wel een onderscheid maken tussen inpandige of solitaire recreatiewoningen. Het algemene uitgangspunt dat vervangende nieuwbouw onder voorwaarden is toegestaan. Hierbij wordt gekeken naar de locatie en inpassing binnen de bestaande structuur. Vervangende nieuwbouw moet bijdragen aan de vernieuwing en verduurzaming van de sector, zonder een toename van het totale bebouwde oppervlak. Dit voorkomt wildgroei van bebouwing en ondersteunt de kwaliteit en duurzaamheid van het landschap. Vervangende nieuwbouw op een andere plek passend binnen het erfensemble is mogelijk, mits de ruimtelijke kwaliteit toeneemt. Extra bebouwing is maatwerk en uitsluitend mogelijk indien de ruimtebeslag wordt gecompenseerd middels ‘Het Balansmodel’.
Deze uitgangspunten vormen samen een solide basis voor het ontwikkelen van nieuwe regelingen die aansluiten op moderne behoeften, maar tegelijk zorgvuldig omgaan met de waarden en kwaliteiten van de omgeving. Door een balans te vinden tussen flexibiliteit en behoud van bestaande rechten, wordt de ruimtelijke ordening niet alleen toekomstbestendig, maar ook sociaal en ecologisch verantwoord. AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES 03 Regelingen 28 AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES Uitgangspunten Deze uitgangspunten dienen als handvat voor de gemeenten om samen verder te komen in de harmonisatie van het beleid omtrent verblijfsrecreatie. Per verblijfsaccommodatie typen zijn uitgangspunten samengevat en is een definitie gegeven voor de meest voorkomende begrippen. Daarnaast wordt een voorzet gegeven voor regelgeving omtrent overkoepelende onderwerpen zoals de landschappelijke inpassing en nevenactiviteiten in zijn algemeenheid, maar die wel van toepassing zijn op initiatieven omtrent verblijfsrecreatie. De uitgangspunten kunnen aangevuld worden met gemeente specifieke planologische uitgangspunten zoals de omgevingsvisie of landschapsbeleid .
Landschappelijke inpassing Doelstelling van de landschappelijke inpassing is het optimaal op elkaar afstemmen van bebouwing, grondgebruik en beplanting, rekening houdend met de ter plaatse voorkomende landschappelijke en cultuurhistorische waarden om zo te komen tot een landschappelijke inpassing van nieuwe bebouwing en grondgebruik die recht doet aan de kwaliteit en de beleving van het landschap. Voor de aanleg, het beheer en het behouden van de landschappelijke inpassing wordt een privaatrechtelijke overeenkomst gesloten tussen de gemeente en de initiatief nemende ondernemer. Deze door partijen ondertekende privaatrechtelijke overeenkomst is een voorwaarde voor de medewerking van de gemeente aan de planologische procedure. Deze landschappelijke inpassing wordt bij nieuwe initiatieven of na het doorlopen van een planologische procedure als voorwaardelijke verplichting opgenomen in de omgevingsvergunning of omgevingsplan. Uitleg afwegingskader balansmodel ruimtelijke kwaliteit Veel gemeenten kennen beleid voor kleinschalige initiatieven waarin in de vorm van een balansmodel ontwikkelruimte wordt geboden in ruil voor investeringen in de ruimtelijke kwaliteit. De ontwikkelingsruimte die men krijgt dient in evenwicht te zijn met investeringen (prestaties) in de ruimtelijke kwaliteit.
Dergelijke regeling zijn bedoeld om de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied in stand te houden en te verbeteren. Anderzijds is het doel van dergelijke regelingen om (economische) ontwikkelingen in het buitengebied mogelijk te maken en zodoende een bijdrage te leveren aan een vitaal en leefbaar buitengebied. Uitgangspunten Balansmodel en landschappelijke inpassing 1 28 Uitgangspunten regelingen accommodatie typen Bed & Breakfast Een Bed & Breakfast is een kleinschalige vorm van verblijfsrecreatie op kamerniveau gericht op het bieden van de mogelijkheid tot kortdurend recreatief nachtverblijf in een kamer (eventueel met ontbijt) aan personen die hun hoofdverblijf elders hebben. Een Bed & Breakfast is gevestigd in bestaande bebouwing en wordt gerund door de hoofdbewoner als bedrijfsmatige nevenactiviteit van een hoofdfunctie zoals een woonfunctie of agrarische functie. Onder een Bed & Breakfast wordt dus niet verstaan overnachting, noodzakelijk in verband met het verrichten van tijdelijke of seizoensgebonden werkzaamheden en/of arbeid. Voor een B&B gelden de volgende uitgangspunten: Ondergeschikt aan de hoofdfunctie. Alleen in bestaande bebouwing, inclusief bestaande bouwmogelijkheden. Meldingsplicht indien sprake is van maximaal 2 kamers (4 slaapplaatsen) in (bedrijfs)woning).
Vergunningsplicht indien sprake is van meer dan 2 kamers in de woning of maximaal 4 kamers (8 slaapplaatsen) niet in de (bedrijfs)woning. Maximum van 30 m2 per kamer Parkeren op eigen erf. Recreatiewoning: een gebouw of gedeelte van een gebouw waarin wordt overnacht in een zelfstandige eenheid gericht op kortdurend recreatief verblijf voor ten hoogste 8 personen en waarvan de gebruikers hun hoofdverblijf elders hebben. Bij recreatiewoning gelden de volgende uitgangspunten: Ondergeschikt aan de hoofdfunctie. Ontwikkelingen alleen mogelijk op erven. Maximum van 75 m2 per recreatiewoning. Voldoet aan de criteria nevenactiviteiten. 2 29 Groepsaccommodatie: een (gedeelte van een) gebouw dat is ingericht voor het verlenen van tijdelijk recreatief nachtverblijf aan steeds wisselende groepen van 8 tot 40 personen. Voor groepsaccomodatie gelden de volgende uitgangspunten: Ondergeschikt aan de hoofdfunctie. Ontwikkelingen alleen mogelijk op erven. Eventuele voorzieningen in bestaande bebouwing. Voldoet aan de criteria nevenactiviteiten. Minicamping: een kleinschalig kampeerterrein bij een (voormalig) agrarisch bedrijf of een permanent bewoonde (bedrijfs)woning in het buitengebied of aan de rand van de bebouwde kom met verblijfsrecreatie als neventak. Voor minicamping gelden de volgende uitgangspunten: Maximaal 30 kampeerplaatsen. Totale ruimtebeslag maximaal 1 hectare blijft.
Op of aangrenzend aan particuliere of agrarische erven; Parkeren op eigen erf. Een onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de milieusitu atie, de ver keersveiligheid, cultuurhistorische waarden en de gebruiksmogelijkheden van de aangrenzende gronden. Middels een landschapsplan wordt aangetoond dat er geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de natuurlijke en landschappelijke waarden. Kamperen tijdens kampeerseizoen, jaarrond openstelling kan worden worden vergund met een BOPA. Camperplaats: Een speciaal voor campers ingerichte (parkeer)plaats. Dit kan op een verblijfsrecreatieterrein zijn (waaronder op minicampings), maar ook op een plaats op een erf alleen voor campers. De camper mag op deze plaatsen geparkeerd worden en hier is recreatief overnachten in de camper toegestaan. Voor camperplaatsen op een minicamping gelden dezelfde uitgangspunten als voor de minicamping. Voor camperplaatsen op een erf gelden de uitgangspunten: Maximaal 4 plaatsen met een maximaal verblijf van 72 uur. Jaarrond opengesteld. Geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de milieusitu atie, de ver - keersveiligheid, cultuurhistorische waarden en de gebruiksmogelijkheden van de aangrenzende gronden. Middels een landschapsplan wordt aangetoond dat er geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de natuurlijke en landschappelijke waarden.
30 AD FONTEM RUIMTELIJK ADVIES Algemene regelingen Uitgeoefend binnen bestaande bebouwing (inclusief nieuwbouw conform bestaande bouwmogelijkheden of vervangende nieuwbouw), met dien verstande dat maximaal 50% van de bestaande bebouwing met een maximum van 350 m² ten behoeve van de nevenactiviteit gebruikt mag worden. Geen sprake is van buitenopslag. Parkeren op eigen erf. Geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de milieusitu atie, de ver keersveiligheid, cultuurhistorische waarden en de gebruiksmogelijkheden van de aangrenzende gronden. Middels een landschapsplan wordt aangetoond dat er geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de natuurlijke en landschappelijke waarden. 2 1 5 4 3 Nevenactiviteiten Met omgevingsvergunning zijn nevenactiviteiten toegestaan, mits: Flexibiliteit - afwijken Nevenactiviteiten groter dan 350 m² Met omgevingsvergunning zijn nevenactiviteiten toegestaan met een grotere oppervlakte dan 350 m², mits: voor het overige wordt voldaan aan het bepaalde in artikel (bovenstaand) maar met een grotere oppervlakte dan 350 m² (optioneel: met een maximum van 750 m², waarvan 500 m² maximaal bestemd is voor kleinschalige verblijfsrecreatie). Compensatie conform balansmodel. De behoefte aan de activiteit wordt aangetoond door middel van een bedrijfsplan.