rvs Startnotitie actualisatie sportbeleid .pdf

Raadsvoorstel Voorstel tot vaststellen van de startnotitie actualisatie van het sportbeleid

AAN DE RAAD

Samenvatting In het Raadsprogramma en het daarop gebaseerde Uitvoerings Programma is de actualisatie van het sportbeleid opgenomen. De eerste stap is een startnotitie die inzicht geeft in de beleidsmatige context. Er is met verenigingen en de stuurgroep van het beweeg- en sportakkoord gesproken over de toekomst van sport en bewegen in Aalten. Uit de gesprekken is een aantal lijnen te halen waarover spelers in het veld het eens zijn. Voordat wij op basis van het beleid en de wensen uit het veld verder werken aan het toekomstbestendige beweeg- en sportlandschap willen wij u graag de gelegenheid geven om de 10 uitgangspunten waarbinnen het landschap vormgegeven kan worden te bespreken en eventueel aan te scherpen. De laatste pagina van de startnotitie geeft inzicht in de stappen die wij vervolgens willen zetten.

Inleiding De aanleiding voor het schrijven van de startnotitie Actualisatie sportbeleid is uw Raadsprogramma 2022-2026 Aalten4GlobalGoals Samen op weg naar een duurzame wereld. Daarin vraagt u om een startnotitie waarin in ieder geval de volgende onderwerpen aan bod moeten komen: 1. 2. 3. 4.

Een visie op een toekomstbestendig sportlandschap Een startnotitie zwembaden Ondersteunen bij uitvoeren lokaal beweeg-, sport- en leefstijlakkoord Verenigingsondersteuning

Tussen het publiceren van het raadsprogramma en schrijven van deze notitie heeft de Rijksoverheid nieuw beleid vastgesteld dat van invloed is op de vier genoemde punten. Er is meer duidelijk geworden over voorwaarden die het Rijk stelt en de middelen die beschikbaar komen om er uitvoering aan te geven. Verder is er een ronde langs verenigingen gemaakt om in beeld te krijgen hoe zij hun positie in het toekomstige sport- en beweeglandschap zien. In de notitie staat hoe wij alle elementen tot een logisch geheel samen willen brengen. Het is belangrijk om overeenstemming te hebben over de uitgangspunten, het proces en de resultaten die we willen bereiken. Daarom leggen we de uitgangspunten aan u voor om te bespreken en aan te scherpen. Voorafgaand aan de daadwerkelijke actualisatie wordt gekeken naar de rol die sport en bewegen kan spelen bij het uitvoeren van maatschappelijke taken. Dit gebeurt o.a. op basis van het herijkte sportakkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord. Beschrijving beleidsterrein inclusief toepasselijke regelgeving Sport- en bewegen prikt als een satéstokje door veel verschillende beleidsterreinen. Dat heeft tot gevolg dat er met verschillende brillen naar gekeken wordt. De één heeft het perspectief van verenigingen en hun accommodaties, de ander denkt aan inwoners en hun gezondheid.

Er zijn veel dwarsverbanden en bewegen en sport is een onderwerp in verschillende beleidsdocumenten. In ‘Zo persoonlijk mogelijk blijven meedoen in Aalten’ (nota sociaal domein) staat dat de gemeente Aalten uitgaat van Positieve Gezondheid. Bewegen en sport kan hieraan een bijdrage leveren. Dit is de basis waarom de gemeente in bewegen en sporten investeert. De nota (en uitvoeringsnota) zijn dan ook het voorliggende lokale beleid. Het Plan van Aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord, Plan Talent, Sport- beweeg- en leefstijlakkoord II, de Omgevingsvisie gaan inzicht geven in de concrete Pagina 1 van 5

vertaling en in de samenwerking met inwoners en stakeholders. Er is een nauwe samenwerking met cultuur (Een warm BAD voor cultuur) vanwege een groot aantal gedeelde opgaven. Het is wenselijk dat het instrumentarium dat de gemeente ter beschikking staat zo effectief mogelijk wordt ingezet en aansluit op de vraag uit de praktijk. Dit kan gevolgen hebben voor het onderliggende subsidie, verhuur of accommodatiebeleid. In de notitie Actualisatie sportbeleid: uitgangspunten gaat hoofdstuk 2 over de beleidscontext. Het is een korte samenvatting van het beleid geplaatst in de Aaltense context. Dit hoofdstuk is de opmaat voor hoofdstuk 3: een basisvisie op een toekomstbestendig sportlandschap.

Inhoudelijke toelichting op het voorstel Verenigingen hebben aangegeven dat zij graag een meer zichtbare en coördinerende rol willen van de gemeente als het gaat om het inzetten van sport en bewegen als middel en het organiseren van het brede sport en beweeglandschap. Verenigingen hebben wel de wens tot samenwerking en willen ook hun rol pakken als het gaat om het realiseren van een toekomstbestendig sportlandschap met duurzaam exploitabele accommodaties. Zij merken echter ook dat het voor de vrijwillige clubbestuurders een brug te ver is om de helicopterview en de organisatiekracht te organiseren. Dit vergt tijd, kennis en netwerk die niet aanwezig is. Bovendien zien verenigingsbestuurders het als hun primaire taak om de clubs gezond te maken en te houden. In de ogen van de verenigingen is de gemeente aan zet om het algemeen belang te dienen. Door uit te gaan van de 10 uitgangspunten neemt de gemeente een meer zichtbare en coördinerende rol. De uitgangspunten 1 tot en met 3 geven richting aan de inzet van de gemeente Aalten als zij met partners in gesprek is. Uitgangspunt 4 en 9 borgen dat het ruimtelijk en financieel beleid ondersteunend is aan de beweeg- sport en leefstijldoelstellingen. Van alle stakeholders zijn de sportverenigingen misschien wel het meest belangrijk, maar ook het meest kwetsbaar. Draaglast en draagkracht dreigen voor hen uit balans te raken.

Daarom is het belangrijk om met hen in gesprek te blijven over beleid en uitvoering en om extra ondersteuning voor hen te organiseren. De uitgangspunten 5 tot en met 7 gaan hierover. De gemeente heeft instrumenten om het beleid uit te voeren. Het is belangrijk dat deze zo goed mogelijk bijdragen aan de doelen en aansluiten bij de praktijk. Verenigingen geven aan dat dit nu niet altijd de werkelijkheid is. Daarom is uitgangspunt 8 opgenomen. Zwemwater is een onderdeel van een toekomstbestendig sportlandschap en krijgt prioriteit. Uitgangspunt 10 is hiervoor toegevoegd.

1. Het doel van het stimuleren van bewegen en sporten in Aalten is bijdragen aan de fysieke, mentale en sociale gezondheid van inwoners. 2. Bewegen en sporten kunnen in Aalten worden ingezet voor het verkleinen van gezondheidsverschillen, het verminderen van risicofactoren, het bevorderen van een gezonde leefstijl het stimuleren van sociale interactie en gemeenschapsvorming en verbeteren van de mentale gezondheid. 3. Sporten en bewegen wordt in Aalten opgenomen in een community based aanpak (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving). Het draagt bij aan het creëren van gezonde en veerkrachtige opgroeiomgevingen en bevordert de algehele ontwikkeling van kinderen en jongeren. 4. Bewegen en sport wordt meegewogen in alle ruimtelijke plannen. 5. In Aalten maken en evalueren we sportbeleid samen met verenigingen en stellen we dit bij als dat nodig is. Een voorwaarde om dit te kunnen doen is een continue dialoog. Maatwerk binnen het raamwerk is vaak een must. 6. In Platform VitaalBAD brengen we sport, bewegen, cultuur, preventie en meedoen samen. 7. Om verenigingen in hun kracht te zetten investeren we in verenigingsondersteuning voor sportverenigingen, maar ook voor maatschappelijke en culturele verenigingen. 8. De subsidies, tarieven en huurvoorwaarden sluiten optimaal aan bij de doelen van bewegen en sporten. 9.

In het vervolgvoorstel en advies van december 2023 is een financiële doorvertaling gemaakt 10. Positionering van zwemwater heeft prioriteit bij het inrichten van een toekomstbestendig beweeg- en sportlandschap.

Pagina 2 van 5

Alternatieve beleidskeuzes. Sport is een autonoom beleidsterrein. Dat betekent dat er ook principekeuzes te maken zijn. Wij hebben zo goed mogelijk de koers uitgezet waarvoor wij draagvlak verwachten. Dat wil zeggen uitgaand van bestaand sociaal en ruimtelijk beleid, voorsorterend op het toekomstbestendig maken van het verenigingsleven en optimaal ingezet op het behalen van gezondheidswinst. Maar wij leggen dit nu aan u voor om te toetsen of wij daarmee volledig zijn. Er kan gekozen worden voor het verder aanscherpen van de uitgangspunten. Het maken van beleid is nu gericht op het leveren van een bijdrage aan de Positieve Gezondheid van inwoners. Maar sport heeft bijvoorbeeld ook economische waarde en draagt bij regiomarketing. Een toevoeging voor deze onderdelen leidt bijvoorbeeld tot meer actieve inzet op evenementen en de sportsector als werkgever. Nu pakken we deze thema’s vooral regionaal op en wordt altijd gestuurd op een meerwaarde voor sportstimulering. Ook talentontwikkeling en topsport vallen niet direct binnen het raamwerk van de huidige uitgangspunten. Bij een onderzoek naar accommodaties wordt gekeken naar wat nodig is voor de breedtesport en met verenigingen maken we vooral afspraken over hoe groepen met een afstand tot sporten en bewegen te betrekken. Ook voor de onderwerpen talentontwikkeling en topsport wordt wel regionaal afgestemd en samengewerkt.

Topsport inspireert breedtesport en evenementen verbinden en maken inwoners enthousiast voor bewegen en sport. De 10 uitgangspunten gaan uit van een verbindende en coördinerende rol van de gemeente bij het toekomstbestendig maken van het beweeg- en sportlandschap en het sterk positioneren van verenigingen daarbinnen. De gemeente hoeft die rol echter niet op zich te nemen. Er kan ook worden gekozen om meer aan de dynamiek van het krachtenveld over te laten. De verwachting is dat dat individueel sporten en sporten bij commerciële aanbieders verhoudingsgewijs toe gaat nemen. Financiële consequenties Voor een aantal taken kunnen wij gebruik maken van middelen die binnenkomen via de Brede Specifieke Uitkering. Met het vaststellen van het herijkte sportakkoord en het Plan van Aanpak GALA wordt dit duidelijk. Vervolgens kan een inschatting gemaakt worden welke middelen mogelijk aanvullend nog gewenst zijn vanuit de gemeente. Middelen Brede SPUK Aalten 2023-2026

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Lokaal sportakkoord Brede Regeling Combifuncties Terugdringen gezondheidsachterstanden Kansrijke Start Mentale Gezondheid Aanpak overgewicht en obesitas Valpreventie Leefomgeving Opgroeien in een Kansrijke omgeving Versterken sociale basis Mantelzorg Een tegen eenzaamheid Welzijn op recept Versterking kennis en adviesfunctie GGD Coördinatiekosten regionale aanpak preventie Totaal

Pagina 3 van 5

2023 22.004 151.491 33.853

2024 22.004 151.489 33.852

2025 22.004 151.489 33.852

2026 16.919 146.346 33.837

25.390 11.848 29.621 87.171 16.926 4.234

27.082 8.463 29.621 80.399 16.926 4.232

27.082 8.463 29.621 80.399 16.926 4.232

33.837 0 0 82.901 0 0

61.781 16.926 16.926 93.10 4.232

60.934 16.926 16.926 16.080 4.232

60.934 16.926 13.541 19.465 4.232

45.680 15.227 0 22.840 0

15.065

12.356

12.356

0

506.776

501.522

501.522

397.587

Participatie en Communicatie Voor de uitgangspunten van beleid is op basis van de ‘zo persoonlijk mogelijk blijven meedoen in Aalten’ de dialoog met de samenleving gevoerd. Om inzicht te krijgen in de rol van bewegen en sporten in de toekomst (om bij te kunnen blijven dragen aan de sociale basis) zijn gesprekken gevoerd met sportverenigingen en met de stuurgroep van het beweeg- en sportakkoord. Dialoog met de belangrijkste stakeholders in het veld blijft belangrijk. Daarom wordt geïnvesteerd in de doorontwikkeling van VitaalBAD. Aansluiting op Global Goals De voorstellen dragen bij aan het behalen van de volgend Global Goals:

Vervolgstappen inclusief tijdspad In de notitie zijn de vervolgstappen en het tijdspad opgenomen:

Pagina 4 van 5

Bijlagen

Bijlage 1: Samenvatting bevindingen ronde langs verenigingen

Aalten, 4 april 2023

Burgemeester en wethouders van de gemeente Aalten,

drs. A.J.M. Gildhuis secretaris/algemeen directeur

Pagina 5 van 5

mr. A.B. Stapelkamp burgemeester