rvs jaarstukken 2023 en begroting 2025 Regio Achterhoek

Raadsvoorstel Voorstel tot kennisnemen van de jaarstukken 2023 en het indienen van een zienswijze op de begroting 2025-2028 van de Regio Achterhoek.

AAN DE RAAD

Samenvatting Voor u liggen de door de Regio Achterhoek verstrekte documenten: - Jaarstukken 2023 - Programmabegroting 2025-2028 Voor het Algemeen Bestuur van de Regio Achterhoek de Programmabegroting voor het volgende jaar vaststelt, wordt het ontwerp ervan bij de raden van de deelnemende gemeenten voorgelegd. De raden worden in de gelegenheid gesteld ten aanzien van het ontwerp een zienswijze in te dienen. Tevens kan de raad kennisnemen van de Jaarstukken 2023 van de Regio Achterhoek.

Inleiding De Regio Achterhoek is een gemeenschappelijke regeling. De behandeling van de stukken van de Regio Achterhoek is conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen onderdeel van de Planning & Control cyclus. In dat kader worden de jaarstukken en programmabegroting hier behandeld en aangeboden aan de raad, voorzien van een voorstel van het college. Beschrijving beleidsterrein inclusief toepasselijke regelgeving Regio Achterhoek. Inhoudelijke toelichting op het voorstel Jaarstukken 2023: Het jaar 2023 geeft een positief resultaat van € 97.000 (€ 0,37 per inwoner). Het voordeel is vooral ontstaan door overschotten op het werkbudget grensoverschrijdende activiteiten, strategische focus en loonkosten. Ook waren er extra rente baten over het saldo schatkistbankieren. Voorgesteld wordt om het voordelige saldo van € 97.000 (€ 0,37 per inwoner) toe te voegen aan het investeringsfonds, zoals besloten in De Achterhoek werkt door 2.0. Hierin is opgenomen dat een eventueel overschot van het jaarresultaat wordt toegevoegd aan het investeringsfonds tot een maximum van €0,50 per inwoner. De hoogte van het investeringsfonds bedraagt per 31 december 2023 €6.295.000. Er is opnieuw een toevoeging van 1 euro per inwoner gedaan door provincie en gemeenten. Daarnaast is er door vrijval van diverse projectbudgetten.

Een deel wordt ingezet voor werkbudgetten voor Board en thematafels (in 2023 €333.000). De overige inzet is bedoeld voor projecten (in 2023 €336.000). De accountant (RA12) geeft in de controleverklaring aan dat de jaarrekening 2023 een getrouw beeld geeft ten aanzien van de financiële administratie en het beheer. Tevens ziet dit getrouwheidsoordeel ook toe op de rechtmatigheidsverantwoording. De jaarstukken 2023 van de Regio Achterhoek kunnen voor kennisgeving worden aangenomen.

Pagina 1 van 3

Programmabegroting 2024: Op basis van de afgesproken berekeningsmethodiek is de absolute stijging van de inwonerbijdrage met € 176.000 voor de 8 deelnemende gemeenten. De Provincie draagt vanaf 2025 niet meer bij in de organisatiekosten. De loonsom wordt verhoogd met een loonindex inclusief nacalculatie. De overige exploitatiekosten worden verhoogd met een prijsindex. De indexcijfers komen uit de septembercirculaire 2023. De (meerjaren)begroting sluit, maar wel door onttrekkingen uit de reserves. De tekorten kunnen niet oneindig uit reserves gedekt worden. Mogelijk genoemde oplossingsrichtingen zijn daarom het verhogen van de inwonerbijdrage of ingrijpen in de organisatiegrootte. Op basis van deze uitgangspunten stijgt de inwonerbijdrage hiermee van € 7,43 naar € 8,01 per inwoner en komt daarmee voor Aalten uit op € 217.977. In onze meerjarenraming hebben we € 202.342 opgenomen, dus moet er bij de begroting € 15.635 bij worden geraamd. Overige toelichtingen/ontwikkelingen: Regio Deal Het Rijk heeft 25 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een nieuwe Regio Deal Achterhoek. In de Deal zijn de opgaven, doelen, aanpak en resultaten beschreven die de basis zijn voor nieuw te starten projecten. Veel projecten worden eind 2024/begin 2025 voorbereid door de Thematafels. Een belangrijk deel zal in 2025 starten. De looptijd van de Deal is t/m 2028.

Het benodigde budget van €541.854 wordt opgevoerd in de voorjaarsnota 2024. Financiële ontwikkelingen De provincie Gelderland heeft met haar herrijkingsoperatie aangekondigd de (inwoner)bijdrage aan de governance per 2025 stop te zetten. Dit heeft een fors negatief effect op de begroting van €468.000 voor 2025. Samen met een bestaande taakstelling en diverse ontwikkelingen heeft dit een negatief structureel effect van €561.000 per 2025. De ontwikkeling dat de gemeente Montferland toegetreden is tot Regio Achterhoek zorgt voor een verhoging van de totale inwonerbijdragen van €295.000. Per saldo zorgt dit wel voor een oplopend structureel tekort. Ondanks de toch wel negatieve financiële ontwikkelingen heeft de regio de wens om uit te breiden in formatie. De regio heeft onder meer op het gebied van lobby de wens om formatie (1fte) uit te breiden. Ze zijn van mening dat de lobbyinzet in Den Haag als in Brussel effectiever kan met meer ureninzet. Daarnaast wordt er twee keer 0,5 fte toegevoegd aan twee thematafels om zodoende voor deze twee thematafels in totaal 1 fte in te vullen. Het formatieplaatje dat in 2018 opgesteld is voldoet grotendeels maar vraagt hier en daar aanscherping en uitbreiding. De vraag is of dit verstandig/wenselijk is met in het achterhoofd dat de begroting momenteel sluitend wordt gemaakt door reserves in te zetten.

De tekorten kunnen niet oneindig uit reserves gedekt worden. Een van de genoemde oplossingsrichtingen is het ingrijpen in de organisatiegrootte. Het college ziet het belang van eerder aangegane verplichtingen dan wel opgelegde verplichtingen vanuit het Rijk zorgen voor meerwerk in de Regio. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de Woondeals, ruimtelijke opgaven en Regio Deal. De zorgen over het niet financieel compenseren van het Rijk wordt al langer geuit door de gemeenten in Nederland. De raad wordt voorgesteld een zienswijze in te dienen op de Programmabegroting van de Regio Achterhoek 2025-2028. De zienswijze heeft betrekking op het volgende: De gemeenten staan de komende jaren voor forse financiële opgaven. De gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente Aalten deelneemt, dienen hierin eveneens in ogenschouw te worden genomen. Het college heeft eerder besloten een nullijn te hanteren, waarbij er geen financiële ruimte is voor aanvullend beleid. Door de lagere bijdrage van het rijk zien we dat voorzieningen die de leefbaarheid en het vestigingsklimaat van onze regio ten goede komen, steeds meer onder druk komen te staan. Dit komt de brede welvaart in de Achterhoek niet ten goede.

Daarbij het volgende: Met het oog op de beleidsarme begroting en het eventueel ingrijpen in de organisatiegrootte wordt de raad voorgesteld om een zienswijze in te dienen op de Programmabegroting van de Regio Achterhoek 2025-2028 op de formatie-uitbreiding van 1 fte op lobby en uitbreiding van de formatie programmaregisseurs van twee keer 0,5 fte per thematafel zoveel als mogelijk binnen de eigen Pagina 2 van 3

begroting op te lossen. Pas wanneer duidelijk is dat er geen ruimte zit in de huidige begroting accepteert de gemeente Aalten een hogere inwonersbijdrage. De risico's zijn toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De risico's zijn overzichtelijk opgenomen. De ratio weerstandsvermogen komt in de jaarstukken 2023 uit op afgerond 1,0 en is daarmee voldoende. Het streven bij de ratio weerstandsvermogen is een voldoende en daarmee minimaal een 1,0. Wanneer de ratio boven de 1,4 uitkomt wordt het surplus uitgekeerd.

Alternatieve beleidskeuzes N.v.t.

Financiële consequenties Zie inhoudelijke toelichting op voorstel.

Participatie en Communicatie N.v.t.

Vervolgstappen inclusief tijdspad De individuele gemeenteraden kunnen tot 2 augustus 2024 hun zienswijzen indienen. De begroting ligt in het algemeen bestuur van 11 september 2024 ter besluitvorming voor. Na de behandeling in de raadsvergadering van 2 juli 2024 wordt het raadsbesluit bekend gemaakt aan het algemeen bestuur van de Achterhoek Ambassadeurs. Bijlagen 1. Collegevoorstel d.d. 28 mei 2024. 2. Concept-raadsbesluit 2 juli 2024. 3. Concept brief over zienswijze Programmabegroting 2025-2028 Aalten, 28 mei 2024 Burgemeester en wethouders van de gemeente Aalten,

drs. A.J.M. Gildhuis secretaris/algemeen directeur

Pagina 3 van 3

mr. A.B. Stapelkamp burgemeester