rvs jaarstukken 2021 en begroting 2023 VNOG.pdf

Raadsvoorstel Voorstel om kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2021 en indien gewenst een zienswijze te geven op de concept programmabegroting 2023–2026 en begrotingswijziging 2023 van de VNOG.

AAN DE RAAD

Samenvatting Het College wordt verzocht kennis te nemen van de voorlopige Jaarstukken 2021 en deze aan de gemeenteraad voor te leggen. Ook wordt het College verzocht de gemeenteraad te verzoeken indien gewenst een zienswijze op de concept-Programmabegroting 2023-2026 en de concept begrotingswijziging 2023 van de VNOG in te dienen.

Inleiding Per brief van 7 april 2022 verzocht de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) aan het gemeentebestuur van Aalten om de concept programmabegroting 2023 – 2026 en de concept begrotingswijziging 2023 van de VNOG voor een formele zienswijze aan de gemeenteraad voor te leggen. Deze zienswijze moet uiterlijk 23 juni 2022 kenbaar zijn gemaakt aan het Algemeen Bestuur van de VNOG. Tot slot werd in dezelfde brief gevraagd om de voorlopige jaarstukken 2021 van de VNOG ter kennisname aan de gemeenteraad aan te bieden.

Beschrijving beleidsterrein inclusief toepasselijke regelgeving Rampenbestrijding. Wet gemeenschappelijke regelingen.

Inhoudelijke toelichting op het voorstel

Jaarrekening 2021 Resultaat en toelichting Het jaar 2021 is afgesloten met een voordelig resultaat van afgerond € 5.266.000. Ook in 2020 had de VNOG een fors rekeningsaldo dat behoorlijk beïnvloed werd door Covid. Onderstaand de grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting:

Pagina 1 van 6

Het overschot op de salarissen wordt geheel veroorzaakt door vacatures en bedraagt ongeveer € 1,4 miljoen. Hier staat tegenover dat er € 120.000 gestort is in twee voorzieningen (afkoop Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) regeling voor rekening VNOG en een prépensioen conform de Cao), waardoor er een voordelig saldo resteert van afgerond € 1,3 miljoen. De uitgaven voor de inhuur bedragen € 1.208.000 (begroot € 246.000). Het nadeel ten opzichte van de begroting is dus € 962.000. Hiertegenover staat een werkelijke opbrengst van € 259.000 voor detacheringen van personeel. Begroot was € 40.000 ofwel op dit onderdeel is sprake van een voordeel van € 219.000. Worden voor- en nadeel opgeteld resteert een nadeel van € 743.000. Er is een voordeel op het vrijwilligersbudget € 1.303.000. Deze forse onderschrijding is in hoge mate toe te schrijven aan COVID-19 (minder oefenuren, trainingen, etc.). Het budget voor inzetten (uitrukken) toont ook een onderschrijding. Conform het beleid is een gedeelte van dit laatste voordeel in de egalisatiereserve ‘uitrukken’ gestort ad € 162.000 zodat het vastgelegde maximum van € 400.000 is bereikt. De verklaring op hoofdlijnen voor het overschot Exploitatie van € 3.238.000. Zie hiervoor het overzicht op pagina 58 van de jaarrekening: Programma 1 Risico- en Crisisbeheersing 2. Brandweerzorg 3. GHOR

276.000

A

1.911.000 37.000

B

4. MON 5. Directie en Control

27.000 300.000

6. Bedrijfsvoering 7. Algemene Dekkingsmiddelen

82.000 605.000

Totaal

C C C

3.238.000

De belangrijkste punten: A: De uitgaven voor bewustwording/educatie/zelf- en samenredzaamheid voor risicobeheersing en preventie bleven in 2021 nog achter bij de raming; wel ligt er inmiddels een concreet (uitgaven)plan. B: Er is significant minder geoefend; grootschalig oefenen is uitgesteld. Op het onderdeel ‘Vakbekwaam worden” zijn opleidingen uitgesteld. Uitstel Innovaties, brandonderzoek en opleidingen operationele voorbereiding. Onderhoud materieel is uitgesteld. C: Opleidingen; ARBO; RI&E, Tweede loopbaanbeleid, zorg voor personeel: de activiteiten blijven nog achter bij de plannen. Daarnaast is er voor ongeveer 6 ton lagere loonindexatie geweest dan begroot waardoor een voordeel ontstaat (alg. dekkingsmiddelen).

Pagina 2 van 6

Het rekeningresultaat van ruim € 5,2 miljoen is het resultaat na het voeden van een tijdelijke reserve voor kosten die in 2022 verwacht worden in plaats van in 2021. De storting in de reserve bedraagt € 608.000. Dit gaat om de volgende doorgeschoven budgetten:

Bijdrage gemeente 2021: De door de gemeente Aalten opgenomen lasten over 2021 voor de VNOG bedroeg afgerond € 1.539.000. Overige: De begroting 2021 kon niet volledig worden uitgevoerd. Dit werd in hoge mate veroorzaakt doordat de pandemie direct leidde tot (per saldo) lagere uitgaven en indirect tot een verdringing van het reguliere werk, alsook vertragingen bij de partners en leveranciers van de VNOG, wat weer een effect had op het eigen werk. Een uitgebreide analyse staat in paragraaf 6.1. Daarnaast is de Toekomstvisie in uitvoering, waarbij stapsgewijs tot aan 2026 de plannen worden gerealiseerd. Op de Toekomstvisie is in 2021 vooruitgang geboekt, maar er zijn vanwege corona ook vertragingen ontstaan, die naar verwachting nog wel vóór de einddatum van 2026 kunnen worden ingelopen. Verder meldt de VNOG dat de veiligheid is niet in het geding gekomen; de VNOG was operationeel en paraat. Uiteraard is het wel zo dat minder-uitgaven van € 5,27 miljoen samenhangen met minder activiteiten en/of uitgestelde activiteiten. In de verschillenanalyse van de jaarrekening wordt dit gedetailleerd toegelicht. De belangrijkste punten: • De uitgaven voor bewustwording/educatie/zelf- en samenredzaamheid voor risicobeheersing en preventie bleven in 2021 nog achter bij de raming; wel ligt er inmiddels een concreet (uitgaven) plan.

• Er is significant minder geoefend; grootschalig oefenen is uitgesteld. • Vakbekwaam worden: opleidingen uitgesteld. • Uitstel Innovaties, brandonderzoek en opleidingen operationele voorbereiding. • Onderhoud materieel is uitgesteld. • Opleidingen; ARBO; RI&E, Tweede loopbaanbeleid; zorg voor personeel: de activiteiten nog achter bij de plannen.

BEGROTING 2023 EN 1e WIJZIGING DEMARCATIE Uitgangspunten begroting De loon- en prijscompensatie voor het jaar 2023 bedraagt € 970.000 in totaliteit en is als volgt opgebouwd:

Pagina 3 van 6

Bij de looncompensatie vindt verrekening plaats met de jaren daarvoor. Dit is niet het geval bij de prijscompensatie. Deze systematiek is vastgelegd. Deze loon- en prijsstijging is verwerkt als een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Nieuw beleid Naast de indexering zijn er twee zaken verwerkt in de begroting, een extra structurele formatieplaats voor vastgoed en hogere kosten voor informatieveiligheid.

Aanvullend voorgestelde wijziging begroting demarcatie: Dit onderwerp is dus nog niet verwerkt in de begroting 2023 en wordt separaat voorgelegd. Aangezien de gemeentelijke bijdrage wijzigt, moet deze begrotingswijziging, conform de gemeenschappelijke regeling van de VNOG, ter zienswijze aan de raden worden voorgelegd. Op 9 december 2021 heeft het algemeen bestuur van de VNOG de Regeling demarcatie vastgesteld. In deze Regeling is de verdeling van de taken en verantwoordelijkheden tussen gemeenten en de VNOG op het gebied van de kazernes en de faciliteiten in de kazernes vastgelegd. De nieuwe taakverdeling is beoogd om per 2023 in te gaan. Dit is dus een nieuwe inrichting van de samenwerking op dit terrein tussen gemeenten en VNOG. Dit heeft ook een financieel gevolg. Dit betreft het opnemen in de begroting van de VNOG van de facilitaire kosten, en ook het herzien van de berekeningswijze van de vergoeding van de VNOG aan die gemeenten, waar regionale functies een plaats hebben in de kazernes (kantoren, werkplaatsen voor voertuigonderhoud en ademlucht). De VNOG schat de kosten voor alle facilitaire en gebouwgebonden kosten voor de hele regio in haar voorstel op € 2.458.200.

De grootste posten hiervan zijn: • Hygiëne, reiniging en schoonmaak (binnen, buiten, glas, ongedierte, goten) (€ 1.100.000) • OZB-gebruikersdeel (€ 150.000) • Voorziening binnen schilderwerk (€ 200.000) • Vergoeding kazerne met regionale functie (€ 235.000) • Diverse onderhoudswerkzaamheden volgens, in overeenstemming met demarcatietabel voor gebruiker (€ 350.000) • Overige facilitaire kosten (€ 300.000) • en incidenteel niet zijnde investeringen/vervangingen (€ 100.000)

Pagina 4 van 6

De gemeente Aalten zou hiervoor € 68.000 moeten gaan betalen met ingang van 2023. Uit onze begroting vallen bepaalde kosten weg die door VNOG worden overgenomen, dat is een bedrag van ongeveer € 38.000. Per saldo resulteert deze harmonisatie voor Aalten in een budgettaire extra last van € 30.000. Naast de extra fte voor huisvestingstaken betekent dit een extra verzwaring van de gemeentelijke bijdrage, zonder dat hier rechtstreeks een voordeel voor de gemeente uit voortkomt. Daarom wordt op dit onderdeel een zienswijze ingediend. Bijdrage en bij te ramen bedrag begroting: De financiële bijdrage van Aalten op basis van de begroting 2023 bedraagt € 1.598.000. Hierbij komt het nadeel van de harmonisatie (demarcatie) van € 30.000. De jaarlast is vanaf 2023 € 1.628.000. De huidige opgenomen raming is € 1.559.000. Dat betekent dat we € 69.000 moeten bijramen. Sluitende meerjarenbegroting? Nee, want de effecten van de Kadernota 2023-2026 zijn verwerkt in deze begroting. In dat voorstel, en ook in het voorstel over de voortgang van het programma blusvoertuigen is melding gemaakt van de hogere prijzen en langere leveringstermijnen van brandweermaterieel en –materialen. Het beeld is geschetst dat de stijgende kapitaallasten over vier à vijf jaar kunnen leiden tot een stijging van de gemeentelijke bijdrage.

In deze begroting is in bijlage 4 is het effect van de stijgende kapitaallasten op de egalisatiereserve afschrijvingen in beeld gebracht. In de loop van het jaar 2026 zal volgens de huidige berekeningen deze reserve uitgeput raken door een onttrekking van € 4.407.400 en ultimo boekjaar uitkomen op negatief (een tekort) van € 2.953.321. Voor het presenteren van een meerjarig sluitende begroting zou, bij gelijkblijvende omstandigheden, de gemeentelijke bijdrage met dit bedrag moeten stijgen. Dit kan voorkomen worden als het Algemeen Bestuur een substantieel deel van het voordelig resultaat van de jaarrekening 2021 bestemt voor toevoeging aan deze egalisatiereserve. Daarmee zou een stijging van de gemeentelijke bijdrage in deze meerjarenbegroting 2023-2026 niet aan de orde hoeven te komen. Omdat het Algemeen Bestuur nog géén besluit heeft genomen tot het verhogen van de bijdrage op termijn en evenmin het resultaat van de jaarrekening 2021 heeft bestemd, is de bijdrage meerjarig constant gehouden en de egalisatiereserve nog niet verhoogd. Uiteraard is het afhankelijk van (het tempo van) de voorgenomen investeringen en van de verkoop van af te stoten materieel, wanneer de reserve daadwerkelijk zal zijn uitgeput. Beoordeling weerstandsvermogen Berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt:

Pagina 5 van 6

De benodigde weerstandscapaciteit is de optelling van de waarde van de ingeschatte risico’s zoals op pagina 41 van de begroting in beeld gebracht. De weerstandsratio wordt daarbij gedefinieerd als uitkomst van de deling tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. De streefwaarde van de weerstandsratio ligt tussen 1,0 (“matig”) en 1,4 (“voldoende”). De berekende waarde van de weerstandsratio voor de begroting 2023-2026 komt uit op 1,06 en zit daarmee aan de ondergrens van de door het bestuur vastgestelde bandbreedte van 1,0 tot 1,4. Daarnaast speelt dus het benoemde probleem bij de dekking van de kapitaallasten en het daarbij horend de risico’s om de meerjarenbegroting sluitend te krijgen. Dat kan gevolgen voor de inwonerbijdrage gaat hebben. Om hiervan een beeld te schetsen. In 2026 wordt zoals eerder gemeld € 4.407.400 tekortgekomen. Het aandeel van Aalten in de kosten is ruwweg 3,23% ofwel dan zou het gaan om een extra bijdrage van ruim € 140.000 op jaarbasis.

Alternatieve beleidskeuzes N.v.t.

Financiële consequenties

In de inhoudelijke toelichting op het voorstel wordt hier uitvoerig op ingegaan.

Participatie en Communicatie De zienswijze van de gemeenteraad op de concept-Programmabegroting 2023-2026 moet voor 23 juni 2022 kenbaar zijn gemaakt aan de VNOG. De VNOG zal zo snel mogelijk, na uw besluit, per brief in kennis worden gesteld. Deze brief is als bijlage toegevoegd aan dit raadsvoorstel. De concept-zienswijze kan door de raad geamendeerd worden. Mocht de gemeenteraad tijdens de raadsvergadering tot een andere zienswijze komen, dan zal de bijgevoegde brief zo snel mogelijk worden aangepast en worden verzonden aan de VNOG. De concept- Programmabegroting 2023-2026 wordt op 23 juni 2022 in de vergadering van het AB van de VNOG behandeld. Uw zienswijze wordt bij deze besluitvorming betrokken.

Vervolgstappen inclusief tijdspad Zie Communicatie. Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Aanbiedingsbrief financiële stukken VNOG. Voorlopige Jaarstukken 2021 VNOG. Concept programmabegroting 2023 - 2026 VNOG. Begrotingswijziging op de begroting 2023 VNOG. Uitgaande brief met als onderwerp: zienswijze gemeenteraad Aalten op concept programmabegroting 2023 – 2026 en begrotingswijziging 2023 VNOG.

Aalten, 12 mei 2022

Burgemeester en wethouders van de gemeente Aalten,

drs. A.J.M. Gildhuis secretaris/algemeen directeur

Pagina 6 van 6

mr. A.B. Stapelkamp burgemeester