Raadsmededeling 73-2021 Corona budgetten.pdf

Raadsmededeling - Openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

73-2021 19 april 2021 Evelien Hillen T.M.M. Kok Corona en budgetten

Aanleiding: Vragen uit de raad en het college hoe het nu zit met de bijdragen van het Rijk en de Provincie en de bestemming en besteding daarvan. Hierbij een overzicht van de huidige tussenstand per 1 april 2021. Dit is een vervolg op de vorige Raadsmededeling 170-2020 van oktober 2020. Dit overzicht geeft de voorlopige stand van het overschot weer zoals opgenomen in de concept jaarrekening 2020 per 1 april 2021 en tevens is vooruitlopend op de meicirculaire 2021 het vierde steunpakket verwerkt.

Inhoud Mededeling: Hieronder treft u een overzicht aan van alle beschikbaar gestelde corona gelden. In 2020 is reeds € 5.832.000 aan steunpakketten uitgegeven. Het restant budget over 2021 bedraagt volgens de concept jaarstukken 2020 € 186.000 en deze wordt in 2021 middels de voorjaarsnota opnieuw ingezet. Tevens is er via de decembercirculaire en maartbrief € 586.000 toegekend zodat per saldo in 2021 € 772.000 beschikbaar is voor steunmaatregelen. Hiervan is € 230.000 al bestemd.

Pagina 1 van 7

Corona overzicht 2021 Restant van 2020

186.511

Programma 1 Ruimte 4e steunpakket Afvalverwerking

42.954

Programma 2 Sociaal Domein 3e steunpakket Re-integratie bijstandgerechtigden, reguliere dienstverlening* 3e steunpakket Re-integratie bijstandgerechtigden, intensivering dienstverlening* 3e steunpakket Extra middelen t.b.v. gemeentelijk schuldenbeleid 3e steunpakket Extra middelen t.b.v. bijzondere bijstand 3e steunpakket Extra middelen Cultuur 4e steunpakket Perspectief jeugd en jongeren 4e steunpakket Jongerenwerk 4e steunpakket Mentale ondersteuning jeugd 4e steunpakket Activiteiten en ontmoetingen jeugd 4e steunpakket Bijzondere bijstand TONK* 4e steunpakket Bestrijden eenzaamheid ouderen 4e steunpakket Extra begeleiding kwetsbare groepen 4e steunpakket Mutaties voorschoolse voorziening peuters

37.593 20.075 38.247 13.118 92.321 46.581 15.955 13.447 9.238 80.884 65.054 65.305 7.936

Programma 3. Bedrijfsvoering 3e steunpakket Aanvullende bijdrage Tweede Kamer verkiezingen

37.240 585.948 772.459

Al ingezet 2021 Gederfde inkomsten terrassen Extra middelen t.b.v. gemeentelijk schuldenbeleid is al ingezet Inzet ambtelijke uren Opschalingskorting 2020 niet inzetten tbv corona Gederfde inkomsten weekmarkt Dinxperlo

-15.175 -38.247 -75.000 -97.929 -4.000 -230.351

Totaal beschikbaar 2021

542.108

Wellicht ten overvloede melden we dat alle middelen die via het gemeentefonds worden gecompenseerd als algemeen dekkingsmiddel aangemerkt worden. Dus te besteden naar eigen inzicht en er hoeft niet terugbetaald te worden. De gelden worden middels maatwerkoplossingen ingezet waar nodig. Er wordt gedacht om deze gelden in te zetten ten behoeve van: - Innovatieve structuurversterkende maatregelen ten behoeve van het maatschappelijk middenveld; - Verdere uitwerking van het ondersteuningspakket inwoners, ondernemers en verenigingen, zoals aangegeven raadsmededeling 53 van 2020. - Niet gerealiseerde ombuigingen in het Sociaal Domein door Corona: welke acties hebben we door corona in de transformatie Sociaal Domein niet kunnen doen; De komende maanden wordt dit verder uitgewerkt en u wordt middels een notitie op de hoogte gesteld.

Pagina 2 van 7

Gemeenten ervaren onverminderd de financiële gevolgen van de coronacrisis. Het kabinet wil gemeenten en de andere medeoverheden in deze moeilijke en financieel onzekere tijden daarom blijven ondersteunen. Na het verschijnen van de decembercirculaire gemeentefonds 2020 heeft het kabinet de afgelopen tijd aanvullende maatregelen genomen ter compensatie van de financiële gevolgen van de coronacrisis. Het betreft de uitbreiding van het economisch steun – en herstelpakket en het aanvullend steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl.. Daarnaast was bij de decembercirculaire nog niet de verdeling van de beschikbaar gestelde middelen bekend met betrekking tot de afvalinzameling, Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) en de extra middelen die het kabinet in december ter beschikking heeft gesteld voor het Jeugdpakket voor het welbevinden van de jeugd. Het vierde steunpakket geeft vooruitlopend op de meicirculaire 2021, informatie over het financiële effect van deze middelen. Derde steunpakket Re-integratie bijstandsgerechtigden één op één naar Laborijn, € 14.520 in 2020, € 37.593 en € 20.075 in 2021 Het kabinet stelt extra middelen beschikbaar voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden (€ 40 miljoen in 2020). Gemeenten ontvangen deze extra middelen zodat zij de reguliere dienstverlening op peil kunnen houden nu de instroom in de bijstand toeneemt.

Persoonlijk contact is belangrijk om hen vanuit een uitkeringssituatie naar werk te begeleiden. Extra middelen ten behoeve van gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand, € 25.529 in 2020 en € 51.365 in 2021 Het kabinet stelt extra middelen voor het gemeentelijk schuldenbeleid (€ 15 miljoen in 2020) en de bijzondere bijstand (€ 5 miljoen in 2020) beschikbaar, gelet op de voorziene toename van de armoede- en schuldenproblematiek. Deze extra middelen stellen gemeente in staat om hun inwoners waar nodig van dichtbij te blijven ondersteunen. Vergoeding meerkosten Jeugd en Wmo 2015 € 36.684 in 2020 De VNG en het Rijk hebben in maart, kort na het uitbreken van de coronacrisis, afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid en ruimte aan zorgorganisaties en professionals binnen de Jeugdwet en Wmo 2015. De afspraken zijn gericht op het zo goed mogelijk organiseren van continuïteit van zorg voor cliënten en het borgen van het zorgstelsel voor de langere termijn. Onderdeel van de afspraken met gemeenten is onder meer dat meerkosten als gevolg van de coronacrisis door het Rijk worden vergoed aan gemeenten. Vergoeding kosten ondersteuning quarantaine € 4.632 in 2020 Met de motie Asscher c.s.24 heeft de Tweede Kamer gevraagd hoe mensen ondersteund kunnen worden als ze in quarantaine horen te gaan.

Het kabinet heeft met gemeenten afgesproken dat zij een rol zullen vervullen bij het ondersteunen van mensen die in quarantaine moeten. Het gaat daarbij vooral om praktische ondersteuning en het continueren van zorg en ondersteuning vanuit de sociaaldomeinwetten voor die burgers die in quarantaine moeten en niet in staat zijn de problemen die daardoor kunnen ontstaan zelf of met hun netwerk op te lossen. Ter compensatie van mogelijke extra kosten wordt eenmalig € 4 miljoen toegevoegd. Extra middelen Cultuur € 92.321 in 2021 Veel van de culturele instellingen die door gemeenten worden ondersteund, komen door de coronacrisis in de problemen omdat activiteiten niet kunnen doorgaan en eigen inkomsten dalen. Met deze extra middelen worden gemeenten in staat gesteld om deze belangrijke instellingen te ondersteunen en zo de lokale culturele infrastructuur in stand te houden. Daarmee is het bedrag dat gemeenten krijgen, gerelateerd aan de aanwezige culturele infrastructuur die door gemeenten wordt ondersteund. Gemeenten weten zelf het beste welke (type) culturele instellingen of voorzieningen moeten worden ondersteund. Het is daarom aan de gemeenten zelf om de middelen daar in te zetten waar de culturele infrastructuur van hun gemeente de steun het hardst nodig heeft.

Aanvullende bijdrage Tweede kamer verkiezingen € 37.240 in 2021 Het kabinet stelt een aanvullende compensatie van € 26,9 miljoen ter beschikking aan gemeenten in verband met de maatregelen die vanwege COVID-19 aanvullend noodzakelijk zijn voor de Tweede Kamerverkiezing. Daarvan wordt € 22 miljoen uitgekeerd via het gemeentefonds. Deze compensatie van € 22 miljoen is bedoeld voor onder meer de extra organisatie, het inrichten van stemlokalen en instellen van stembureaus voor vervroegd stemmen, het drukken, opslaan en beveiligen van

Pagina 3 van 7

stembescheiden, de portokosten van briefstembescheiden, het instellen van afgiftepunten en van briefstembureaus. Dit bedrag wordt uitgekeerd in de vorm van een decentralisatie-uitkering op basis van het aantal kiesgerechtigden per gemeente. Vierde steunpakket 2021 Perspectief Jeugd en jongeren € 46.581 Voor jongeren is het essentieel om elkaar fysiek te kunnen ontmoeten. Met een Jeugdpakket van € 58,5 miljoen wil het kabinet een impuls aan gemeenten geven om samen met jongeren, lokale organisaties en evenementensector volledig coronaproof kleinschalige activiteiten te programmeren op het gebied van cultuur, sport en andere zinvolle vrijetijdsbesteding. Gemeenten ontvangen extra middelen t.b.v. de inzet van jongerenwerkers in achterstandswijken. Jongerenwerk € 15.955 Om jongeren uit bepaalde risicogroepen te benaderen en te bereiken wordt de huidige extra inzet van jongerenwerk uit het Jeugdpakket verlengd tot eind 2021. Het kinder- en jongerenwerk speelt ook een signalerende rol op het gebied van psychische problemen of huiselijk geweld. Mentale ondersteuning jeugd € 13.447 Jongeren hebben behoefte aan laagdrempelige ondersteuning voor mentaal welzijn.

Als onderdeel van het aanvullend steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl van 12 februari 2021 zet het kabinet daarom met gemeenten in op het organiseren van activiteiten om mentale weerbaarheid van jongeren te versterken. Activiteiten en ontmoetingen jeugd € 9.238 Jongeren hebben behoefte aan laagdrempelige ondersteuning voor mentaal welzijn. Daarom wordt er samen met Figulus ingezet op het organiseren van activiteiten om mentale weerbaarheid van jongeren te versterken. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) € 80.884 in 2021 één op één naar Laborijn De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Dat geldt bijvoorbeeld voor werknemers die hun baan verliezen en geen recht (meer) hebben op een uitkering, of voor zelfstandigen die vanwege de coronamaatregelen hun opdrachten zien verdwijnen maar geen aanspraak op de Tozo kunnen maken. Afvalverwerking € 42.954 Door de coronacrisis hebben gemeenten zowel extra kosten gemaakt als inkomsten gemist met betrekking tot afvalinzameling. Met name het restafval is, door onder andere het thuiswerken, in hoeveelheid gegroeid.

Veel gemeenten hebben contracten gesloten met een variabele prijs voor de verwerking hiervan. Deze prijs is door de brede toestroom, gestegen. Tegelijkertijd ontvangen de gemeenten voor andere afvalstromen een vergoeding. Bestrijden eenzaamheid ouderen € 65.054 Eenzaamheid is door corona toegenomen. Op lokaal niveau zetten gemeenten met lokale partners al in op het bestrijden van eenzaamheid. Maar nog niet iedereen wordt persoonlijk bereikt. Extra begeleiding kwetsbare groepen € 65.305 De coronacrisis maakt dat de levens van iedereen met begeleiding er heel anders uitziet: dagbesteding gaat soms niet door (horeca is bijvoorbeeld gesloten), er komen minder mensen langs, niet iedereen begrijpt de maatregelen even goed. Ook is er meer begeleiding en ondersteuning nodig voor mensen met andere beperkingen. Bijvoorbeeld kwetsbare mensen met een medische aandoening die zeer bang zijn besmet te raken gezien de risico’s dat deze besmetting fataal kan zijn of zeer ernstige consequenties kan hebben. Voorschoolse voorziening peuters, aanvullend budget € 7.936

Pagina 4 van 7

Corona overzicht concept jaarrekening 2020 Baten

Programma 2 Sociaal Domein Inkomensregelingen Ontvangen Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) Gemaakte en gereserveerde uitvoeringskosten Tozo

4.346.795 4.107.548 239.247

Programma 3. Bedrijfsvoering Algemene uitkering en overige uitkering Gemeente Fonds Totaal ontvangen 1e, 2e + 3e steunpakket 1e steunpakket (via juni brief 2020) 1.1. Borging van lokale en regionale culturele infrastructuur 1.2. Continuïteit van zorg voor cliënten op grond van de Jeugdwet 1.2.Continuïteit van zorg voor cliënten op grond van de WMO 2015 1.3 Voorschoolse voorziening peuters 1.4 Participatie 1.5 Compensatie van gederfde inkomsten voor toeristenbelasting

84.094 48.554 21.232 12.916 303.195 22.000

2e steunpakket (via septembercirculaire) 2.1 Bijdrage precariobelasting en markt- en evenementenleges 2.2 Aanvullende bijdrage borging lokale cuturele voorzieningen 2.3 Bijdrage buurt- en dorpshuizen 2.4 Bijdrage toezicht en handhaving 2.5 Bijdrage vrijwilligersorganisaties 2.6 Bijdrage extra kosten TK-verkiezingen 2021 2.7 Aanvullende bijdrage exploitatietekorten Sociale Werkbedrijven 2.8 Bijdrage eigen bijdrage Wmo abonnementstarief 2.9 Bijdrage noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep Incidenteel schrappen opschalingskorting

9.910 82.699 20.160 66.922 11.432 55.490 168.442 45.662 39.603 97.929

3e steunpakket (via decembercirculaire) 3.1 Re-integratie bijstandgerechtigden, reguliere dienstverlening 3.2 Extra middelen ten behoeve van gemeentelijk schuldenbeleid 3.3 Extra middelen ten behoeve van bijzondere bijstand 3.4 Vergoeding meerkosten Jeugd en Wmo 2015 3.5 Vergoeding kosten ondersteuning quarantaine

14.520 19.017 6.512 36.684 4.632

Overige baten en lasten Provinciale bijdrage Bijdrage ministerie in huur derving sportzalen Eigen middelen (Voorjaarsnota € 500.000; minus bijdrage provincie en sport) Totale ontvangsten cq eigen middelen

1.171.605 491.991

598.249

81.365

500.000 76.673 40.000 383.327 6.018.400

Pagina 5 van 7

Corona overzicht concept jaarrekening 2020

Lasten

Programma 1 Ruimte Economische promotie Gederfde inkomsten terrasvergunningen en standplaatsvergoeding kermis Sportaccommodaties Gederfde huurinkomsten sportaccommodaties

11.575 11.575 87.453 87.453

Programma 2 Sociaal Domein Crisbeheersing en brandweer Handhaving Openbare orde en veiligheid Gederfde inkomsten APV Onderwijsbeleid en leerlingzaken Leerlingenvervoer, niet geleverde diensten ZOOV OAB Reguliere Peuteropvang Sportbeleid en activering Sport Lokaal Samen Cultuurpresentatie, -productie, -participatie Podiumkunsten en cultuuruitingen Samenkracht en burgerparticipatie Vervoersvoorzieningen, niet geleverde diensten ZOOV Figulus Preventie platform jeugd en kinderopvang Inkomensregelingen Ontvangen Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) Gemaakte en gereserveerde uitvoeringskosten Tozo door Laborijn Begeleide participatie Participatiebudget WSW, bijdrage één op één doorgesluisd naar Laborijn WMO, niet geleverde zorg en meerkosten Maatwerkdienstverlening 18+ Bijdrage eigen bijdrage Wmo abonnementstarief WMO huishoudelijk hulp, niet geleverde zorg Maatwerkdienstverlening 18Jeugdzorg, niet geleverde zorg en meerkosten

1.935 1.935 4.100 4.100 71.321 60.663 466 10.192 1.270 1.270 7.980 7.980 96.190 92.327 2.500 1.363 4.346.795 4.107.548 239.247 726.254 471.637 254.617 58.352 45.662 12.690 218.954 218.954

Programma 3. Bedrijfsvoering Burgerzaken Verbetering E-toegang burgerzaken Tweede Kamerverkiezingen (doorgeschoven naar 2021) Overhead Voorlichting Representatie Huisvesting en facilitaire kosten ICT voorzieningen en mogelijk maken van thuiswerkplekken Bijdrage in kosten van handhaving en toezicht ten gunste van loonbegroting gebracht

Totale uitgaven Restant 2020 (beschikbaar te stellen voor 2021)

65.490 10.000 55.490 134.221 6.978 2.908 18.584 38.830 66.922

5.831.889 186.511

Verschillende financieringsstromen: Algemene uitkering Via de circulaires is in totaal € 1.975.000 beschikbaar gesteld uit de algemene uitkering. (Het schrappen van de opschalingskorting is niet ingezet voor corona) Tegemoetkoming Verhuurders sportaccommodaties Voor verhuurders van sportaccommodaties die tussen 1 maart 2020 en 1 juni 2020 de verschuldigde huur hebben kwijtgescholden aan amateursportorganisaties is een tegemoetkomingsregeling beschikbaar. Hiervoor hebben wij € 40.000 ontvangen. Voor het vierde kwartaal 2020 bestaat een

Pagina 6 van 7

soortgelijke regeling. De aanvraag wordt eind april 2021 ingediend. Ook voor 2021 kunnen we aanspraak maken op een vergoeding. Provinciale gelden Door de provincie is € 2,83 per inwoner beschikbaar gesteld voor noodhulp aan maatschappelijke organisaties. Bij deze lumpsum regeling bepaalt de gemeente zelf (binnen de door de provincie gestelde kaders) waar de subsidie aan wordt besteed. In totaal is € 76.600 ontvangen. Eigen geld door de gemeente Aalten beschikbaar gesteld. In de voorjaarswijzing is er door de gemeente Aalten € 500.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van de ondersteuningsmaatregelen voor inwoners, ondernemers en verenigingen De bijdrage van de provincie en de tegemoetkoming Verhuurders sportaccommodaties is als dekkingsmiddel ingezet zodat er per saldo € 383.300 aan eigen middelen is ingezet.

De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: nvt

Pagina 7 van 7