Raadsmededeling 72-2024 Voortgangsrapportage Duurzaamheid 2024

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

72-2024 10 april 2024 16 april 2024 H.G. Eskes H.J. Groters Voortgangsrapportage Duurzaamheid 2024

Aanleiding: Jaarlijks wordt de voortgang van de uitvoering van het duurzaamheidsbeleid in de gemeente Aalten gerapporteerd aan het college en ter kennisname naar de raad gebracht

Inhoud mededeling: Deze, mede op aanbevelingen vanuit de gemeenteraad uitgewerkte, voortgangsrapportage brengt de doelen, de voorgenomen prestaties en de resultaten in beeld van het gevoerde duurzaamheidsbeleid in de gemeente Aalten. De concrete ‘voorgenomen prestaties’ komen uit de diverse uitvoeringsagenda’s en -plannen die bij de diverse beleidstukken horen. Waar geen, of nog geen, uitvoeringsagenda beschikbaar is, zijn de doelen en de te leveren prestaties uit het betreffende beleidsstuk gedestilleerd. Het opstellen van een uitvoeringsprogramma is dan als een voorgenomen prestatie opgenomen. Het nationaal, provinciaal en regionaal vastgesteld duurzaamheidsbeleid heeft een doorwerking naar de gemeente. In deze rapportage zijn ook hieruit volgende doelen, te leveren prestaties en de voortgang, voor zover plaatsvindend binnen de grenzen van de gemeente Aalten, in beeld gebracht. Met het vaststellen van het Akkoord van Groenlo 3.0 en het regionale uitvoeringsprogramma met de 7 speerpunten hebben de doelen en concrete prestaties in de in energietransitie vorm en inhoud gekregen. Deze speerpunten zijn voor de gemeente Aalten uitgewerkt. Het zoveel als mogelijk voorkomen van de opwarming van de aarde is het klimaatdoel voor de gehele wereld. Als belangrijkste oorzaak van deze ongewenste opwarming is de uitstoot van broeikasgassen aangewezen.

Een groot deel van deze broeikasgassen is CO2, dat vrijkomt bij fossiel energieverbruik. De belangrijkste monitor van de resultaten van de aanpak van het tegengaan van klimaatverandering is daarom de gerealiseerde reductie van de uitstoot van broeikasgassen en de vermindering van het (fossiele) energieverbruik. Het resultaat van de geleverde inspanningen op het terrein van verduurzamingsmaatregelen, energiebesparing, vervanging fossiele door hernieuwbare energie, hergebruik enz. wordt het duidelijkst in de afname van de uitstoot van broeikasgassen en de hoeveelheid bespaarde en vervangen fossiele energie. Om deze reden is dit aspect onderdeel gebleven van de voortgangsrapportage. Waar getallen zijn opgenomen zijn deze afkomstig uit de meest actuele bron: CBS Statline, Emissieregistatie.nl, Klimaatmonitor/databank, Klimaat en Energieverkenning (KEV), RVO, Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), Energieloket Achterhoek.

Pagina 1 van 2

Er is niet voor een verkeerslichtmodel gekozen, op basis van de getoonde getallen en de beschrijving kan een goed oordeel worden geveld over hoe we ‘op koers' liggen en welke problematiek speelt. Uit deze voortgangsrapportage is de conclusie te trekken dat er op een aantal duurzaamheidsonderwerpen onvoldoende voortgang is. In dit tempo worden de lange termijndoelen niet gehaald en worden een aantal voorgenomen prestaties niet geleverd. Het onderzoeken van het waarom van het niet behalen van de gestelde doelen en het niet leveren van de voorgenomen prestaties is interessant maar geen onderdeel van een voortgangsrapportage. Het aandragen van oplossingen om de doelen wel te halen, voorstellen voor beleidswijziging, aanpassen van de doelen en gewenste prestaties, is ook geen onderdeel van deze voortgangsrapportage. In een voortgangsrapportage worden de ‘kille’ cijfers weergegeven die in beeld te brengen hoe het ervoor staat. In de rapportage zijn de knelpunten in de uitvoering benoemd. Netcongestie zorgt er nu voor dat grootschalige opwek van hernieuwbare energie niet kan worden aangesloten op het elektriciteitsnetwerk. Ook is congestie een belemmering voor, bijvoorbeeld, het overgaan van hele wijken of buurten op een warmtepomp. Daarvoor is zoveel elektriciteit nodig dat het bestaande netwerk dat niet aan kan.

Net als bij de aansluiting van nieuwe woonwijken en of nieuwe bedrijventerreinen. Nu zijn Liander en Tennet volop aan de slag om het elektriciteitsnet uit te breiden en aan te passen. De beperkte voortgang op duurzaamheid als gevolg van netcongestie heeft daarmee wel een eindigheid. Rond 2029 moet congestie geheel zijn opgelost. Tegen die tijd kan worden versneld om de nu opgelopen vertraging in te lopen. Hetzelfde geldt min of meer voor de huidige vertraging bij het isoleren van de bestaande woningvoorraad vanwege de Wet natuurbescherming. Vooral voor spouwmuurisolatie en dakisolatie geldt dat het verstoren van beschermde diersoorten (zoals de vleermuis) niet is toegestaan. Omdat niet bekend is waar deze dieren huizen mag er feitelijk nergens worden geïsoleerd. Maar met het opstellen van een soortenmanagementplan (SMP) en het toepassen van beschermingsmaatregelen en verplaatsingsmogelijkheden, is er op termijn wel weer wat mogelijk. Dat betekent voor nu uitstel en vertraging, straks is versnelling mogelijk. Daar waar deze voortgangsrapportage vertraging laat zien, of het niet halen van doelen of een onvoldoende prestatie, ligt het voor de hand dat het duurzaamheidsbeleid daarop wordt aangepast. Met de raad is besproken dat deze beleidsaanpassingen, vorm krijgen in de diverse deelbeleidstukken.

Door een update of aanpassing van het deelbeleidsstuk met een concreet uitvoeringsprogramma. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: Voortgangsrapportage Duurzaamheid 2024

Pagina 2 van 2

Voortgangsrapportage Duurzaamheidsbeleid gemeente AALTEN 2024

Deze voortgangsrapportage brengt de doelen en de voorgenomen prestaties in beeld van het duurzaamheidsbeleid in de gemeente Aalten. Het duurzaamheidsbeleid van de gemeente is vastgelegd in vele beleidsnota’s, plannen en uitvoeringsprogramma’s. De in deze rapportage opgenomen concrete ‘voorgenomen prestaties’ komen uit de diverse uitvoeringsagenda’s en -plannen die bij de diverse beleidstukken horen. Waar geen, of nog geen, uitvoeringsagenda beschikbaar is, zijn de doelen en de te leveren prestaties uit het betreffende beleidsstuk gedestilleerd. Het nationaal, provinciaal en regionaal vastgesteld duurzaamheidsbeleid heeft een doorwerking naar de gemeente. In deze rapportage zijn ook de doelen, de te leveren prestaties en de voortgang van dat beleid, voor zover plaatsvindend binnen de grenzen van de gemeente Aalten, in beeld gebracht.

.

Klimaatakkoord

BEREIKT 2022: 31% reductie broeikasgassen tov 1990 2022: 31% reductie broeikasgassen tov 1990

DOEL 2030: Opwarming van de aarde beperken. 2050: Opwarming van de aarde beperken tot 1,5 graden.

PRESTATIE ● 60% reductie broeikasgassen t.o.v. 1990 ● Energietransitie: 60% Energiebesparing en vervanging fossiele energie door hernieuwbare energie ● 50 % Circulaire economie ● 100% reductie broeikasgassen t.o.v. 1990 ● Energietransitie: 100% Energiebesparing en vervanging fossiele energie door hernieuwbare energie ● 100 % Circulaire economie ● Alle gebouwen verwarmen zonder aardgas

Uitstoot broeikasgassen naar sector (Nederland)

Bron: CBS, RIVM/Emissieregistratie

In 2022 werd 70 megaton CO2-equivalent minder aan broeikasgassen uitgestoten dan in 1990. (228,1 megaton in 1990, 158,4 megaton in 2022)

ENERGIETRANSITIE: AKKOORD VAN GROENLO 3.0 Energietransitie: Speerpunten, doelstellingen en prestaties vanuit het Akkoord van Groenlo 3.0.: Regionaal Uitvoeringsprogramma Energietransitie Achterhoek. Doorvertaling naar de gemeente Aalten. Speerpunt 1 Huishoudens: isolatie

Achterhoek

Aalten

BEREIKT 2022 6030 TJ warmtevraag woningen

DOEL 2030 623 TJ besparing warmtevraag tov 2022

PRESTATIE 2030 36000 woningen verduurzamen naar energielabel B

537 TJ warmtevraag woningen

37 TJ besparing warmtevraag tov 2022

3250 woningen naar energielabel B

Aanpak : ● In 2023 gemeentelijke isolatiesubsidieregeling voor energiearmoede (1e tranche) en tot WOZ-waarde € 275.000 (2e tranche). Subsidiebudget volledig uitgegeven (zie ook ‘Energiearmoede’). ● Voor isolatie van ‘eigen’ woningen is ISDE-subsidie mogelijk, tot 30% van de kosten. ● Met een duurzaamheidslening (in Aalten de toekomstbestendigwonenlening) kan een laagrentende lening worden afgesloten voor isolatiemaatregelen aan de eigen woning ● leningen nationaal warmtefonds ● Nationaal Isolatie Programma (NIP): Het Energieloket Achterhoek voert de regeling uit; Subsidie voor isolatie van eigen woningen met een laag energielabel (D en lager) en een maximale WOZ-waarde van € 295.000. Subsidiebudget voor Aalten: € 1,4 mln.

Energielabels woningen gemeente Aalten

In de gemeente Aalten zijn er 12.164 woningen, daarvan hebben circa 5600 woningen een geldig energielabel. Energielabels worden meestal aangevraagd bij de verkoop van een woning, en na een verbouwing. In de lage labels is er weinig toename. Bij de A,B eb C-labels is er een behoorlijke stijging in aantal. A: + 90, B:: + 30, C: +80 In deze cijfers zitten ook de nieuwbouwwoningen. De labelverbeteringen zeggen niet alles over de in de gemeente uitgevoerde verduurzaming van woningen. Het zegt wel dat er verduurzamingsslagen worden gemaakt.

Duurzaamheidsleningen Toekomstbestendigwonenlening Stimuleringsregeling non profit Stimuleringsregeling zakelijk vastgoed

BEREIKT Periode 2012 t/m 2023 ● 695 verstrekte duurzaamheidsleningen (incl. toekomstbestendigwonenlening vanaf 2016) ● 6 stimuleringslening non profit ● 5 stimuleringslening zakelijk vastgoed Resultaten in het jaar 2023. ● Toekomstbestendigwonenlening: aantal aangevraagde leningen: 107, aantal toegewezen leningen: 72, aantal afgewezen: 9 Geleend budget: 1,8 mln, Gemiddeld: € 19.271 per aanvraag ● Stimuleringsregeling non profit: aantal leningen: 1 ● Stimuleringsregeling zakelijk vastgoed: aantal leningen 5

DOEL Stimuleren van verduurzamingsmaatregelen bestaande bouw

PRESTATIE Jaarlijks: ● 130 TBW-leningen, ● 2 leningen Stimuleringsregeling non profit: ● 10 leningen Stimuleringsregeling zakelijk vastgoed

Speerpunt 2 Huishoudens: Verwarming

Achterhoek

Aalten

BEREIKT 2022 (Hybride) WP in 2,3% van de woningen

DOEL 2030 Hybride WP in 25 % van de woningen

PRESTATIE 2030 aantallen 36.000 woningen vervangen de bestaande cv-ketel door een (hybride) warmtepomp (Hybride) warmtepomp (Hybride) warmtepomp 2870 woningen vervangen de in 4,3 % van de in 25 % van de bestaande cv-ketel door een woningen* woningen (hybride) warmtepomp *op basis van het aantal subsidies voor een warmtepomp in de gemeente Aalten

Eind 2022 zijn er 1.453.455 warmtepompen opgesteld in Nederlandse woningen. In 2023 zijn er 167.000 bijgeplaatst. Voor de gemeente Aalten ontbreken cijfers. Het CBS geeft aan dat in Dinxperlo incl. de omliggende verspreide huizen (totaal 7478 inwoners) er 11 warmtepompen zijn geplaatst. RVO geeft aan dat er sinds 2016 in de gemeente Aalten 461 subsidies zijn verstrekt voor het plaatsen van een warmtepomp, waarvan 198 in het afgelopen jaar 2023. Aanpak: ● voor een warmtepomp is ISDE-subsidie mogelijk, tot 30% van de kosten ● Met een duurzaamheidslening (in Aalten de toekomstbestendigwonenlening) kan een laagrentende lening worden afgesloten voor het plaatsen van een (hybride) warmtepomp ● lening warmtefonds ● inzet elektriciteit eigen zonnepanelen (achter de meter) voor warmtepomp ● Transitievisie Warmte: Wijk/Buurtuitvoeringsplan.

Speerpunt 3 Huishoudens: Zon-pv De ontwikkeling van zon-pv bij huishoudens gaat snel, door de succesvolle salderingsregeling, andere stimuleringsregelingen en de gestegen elektriciteitsprijzen. De totale opwekdoor zonnepanelen bij huishoudens in de gemeente Aalten was in 2022 ongeveer 54 TJ. Dat is bijna 17 MW geïnstalleerd vermogen of ongeveer 65.000 zonnepanelen. We streven naar verdubbeling van de productie naar ca. 108 TJ in 2030. Deze doelstelling achten wij realistisch ondanks spanningsproblemen (congestie). BEREIKT 2022 opwek zon op woningen Achterhoek Aalten

600 TJ (200 MW geïnstalleerd vermogen) 54 TJ (16,75 MW geïnstalleerd vermogen 15 GWh (15 miljoen kWh)

DOEL 2030 opwek zon op woningen 1200 TJ 108 TJ voor Aalten

PRESTATIE 2030 Verdubbeling aantal woningen met zonnepanelen Verdubbeling aantal woningen met zonnepanelen

Aanpak: ● Salderingsregeling blijft voorlopig bestaan. Met zon geleverde stroom wordt op de energierekening gecorrigeerd met afgenomen stroom uit het net. ● In 2023 gemeentelijke isolatiesubsidieregeling voor energiearmoede (1e tranche) en tot WOZ-waarde € 275.000 (2e tranche). Ook voor zonnepanelen. Subsidiebudget volledig uitgegeven ● Duurzaamheidslening ook voor zonnepanelen

Aantal zonnepanelen op woningen neemt sterk toe

Speerpunt 4 – Gebouwen: Besparing BEREIKT 2022 verbruik

DOEL 2030 verbruik

PRESTATIE 2030

Achterhoek Aardgasgebruik voor verwarming is 1483 TJ

Aardgasgebruik daalt naar 993 TJ

12,5% van de warmtevraag door hybride WP ingevuld

Aalten

Aardgasgebruik daalt naar 78 TJ Besparing: 33 TJ

12,5% van de warmtevraag door hybride WP ingevuld

Aardgasgebruik voor verwarming is 111 TJ

Aanpak: ● Voor een warmtepomp is ISDE-subsidie mogelijk, tot 30% van de kosten. Voor bedrijven en maatschappelijke organisaties ● Met een duurzaamheidslening (in Aalten de stimuleringsregeling non-profit en - bedrijven.) kan een laagrentende lening worden afgesloten voor het plaatsen van een (hybride)warmtepomp ● Investeringsaftrek ● Verduurzaming door label C verplichting voor kantoren. ● subsidies (zoals de DuMaVa-subsidie). Doelgroep-specifiek: BOSA voor sportaccommodaties. ● Inzet elektriciteit eigen zonnepanelen (achter de meter) voor warmtepomp. ● Project toekomstbestendige bedrijventerreinen Aalten en Dinxperlo (o.a. congestie-aanpak, onderlinge uitruil energie, energiebesparing, energy-hubs) ● Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek (DOA).

Speerpunt 5 Zon op gebouwen BEREIKT 2022 opwek

DOEL 2030 opwek

PRESTATIE 2030

2030: 0,35 TWh

verdubbeling van de productie in 2030

15% dakpotentieel benut

2030: 25%

2022: 0,024 TWh 15% dakpotentieel benut

2030: 0,052 TWh RES: 2030: 0,047 TWh

verdubbeling van de productie in 2030 verdubbeling in 2030 vrijwel volledig potentieel aan grote daken benutten

Achterhoek 2022: 0,16 TWh

Aalten

Aanpak: ● Onderzoek en begeleiding zon op (agrarische) daken (LTO en Agem) ● SDE: vergoeding verschil productiekosten t.o.v. ‘grijs’ ‘ . ● Toekomstbestendige bedrijventerreinen Problemen in de voortgang: Ook voor grootschalig zon op (daken van) gebouwen is congestie een spelbreker. De (grootverbruikers) aansluiting van grote zonnedaken op het middenspanningsnet is meestal niet mogelijk. Onderzoek loopt naar slimme inzetbaarheid van zonnedaken. Daarbij moet worden gedacht aan meer direct verbruik, opslag in batterijen (achter de meter), energy-hubs (in de zin van het delen met de omgeving voor semi-directverbruik) etc. LIander past het middenspanning- en laagspanningsnet nu en de komende jaren aan waardoor er meer teruglevercapaciteit komt. De plaats en de hoeveelheid ruimte die vrijkomt is nog niet bekend. De grote daken, vaak van een agrarisch bedrijf, liggen verspreid in het buitengebied. Liander maakt keuzes en zal niet alle kabels op alle plaatsen verzwaren. Er moet dan ook rekening mee worden gehouden dat grote daken in theorie voor zon beschikbaar zijn, maar er geen teruglevercapaciteit is en komt, ook niet op de lange termijn. De voortgang is in 2023 is op dit punt marginaal geweest.

Speerpunt 6 Wind BEREIKT 2022 opwek

DOEL 2030 opwek

Achterhoek 2022: 0,165 TWh 2030: 0,546 TWh

Aalten

RES: 0,546 TWh Niet gealloceerde deel RES van 0,244 TWh wordt bij voorkeur gerealiseerd met wind 2022: 0,033 TWh 2030: 0,088 TWh

RES-bod: 2030: 0,088 TWh

PRESTATIE 2030 realisatie van 23 windmolens van 5,5 MW Realisatie 10 extra windmolens van 5,5 MW

realisatie van:1,3 extra windmolens van 5,5 MW. Hagenwind vervangen door 4 windmolens van 5,5, MW of bijplaatsen 2 a 3 windmolens van 5,5 MW

Aanpak. ● SDE: toelage op verschil productiekosten groen/grijs. ● Uitnodigingskader zon en wind (Ukzw) Voortgang 2023/2024: Congestie op de hoogspanningskabels van Tennet, en daarmee op het onderstation. Dit belemmert de aansluiting nieuwe windmolens. Pas na 2029 voorziet Tennet weer aansluitruimte. In theorie zou dat dan net voor 2030 kunnen lukken met de realisatie van de benodigde windenergie uit het RES-bod en het AvG.

Wanneer de doelstellingen voor opwek voor de Achterhoek per gemeente worden verdeeld op basis van gemeentelijk grondoppervlak, is dat voor Aalten 10 % van de doelstelling. De doelstelling en het bod van de RES gaat echter niet uit van een evenredige verdeling over het grondgebied van de Achterhoek. Waar de beste plaats is met de minste hinder, laagste realisatiekosten, e.d. Daardoor zullen een aantal gemeenten meer windenergie gaan opwekken dan anderen.

Zoekgebied wind (RES, windvisie provincie)

Huidige windmolens Hagenwind.

Speerpunt 7 Zon op veld BEREIKT 2022 opwek

DOEL 2030 opwek

PRESTATIE 2030

Achterhoek 2022: 0,66 TWh

2030: 0,210 TWh

140 ha zonneparken in de pijplijn worden gerealiseerd

Aalten

2030: 0,002 TWh

geen nieuwe zonnevelden in Aalten

2022: 0,002 TWh

Aanpak. ● SDE: toelage op verschil productiekosten ‘. ● Uitnodigingskader zon en wind (Ukzw). Voortgang 2023/2024: In de gemeente Aalten is ervoor gekozen om terughoudend te zijn met de aanleg van nieuwe zonnevelden op agrarische grond. In 2023 is er dan ook geen zonneveld aangelegd in de gemeente Aalten. Het realiseren van een zonneveld van enige omvang is ook niet mogelijk omdat er vanwege de congestie geen teruglevercapaciteit beschikbaar is. Zonnevelden met opslag achter de meter, of aansluiten op de kabel van Hagenwind (cablepooling) maken dit eventueel technisch nog wel mogelijk. De focus voor zonneenergie ligt op de gebouwen. Daar is voldoende potentieel aanwezig al maakt de huidige congestie dit ook lastig..

Monitoring Regionaal Uitvoeringsprogramma In het RU is voorgesteld om iedere twee jaar te monitoren. Dit betekent dat 1 juli 2025 het eerstvolgende monitoringsmoment zal zijn. Daar kan logisch op worden aangesloten met de monitoring van het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Aalten.

Energiearmoede BEREIKT DOEL 2023 Aalten Bestrijding ● gecoachte huishoudens: 103 energiearmoede ● gas besparende producten: 387 ● elektriciteit besparende producten: 387 ● waterbesparende producten: 23 ● witgoedregeling: 64 stuks

2023 Lokale subsidieregeling verduurzaming woning gemeente Aalten: subsidieplafond bereikt. 175 subsidies verstrekt. ●

Structurele aanpak energiearmoede.

Bestrijding energiearmoede

PRESTATIE in 2024: 100 huishoudens in Aalten met energiearmoede helpen: de energierekening blijvend verlagen, door : 1. Sociale energiecoaching 2. Huisbezoeken van een bespaarcoach 3. Energiebesparende maatregelen Witgoedregeling uitvoeren: budget € 46.000 Vervolg Subsidieregeling NIP (laaggelabelde woningen)

Circulaire economie BEREIKT 2023 Nota Circulaire Economie

DOEL 2030 50% circulair

PRESTATIE ● Vaststelling Uitvoeringsprogramma circulariteit in 2024 ● Gesprek aangaan met bouwondernemers/ ontwikkelaars en woningcorporaties over de innovaties die nodig zijn voor de transitie naar biobased en circulair bouwen. ● Voor bestaande plannen gaan gemeenten en woningcorporaties mogelijkheden onderzoeken voor het verhogen van het gebruik van circulaire of biobased bouwmaterialen. ● Bij nieuwe woningbouwplannen spannen partijen zich in om (vanaf 2025) zoveel mogelijk hergebruikt of biobased grondstoffen te gebruiken. ● ondersteunen van projecten waarbij vanuit de Cirkelregio reststromen in bedrijven in kaart worden gebracht en hoe deze verminderd en beter ingezet kunnen worden. • Verbod op ongeadresseerd reclamedrukwerk (2023 ) • We bieden inwoners de gelegenheid om hun eigen voedsel te verbouwen door moestuinen te verhuren

2050: 100% circulair Duurzaam inkopen (gemeente)

• We hanteren SROI (Social Return on Investment) wanneer dit nodig is, maar ook wanneer dit passend en mogelijk is bij kleinere uitvragen

Mobiliteit BEREIKT 2024: 140 publieke en semi-publieke laadpunten

DOEL Voldoende laadpunten realiseren om de groei van het elektrisch vervoer te faciliteren

PRESTATIE ● Vastgesteld Mobiliteitsbeleid gemeente Aalten in 2024 ● publieke laadpunten: 2025: 161 2030: 346 2035: 587 .

Laadvisie Beleidsnota fiets

Laden

Publiek

Publiek

Semi-publiek

Semi-publiek

Regulier

Snellader

regulier

snellader

Aalten 98 5 35 Aantal gerealiseerde laadvoorzieningen (2-2024)

2

Totaal aantal

140

In maart 2024 zijn er 325 elektrische auto’s in de gemeente Aalten. Op een totaal van 15.310 personenauto’s.

.

Bijlage 1: Overzicht duurzaamheidsbeleid Nationaal ● Nationaal Klimaatakkoord ● RVO: ISDE-subsidie (woningeigenaren en bedrijven) ● Warmtefonds Provinciaal ● Windvisie ● Subsidieregelingen; Energieloket, DOA (Jan Straatman), duurzame bedrijfsterreinen ● RES: PlanMER voor windvisie en RES Gelderland (ook RES 2.0 Achterhoek) ● Omgevingsvisie Provincie Gelderland Regionaal Energietransitie: ● Akkoord van Groenlo 3.0. ● Regionale Uitvoeringsagenda AvG 3.0 ● Regionale energiestrategie 1.0 en 2.0 (2024) ● Overleggen: Duco-overleg, BOA, thematafels, Achterhoek board gemeentelijk Energietransitie: ● Energieloket Achterhoek ● Subsidiebeschikkingen (DEAB) Energieloket Achterhoek (Agem) ● Stimuleringsleningen, Duurzaamheidsleningen, e.d. via Energieloket en SVN ● Toekomstbestendige bedrijventerreinen ● Uitnodigingskader zon en wind (Ukzw) ● Uitvoering Nationaal isolatieprogramma (NIP) ● Gemeentelijke subsidie duurzaamheid ● Energiearmoedebestrijding Mobiliteit ● Laadvisie ● Mobiliteitsbeleid gemeente Aalten (vast te stellen in 2024) Warmtetransitie: ● Transitievisie Warmte ● Wijk/buurtuitvoeringsplan ● Besparing fossiele energie: woningisolatieprojecten NIP, energieloket, subsidieregelingen, duurzaamheidsleningen.

Circulariteit: ● Nota Circulaire Economie ● uitvoeringsplan circulariteit (vast te stellen in 2024) Biodiversiteit ● Uitvoeringsplan Biodiversiteitsherstel ● Soortenmanagementplan: natuurinclusief isoleren (vast te stellen in 2025) Klimaatadaptatie ● Water-, Riolerings- en Klimaatprogramma (vast te stellen in 2024)

MT-besluit gemeente Aalten

Zaakkenmerk/Onderwerp Verantwoordelijk organisatieonderdeel Zaakkenmerk/Documentkenmerk Vertrouwelijkheid

Z/23/125973/Duurzaamheidsbeleid Aalten 2024, Voortgangsrapportage A6 Team Openbare Ruimte Z/23/125973/D-510476 Openbaar

Toelichting voorstel Samenvatting

Portefeuillehouder H.J. Groters Deze, op aanbevelingen vanuit de gemeenteraad uitgewerkte, voortgangsrapportage brengt de doelen, de voorgenomen prestaties en de resultaten in beeld van het gevoerde duurzaamheidsbeleid in de gemeente Aalten. De concrete ‘voorgenomen prestaties’ komen uit de diverse uitvoeringsagenda’s en -plannen die bij de diverse beleidstukken horen. Waar geen, of nog geen, uitvoeringsagenda beschikbaar is, zijn de doelen en de te leveren prestaties uit het betreffende beleidsstuk gedestilleerd. Het opstellen van een uitvoeringsprogramma is dan als een voorgenomen prestatie opgenomen. Het nationaal, provinciaal en regionaal vastgesteld duurzaamheidsbeleid heeft een doorwerking naar de gemeente. In deze rapportage zijn ook hieruitvolgende doelen, te leveren prestaties en de voortgang, voor zover plaatsvindend binnen de grenzen van de gemeente Aalten, in beeld gebracht. Met het vaststellen van het Akkoord van Groenlo 3.0 en het regionale uitvoeringsprogramma met de 7 speerpunten hebben de doelen en concrete prestaties in de in energietransitie vorm en inhoud gekregen. Dit is nader uitgewerkt voor de gemeente Aalten. Van de overige Aaltense en Achterhoekse beleidsdocumenten zijn de doelen en de gewenste concrete prestaties benoemd.

Er is niet voor een verkeerslichtmodel gekozen, op basis van de getoonde getallen kan een oordeel worden geveld of 'we op koers' liggen.

Voorgestelde beslispunten

Besluit

Inleiding

De beslispunten zijn: 1. Voortgangsrapportage, duurzaamheidsbeleid 2024, vaststellen 2. De raad middels een raadsmededeling hiervan op de hoogte stellen. Akkoord

Met de gemeenteraad is gebrainstormd over hoe de raad over het rapporteren van de voortgang van het duurzaamheidsbeleidrvan de gemeente Aalten denkt. Wat zijn de verlangens op dit punt en waarover hoeft de raad niet te worden geinformeerd. Hieruit kwamen

een aantal aanbevelingen die als bijlage bij dit advies zijn opgenomen. De op deze aanbevelingen uitgewerkte voortgangsrapportage brengt de doelen, de voorgenomen prestaties en de resultaten in beeld van het gevoerde duurzaamheidsbeleid in de gemeente Aalten. Het duurzaamheidsbeleid van de gemeente bestaat uit vele beleidsnota’s, plannen en uitvoeringsprogramma’s. In de bijlage van de voortgangsnotazijn deze opgesomd samen met relevant nationaal, provinciaal en regionaal beleid. De concrete ‘voorgenomen prestaties’ komen uit de diverse uitvoeringsagenda’s en -plannen die bij de diverse beleidstukken horen. Waar geen, of nog geen, uitvoeringsagenda beschikbaar is, zijn de doelen en de te leveren prestaties uit het betreffende beleidsstuk gedestilleerd. En is het opstellen van een uitvoeringsprogramma als een voorgenomen prestatie opgenomen. Het nationaal, provinciaal en regionaal vastgesteld duurzaamheidsbeleid heeft een doorwerking naar de gemeente. In deze rapportage zijn ook hieruitvolgende doelen, te leveren prestaties en de voortgang, voor zover plaatsvindend binnen de grenzen van de gemeente Aalten, in beeld gebracht. Het zoveel als mogelijk voorkomen van de opwarming van de aarde is het klimaatdoel van de gehele wereld. Als belangrijkste oorzaak van deze ongewenste opwarming is de uitstoot van broeikasgassen aangewezen.

Een groot deel van deze broeikasgassen is CO2, dat vrijkomt bij fossiel energieverbruik. De belangrijkste monitor van de resultaten van de aanpak vanhet tegengaan van klimaatverandering is daarom de gerealiseerde reductie van de uitstoot van broekasgassen en de reductie van het energieverbruik. Alle resultaat van de geleverde inspanningen op het terrein van verduurzamingsmaatregelen, energiebesparing, vervanging fossiele door hernieuwbare energie, hergebruik enz wordt duidelijk in de afname van de uitstoot van broeikasgassen en de hoeveelheid bespaarde en vervangen fossiele energie. Om deze reden is dit aspect onderdeel gebleven van de voortgangsrapportage. Met het vaststellen van het Akkoord van Groenlo 3.0 en het regionale uitvoeringsprogramma met de 7 speerpunten kunnen voor de energietransitie doelen en concrete prestaties vorm worden gegeven. Vanuit de Achterhoekse samenwerkingskracht is dit voor de Achterhoek in beeld gebracht en uitgewerkt voor de gemeente Aalten. Van de overige Aaltense en Achterhoekse beleidsdocumenten zijn de doelen en de gewenste concrete prestaties benoemd. Er is niet voor een verkeerslichtmodel gekozen, op basis van de getoonde getallen kan een oordeel worden geveld of 'we op koers' liggen.

Waar getallen zijn gegeven zijn deze afkomsting van de meest actuele bron: CBS, Emissieregistatie.nl, Klimaatmonitor/databank, Klimaat en Energieverkenning (KEV), Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), Energieloket Achterhoek.

Argumenten

Kanttekeningen

Overleg gevoerd met

Vervolgstappen en planning

Participatie

Communicatie

1.1. Deze voortgangsrapportage geeft een zo helder, concreet en actueel mogelijk inzicht op de doelen, de te leveren prestaties en de voortgang van de uitvoering van het duurzaamheidsbeleid in de gemeente Aalten.

Gegevens over de resultaten van het duurzaamheidsbeleid zijn vaak onvoldoende actueel om de werkelijke stand van zaken op dit moment te kunnen zien. Dat geeft onvoldoende beeld om te kunnen zien of bijsturing van het beleid gewenst is. Het bijsturen is ook niet het doel van deze voortgangsrapportage, de bijsturing moet plaatsvinden in het actualiseren van de diverse beleidsstukken over duurzaamheid. Deze voortgangsrapportage laat zien dat het lastig is om al onze doelstellingen te halen, o.a. door omstandigheden als congestie.

de raad. Na vaststelling van deze voortgangsrapportage door het college, met een raadsmededeling naar de Raad brengen. Niet van toepassing Er is niets op tegen om deze voortgangsrapportage te publiceren op de website van de gemeente.