Raadsmededeling 181-2021 gevolgen septembercirculaire 2021.pdf

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

181-2021 11 oktober 2021 n.v.t. F. Scheuter T.M.M. Kok Gevolgen septembercirculaire 2021 en overige mededelingen m.b.t. het gemeentefonds

Aanleiding: Op 27 september hebben we de gecorrigeerde septembercirculaire ontvangen. Deze is verwerkt. De financiële gevolgen voor 2021 en de jaren daarna worden in onderstaand overzicht weergegeven.

Stand septembercirculaire 2021 Stand meicirculaire 2021 Verschil september t.o.v. mei

2021 2022 2023 2024 2025 48.528.723 48.865.902 46.002.144 45.632.600 45.569.872 46.822.748 46.058.505 45.418.187 45.014.444 44.872.144 1.705.975 2.807.397 583.957 618.156 697.728

Stelposten Netto-effect (groen=voordelig)

295.236 1.410.739

106.309 2.701.088

1.820 582.137

-3.458 621.614

-196.213 893.941

Het verschil tussen de septembercirculaire 2021 en de meicirculaire 2021 wordt nog gecorrigeerd met een aantal stelposten. Dit zijn posten die in de begroting apart worden opgenomen omdat daar specifieke taken tegenover staan. Wat overblijft, is het netto-effect oftewel de financiële ruimte. NB voor de jaren vanaf 2023 hebben wij nog geen rekening gehouden met de effecten van het extra geld voor Jeugdzorg en de herijking van het gemeentefonds. Deze zien er positief uit maar zijn dus nog niet verwerkt in bovenstaande berekening. Pas wanneer een nieuw kabinet hierover besluit, worden de cijfers verwerkt in de circulaires. Verklaring verschil september t.o.v. mei: Jaar 2021 - actualisering van de aantallen van de verschillende maatstaven van de algemene uitkering geeft een voordeel van bijna € 1 miljoen. - voorschot raming ruimte onder het plafond BCF van bijna € 3 ton - diverse overige kleine posten Jaar 2022 - extra geld Jeugdzorg ruim € 1,8 miljoen - schrappen opschalingskorting 2022 € 370.000 voordeel - hoger accres geeft ruim 8 ton voordeel als gevolg van hogere raming loon- prijs- en volumeontwikkeling. Op het Famo-congres (Financieel-economische en Administratieve Managers in Overheidsdienst) van 1 oktober j.l. is hiervoor echter wel een ‘winstwaarschuwing” afgegeven. Men verwacht dat het Rijk dit geld niet allemaal uitgegeven krijgt.

Dat betekent onderuitputting met als gevolg dat gemeenten daarvoor weer worden gecorrigeerd (samen de trap op en af). Om deze reden hebben wij de stelpost verwachte onderuitputting met € 3 ton verhoogd. Dit is al verwerkt in bovenstaand netto-effect Jaren 2023 en volgende

Pagina 1 van 3

-

het accres van 2022 is structureel en cumulatief. Ook voor de jaren vanaf 2023 is het accres positief, naar wel een stuk minder. Evenals voor 2022 hebben we ook voor de jaren vanaf 2023 de stelpost onderuitputting met € 3 ton verhoogd.

Overige mededelingen met betrekking tot het gemeentefonds Jeugdzorg - In de raadsmededeling over de meicirculaire 2021 is al aangegeven dat via de Miljoenennota 2022 extra geld voor Jeugdzorg beschikbaar komt en wel ruim € 1,3 miljard. Dit extra geld is opgebouwd uit het tekort voor Jeugdzorg in 2019 dat door AEF in beeld is gebracht vermeerderd met de toepasselijke accrespercentages en verminderd met eerder toegekende incidentele middelen. Daarbij zijn aanvullende afspraken gemaakt waaraan zowel Rijk als gemeenten zich dienen te committeren, de zogenaamde dossiers met en zonder overeenstemming. Voor 2023 en volgende jaren is wel een doorrekening gemaakt maar daarover is geen definitieve uitspraak gedaan, dat is aan een nieuw kabinet. Zie tabel: Bedragen x € 1 mln basis dossiers met overeenstemming Min.VWS uitvoering hervormingsagenda dossiers zonder overeenstemming inkomensafhankelijke ouderbijdrage verwerkt voorschot in eigen begroting

2022 2023 2024 2025 2026 2027 1.828 1.828 1.828 1.828 1.828 1.828 -214 -374 -463 -570 -961 -1.017 -9 0 pm pm pm pm pm 0 pm pm pm pm pm -300 0 0 0 0 0 1.305 1.454 1.365 1.258 867 811 € 1 mln staat gelijk aan: 1.465 1.465 1.465 1.465 1.465 1.465 maximum scenario 1.911.825 2.130.110 1.999.725 1.842.970 1.270.155 1.188.115 Correctie opgenomen vs in begroting 350.000 350.000 350.000 350.000 350.000 Netto-effect compensatie Jeugdzorg 2022 - 2027 1.911.825 1.780.110 1.649.725 1.492.970 920.155 838.115

Uit de tabel blijkt dat de dossiers waarover overeenstemming is bereikt (bezuinigingen en aftrekposten) begint met € 214 miljoen in 2022 en oploopt tot ruim € 1 miljard in 2027. Er is ook nog een lijst met dossiers waarover nog geen overeenstemming is bereikt maar die wel kan leiden tot hogere aftrekposten. Dit is de ongewisse factor in het geheel. De inkomensafhankelijke bijdrage is in 2022 op nihil gesteld. Voor de jaren erna kan dit behoorlijk in de papieren gaan lopen als het nieuwe kabinet daartoe besluit. Uiteindelijk verloopt dat grosso modo toch budgettair neutraal omdat gemeenten de aftrekpost in principe via de ouders weer binnenkrijgt. Maar zoals al gememoreerd, de invulling van de jaren na 2022 is nog niet definitief, dus is het genoemde netto-effect niet opgenomen in de begroting 20222025. Wel is de stelpost van € 350.000 al verwerkt in afwachting van landelijke besluitvorming uit Den Haag. Herijking gemeentefonds De herijking van het gemeentefonds heeft al een heel traject doorlopen. Vanaf 2018 zijn er meerdere onderzoeken geweest om de uitkering uit het fonds aan gemeenten beter te laten aansluiten bij de kosten. Begin 2021 zijn hiervan de eerste voorlopige resultaten bekend gemaakt o.b.v. 2017. De eerste uitkomsten waren ronduit slecht voor kleine gemeenten uit de provincie. Geld ging van oost naar west en van klein naar groot.

Er volgden nadere onderzoeken met name voor het klassiek domein. In augustus zijn daarvan de uitkomsten gedeeld met de gemeenten. Concrete betekenis voor Aalten: de eerste uitkomsten waren niet goed. Er werd gerekend op een nadeel van ± € 100 per inwoner. Na de vervolgonderzoeken bleek het teken om te slaan en werd een voordeel van eerst € 29 per inwoner (stand februari 2021) en later € 39 per inwoner (stand juli 2021) voorzien. Nadien zijn de standen van de gebruikte verdeelmaatstaven nog geactualiseerd naar 2019. Dit leverde voor Aalten wederom een extra voordeel op (stand nu € 53 per inwoner). Wel wordt benadrukt dat nog steeds sprake is van voorlopige effecten. Na definitieve besluitvorming over de invoering van het verdeelvoorstel (nieuw kabinet) zal met de dan bekende gegevens nog een actualisatie plaatsvinden naar 1 januari 2023, het beoogde moment van invoering van de nieuwe verdeling. Deze laatste actualisatieslag zal inzicht geven in de definitieve herverdeeleffecten voor gemeenten. Voor de beeldvorming € 53 per inwoner is ongeveer € 1,4 miljoen voor Aalten. De invoering van dit nieuwe verdeelvoorstel brengt een ingroeipad met zich mee van € 15 per inwoner per jaar, zowel bij voordeel- als nadeelgemeenten. Dit is nu eerst gemaximeerd op de jaren 2023 tot en met 2026.

Pagina 2 van 3

Opschalingskorting In de septembercirculaire is ook bekend gemaakt dat de opschalingskorting voor 2022 incidenteel wordt geschrapt. Dit is in 2020 en 2021 ook gebeurd. De korting loopt in 2022 op tot € 270 miljoen. Dat is een eenmalig voordeel voor 2022 van € 370.000. De korting voor 2020, 2021 en 2022 wordt in 2023 wel weer volledig meegenomen zodat de totale uitname, zoals is voorgenomen, eindigt met een korting van € 975 miljoen in 2025. Dit is vanaf 2023 al in onze cijfers verwerkt.

Pagina 3 van 3