Raadsmededeling 170-2022 beantwoording aanvullende vragen D66 en CU over tender zonnevelden.pdf

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

170-2022 11 november 2022 H.G. Eskes H.J. Groters Beantwoording aanvullende vragen D'66 en ChristenUnie over tender zon op land (zonnevelden)

Aanleiding: Aanvullende vragen fractie ChristenUnie n.a.v. voorstel tender zonnevelden. Aanvullende vragen fractie D66 voorstel Tender zon op land. Inhoud mededeling:

Aanvullende vragen fractie ChristenUnie n.a.v. voorstel tender zonnevelden. Vandaag is het voorstel “voorlopig geen tender zonnevelden” in de beeldvorming geweest. Door verscheidene insprekers zijn de uitgangspunten en aannames in het rapport en het raadsvoorstel ter discussie gesteld. Voorbeeld is het opwekken van energie door Hagenwind (in de toekomst). Ook door de vertegenwoordiger van Agem is stelling genomen over het raadsvoorstel (vreemde aannames, kortzichtig en twijfelachtige conclusie). Kan door het college een duiding en reactie worden gegeven op deze uitspraken/stellingnames? En kan aangegeven worden op basis waarvan het raadsvoorstel is opgesteld en in hoeverre de aannames en cijfers te onderbouwen zijn? We zien beantwoording graag tegemoet voor de oordeelsvorming van dinsdag 15 november as. Alvast bedankt. Antwoord: De 88 GWh die in het raadsvoorstel voor Hagenwind is gereserveerd komt uit de vastgestelde RES 1.0. Dit bod van Aalten voor wind is door de toenmalige wethouders (Martin Veldhuizen, Ted Kok) aan de Achterhoekse RES-organisatie medegedeeld. Beide bestuurders hebben regelmatig met Hagenwind overlegd. Hoewel Hagenwind geen enkele toezegging in die richting heeft gedaan, is er wel met hen gesproken over een uitbreiding en vervanging van windmolens. Door de beperking van de maximale ashoogte van evt.

nieuwe windmolens door de raad (amendement Ukzw) tot een ashoogte van 140 meter is deze omvang lastig te realiseren. Dat heeft de heer Jan Bongen (Hagenwind) goed verwoord als inspreker . Dat Hagenwind de regie heeft op dit punt is ook duidelijk.

Pagina 1 van 4

Het college en de raad heeft de RES 1.0 vastgesteld, en dus ook dat bod van 88 GWh voor het vernieuwde Hagenwind. Daarom is deze 88 GWh als uitgangspunt voor het advies over de ‘tender zon op land’ gebruikt. Bekend is dat in verband met congestie deze eventuele groei van Hagenwind van 30 GWh naar 88 GWh nu niet mogelijk is. Ook is bekend dat op Tennet (de beheerder van het hoogspanningsnet) moet worden gewacht voor de capaciteitsuitbreiding van het onderstation Dale. En dat gaat nog jaren duren. Een datum van 2029 is genoemd door de beheerders van het hoogspanningsnet. Van de ongevraagde reactie/mening van de vertegenwoordiger van Agem op het raadsvoorstel hebben wij ook kennis genomen. Wij zijn het met deze reactie ook inhoudelijk niet eens in de zin dat in het raadsvoorstel heel duidelijk is aangegeven dat de berekening van het energieverbruik in 2030 en 2050 dient om er een beeld bij te krijgen en dat er hiervoor veel aannames zijn gedaan waardoor een slag om de arm nog zacht is uitgedrukt.` Deze tabel in het raadsvoorstel geeft het energieverbruik in de gemeente Aalten aan in Joules. in de gemeente Aalten zit het meeste energieverbruik (in Joule) in verwarming van woningen en kantoren.

Wanneer de aardgasgestookte cv-ketel wordt vervangen door een warmtepomp, dat is het meest realistische scenario voor Aalten in de warmtetransitie, zal er veel minder energie wordt verbruikt. Bij een COP van 5 wordt 85% van de warmte-energie uit de buitenlucht of de bodem gehaald. Dat geeft een enorme vermindering van het energieverbruik. Wel neemt het elektriciteitsverbruik dan toe. Dat in 2030 al de helft van de woningen aan de warmtepomp zal zijn is een lastig te onderbouwen schatting. Wij staan wel achter de informatieve waarde van deze tabel. Het is wel zo dat deze indicatieve benadering van het toekomstig energieverbruik niet leidend moet zijn in de discussie over wel of niet invoeren van een tender voor zon op land en het toestaan van zonnevelden op land in de gemeente Aalten. De kern van de opwekopgave tot 2030 zit in het vastgestelde RES-bod en dat is leidend. Congestie is de grootste belemmering voor de aanleg van grootschalig zon op dak, windmolens en ook voor zonnevelden op land. Het uitstel van de tender is gebaseerd op het niet willen inzetten van landbouwgrond voor zonnevelden op land. Wanneer de Raad daar, gemotiveerd, overheen wil stappen geeft dat mogelijkheden voor het ‘Ecopark’ en eventueel zonnevelden ‘onder de windmolens’.

Bij beide plannen speelt de huidige congestie niet en zijn deze plannen relatief snel uit te voeren Aanvullende vragen fractie D66 voorstel Tender zon op land. In het raadsvoorstel lezen we “Het uitstel tot ten minste september 2022 is ingevoerd omdat er bezwaren zijn tegen zonneparken op goede landbouwgrond” Echter in de - mede door D66 ingediende - amendement - wordt niet gesproken over landbouwgrond. In de toelichting is als argument voor de inventarisatie opgenomen: “Door deze uitvoerige inventarisatie geven we uitvoering aan de juiste wijze van betreden van de zonneladder en in overeenstemming met de nieuwste provinciale verordening.” Dit aansluitend bij het Uitnodigingskader Zon en Wind, waarin voor zonnevelden uitsluitend voorwaarden zijn opgenomen voor leefmilieu, landschappelijke inpassing, landschapskwaliteiten, natuurwaarden en dat zonnevelden tot 2.500 m2 moeten grenzen aan een boerderij (agrarisch bouwvlak). Vraag ● Kan het college toelichten waarom er in dit raadsvoorstel gesproken wordt over ‘goede

Pagina 2 van 4

landbouwgrond’, terwijl dit niet is opgenomen in het geamendeerde uitnodigingskader zon en wind?

Antwoord: In het geamendeerde uitnodigingskader zon en wind zijn de inhoudelijke wijzigingen opgenomen die voor het beleidsstuk van belang zijn. Dat het uitstel van de tender is opgenomen, maar een deel van het aangenomen amendement (waar wordt verwezen naar de zonneladder) is niet vermeld. In de zonneladder is de volgorde van wenselijkheid voor het plaatsen van zonnepanelen aangegeven. Zonnepanelen op daken staan op de hoogste trede 1 (no regret). Zon op ‘minder efficiënte landbouwgrond: inefficiënte terreinen of met dubbel ruimtegebruik’ staat op trede 3. Productieve landbouwgrond staat op de laagste trede 4. Ook tijdens de bespreking van dit amendement is een verwijzing naar landbouwgrond gemaakt, die niet zou moeten worden ingezet voor zonnevelden.

In het amendement wordt gevraagd op welke termijnen de geïnventariseerde daken kunnen worden gerealiseerd. Vraag ● Graag zouden we een overzicht ontvangen van in reële verwachting er per jaar tot aan 2030 gerealiseerd kan worden? Hierbij rekening houdend met alle obstakels zoals in het Agem rapport beschreven. Antwoord: Dat overzicht is er niet. Voor een deel komt dat omdat het tijdstip van de uitvoering van de maatregelen voor het oplossen van de congestie niet bekend is of nog niet hard is. Ook is niet bekend of Liander op alle plekken waar eventueel een grootverbruikersaansluiting voor zonnepanelen met zekerheid congestiemaatregelen gaat treffen. Zoals eerder gememoreerd zijn we voor het uitrollen van (grootschalig) zon op dak volledig afhankelijk van het initiatief van de ondernemer. De beslissing over het aantal zonnepanelen en de aanlegdatum ligt helemaal bij de ondernemer. Uiteraard wanneer congestie, leveringstijden en beschikbaarheid technisch personeel voor de aanleg niet vertragend werken. De hoge energieprijzen en het door LTO geconstateerde enthousiasme bij de agrarische bedrijven doen vermoeden dat er wel zal worden geïnvesteerd. Het voorstel van het college is ‘voorlopig geen tender voor zonnevelden uit te schrijven’.

Vragen ● Worden individuele aanvragen (principeverzoeken) voor zonnevelden groter dan 2.500 m2 wel in behandeling genomen en kunnen deze worden geaccordeerd als deze binnen het vastgestelde uitnodigingskader zon en wind passen?

● Houdt de college de mogelijkheid open om een later moment alsnog over te gaan tot een tender? ○ Zo ja, kunt u schetsen in welk scenario u tot een tender in de toekomst zou uitschrijven? ○ Zo nee, wordt hiermee dan dan feitelijk het vastgestelde uitnodigingskader ingeperkt? Antwoord: Nee, het principe is dat wanneer er conform het raadsvoorstel geen tender voor zonnevelden (zon op land) wordt ingevoerd, er ook geen mogelijkheid is om een zonneveld (groter dan 25000 m2) te realiseren. Dergelijke aanvragen kunnen uiteraard wel worden ingediend maar worden dan afgewezen/ niet in behandeling genomen vanwege dit gemeentelijk beleid. De mogelijkheid om op een later moment alsnog over te gaan op een tender, of wel mogelijkheden creëren voor grotere zonnevelden (groter dan 2.500 m 2) is niet ondenkbeeldig. Daar gaat u als raad ook over. Wanneer wij en u als raad van mening zijn dat het ‘Ecopark’ (1,3 ha, reeds toestemming

Pagina 3 van 4

van Liander)) en/of zonnevelden op de kabel van Hagenwind mogelijk moet zijn, ook al betreft het landbouwgrond is het college daar in principe niet afwijzend in.

De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd:

Pagina 4 van 4

Aanvullende vragen fractie D66 voorstel Tender zon op land. In het raadsvoorstel lezen we “Het uitstel tot ten minste september 2022 is ingevoerd omdat er bezwaren zijn tegen zonneparken op goede landbouwgrond” Echter in de - mede door D66 ingediende - amendement - wordt niet gesproken over landbouwgrond. In de toelichting is als argument voor de inventarisatie opgenomen: “Door deze uitvoerige inventarisatie geven we uitvoering aan de juiste wijze van betreden van de zonneladder en in overeenstemming met de nieuwste provinciale verordening.” Dit aansluitend bij het Uitnodigingskader Zon en Wind, waarin voor zonnevelden uitsluitend voorwaarden zijn opgenomen voor leefmilieu, landschappelijke inpassing, landschapskwaliteiten, natuurwaarden en dat zonnevelden tot 2.500 m2 moeten grenzen aan een boerderij (agrarisch bouwvlak).

Vraag ● Kan het college toelichten waarom er in dit raadsvoorstel gesproken wordt over ‘goede landbouwgrond’, terwijl dit niet is opgenomen in het geamendeerde uitnodigingskader zon en wind?

In het amendement wordt gevraagd op welke termijnen de geïnventariseerde daken kunnen worden gerealiseerd. Vraag ● Graag zouden we een overzicht ontvangen van in reële verwachting er per jaar tot aan 2030 gerealiseerd kan worden? Hierbij rekening houdend met alle obstakels zoals in het Agem rapport beschreven.

Het voorstel van het college is ‘voorlopig geen tender voor zonnevelden uit te schrijven’. Vragen ● Worden individuele aanvragen (principeverzoeken) voor zonnevelden groter dan 2.500 m2 wel in behandeling genomen en kunnen deze worden geaccordeerd als deze binnen het vastgestelde uitnodigingskader zon en wind passen? ● Houdt de college de mogelijkheid open om een later moment alsnog over te gaan tot een tender? ○ Zo ja, kunt u schetsen in welk scenario u tot een tender in de toekomst zou uitschrijven? ○ Zo nee, wordt hiermee dan dan feitelijk het vastgestelde uitnodigingskader ingeperkt?

Aanvullende vragen fractie ChristenUnie n.a.v. voorstel tender zonnevelden. Vandaag is het voorstel “voorlopig geen tender zonnevelden” in de beeldvorming geweest. Door verscheidene insprekers zijn de uitgangspunten en aannames in het rapport en het raadsvoorstel ter discussie gesteld. Voorbeeld is het opwekken van energie door Hagenwind (in de toekomst). Ook door de vertegenwoordiger van Agem is stelling genomen over het raadsvoorstel (vreemde aannames, kortzichtig en twijfelachtige conclusie). Kan door het college een duiding en reactie worden gegeven op deze uitspraken/stellingnames? En kan aangegeven worden op basis waarvan het raadsvoorstel is opgesteld en in hoeverre de aannames en cijfers te onderbouwen zijn? We zien beantwoording graag tegemoet voor de oordeelsvorming van dinsdag 15 november as. Alvast bedankt. Groet, Tobias Holtman