Raadsmededeling 155-2021 Onderbouwing getallen RES 1.0 en Ukzw.pdf

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

155-2021 17 september 2021 H.G. Eskes M.J. Veldhuizen RES 1.0 en Ukzw toelichting gebruikte getallen

Aanleiding: Vragen in beeldvormende en oordeelsvormende raadsvergadering. Inhoud mededeling: Deze raadsmededeling poogt een onderbouwing te geven van de in het Ukzw en de RES 1.0 gebruikte getallen. Deze onderbouwing is ook terug te vinden, wellicht in andere bewoordingen, in de tekst van het Uitvoeringskader zon en wind en de RES 1.0. Uitvoeringskader zon en wind (Ukzw) In het Uitvoeringskader zon en wind (Ukzw) zijn getallen gebruikt om de aard en omvang van de opgave voor het realiseren grootschalig zon en wind op land in de gemeente Aalten te duiden. Vertrekpunt was hierbij het in de concept-RES opgenomen bod van 1,35 TeraWattuur (TWh) voor de Achterhoek. Daarvan is 0,35 TWh te realiseren met grootschalig zon op dak en 1,0 TWh met zonnevelden en/of windmolens. Voor dit beeld van de gewenste produktie voor de gemeente Aalten is uitgegaan van een verdeling van het RES-bod in verhouding van de hoeveelheid ‘grondgebied’ in de gemeente t.o.v. de Achterhoek. Dat is voor de gemeente Aalten een kleine 10%, dus werd uitgekomen op circa 108 GWh (0,108 TWh) als opgave voor Aalten. Dat is inclusief de productie van de al bestaande opwekinstallaties (37,7 GWh). Dit is de bestaande opwek van Hagenwind (30,8 GWh energieproductie gebaseerd op CBS-gegevens over vollasturen), het zonneveld de Rietstap en de grootschalige pv-zoninstallaties op (bedrijfs)daken.

Zo berekend moet er nog zo’n 70,3 GWh aan energieproductie met wind en/of zon worden bijgeplaatst. Voor zon op dak geldt een doelstelling van 22,7 GWh, voor windmolens en’/of zonnevelden resteert dan nog 47,6 GWh. Dat is pakweg 68 hectare aan zonneveld of 3 molens met een ashoogte van 140 meter, 160 meter wiekdiameter, 5,5 MW, 3300 vollasturen per jaar. Voor Hagenwind zou het, bij vooral wind, dan gaan om bijplaatsing van zo’n 47,6 GWh aan wind, oorspronkelijk voor een groter gebied dan het huidige windpark. In totaal zou Hagenwind dan op 78,4 GWh uitkomen. Of 68 ha zonnevelden. Hiermee is een beeld gepresenteerd van de verwachte ontwikkeling en de opgave waarvoor ruimtelijk beleid moet worden ontwikkeld. De intentie van het Ukzw is niet geweest om deze opgave voor Aalten vast te leggen, daar is het Ukzw niet voor. Het Ukzw geeft ruimtelijke regels, aan welke ruimtelijke regels moet de aanleg van een windmolen of een zonnepark voldoen, op welke plaats is het eventueel mogelijk (en onder welke voorwaarden).

Pagina 1 van 3

Ukzw

gerealiseerd

nog te realiseren

windmolens zon op land

30,8 GWh 1,55 GWh

47,6 GWh (3 grote molens of 68 ha zonneveld of combinatie) 22,7 GWh 70,3 GWh

zon op dak 5,35 GWh totaal Aalten deel van RES 37,7 GWh bod Tabel 1: Indicatieve opgave duurzame energieproduktie, gebruikt in Ukzw

totaal deel ‘bod Aalten’ 79,95 GWh

28,05 GWh 108 GWh

RES 1.0. De RES 1.0 is voornamelijk een bod, een voornemen, van de RES-Achterhoek om 1,35 TWh per jaar aan zon- en windenergie te gaan opwekken in de Achterhoek in 2030. Dat gaat nadrukkelijk wel om het bepalen en vastleggen van omvang van de voorgenomen energieproductie in de Achterhoek. In de RES 1.0 zijn bij de bepaling van deze omvang en verdeling van zon en wind meer en andere afwegingen gemaakt. Zo is er niet gekozen voor een verdeelsleutel voor de te leveren energieproductie per gemeente. Er is vooral gekeken naar kansen, haalbaarheid, kosten, minder naar in welke gemeente die locatie ligt. De zoekgebieden zijn benoemd na een ruimtelijke verkenning. Energiemix. Voor wind en zon is zo veel mogelijk een productieverhouding van 3 :1 aangehouden. Windmolens hebben pakweg 3 keer meer vollasturen dan een zonneveld. D.w.z windmolens produceren in een jaar per Watt vermogen drie keer langer, en dus meer, energie dan zonnepanelen. Wanneer je een gelijke verdeling aanhoudt op vermogen voor zon en wind krijg je de meest regelmatige levering aan het elektriciteitsnet. Bij zon op dak ligt dit iets genuanceerder om dat in de ideale situatie zoveel mogelijk opgewekte zonne-energie direct wordt verbruikt en niet aan het net wordt geleverd. Zeg maar, wordt verbruikt door het bedrijf onder de panelen. Het betekent in het RES1.0-bod in verhouding een groter deel windenergie is opgenomen.

Systeemefficiëntie De locatie van de zoekgebieden ten opzichte van het elektriciteitsnet bepaalt of het mogelijk is een wind- of zonnepark zonder veel extra kosten aan te sluiten op het net. De locatie bepaalt ook of de aansluiting binnen een acceptabele termijn kan worden gerealiseerd. Systeemefficiëntie in het netwerk is belangrijk om kostenstijgingen voor de consument binnen de perken te houden en voor de mogelijkheid om productie van duurzame energie tijdig te kunnen uitbreiden. Dat betekent dat bij het benoemen van zoekgebieden goed gekeken is naar de afstand tot een onderstation. Voor zoekgebied Hagenwind is in de RES 1.0 uitgegaan van vervanging van de huidige molens door nieuwe, hogere, windmolens die tot wel drie keer meer energie kunnen opbrengen. Afhankelijk van de techniek en de plaatsingsmogelijkheden is hiervoor een productiehoeveelheid van 88 GWh aangenomen en een verwachting dat deze vervanging vóór 2030 is afgerond. Dan blijft er een maximale inzet op zon op dak over en zal nog een klein deel met zonnevelden moeten worden opgewekt. Bij het vaststellen van de bestaande productie van Hagenwind is de RES-Achterhoek uitgegaan van een hoger aantal vollasturen (2500 per jaar)

Pagina 2 van 3

RES 1.0

RES 1.0 Achterhoek, gerealiseerd

RES 1.0 Achterhoek, totaal bod

RES 1.0 Gerealiseerd Aalten

Nog te realiseren Aalten

172 GWh

RES 1.0 Achterhoek, nog te realiseren 618 GWh

windmolens

790 GWh

40 GWh

198 GWh

13 GWh

210 GWh

2 GWh

88 GWh (vervanging molens Hagenwind) beperkte inzet

zon op land

102 GWh

248 GWh

350 GWh

10 GWh

maximale inzet

471 GWh

879 GWh

1350 GWh

53 GWh

niet bepaald

(incl. ‘harde pijplijn’)

zon op dak (incl. ‘harde pijplijn’)

totaal

Tabel 2: RES 1.0 bod.

De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd:

Pagina 3 van 3