Raadsmededeling 135-2022 beantwoording vragen CU energiearmoede.pdf

Datum 12 juli 2022 Onze referentie 2022-0000152702

Om kansengelijkheid verder te bevorderen trekken we ook gezamenlijk op rond de Rijke Schooldag.50 Juist voor kinderen die opgroeien in een gezin met een laag inkomen is het van belang dat zij via een verrijking van school en omgeving hun talenten kunnen ontwikkelen. Met lokale coalities (scholen, gemeente, en maatschappelijke organisaties zoals de kinderopvang of sportorganisaties) wordt een breed aanbod aan activiteiten en ondersteuning vormgegeven dat aansluit bij de behoeften van kinderen zoals sport en beweging, cultuur en huiswerkbegeleiding. De komende jaren ondersteunt het kabinet de partners van SAM& (samenwerkingsverband van Leergeld Nederland, Jeugdfonds Sport & Cultuur, Nationaal Fonds Kinderhulp en Stichting Jarige Job) bij het vergroten en bestendigen van hun bereik van kinderen met kindvoorzieningen, zoals sport- of muziekles of een verjaardagspakket. Met deze en aanvullende partners wil ik tevens een uitbreiding van de huidige gemeentelijke kindpakketten, al dan niet voor specifieke doelgroepen, zoals kinderen met een beperking of kinderen van ouders met een migratieachtergrond verkennen. Hierbij kan gedacht worden aan activiteiten die zelfvertrouwen, basisvaardigheden en veerkracht vergroten of stage of trainee plekken. In een aantal gebieden in steden stapelen problemen zoals armoede, onderwijsachterstanden en slechte gezondheid zich meer dan gemiddeld op.

Met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid verbetert het kabinet samen met de gemeenten de fysieke leefomgeving via een samenhangende gebiedsgerichte aanpak. Het programma wil mensen toekomstperspectief bieden en de veiligheid vergroten. De acties uit de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden dragen daaraan bij en krijgen een gebiedsgerichte invulling in de partnerschappen met de gemeenten met deze stedelijke focusgebieden. Samen met gemeenten, maatschappelijke organisaties, buurtorganisaties, vrijwilligers en werkgevers sluiten we social impact bonds en gaan we na wat nodig is om de stapeling van problematiek in de stedelijke focusgebieden te doorbreken of te voorkomen. De Hackathon Gebiedsgerichte aanpak geldzorgen, armoede en schulden bracht de betrokkenen bij elkaar om armoede en schulden in de stedelijke focusgebieden een impuls te geven. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/07/07/programma-school-enomgeving-in-het-funderend-onderwijs 50

Pagina 17 van 22

Hackathon Gebiedsgerichte aanpak geldzorgen, armoede en schulden Juist in de focusgebieden is de aanpak van geldzorgen, armoede en schulden nodig. De uitdaging is lokale en landelijke acties elkaar te laten versterken. Via de werkvorm ‘hackathon’ hebben rijksoverheid, gemeenten, maatschappelijke partijen, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen zich hierover 8 juni 2022 gebogen. Meest in het oog springende resultaten: • Financiële wasstraat. Life events zijn ideale momenten om bij aan te sluiten. Waar heb je recht op, wat geef je uit? Eén betaaldag voor alles en één dag voor alle vaste afschrijvingen. Geef bij toeslagen de keuze of het geld rechtstreeks naar de woningcorporaties gaat, rechtstreeks naar de zorgverzekeringen of dat je het zelf wilt beheren. • Het nationaal perspectieffonds: Wat heb jij nodig? Saneringskrediet, buffer en budgetcoach: garandeer het inkomen voor de doelgroep. Dat geeft rust en veiligheid. Ontzorg mensen, zodat zij weer aan hun perspectief kunnen werken. • Straatberaad: Maak een kleinschalig ecosysteem in de straat voor en door inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties, scholen etc. met budget en beslissingsbevoegdheid. Zo kloof tussen overheid en inwoners verminderen. • Hallo Buren! We maken van armoede een collectief probleem, door een buurtgerichte aanpak.

Buurtgenoten worden uitgenodigd om gezamenlijk een plan te maken om de buurt schulden- en armoedevrij te krijgen.

Datum 12 juli 2022 Onze referentie 2022-0000152702

Deze en andere resultaten zullen in samenwerking met de focusgebieden worden uitgewerkt, beproefd en toegepast.

Met snelle financiële ondersteuning kunnen soms veel grotere problemen worden voorkomen. De doorbraakmethode laat zien dat een investering ergens anders kostenbesparing kan opleveren, bij een ander onderdeel van de overheid of bij bedrijven. Binnen de hervormingsagenda Jeugd is dan ook het streven om het beroep op jeugdzorg terug de dringen door meer gezinsgerichte inzet, waarbij ook ruimte wordt gemaakt voor de (integrale) aanpak van schulden van ouders. Ik wil in samenwerking met het ministerie van VWS en VNG ook binnen de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden ruimte geven voor het opschalen van succesvolle financieringsvormen en het experimenteren met nieuwe financieringsvormen, waarbij verschillende geldstromen gecombineerd worden. We gaan na hoe we een overbruggingsprocedure – nu beschikbaar voor het zorgdomein - voor het hele sociaal domein kunnen vormgeven. Onderdeel daarvan is de vraag of en hoe een garantstelling, dan wel het verlenen van een voorschot (met middelen vanuit het Rijk), kan helpen als onduidelijk is welke partij hulp of een voorziening moet financieren. De overbruggingsprocedure voorkomt verdere escalatie van problemen van inwoners. Eind 2022 is duidelijk of de Overbruggingsprocedure voor het hele sociaal domein zinvol is en hoe deze er eventueel uit kan zien.51

De overbruggingsprocedure is onderdeel van het Programma Maatwerk Multiprobleemhuishoudens. Hiermee ondersteunen de ministeries SZW, J&V, FIN, BZK, OCW en VWS de professionals in het sociaal domein, die inwoners met complexe gestapelde problemen helpen, maar zelf ook vastlopen. Zie voor meer informatie: Programma Maatwerk Multiprobleemhuishoudens. 51

Pagina 18 van 22

Sneller perspectief op een financieel zorgeloze toekomst Het kabinet wil meer mensen schuldhulp bieden en problematische schulden sneller oplossen. Het recente advies ‘Van schuld naar schone lei’ van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) bevestigt dat schulden ook een volksgezondheidsprobleem zijn. De RVS adviseert voor de lange termijn aan de onderliggende oorzaken van schulden te werken, zoals aan bestaanszekerheid en een betrouwbare en voorspelbare overheid. Voor de korte termijn adviseert de RVS een nationale saneringsopgave, waarbij de overheid mensen met schulden een menswaardig bestaan garandeert.52 De RVS stelt voor een ‘nationaal’ perspectieffonds te creëren voor mensen bij wie het oplossen van schulden niet of moeilijk lukt.

Datum 12 juli 2022 Onze referentie 2022-0000152702

Het kabinet voert deze aanbeveling uit door de inzet van saneringskredieten te bevorderen. Bewezen effectieve aanpak is dat schuldhulpverleners schulden afkopen door een collectieve schuldregeling met schuldeisers die een groot deel van de schuld kwijtschelden. De persoon met schulden heeft dan alleen nog een schuld bij de gemeente. De schuld wordt in maximaal drie jaar afbetaald. Dat geeft rust om te werken aan financiële redzaamheid, bijvoorbeeld een (betere) baan. Uit onderzoek53 blijkt dat gemeenten huiverig zijn voor het financiële risico dat een saneringskrediet met zich meebrengt als het saneringskrediet onverhoopt niet (geheel) kan worden afgelost. Het door mij gesubsidieerde nationale Waarborgfonds saneringskredieten dekt het financiële risico van gemeenten. Dit moet ertoe leiden dat alle gemeenten saneringskredieten aanbieden, hetgeen ook de Kamer heeft verzocht met de motie Ceder/Kat (Kamerstuk 25 515 nr. 628). Het nationale Waarborgfonds Saneringskredieten moet breder toegankelijk worden. Ik subsidieer daarom pilots voor jongeren en ondernemers met schulden.54 De totale doorlooptijd van schuldhulptrajecten moet korter.

Daartoe maak ik in samenwerking SchuldenlabNL en met gemeenten een aantal effectieve aanpakken in heel Nederland beschikbaar: begeleiding naar en tijdens schuldsanering gericht op nazorg en vergroten van de redzaamheid, collectief schuldregelen om schulden snel op te lossen, het schuldenknooppunt voor veilige en digitale communicatie en het Jongeren Perspectief Fonds om jongeren, die meestal geen afloscapaciteit hebben, perspectief te geven. Door middel van het Pact Schuldzorgenvrij Nederland, werkt SchuldenlabNL met publieke en private partners aan het opschalen van lokaal bewezen effectieve aanpakken. De impactmetingen van de eerste vijf aanpakken55 laten zien dat de aanpakken effectief zijn.56 Ook bezie ik of belemmeringen in wet- en regelgeving weggenomen moeten worden om de doorlooptijd te verkorten.57 Met NVVK, CJIB en gemeenten werk ik aan het

Van schuld naar schone lei, Raad Volksgezondheid & Samenleving, 22 april 2022 Saneren versus bemiddelen, onderzoek naar de meerwaarde van schuldsaneren en een Borgfonds, Joke de Kock, Martijn Schut, juni 2018 54 Hiermee wordt ook de motie Ceder/Kat uitgevoerd die vraagt gemeenten bewust te maken van de relatie tussen armoede en gezondheidsachterstanden. Het Loket Gezond Leven van het RIVM geeft daar instrumenten, erkende aanpakken en voorbeelden (www.loketgezondleven.nl). 55 Collectief schuldregelen, Jongeren Perspectief Fonds, Voorzieningenwijzer, Nederlandse Schuldhulproute en de Doorbraakmethode. 56 Impactmeting Nederlandse Schuldhulproute | Schuldenlab 57 Als onderdeel van en in vervolg op de wijziging van de Faillissementswet ter verbetering van de doorstroom van de gemeentelijke schuldhulpverlening naar de wettelijke schuldsaneringsregeling natuurlijke personen en de amendementen, die bij de Kamerbehandeling zijn ingediend en waarvan de effecten worden onderzocht, Kamerstuk 35915 52 53

Pagina 19 van 22

vereenvoudigen en vaker gebruiken van de schuldpauzeknop, zodat mensen die dat nodig hebben uitstel van betaling krijgen.58 59 Het adviesrecht voor gemeenten bij schuldenbewind draagt eraan bij dat de meest passende vorm van ondersteuning voor mensen met problematische schulden wordt gevonden.60 De inzet is de financiën op orde te brengen door de bewindvoerder en de schulden op te lossen door de schuldhulpverlening. Het schuldenbewind is gericht op het stabiliseren van de situatie en het zorgen voor de basisvoorzieningen. Om schuldenbewind niet onnodig lang te laten duren, is sinds de wetswijziging adviesrecht per 1 januari 2021 geregeld dat schuldenbewind steeds voor bepaalde tijd is, bijvoorbeeld drie jaar. Door middel van schuldhulpverlening of schuldsanering kunnen de schulden vervolgens verder worden opgelost. Om de uitvoering te faciliteren is het Landelijk Platform Schuldenbewind opgericht.61 Hierin bespreken gemeenten, rechtbanken en de beschermingsbewindvoerders hoe dit in de praktijk werkt met als doel de kwaliteit van zowel bewindvoerders als schuldhulpverlening te verbeteren.62 Als iemand overigens ontevreden is over het functioneren van diens bewindvoerder, kan hiervan melding worden gemaakt via de klachtenprocedure van de bewindvoerdersorganisatie of bij de kantonrechter.

Ik zal samen met gemeenten en de branche de kwaliteit van beschermingsbewindvoerders en schuldhulpverlening versterken. Hierbij betrekken we signalen van degenen die onder bewind staan en de signalen die ik zelf ontvang over beschermingsbewind. We gaan ook aan de slag met de resultaten van lopend onderzoek naar financieringsstructuren voor de bekostiging van bewind.

Datum 12 juli 2022 Onze referentie 2022-0000152702

Met de minister van Financiën, de minister voor Rechtsbescherming en de staatssecretaris van Fiscaliteit en Belastingdienst bezie ik de positie van publieke schuldeisers bij schuldhulpverlening en schuldsanering zodat sneller tot een akkoord kan worden gekomen. Daarbij betrek ik de financiële en maatschappelijke effecten van de positie van publieke schuldeisers bij zowel het gemeentelijke schuldhulptraject als de wettelijke schuldsanering. Dat doe ik mede in het licht van de wens van de Kamer om te komen tot inkorting van de duur van de wettelijke schuldsanering.63

Kamerstuk 24 515, nr. 421 Tevens uitvoering van de motie Gijs van Dijk/Bruins over uitbreiding van de noodstopprocedure voor boetes (Kamerstuk 35 570-XV, nr. 63) en de motie Palland c.s. over onderzoek naar de landelijke invoering van de pauzeknop (Kamerstuk 24 515, nr. 631) 60 Via de wijziging van het Burgerlijk Wetboek om te voorzien in een adviesrecht voor gemeenten bij schuldenbewind, Staatsblad 2020, nr. 389. 61 Dit geeft ook invulling aan de motie Kat c.s. om de inzet van het adviesrecht door gemeente te bevorderen (Kamerstuk 35 925-XV, nr 51) 62 Hiermee wordt ook de motie Kat c.s. uitgevoerd over in het Landelijk Platform Schuldenbewind bezien of de gestelde eisen aan bewindvoerders voldoende zijn (Kamerstuk 35 925-XV, nr. 50) en de motie Kathmann die gemeenten oproept het kwaliteitskader schuldhulpverlening voortvarend en breed toe te passen (Kamerstuk 24 515, nr. 625) 63 Kamerbehandeling van de wijziging van de Faillissementswet ter verbetering van de doorstroom van de gemeentelijke schuldhulpverlening naar de wettelijke schuldsaneringsregeling natuurlijke personen en de amendementen, die bij de Kamerbehandeling zijn ingediend en waarvan de effecten worden onderzocht, Kamerstukken 35915 58 59

Pagina 20 van 22

Caribisch Nederland Ook voor inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba wil ik, net als voor inwoners van Europees Nederland, de bestaanszekerheid versterken. Het belangrijkste doel van het kabinet voor Caribisch Nederland is het verbeteren van de levensstandaard en het bestrijden van de armoede. Tijdens mijn werkbezoek dat ik onlangs aan Saba, Sint Eustatius en Bonaire heb gebracht, heb ik zelf ervaren dat de armoedeproblematiek in Caribisch Nederland schrikbarend groot is. Dat moet veranderen. Het kabinet werkt deze periode toe naar het ijkpunt voor het sociaal minimum. Dit doen we samen met de openbare lichamen en sociale partners. Ik wil de nodige stappen aan de inkomenskant zetten om ervoor te zorgen dat het ijkpunt sociaal minimum in 2025 gerealiseerd kan zijn. Dit is een brede opgave, te meer daar de inwoners van Caribisch Nederland een te groot deel van hun inkomen kwijt zijn aan de kosten van levensonderhoud. Er ligt een opgave voor alle betrokken bewindspersonen om die hoge kosten aan te pakken.

Datum 12 juli 2022 Onze referentie 2022-0000152702

Ik maak me zorgen over de gestegen kosten van levensonderhoud die zich ook in Caribisch Nederland voordoen, met name die van de energie- en voedselprijzen. Bij deze problematiek van oplopende prijzen speelt voor Caribisch Nederland bovendien dat er sprake is van een relatief groot aandeel huishoudens met lage inkomens. Om ervoor te zorgen dat het ijkpunt sociaal minimum niet uit de pas loopt met de kosten van levensonderhoud, groeit het ijkpunt mee met de prijsontwikkelingen door deze jaarlijks te indexeren aan de hand van de consumentenprijsindexcijfers van het CBS. Na het zomerreces ontvangt u de volgende voortgangsrapportage ijkpunt sociaal minimum met daarin de indexering van het ijkpunt. In 2025 zal er bovendien een nieuw onderzoek worden gedaan naar het ijkpunt sociaal minimum, om te bezien of de inkomens en de kosten van levensonderhoud (meer) met elkaar in balans zijn gebracht en wordt de inzet van de beoogde maatregelen van het kabinet om bestaanszekerheid in Caribisch Nederland te verbeteren, geëvalueerd. De urgentie van de problematiek in Caribisch Nederland noopt tot extra maatregelen in 2022. Per 1 juli 2022 is de onderstand voor zelfstandig wonenden en die met een gezamenlijke huishouding al verhoogd. Ook is de kinderbijslag verhoogd.

Net als in Europees Nederland, komt er bovendien voor Caribisch Nederland dit jaar nog een tegemoetkoming om de energielasten voor huishoudens met een laag inkomen beheersbaar te houden. Met het programma BES(t) 4 Kids zijn daarnaast al belangrijke stappen gezet om de kwaliteit en de (financiële) toegankelijkheid van de kinderopvang te verbeteren. Het verlagen van de ouderbijdrage heeft ertoe geleid dat de kinderopvang betaalbaarder is geworden. Tot slot gaan we ook in Caribisch Nederland aan de slag met het verrijken van school en omgeving middels de rijke schooldag. Blik vooruit De komende periode ga ik met alle partners aan de slag met concretisering en verdere uitwerking van de in de programma’s gepresenteerde acties. De uitvoering van de aanpak wordt met oog voor de reeds lopende programma’s gezamenlijk vormgegeven. In 2025 maken we de balans op. De (tussen)resultaten worden gebruikt om waar nodig andere accenten te leggen of bij te sturen. Uiteraard zal ik uw Kamer tussentijds informeren over de verdere uitwerking, uitvoering en resultaten van de aanpak.

Pagina 21 van 22

Ik nodig de Kamer van harte uit ideeën te bespreken over het versterken van de bestaanszekerheid. Ik bespreek ook graag de dilemma’s waar we tegenaanlopen, zoals de armoedeval en onvoorziene omstandigheden, zoals de huidige inflatie, die voor veel mensen de bestaanszekerheid onzeker maken.

Datum 12 juli 2022 Onze referentie 2022-0000152702

De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen,

C.J. Schouten

Pagina 22 van 22

Position paper

Rondetafelgesprek ‘Betaalbaarheid van energie voor huishoudens’ Het doel van het rondetafelgesprek is inzicht krijgen in de positie van huishoudens in relatie tot de aanhoudende hoge energieprijzen. Kernboodschap algemeen • Noodzaak om de Energie- Inflatiecrisis te behandelen zoals de Coronacrisis als het gaat om de bestaanszekerheid van inwoners (in beide gevallen negatieve financiële effecten op de inwoner met lage en middeninkomens, die hierdoor moeilijk rond kunnen komen). • Rijk is landelijk verantwoordelijk voor inkomensbeleid en het bieden van perspectief voor iedereen. Borg bestaanszekerheid structureel, bied perspectief aan inwoners en maak afspraken met schuldeisers (gelijk aan Coronacrisis, wanneer mensen echt in de schulden (dreigen te) raken door impact Energie- en Inflatiecrisis). Gemeenten kunnen het niet alleen. • Gemeenten zijn lokaal verantwoordelijk voor een effectief vangnet en maatwerk voor inwoners die in de knel komen ondanks de landelijke ondersteuning. Gemeenten vullen aan en bieden maatwerk (bijzondere bijstand, individuele bijzondere bijstand, schuldhulpverlening). • Kortom: Breed landelijk koopkrachtpakket met perspectief én gemeentelijke hulpverlening waar nodig.

• Om de aanvullende gemeentelijke hulpverlening en ondersteuning waar te kunnen maken (denk aan uitbreiding vroegsignalering, verruimen bijzondere bijstand voor ook middeninkomens die vanwege de crisis financieel in de knel komen), zijn afspraken noodzakelijk tussen VNG en rijk over voldoende financiële middelen vanuit het rijk. Dit i.v.m. de extra inzet voor uitvoeringscapaciteit en het beschikbaar stellen van hulp aan onze inwoners. Groep inwoners die financieel in de knel komt groeit (niet alleen lage inkomens, ook middeninkomens) Gemeenten zien het dagelijks in de praktijk: inwoners die niet meer rond kunnen komen. Steeds meer inwoners

komen door de stijgende energieprijzen en de enorme inflatie financieel in de problemen. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico om door de gestegen prijzen betalingsproblemen te krijgen. Tussen de 670.000 en 1,2 miljoen huishoudens kunnen bij blijvend hoge prijzen moeite krijgen met het betalen van de noodzakelijke rekeningen, blijkt uit een stresstest van het Centraal Planbureau. Naast de lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden zien we in de gemeentelijke praktijk ook inwoners met middeninkomens die door de gestegen energieprijzen niet meer rond kunnen komen. Basisvoorzieningen zijn niet meer betaalbaar. De balans tussen inkomsten en uitgaven is volledig zoek. Vanuit het rijk zien we ad hoc regelingen die gericht zijn op het ondersteunen van inwoners op de korte termijn. Van belang dat het rijk investeert in een fundamentele en structurele aanpak om de bestaanszekerheid van inwoners te borgen, zij zijn immers verantwoordelijk voor landelijk inkomensbeleid. Noodzakelijke kabinetsbrede visie, urgentie en commitment om bestaanszekerheid ontbreekt Inwoners blijven in de dagelijkse praktijk geconfronteerd worden met de financiële effecten van de crises, bovenop de reeds hoge vaste lasten. Tijdelijke regelingen blijven een vorm van symptoombestrijding en het plakken van pleisters.

Gemeenten willen dan ook samen met het rijk en andere partners komen tot een strategische agenda Bestaanszekerheid voor de korte en lange termijn (10 jaar) om niet meer van crisis naar crisis te wankelen. Het rijk heeft een landelijke verantwoordelijkheid voor wat betreft de bestaanszekerheid van inwoners. Gemeenten hebben hier een lokale verantwoordelijkheid. Zij zien dagelijks in hun praktijk inwoners die in deze tijd perspectief nodig hebben. Belangrijk om zowel op korte termijn, middellange termijn en lange termijn een aanpak te hebben. Wat doet het rijk concreet voor de aankomende winter waar inwoners in de praktijk bij geholpen zijn? Onvoldoende betaalperspectief voor inwoners met lage en middeninkomens Gemeenten kunnen het niet alleen en zijn niet verantwoordelijk voor het landelijk inkomensbeleid. Gemeenten dragen lokaal de verantwoordelijkheid om een effectief vangnet te bieden aan inwoners die ondanks de landelijke steun niet rond kunnen komen. We hebben te maken met een Energie- Inflatiecrisis, van belang dat er snel landelijke inkomenssteun komt. Inwoners hebben onvoldoende betaalperspectief. In de schuldhulpverlening krijgen we te maken met inwoners die vanwege de stijgende prijzen onvoldoende afloscapaciteit hebben. Inwoners mogen in een schuldhulpverleningstraject geen nieuwe schulden maken.

Van belang dat het rijk landelijke afspraken maakt met energieleveranciers. Oplossingen • Maak vanuit het rijk landelijke afspraken met energieleveranciers (en andere schuldeisers) over coulance bij achterstand in maandbedragen, het niet direct kunnen voldoen van de eindafrekening en/of het kwijtschelden van de eindafrekening. Voorbeelden: bevriezen of compenseren/vergoeden/kwijtschelden vanuit de Rijksoverheid. • Maak landelijke afspraken met overheidsschuldeisers over coulance of een tijdelijke pauze van inning net zoals dit in de Coronacrisis is gebeurd. De reden dat inwoners geen afloscapaciteit hebben, vanwege stijgende energieprijzen is een negatief effect van de energiecrisis. Dit is een landelijk effect. • Bied inwoners voldoende betaalperspectief met het koopkrachtpakket. Van belang dat het koopkrachtpakket een breed pakket is (verhoging huur-, zorgtoeslag, gerichte energiecompensatie, inkomensafhankelijke vermindering energiebelasting etc.). Gemeenten kunnen het niet alleen. Dit voorkomt ook dat inwoners zich noodgedwongen moeten melden voor schuldhulpverlening. Aanvullend aan het breed koopkrachtpakket kijken gemeenten goed naar wat zij kunnen betekenen voor huishoudens die ondanks de landelijke maatregelen niet rond kunnen komen. Gemeenten staan naast hun inwoners.

• Vroegtijdig passend hulp verlenen: Gemeenten voeren vroegsignalering en schuldpreventie uit (wettelijke taak). Belangrijk dat niet alleen vroegtijdige signalen worden uitgewisseld, maar ook signalen om afsluiting als gevolg van stijgende energieprijzen te voorkomen. Belangrijk dat energieleveranciers in de praktijk oog voor de inwoners blijven houden en tijdig gemeenten inschakelen bij betalingsproblemen en geen afsluitingen doorvoeren. • Naast breed koopkrachtpakket verruimen individuele bijzondere bijstand voor middeninkomens: Gemeenten hebben de individuele bijzondere bijstand die ze als effectief vangnet inzetten voor hun inwoners. Naast het breed koopkrachtpakket kunnen gemeenten hun individuele bijzondere bijstand qua inkomensgrenzen

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2

•

•

verruimen, zodat inwoners met middeninkomens die financieel in de knel komen ook bij gemeenten terecht kunnen. Dit betekent dat de doelgroep groter wordt voor gemeenten. Randvoorwaarde hierbij is dat gemeenten voldoende in staat gesteld moeten worden om dit goed uit te kunnen voeren (extra middelen en capaciteit). De uitvoeringscapaciteit van gemeenten staat onder druk, dit vanwege de constante druk van de afgelopen crises. Lokale maatwerkvoorzieningen, voedselbanken en doorbraak-/noodfondsen: gemeenten kunnen in uitzonderingssituaties aanvullen op het minimabeleid door een maatwerkvoorziening in te zetten voor huishoudens die niet rond kunnen komen. Dit is op basis van gemeentelijke beleidsvrijheid. Hulp bij energiebesparing en verduurzamen woningen. Belangrijk dat het rijk met een brede aanpak energiearmoede komt (wat doet het rijk op korte termijn, middellange termijn en lange termijn?) Het vraagstuk rondom energiearmoede raakt niet alleen de inkomenskant van inwoners, maar ook de uitgavenkant van energiebesparing en het verduurzamen van woningen.

16-2022 Schriftelijke vragen ChristenUnie stijgende lasten Uitvoering motie energie Door de raad van de gemeente Aalten is bij de behandeling van het voorstel tot vaststelling van update 2021 van het plan van aanpak duurzaamheid (d.d. 22 februari 2022) een motie (bijlage) aangenomen met het verzoek aan het college om een plan van aanpak op te stellen dat leidt tot gemeentelijke beleidsinstrumenten om risico’s op energie-armoede te signaleren en vervolgens daar waar mogelijk te voorkomen en af te wenden en dit plan van aanpak terug koppelen aan de raad vóór de behandeling van de begroting 2023. In de bestuurlijke termijnagenda stond aanvankelijk opgenomen dat dit plan van aanpak in september zou worden opgeleverd. Deze deadline is echter verschoven. De concrete vraag van de ChristenUnie is daarom: wanneer kan de raad het betreffende plan van aanpak tegemoet zien? Stijgende lasten In het verlengde daarvan is de afnemende koopkracht, onder meer als gevolg van de hoge inflatie en verder stijgende energieprijzen, een actueel (politiek) onderwerp. Door het kabinet zijn diverse maatregelen genomen, maar de zorg bestaat dat dit niet afdoende is en dat veel mensen in het najaar ernstig in de problemen komen.

Zeker de doelgroepen met lage en middeninkomens dreigen geconfronteerd te raken met oplopende kosten, met de kans dat zij structureel in de problemen komen en in armoede terecht komen. Tegelijk is bekend dat nu al bijna 1 miljoen mensen in Nederland 1 in armoede leven. Voor deze groep wordt het nóg lastiger om financieel rond te komen en deel te nemen aan de maatschappij, met sociale uitsluiting en gezondheidsproblematiek als gevolg. Daarom heeft de ChristenUnie de volgende vragen: 1. Kan het college aangeven wat de situatie in de gemeente Aalten is als gevolg van de stijgende lasten voor lage en middeninkomens? 2. Is zicht op hoeveel huishoudens (mogelijk) in de problemen komen door deze toenemende kosten? Is het aantal mensen te maken hebben met armoede in de gemeente Aalten toegenomen? 3. Welke maatregelen c.q. instrumenten zijn voorhanden om deze doelgroepen waar nodig te ondersteunen? 4. Is het college van mening dat aanvullende maatregelen nodig zijn en zo ja, welke? De fractie van de ChristenUnie ziet graag de beantwoording van deze vragen voor de gemeenteraadsvergadering van 27 september a.s. tegemoet. Namens de fractie van de ChristenUnie, Tobias Holtman

1

Armoede in Nederland | Stichting Armoedefonds