Raadsmededeling 103-2024 Meicirculaire 2024

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

103-2024 20 juni 2024 n.v.t. F. Scheuter T.M.M. Kok Gevolgen meicirculaire 2024

Aanleiding: Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september de vertaling van de Miljoenennota, december is op basis van de Najaarsnota en rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De meicirculaire 2024 is op 27 mei verschenen. Deze circulaire geeft belangrijke financiële informatie voor onze begroting 2025 en de jaren daarna. Onderstaand wordt aangegeven wat de financiële effecten zijn. Inhoud mededeling: De meicirculaire 2024 is doorgerekend. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de belangrijkste onderwerpen van deze circulaire: 1. Nieuwe accresraming 2024 en volgende jaren op basis van de nieuwe financieringssystematiek met compensatiemaatregel 2. Afschaffen oploop opschalingskorting 3. Voordelige afrekening ruimte onder het plafond BTW-Compensatiefonds (BCF) 2023 4. Benutten ruimte onder het plafond BCF voor de komende jaren 5. Terugdraaien korting Jeugdzorg 2025 Toelichting belangrijkste onderwerpen 1.Nieuwe accresraming 2024 en volgende jaren op basis van de nieuwe financieringssystematiek met compensatiemaatregel Dit voorjaar zijn er diverse gesprekken gevoerd tussen Rijk en medeoverheden over stabielere en beheersbare financiering voor de komende jaren.

In dit kader is afgesproken om de oploop van de opschalingskorting definitief te schrappen en om de nieuwe financieringssystematiek (indexering via bruto binnenlands product (bbp)) al vanaf 2024 in te voeren in plaats van 2027. Door het vervroegen van de gewijzigde indexatie van 2027 naar 2024 daalt het accres voor de jaren 2024 tot en met 2028. Voor 2024 wordt dit volledig gecompenseerd en voor 2025 voor ongeveer 50%, zodat voor dat jaar een tekort van € 675 miljoen resteert. Voor de jaren 2026 tot en met 2028 vindt compensatie plaats, zodat uiteindelijk voor de gemeenten een positief saldo resulteert van € 675 miljoen en dat is gelijk aan het bedrag van het schrappen van de opschalingskorting. 2. Afschaffen oploop opschalingskorting Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds, die oploopt tot € 975 miljoen in 2026. Deze korting is destijds opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. Sinds 2019 is een stand van de opschalingskorting bereikt van € 300 miljoen. In 2020 is deze korting niet meer doorgevoerd in verband met de coronacrisis. Vanaf 2026 zou de korting volledig terugkomen. Nu is in de meicirculaire 2024 besloten de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026, een structurele uitname van € 675 miljoen, definitief te schrappen. Voor Aalten heeft dit een positief effect van ongeveer € 950.000.

Pagina 1 van 3

3. Voordelige afrekening ruimte onder het plafond BCF 2023 Het BCF heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2023 € 573 miljoen onder dit plafond gebleven met hun declaraties. In de septembercirculaire 2023 werd al een voorschot van € 359 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 214 miljoen extra en dit bedrag wordt in 2024 incidenteel toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor Aalten heeft dit een positief effect van € 306.000. 4. Benutten ruimte onder het plafond BCF voor de komende jaren In verband met de lastige financiële situatie is de ruimte onder het plafond BCF voor het komende begrotingsjaar, in dit geval 2025, volledig als dekkingsmiddel ingezet en voor de jaren vanaf 2026 voor 50%. Dit is respectievelijk € 800.000 en € 400.000. 5. Terugdraaien korting Jeugdzorg 2025 In het coalitieakkoord Rutte IV is een aanvullende besparing op Jeugdzorg opgenomen die oploopt naar structureel € 511 miljoen vanaf 2027. In deze meicirculaire is opgenomen dat de geraamde extra besparing van het Rijk van € 500 miljoen voor 2025 komt te vervallen, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Uitgangspunt is dat het vervallen van de extra korting geen budgettair effect heeft.

Het verloopt budgettair neutraal, omdat gemeenten in de begroting voor Jeugdzorg rekening mochten houden met de voorgenomen besparing en een lagere raming van de uitgaven. Dit wordt voor 2025 nu teruggedraaid. Daarom wordt incidenteel € 500 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Aandeel Aalten € 819.000. Hier hadden wij een stelpost van vergelijkbare waarde tegenover staan die nu wegvalt. Per saldo dus budgettair neutraal.

Overige mededelingen -

Voor de integratie-uitkering Participatie is de gebruikelijke loon- en prijsbijstelling toegevoegd; Er is een bijdrage in de kosten voor ruimen van bommen toegekend, € 9.277; Aalten heeft € 148.370 ontvangen voor de uitvoeringskosten van de Omgevingswet; Geen nieuws over het herverdelingseffect n.a.v. invoering van het nieuwe verdeelmodel.

Uitkomsten meicirculaire 2024 Voor we op de uitkomsten inzoomen zijn ter herinnering de begrotingstekorten uit de voorjaarsnota 2024 die momenteel in bestuurlijke behandeling is, op de eerste regel meegenomen. De uitkomsten van de meicirculaire laten voor alle jaren een positief beeld zien. In onderstaande tabel staan de gevolgen van de meicirculaire 2024 t.o.v. de decembercirculaire 2023 weergegeven met op de onderste regel het netto-effect op het begrotingssaldo.

Stand voorjaarsnota 2024 (groen=voordeel; rood=nadeel) Stand meicirculaire 2024 Stand decembercirculaire 2023 Verschil Stelposten Netto-effect begroting (groen is voordelig)

2024 1.000

2025 2026 2027 2028 63.000 -3.997.000 -3.932.000 -3.932.000

2024 2025 2026 2027 2028 62.028.076 64.367.457 60.587.341 60.749.212 60.521.938 60.516.482 61.347.075 56.172.862 56.363.755 56.363.755 1.511.594 3.020.382 4.414.479 4.385.457 4.158.183 854.668 461.342 437.687 409.866 59.704 656.926 2.559.040 3.976.792 3.975.591 4.098.479

Het verschil tussen de meicirculaire 2024 en de decembercirculaire 2023 wordt nog gecorrigeerd met een aantal stelposten. Dit zijn posten die in de begroting apart worden opgenomen omdat daar specifieke taken tegenover staan. Wat overblijft, is het netto-effect oftewel de financiële ruimte.

Pagina 2 van 3

De financiële ruimte lijkt fors maar hiermee moet ook nog de loon- en prijsbijstelling vanaf 2025 worden opgevangen. Voor uw beeldvorming, bij de meicirculaire 2023 was voor indexatie van lonen en prijzen voor de begroting 2024 ruim € 2,7 miljoen geraamd.

Link meicirculaire 2024 gemeentefonds:

Meicirculaire gemeentefonds 2024 (003).pdf

Pagina 3 van 3