Programmabegroting 2022.pdf

Mede als gevolg van de uitvoering van de ondernemersregeling zoals de TOZO is de behoefte gebleken aan een Ondernemerssteunpunt. In 2022 wordt de ondersteuning en advisering van kleine ondernemers en zzp-ers verder vormgegeven los van de corona-maatregelen. Nieuwe Wet inburgering Vanaf 1 januari 2022 krijgt Nederland een nieuwe wet inburgering. Vanwege de koppeling tussen het inburgeringstraject en de (arbeids)participatie leggen we de regie van de uitvoering van deze wet neer bij de uitvoeringsorganisatie Laborijn. Er is een nauwe samenhang tussen de Participatiewet en de nieuwe Wet inburgering. We bereiken daarmee dat de inburgeraar met zo min mogelijk verschillende loketten te maken heeft. Laborijn krijgt de opdracht om de uitvoering van de Wet inburgering samen met verschillende partners in de keten in te vullen. Door samenwerking in de keten wordt de aanwezige kennis en expertise van bewezen samenwerkingspartners benut. Voor de gemeente Aalten blijft Figulus daarbij een belangrijke partner. De gemeente bewaakt haar regisserende rol doordat Laborijn de gemeenten Aalten en Doetinchem periodiek informeert over de voortgang in de uitvoering van de Wet inburgering. De uitvoering van de nieuwe wet wordt, zodra deze is ingevoerd, onderdeel van de reguliere kwartaalrapportages van Laborijn.

Schulddienstverlening Gemeenten moeten (integraal) beleid ontwikkelen om schuldenproblematiek te voorkomen, beheersbaar te maken en op te lossen. We willen allemaal hetzelfde: inwoners met (dreigende) schulden eerder, beter en sneller helpen. De nieuwe wet legt de nadruk op vroegsignalering en staat ook open voor ondernemers. De gemeentelijke visie op de schulddienstverlening is dat deze zoveel mogelijk lokaal en integraal moet worden uitgevoerd: ken de inwoner, blijf dichtbij/betrokken waarbij een verbinding met het lokale sociaal domein essentieel is. Naast het door ontwikkelen van de toegang zijn wij voornemens om uit de Gemeenschappelijke Regeling Stadsbank te treden. Samen met de gemeente Doetinchem en Laborijn (voor ondernemers) willen we de schulddienstverlening in de hele keten verder door ontwikkelen. In december 2021 wordt de gemeenteraad gevraagd hierover een besluit te nemen. VNOG In vervolg op het rapport CrossFire van december 2018 is er een vervolgonderzoek gestart naar de mogelijkheid van intensieve samenwerking tussen de brandweer van Dinxperlo en Suderwick. Een gezamenlijke kazerne is onderdeel van het onderzoek. VNOG, gemeente Aalten en gemeente Bocholt trekken hier gezamenlijk in op. Dit is ook in lijn met de zienswijze van de raad rond de toekomst van de VNOG en het door de burgemeester ingediende amendement in de AB-vergadering van januari 2020.

Ook de vrijwilligers van de posten worden hier nauw bij betrokken. Onderdeel van het onderzoek vormen de te maken kosten en de dekking hiervan. In de loop van 2022 verwachten wij hierover meer inzicht te geven. Ook los van deze samenwerking met Bocholt wordt gewerkt aan versterking van de grensoverschrijdende samenwerking. Nadere uitwerking van speerpunten uit Kadernota Beleidskader Gemeenschapshuizen De gemeenteraad heeft op 22 juni 2021 ingestemd met een trapsgewijze uitwerking en uitvoering van de speerpunten uit het nieuwe beleidskader voor gemeenschapshuizen. Daarbij is afgesproken dat er nadere financiële dekkingsvoorstellen komen met betrekking tot: a. het opstellen van een dorpsplan, dorpshuisplan en/of meerjarenonderhoudsplan; b. een structurele bijdrage in de kosten van groot onderhoud. In de tweede helft van 2021 wordt gestart met het concreet per individueel gemeenschapshuis in beeld krijgen van de huidige stand van zaken rond planmatig uit te voeren groot onderhoud in de komende jaren. Programma 2 Sociaal Domein

25

In de loop van 2022 moet deze informatie uitmonden in een nieuwe maatwerksubsidieregeling, waarbij aan de gemeenteraad een financieel dekkingsvoorstel gedaan kan worden. Cultuur In 2022 wordt samen met het culturele veld, waaronder individuele kunstenaars, de maatschappelijke organisaties en inwoners uitvoering gegeven aan de thema’s in de beleidsnota “Een warm BAD voor cultuur”. Het doel hiervan is om het huidige culturele aanbod te borgen, (nieuwe) verbindingen te maken en nieuwe initiatieven te ontplooien. 1572 De geboorte van Nederland Het jaar 1572 is het begin van de ‘geboorte van Nederland’ én een keerpunt in de Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648). Het was een heftige strijd: oorlog en deels ook burgeroorlog. Elke stad in de Nederlanden speelde hierin zijn eigen rol en heeft zijn eigen herinneringen. Nu, 450 jaar later, zijn veel Nederlandse gemeenten, waaronder ook de gemeente Aalten, lid van het Samenwerkingsverband 1572. Vanaf 2022 willen we gezamenlijk de gebeurtenissen en thema’s uit 1572 breed herdenken en actualiseren. In Bredevoort werkt een Coördinatiegroep aan een lokaal programma rond 1572 en het Aaltens Onderduikmuseum neemt deel aan het landelijke museumplatform.

Centraal staan 4 waarden: vrijheid, verdraagzaamheid, verscheidenheid en verbondenheid, zie https://geboortevannederland.nl/ Sport In de tweede helft van 2022 wordt gestart met een proces om te komen tot een nieuwe sportnota. Hierbij is van belang dat het huidige beleid tegen de ontwikkelingen van deze tijd gehouden wordt. Wat willen we zo houden, wat moet aangepast worden en welke ontwikkelingen vragen om nieuw beleid. Sport is al lang niet meer alleen een doel op zich, maar wordt op andere beleidsterreinen vaak ingezet als middel om verbindingen te leggen in het ‘voorveld’ met een preventieve werking. Het stimuleren van samenwerking tussen de verschillende disciplines en de open club gedachte (waarbij accommodaties voor verschillende doeleinden gebruikt worden) zijn hierbij sleutelwoorden om kansen in het voorliggend veld te benutten. In 2022 gaan we verder met het uitvoeren van het sportakkoord, plan Talent en de samenwerkingsverbanden op gebied van sport zoals Achterhoek in Beweging en het Sportlint. Ook de ontwikkelingen met betrekking tot de zwembaden in de gemeente worden in 2022 vervolgd. Lokaal preventieakkoord In het najaar van 2021 wordt een lokaal preventieakkoord afgesloten. Het akkoord richt zich op de thema’s roken, (overmatig) alcoholgebruik en gezonde voeding.

Het sluiten van een lokaal preventieakkoord met maatschappelijke partners en inwoners is bij uitstek een manier om met hen in gesprek te raken over deze thema’s en samen tot een aanpak te komen die aansluit bij de behoefte en leefwereld van inwoners. In 2022 wordt uitvoering gegeven aan dit lokaal preventieakkoord in samenhang met het lokaal beweeg- en sportakkoord. Kinderopvang Toezicht en Handhaving Kinderopvang en het beheer van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) zijn in onze gemeente goed op orde. Al jaren hebben we, mede door inzet van overleg, overreding, herstelaanbod en het werken met waarschuwingen, weinig overtredingen in onze gemeente. De herijking van de beleidsregels toezicht en handhaving kinderopvang staat op de planning voor 2022. Huisvesting onderwijs De onderwijswetgeving stelt dat gemeenten moeten voorzien in adequate huisvesting voor het onderwijs. Momenteel wordt door het ministerie regelgeving voorbereid die gemeenten en schoolbesturen verplicht tot het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan voor het onderwijs (IHP). Het IHP geeft zowel voor de gemeente als schoolbesturen duidelijkheid over de toekomstige investeringen in onderwijsvoorzieningen. De gemeente Aalten heeft, vooruitlopend op deze nieuwe wetgeving, maar wel binnen de kaders van de vigerende wetgeving, besloten tot het opstellen van een IHP.

Daarvoor is een werkgroep opgericht die bestaat uit vertegenwoordigers van het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, de gemeente en een externe procesbegeleider. In vervolg op de besluitvorming over het IHP (ultimo 2021) wordt in 2022 een start gemaakt met de uitvoering van de eerste fase van het IHP, binnen de kaders die daarvoor binnen de huidige begroting beschikbaar zijn (reserve Onderwijshuisvesting en de jaarlijkse dotatie daaraan). ZOOV In de komende jaren wordt de provinciale subsidie voor ZOOV afgebouwd. Per 2024 ontvangt de gemeente hierdoor geen bijdrage meer. Om ZOOV toekomstbestendig te maken zonder deze extra gelden, worden de komende tijd verschillende scenario’s uitgewerkt. Op basis van de scenario’s worden de budgetten in 2022 en de jaren daarna zo nodig aangepast.

Programma 2 Sociaal Domein

26

Ondermijning De aanpak van ondermijning is een speerpunt in het beleid van de gemeenten van de Achterhoek. Ondermijnende criminaliteit is de vermenging van de onderwereld met de bovenwereld. Bestrijding van criminaliteit is niet meer alleen een taak van het Rijk via politie en justitie en het strafrecht. We zijn één overheid en de gemeente draagt met haar bestuursrechtelijke taken bij aan de strijd tegen de ondermijning van onze samenleving. Uit ons ondermijningsbeeld komt naar voren dat het grote buitengebied en de geografische ligging aan de grens onze gemeente aantrekkelijk maakt voor criminelen. Criminaliteit stopt niet bij de (gemeente)grens. Daarom is gekozen voor een bredere aanpak in regionaal verband als onderdeel van de Regiodeal. Deze bestuursrechtelijke aanpak krijgt in 2022 verder vorm, onder andere door de herijking van de inzet van de toetsing op grond van de Wet Bibob. In de aanpak van ondermijning behoren verder vergroting van kennis en bewustwording, versterking van de samenwerking en een duidelijk en consequent handhavingsbeleid. Door het RIEC wordt een gebiedsanalyse van zowel het buitengebied als van de bedrijventerreinen gemaakt. Dit om beter zicht te krijgen op wat er allemaal speelt op het gebied van criminaliteit. Lokale omroep Sload/AFM (Stichting Lokale Omroep Aalten Dinxperlo/Aladna FM) heeft een samenwerking opgezet met RTV Slingeland en Gelre FM.

Samen vormen ze streekomroep Oost-Achterhoek. Het college heeft in juli 2021 besloten een extra subsidie voor 3 jaar (vanaf 2022) beschikbaar te stellen voor de nieuwe streekomroep, net als de colleges van Oost Gelre en Winterswijk. Hierdoor ontvangt de lokale omroep een subsidie waarmee ze kunnen voldoen aan de eisen op het gebied van LTMA (Lokaal Toereikend Media Aanbod) die de mediawet 2008 stelt. Hiermee kan de nieuwe streekomroep een professionaliseringsslag maken door het in dienst nemen van een journalist. Ook biedt het mogelijkheden om met andere partijen (zoals Omroep Gelderland) samen te werken.

2. Welke concrete doelstellingen zijn er? *: betreffen onderwerpen uit het uitvoeringsprogramma 2018 – 2022 Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij.

1

Thema Zorg *36 *37 *40

2

Zorg

3

Zorg en Welzijn *42

4

Laborijn

5

Nieuwkomers *45

6

Schulddienstverlening

Doelstelling Het realiseren van een andere rolverdeling tussen inwoners, maatschappelijke instellingen en de overheid waarbij we hulp en ondersteuning blijven bieden aan inwoners die dat écht nodig hebben.

Actie 2022 December 2022 - Er is uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan Nota Sociaal Domein vanuit een participatieve aanpak met inwoners en maatschappelijke partners. December 2022 - De aanbevelingen uit de Herijking Sociale Basis zijn geïmplementeerd. Hierdoor is beter zicht op wat er is aan organisaties en activiteiten en wat er nodig is voor de doelgroepen. Daarnaast is betere regie en sturing vanuit de gemeente op de maatschappelijke impact van de uitvoering van beleid door partijen in de sociale basis. De zorguitgaven blijven binnen de December 2022 - De uitvoering van de maatregelen gestelde financiële kaders. uit het transformatieplan Sociaal Domein Aalten en de werkwijze die voorkomt uit de nieuwe inkoopstrategie sociaal domein leiden tot uitgaven die binnen de gestelde financiële kaders blijven. Een nieuw algemeen subsidieJuli 2022 - Er is invulling gegeven aan een nieuw kader algemeen subsidiekader. In dit subsidiekader wordt de systematiek van de beleidsgestuurde contractfinanciering (BCF) nadrukkelijk gepositioneerd. De uitvoeringskosten van de Juli 2022 - Het plan van aanpak met als doel de uitparticipatiewet en Wsw stijgen voeringskosten te beperken is uitgerold. de komende jaren minder dan is aangegeven in de Laborijnbegroting 2022.

Nieuwkomers kunnen zo veel en December 2022 - De uitvoering van de nieuwe Wet snel mogelijk meedoen in de inburgering is door Laborijn (in samenwerking met Aaltense samenleving. Figulus) adequaat opgepakt. Met een integrale benadering vanuit alle leefgebieden als het uitgangspunt. Schulddienstverlening wordt zoDecember 2022 - Ons voornemen is om uit te treden veel mogelijk lokaal en integraal uit de GR Stadsbank en de schulddienstverlening uitgevoerd. verder te ontwikkelen in de keten in samenwerking met de gemeente Doetinchem en Laborijn.

Programma 2 Sociaal Domein

27

Doelstelling Actie 2022 Per gemeenschapshuis een stand Juli 2022 - Vanuit de stand van zaken een nieuwe van zaken rond planmatig uit te maatwerksubsidieregeling. voeren groot onderhoud in de komende jaren. 8 Sport *28 Versterken van de maatschappe- December 2022 - Er is een nieuwe sportnota opgelijke kracht van sport en het sport- steld. landschap toekomstbestendig maken. 9 Sport en Voldoende sport-, beweeg- en Augustus 2022 - Het projectplan Talent gemeente Cultuur cultuuraanbod realiseren ter beAalten 2019-2022 waarin uitvoering wordt gegeven vordering van gezondheid, parti- aan de regeling Brede Impuls Combinatiefuncties is cipatie, vitaliteit en leefbaarheid. opnieuw vastgesteld voor 4 jaar vanaf 1 september 2022. 10 Preventie We willen graag gelukkige inwo- December 2022- Er is uitvoering gegeven aan het ners in Aalten en de Achterhoek. lokaal en regionaal preventieakkoord. Dat betekent gezonde inwoners met regie over hun eigen leven. 11 Veiligheid *3 De grensoverschrijdende samen- December 2022 - De internationale samenwerking werking rondom Dinxperlo en wordt versterkt. Suderwick (D) wordt verder uitgebouwd. 12 Openbare We zijn en blijven weerbaar tegen December 2021 - De bestuurlijke aanpak van onderorde en veilig- ondermijnende criminaliteit. mijning heeft verder vorm gekregen waarbij de mogeheid *15 lijkheden van de Wet Bibob zijn meegenomen. 7

Thema Gemeenschapshuizen

3. Overzicht middelen per taakveld Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen:

Programma 2 Sociaal Domein Baten Bestuur Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid Totaal baten

Programma 2 Sociaal Domein

Werkelijk 2020

-46 -1 -27 0 -35 -289 -20 0 -14 -102 0 -93 0 -6.726 -87 0 -5 -239 0 -195 0 0 -7.879

Raming na Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2022 2023 2024 2025 2021

-46 -1 -18 0 -29 -466 -44 0 -13 -47 0 -147 0 -5.578 0 0 -13 -258 0 0 0 0 -6.660

-46 -1 -18 0 -29 -325 0 0 -12 -13 0 -134 0 -4.769 0 0 -5 -258 0 0 0 0 -5.610

-46 -1 -18 0 -29 -325 0 0 -12 -13 0 -134 0 -4.843 0 0 -5 -258 0 0 0 0 -5.684

-46 -1 -18 0 -29 -325 0 0 -11 -13 0 -134 0 -4.843 0 0 -5 -258 0 0 0 0 -5.683

-46 -1 -18 0 -29 -325 0 0 -10 -13 0 -134 0 -4.843 0 0 -5 -258 0 0 0 0 -5.682

28

Programma 2 Sociaal Domein

Werkelijk 2020

Raming na Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2022 2023 2024 2025 2021

Lasten Bestuur Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid Totaal lasten

1.943 1.859 643 10 955 1.049 205 333 309 226 488 2.787 373 9.244 9.465 571 940 4.963 6.810 51 622 0 43.846

2.143 1.919 633 10 1.839 1.267 276 281 326 161 485 3.303 449 8.549 8.442 644 1.029 4.275 6.272 77 592 270 43.242

2.146 1.928 621 12 882 1.156 199 206 319 116 511 3.073 488 7.862 8.045 622 1.003 4.314 6.374 41 617 272 40.807

2.114 1.930 621 12 880 1.156 199 215 318 119 511 3.066 488 8.188 7.845 634 1.003 4.391 6.374 41 617 272 40.994

2.126 1.928 621 12 877 1.156 199 220 317 124 511 3.064 488 8.371 7.696 646 1.003 4.467 6.374 41 617 272 41.130

2.126 1.914 621 12 875 1.156 199 220 317 114 491 3.064 488 8.527 7.696 646 1.003 4.467 6.374 41 617 272 41.240

Totaal programma 2 Sociaal Domein

35.967

36.582

35.197

35.310

35.447

35.558

Toelichting op de verschillen tussen de jaarschijven 2021 en 2022 en volgende jaren. Bestuur Voor zowel de Leader-projecten als de Regiodeal zijn budgetten beschikbaar gesteld ten laste van de algemene reserve. Het restant van deze beschikbaar gestelde budgetten (respectievelijk € 131.000 en € 231.000) worden jaarlijks opnieuw opgevoerd. Hierdoor zijn deze budgetten in de begroting van 2021 eenmalig hoger. Andere budgetten laten vanaf 2022 juist een stijging zien. Door de leeftijd van het huidige college hoeven we in 2021 minder te doteren aan de voorziening voor wachtgeld- en pensioenverplichtingen. In 2022 vinden weer gemeentelijke verkiezingen plaats, waardoor de dotatie wellicht weer structureel hoger wordt (€ 100.000). Vanaf de begroting 2022 zijn structureel gelden opgenomen voor de Wet Open Overheid (€ 104.000), een hogere bijdrage voor de uitbreiding van de scope van de GGU (€ 16.000), extra budget voor formatie-uitbreiding voor de griffie (€ 40.000) en hogere doorbelaste loonkosten als gevolg van de inzet voor de thematafels (€ 50.000). Daarnaast is in 2022 eenmalig extra budget als gevolg van de verkiezingen (stemwijzer, integriteitsonderzoeken, opleidingskosten nieuwe raadsleden en dergelijke, € 35.000) opgenomen. Dit laatste verklaart de daling vanaf 2023.

Crisisbeheersing en brandweer De lichte fluctuatie in de geraamde lasten heeft betrekking op de kosten van groot onderhoud voor de brandweergarage die voortvloeien uit de MOP. Deze worden gedekt uit de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen. Openbare orde en veiligheid In de Voorjaarsnota 2021 is voor de aanpak van de drugsproblematiek een incidenteel budget voor 2021 opgenomen voor de inzet van een jeugd-interventiemedewerker en de aanpak van hangplekken. Vanaf 2022 is structureel geld opgenomen dat wordt ingezet op programma’s gericht op denormaliseren van middelengebruik en programma’s gericht op informatievoorziening/bewustwording. Voorbeelden hiervan zijn het lespakket Helder op School en extra voorlichting en spreekuren vanuit HALT binnen het voortgezet onderwijs.

Programma 2 Sociaal Domein

29

Onderwijshuisvesting In de lijn met afspraken die met de schoolbesturen en de stichting TWAO in het verleden zijn gemaakt, heeft de raad in 2020 € 1.000.000 beschikbaar gesteld voor het treffen van duurzaamheidsmaatregelen in de Aaltense schoolgebouwen. Dit geld is alleen bestemd voor schoolgebouwen die niet worden bekostigd vanuit de reguliere zorgplicht die de gemeente wettelijk heeft ten aanzien van de schoolgebouwen. In 2020 zijn hiervoor nog geen uitgaven gedaan, waardoor het hele budget beschikbaar is voor 2021 (en eventueel komende jaren). Onderwijsbeleid en leerlingzaken Het onderwijsachterstandenbeleid is een budgettair neutrale regeling die loopt van 2019 tot en met 2022 en die wij hebben doorgetrokken vanaf 2023. De reguliere gelden voor 2021 zijn € 325.000, daarnaast zijn de overgebleven rijksgelden uit 2019/2020 (€ 141.000) beschikbaar voor de komende jaren. Dit verklaart zowel de hogere lasten als de hogere baten in 2021. De leerplicht is op dit moment nog lokaal belegd, wat leidt tot kwetsbaarheden in de bedrijfsvoering, verminderde dienstverlening aan inwoners en afstemmingsproblemen in de doorgaande ontwikkelingslijn van kinderen en jongeren. Om de kwaliteit op het vereiste niveau te krijgen heeft het college besloten om op alle taakgebieden deel te nemen aan de regionale samenwerking leerplicht Achterhoek.

Dit vraagt een extra budget van € 24.000 met ingang van 2022. Sportbeleid en activering De hogere baten en lasten in 2021 hebben betrekking op de uitvoering van het lokaal sportakkoord, waarvoor we € 40.000 aan rijksgelden hebben ontvangen. Daarnaast hebben we in 2021 onze bijdrage van € 30.000 in cofinanciering voor een LEADER bijdrage voor de pumptrackbaan van Sportpark Zuid uitbetaald. Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Het lagere budget vanaf 2022 komt doordat in 2021 nog extra budget vanuit de coronagelden beschikbaar is. Cultureel erfgoed De uitvoering van de Kerkenvisie die wij samen met de gemeenten Winterswijk en Oost Gelre uitvoeren loopt nog door in 2021. Wij zijn penvoerder, waardoor wij zowel aan de baten- (€ 30.000) als aan de lastenkant (€ 40.000) een budget moeten verantwoorden. Per saldo lagere lasten in 2022 van € 10.000. Media De plannen om de lokale omroep te ontwikkelen tot streekomroep om zo aan de wettelijke eisen die gesteld worden te voldoen, zijn in volle gang. Het college heeft in juli 2021 besloten een extra subsidie van € 19.500 voor 3 jaar (2022-2024) beschikbaar te stellen voor deze nieuwe streekomroep. Samenkracht en burgerparticipatie In 2021 zit zowel aan de baten- als aan de lastenkant een budget voor de kindertoeslagenaffaire ter hoogte van € 13.000. Dit verklaart volledig de daling aan de batenkant.

Aan de lastenkant worden de restant budgetten voor het Naoberfonds en het plan Talent jaarlijks opnieuw opgevoerd. Hiervoor is in 2021 € 210.000 opgenomen. Daarnaast hebben we in de Najaarsnota 2020 € 30.000 doorgeschoven naar 2021 om te kunnen investeren in de uitbreiding van de POH jeugd en is een deel van het transformatiebudget (zie wijkteams) hier ingezet voor de Nota Sociaal Domein. Tegenover deze hogere budgetten in 2021 staat het extra werkbudget voor het sociaal domein (€ 27.000) dat vanaf 2022 wordt gebudgetteerd en het extra geld dat we vanaf 2021 van het Rijk ontvangen voor het antidiscriminitatiebeleid (€ 10.000). Deze moet voor 2021 nog in de Najaarsnota meegenomen worden. Wijkteams Het budget voor pilots om de transformatie gedachte vorm te geven, is in 2021 voor € 25.000 gebruikt voor de Nota Sociaal Domein die onder Samenkracht en burgerparticipatie is verantwoord. Inkomensregelingen De sterke daling in 2022 aan zowel de baten- als de lastenkant heeft te maken met de specifieke uitkering in 2021 voor de financiering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (TOZO) in verband met COVID-19 (€ 1.084.000). Hier staat een verhoging van de verwachte BUIG-gelden in 2022 van € 275.000 tegenover.

Aan de lastenkant staan de jaarlijks met ongeveer twee ton stijgende uitvoeringslasten van Laborijn (2022 € 1.906.000), die zijn opgenomen conform de begroting van Laborijn. Zoals hiervoor in de doelstellingen reeds is aangegeven, heeft Laborijn de opdracht gekregen om met een plan te komen om deze stijging van de uitvoeringslasten te beperken. In 2021 is nog een eenmalig budget voor de TONK opgenomen ter hoogte van € 81.000. Programma 2 Sociaal Domein

30

Begeleide participatie De maatregelen van het transformatieplan zorgen voor een extra gebudgetteerde daling van de lasten voor Wmo begeleiding in 2022 van € 455.000 ten opzichte van 2021. In dit taakveld valt ook het van het Rijk ontvangen budget voor de SW dat één op één wordt doorbetaald aan Laborijn. Uit de Meicirculaire 2021 blijkt dat wij een groter aandeel uit het macrobudget krijgen. Dit is in de cijfers vanaf 2022 reeds verwerkt (€ 6.029.000), maar het budget voor 2021 moet nog op niveau worden gebracht (nu nog € 6.026.000, volgens meicirculaire € 6.249.000). Hierdoor blijft het budget nu nagenoeg gelijk ten opzichte van 2021. In de loop van de jaren laat dit budget een daling zien als gevolg van een lager bedrag per SW-medewerker en een daling van het SW-bestand. Arbeidsparticipatie Het van het Rijk ontvangen re-integratiebudget laat een kleine jaarlijkse stijging zien en wordt één op één doorbetaald aan Laborijn. Het in 2021 extra ontvangen coronabudget hebben we ook doorbetaald. Maatwerkvoorzieningen (Wmo) De maatregelen van het transformatieplan zorgen voor een extra gebudgetteerde daling van de lasten in 2022 met € 50.000 ten opzichte van 2021. Aan het uitvoeren van de hulpmiddelen in eigen beheer worden in de praktijk meer uren besteed dan we in 2021 hadden ingeschat. Hierdoor belasten we nu € 20.000 aan loonkosten meer door.

Maatwerkdienstverlening/geëscaleerde zorg 18+ In dit budget voor huishoudelijke hulp is de al aanwezige jaarlijkse groei van € 75.000 in verband met de verwachte aanzuigende werking, onveranderd opgenomen. Daar staat een verlaging van het budget in 2022 tegenover, omdat we in 2021 coronagelden voor kwetsbare groepen hebben gekregen en voor het laatste jaar nog een bijdrage van het Rijk voor de aanpak van dak- en thuisloosheid. Maatwerkdienstverlening/geëscaleerde zorg 18Op de geraamde lasten voor jeugdzorg (Centric) zit een prijsindexatie van 1,5% wat een stijging van ruim € 100.000 veroorzaakt. Volksgezondheid Tot en met 2020 werd onze inwonersbijdrage aan de GGD onder de maatwerkdienstverlening verantwoord. Dit was niet het juiste taakveld, daarom zijn de budgetten nu overgezet naar Volksgezondheid. 4. Eigen indicatoren Aantallen schuldhulpverleningstraject Stadsbank 25 20

21 18

20 17

15

12

10 5 0 2016

2017

2018

Programma 2 Sociaal Domein

2019

2020

Werkloosheidspercentage 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0

2020 3,3

3,4

2,8

2,4

Aalten

Regio

Gelderland Nederland

31

Aantal cliënten met een Wmo voorziening

2020

1.200

20 16

953

1.000

14

15

800

12

656 10

600

29

5

5

3

2

79 0

0 <18

8 6

329

400 200

Aantal bezwaren

18-26

27-67

68-75

2017

>75

2018 Gegrond

2019 Ongegrond

5. Verplichte indicatoren waarstaatjegemeente.nl Niet sporters 2016

Maatwerkarrangementen WMO

100%

100

80%

80

60%

52,10%

45,70%

46,80%

48,70%

40

20%

20 Aalten

Regio

Gelderland

NL

2020

74 64

64

Gelderland

NL

60

40%

0%

79

2020

0 Aalten

Regio

Het percentage inwoners ≥ 19 jaar dat niet wekelijks sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners ≥ 19 jaar. (Bron: Gezondheidsenquête CBS en RIVM)

Het aantal personen met een maatwerkarrangement per 1.000 inwoners. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. (Bron: CBS)

Banen

Netto arbeidsparticipatie

2020

1.000 800

2019

100% 796

776

80%

664

660

600

60%

400

40%

200

20%

70,10%

68,50%

69,00%

68,40%

Aalten

Regio

Gelderland

NL

0%

0 Aalten

Regio

Gelderland

NL

Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. (Bron: LISA)

Programma 2 Sociaal Domein

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. (Bron: CBS)

32

Personen met een bijstandsuitkering 50

2020

Lopende re-integratievoorzieningen

2020

50

46 40

40

40 28

30 20

35

30 21

20

19

20

Gelderland

NL

20

10

10

0

0 Aalten

Regio

Gelderland

NL

Aalten

Regio

Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 1.000 inwoners. (Bron: CBS)

Het aantal reintegratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar. (Bron: CBS)

Werkloze jongeren

Kinderen in uitkeringsgezinnen

2019

10%

10%

8%

8%

6%

6%

4%

4%

2019

6,00% 5,00% 4,00%

2,00% 2%

1,00%

2,00%

1,00%

3,00%

2% 0%

0% Aalten

Regio

Gelderland

Aalten

NL

Regio

Gelderland

NL

Het percentage werkloze jongeren 16-22 jaar. (Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel)

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. (Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel)

Voortijdige schoolverlaters

Verwijzingen Halt

2020

10%

140 120

8%

100

100

6%

100

110

80

80

60

4% 2%

2020

1,30%

1,20%

Aalten

Regio

1,80%

2,00%

40 20 0

0% Gelderland

NL

Het % van het totaal aantal leerlingen in de leeftijd 12-23 jaar dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. (Bron: DUO)

Programma 2 Sociaal Domein

Aalten

Regio

Gelderland

NL

Het aantal verwijzingen naar Halt, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar. De verwijzingen betreffen de verwijzingen van jongeren door: politie, een bijzondere opsporings-ambtenaar of via de officier van justitie. (Bron: Bureau Halt)

33

Absoluut schoolverzuim

2017

Relatief schoolverzuim

50

50

40

40

30

30

20

20

10

2,3

0,70

0

1,8

0

22

2019

26 21,00

18,00

10

0 Aalten

Regio Gelderland Absoluut schoolverzuim

NL

Aalten

Regio Gelderland Relatief schoolverzuim

NL

- Absoluut verzuim: Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen in de leeftijd 5-18 jaar. (Bron: Ingrado)

- Relatief verzuim: Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen in de leeftijd 5-18 jaar. (Bron: Ingrado)

Jeugdhulp en jeugdbescherming

Jeugdreclassering en delicten 10%

2020

50% 40%

8%

30%

6% 4%

20%

10%

2020

9,60% 1,00%

11,10%

11,90%

9,90%

1,60%

1,20%

2%

1,20%

0% Aalten Regio Jeugdhulp

1,00% 1,00% 1,00% 0,40% 0,30% 0,00%0,00% 0,40%

0% Aalten

Gelderland NL Jeugdbescherming

Regio

Jeugdreclassering

Gelderland

NL

Delict voor de rechter

- Jeugdhulp: Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.

- Jongeren met jeugdreclassering: Het percentage jongeren 12-23 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel t.o.v. alle jongeren 12-23 jaar. (Bron: CBS)

- Jeugdbescherming: Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. (Bron: CBS)

- Jongeren met een delict voor de rechter: Het percentage jongeren 12-21 jaar dat met een delict voor de rechter is verschenen. (Bron: Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel)

Misdrijven

2020

6 4,60 4 2

3,70 2,90 1,50 1,50 1,40 0,90 0,90

2,00 1,90

2,30 2,30

Gelderland NL Diefstallen uit woningen

- Winkeldiefstallen: Het aantal geregistreerde winkeldiefstallen, per 1.000 inwoners. - Diefstallen uit woning: Het aantal geregistreerde woningdiefstallen, per 1.000 inwoners. - Geweldsmisdrijven: Het aantal geregistreerde geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en lichamelijk letsel door schuld. (Bron: CBS)

Programma 2 Sociaal Domein

2020

10 8

0 Aalten Regio Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven

Vernielingen en beschadigingen

5,50

6

6,20

4,10

4

2,60

2

0 Aalten

Regio

Gelderland

NL

Het aantal geregistreerde vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte, per 1.000 inwoners. (Bron: CBS)

34

Programma 3 Bedrijfsvoering Afdelingshoofd: Programmamanager:

J.J. Storm van ’s Gravesande D.J. den Hengst

1. Ontwikkelingen binnen dit programma Dienstverlening Burgers en ondernemers hebben een steeds grotere informatiebehoefte. De gemeente biedt daarom haar klanten één centraal punt waar zij terecht kunnen met al hun vragen en verzoeken: het Klant Contact Centrum (KCC). Het KCC is het aanspreekpunt en daarmee ook het visitekaartje van de gemeente Aalten. In de huidige tijd is online aanwezigheid en digitale bereikbaarheid een must. Door de coronacrisis is dit nog eens benadrukt. We streven naar meer dienstverlening via de website. We willen burgers via de website van informatie voorzien en mogelijkheden geven om zaken via de website aan te vragen en te regelen. Dat kan ook via Twitter en Facebook. Zelf zaken regelen en aanvragen kan met e-formulieren, waarbij gegevens automatisch worden doorgestuurd. Uiteraard blijven de vertrouwde kanalen zoals telefoon en persoonlijk contact aan de balie voor onze inwoners die digitaal minder vaardig zijn, gewoon beschikbaar. Alle gemeentelijke dienstverleningskanalen (telefoon, balie, website, post en e-mail) zijn geïntegreerd in één omgeving. Ieder onderwerp of aanvraag wordt bij elkaar gehouden in één zaakdossier. De dienstverlening is vastgelegd in een dienstverleningsconcept. Een actualisering daarvan wordt in het najaar van 2021 als project opgestart. Nieuwe website De kijk op (overheid) websites is de laatste jaren veranderd.

Het ‘Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid’ overheid voorziet in specifieke voorschriften met betrekking tot de toegankelijkheid van websites. Daarnaast wordt in het kader van optimalisering dienstverlening de digitale dienstverlening naar een hoger niveau getild. Conclusie is dat onze huidige website niet meer voldoet aan de eisen van deze tijd, omdat: - De site niet responsive is. Dat wil zeggen dat de weergave van de site zich niet automatisch aanpast aan de verschillende schermen van bijvoorbeeld smartphones en tablets. Vooral voor de smartphone gebruikers is het haast onmogelijk om onze site te bezoeken. Gezien de snelle ontwikkelingen op dit gebied kunnen we hier niet meer omheen. - De site niet voldoende toegankelijk is. Veel gebruikers van een website willen zo snel mogelijk vinden waarvoor ze naar de website komen: een uittreksel aanvragen, een verhuizing doorgeven of informatie vinden over andere producten en diensten. Daarom richten steeds meer gemeenten de website in volgens het toptaken-principe; de website zodanig inrichten dat de gebruiker zo goed mogelijk geholpen wordt bij het vinden van het antwoord op zijn vraag. Kijkend naar toptaken betekent dit ook dat de meest gevraagde producten en diensten op onze homepage te vinden zijn. Om onze digitale dienstverlening te verbeteren is dit noodzakelijk.

Op onze huidige website moeten burgers vaak te veel zoeken. Bijkomend voordeel is dat, als de website optimaal functioneert, de telefonische dienstverlening wordt ontlast. Naast deze technische noodzaak speelt binnen de gemeente Aalten de wens om de website doelmatiger in te zetten. Zo dient het beheer eenvoudiger te worden en is de wens om de inhoud beter neer te zetten en beter doorzoekbaar te maken. Op die manier is de site dienstverlenend naar de burger. In 2022 gaan we met het projectteam de website en intranet dat met elkaar verweven is vernieuwen. E-diensten – digitale aanvragen Zelf zaken regelen en aanvragen wordt steeds eenvoudiger: aan beschrijvingen van producten en diensten van de gemeente is in voorkomende gevallen een digitaal in te vullen meldings- of aanvraagformulier toegevoegd. Via de website kunnen inwoners 24/7 een afspraak met de gemeente plannen. Natuurlijk blijft het mogelijk telefonisch een afspraak te maken. Met de komst van de nieuwe e-diensten wordt de digitale aanvraag voor de burger makkelijker. Het systeem denkt namelijk met ze mee, waardoor er minder foutieve aanvragen binnen komen. En dat maakt het voor ons efficiënter/eenvoudiger. Daarnaast worden meer producten aangeboden met de nieuwe e-diensten. De burger kan dus nog meer van huis uit regelen.

Onderzocht wordt de mogelijkheid om voor het verlengen van een rijbewijs of het aanvragen van een paspoort of ID-kaart slechts eenmaal langs te hoeven komen op het gemeentekantoor. Ook kunnen geboorte- en overlijdensaangiften op termijn volledig digitaal verlopen. Per begin 2022 hebben we de eerste e-diensten die digitaal aangeboden kunnen worden, online beschikbaar. Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Nog een goed half jaar en dan zijn de verkiezingen voor de nieuwe raad. Woensdag 16 maart 2022 is de dag dat de kiezers de kans krijgen om hun volksvertegenwoordigers voor de komende vier jaar te benoemen. Een spannende en zeker ook een drukke tijd breekt aan voor alle partijen. Ook de ambtelijke organisatie is met de voorbereidingen gestart.

Programma 3 Bedrijfsvoering

36

Datalab GO In 2021 is Aalten in regionaal verband gestart met deelname aan Datalab GO. Dat jaar is en wordt grotendeels besteed aan het neerzetten van de organisatie, samenstellen van het team en het uitwerken van enkele data-producten voor prioritaire thema’s als de impact van Covid per gemeente, ondermijning, etcetera. Aanvang 2022 moet Datalab GO een ‘jongvolwassen’ stadium bereiken. De organisatie staat dan geheel en is in de loop van dat jaar in staat steeds complexere vraagstukken te beantwoorden. De in 2021 gebruikte databronnen (open data en CBS data tot op wijkniveau) worden aangevuld met data die direct van de gemeenten wordt verkregen. Datalab GO wordt actiever gepromoot binnen de aangesloten gemeenten om meer de verbinding te zoeken met de lokale beleidsmedewerkers en datagedreven werken een vaste plek te geven. Informatiearchitectuur De gemeentelijk informatiearchitectuur wordt in 2022 uitgebouwd naar de informatiearchitectuur van de Common Ground. Met Common Ground willen gemeenten de informatievoorziening eenvoudiger, sneller en slimmer inrichten. In de kern gaat het daarbij om een hervorming van de gemeentelijke informatievoorziening door op een andere manier om te gaan met gegevens. Zo koppelen we data los van werkprocessen en applicaties. De nieuwe manier van omgaan met gegevens betekent dat softwareleveranciers hun applicaties daarop moeten aanpassen.

Dit gaat vanaf 2022 plaatsvinden. Omgevingswet De beoogde inwerkingtreding van de Omgevingswet is met een half jaar uitgesteld naar 1 juli 2022. Dit geeft het Rijk, gemeenten, provincies, waterschappen en uitvoeringsorganisaties meer ruimte om de implementatie van de wetgeving zorgvuldig af te ronden. De periode tot 1 juli 2022 wordt benut om de systemen en werkprocessen om te bouwen naar de regels van de Omgevingswet. Hybride werkomgeving en cloud Hoewel de toekomst nog onzeker is, verwachten we dat de post-Covid-19 periode in 2022 nog voortduurt. Dit betekent dat plaatsonafhankelijk werken bij de meeste medewerkers een blijvende situatie gaat worden. De vergaderlocaties in de gemeentelijke gebouwen zijn zodanig ingericht dat de vergaderingen via een “hybride” vorm (onafhankelijk van plaats) kan plaatsvinden. Een werkgroep “na corona” is bezig met de gevolgen en veranderingen van de post-Covid-19 periode rond huisvesting, werkplekken en de beleidsregels rond thuiswerken/op locatie werken. In 2022 wordt dit uitgewerkt. Hierdoor zijn in 2022 veel ontwikkelingen die het hybride werken gaan ondersteunen, zoals het verregaande gebruik van pakketten van Microsoft, maar ook de automatische inrichting en uitrol van laptops en andere apparatuur. Ook gaat in 2022 de uitbreiding van de digitale handtekening in veel softwarepakketten plaatsvinden.

Een volgende groep applicaties wordt door de leverancier vanuit de cloud benaderd. In 2022 verwachten we dat ons distributiesysteem van al onze kerndata en ons financiële systeem naar de cloud wordt verhuisd. Daarnaast vinden de voorbereidingen plaats om een aantal Centric applicaties van het sociaal domein te verplaatsen naar de cloud. De firma Centric heeft namelijk aangekondigd dit in 2023 te realiseren. Informatieveiligheid Vanaf 1 januari 2020 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. Hiermee is één gezamenlijk normenkader voor informatiebeveiliging binnen de gehele overheid ontstaan. Helder, actueel en veilig. De BIO stuurt op verantwoordelijkheden en risicomanagement binnen de eigen organisatie. 2022 staat in het teken van het cyclisch inrichten van de privacybescherming (Plan, Do, Check, Act) en de organisatie brede informatieveiligheid- en privacy bewustwording. Eén van de highlights binnen bovengenoemde baseline is de versterking van de bewustwording van informatieveiligheid en privacy onder de medewerkers. Op structurele basis worden de medewerkers getraind en getest op het gebied van informatiebeveiliging en privacy, Dit vindt deels plaats via te volgen digitale cursussen en steekproeven. Zo wordt informatieveiligheid en privacy een vast onderdeel van onze dagelijkse praktijk.

Rechtmatigheidsverantwoording Het college van B&W is verantwoordelijk voor de rechtmatigheid binnen onze gemeente. In de huidige situatie vormt de accountant hier een oordeel over en brengt hier verslag over uit. Vanaf het verslagjaar 2022 moet het college deze rechtmatigheidsverantwoording zelf opstellen en opnemen in de jaarrekening. Hiermee legt ze verantwoording af over de naleving van de regels voor het financiële reilen en zeilen in de organisatie. Omdat de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel wordt van de jaarrekening, controleert de accountant straks of deze verantwoording, net als de rest van de jaarrekening getrouw is.

Programma 3 Bedrijfsvoering

37

Door middel van deze rechtmatigheidsverantwoording verklaart het college dat zij rechtmatig heeft gehandeld. Dit bestaat uit de volgende drie deelaspecten: 1. Het begrotingscriterium: vaststellen of sprake is van overschrijdingen van de geautoriseerde begroting na begrotingswijzigingen in het boekjaar, zo ja of ze passen binnen het gemeentelijk beleid en of ze met reden zijn toegelicht in de jaarrekening. Alleen onrechtmatige overschrijdingen worden vermeld; 2. Het voorwaardencriterium: vaststellen of alle financiële beheershandelingen voldoen aan de voorwaarden zoals die zijn gesteld in wet- en regelgeving; 3. Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O): vaststellen of voldoende waarborgen zijn genomen om misbruik en oneigenlijk gebruik van de gemeentelijke regelingen te voorkomen. Om dit vast te kunnen stellen is binnen de gemeentelijke organisatie een duidelijke grondslag nodig. Het intern controleplan is hierbij de basis waarin we hebben vastgelegd hoe we de naleving van de regels gaan controleren. De Wet Open Overheid Deze wet vervangt de Wet Openbaarheid van Bestuur en heeft als doel het verbeteren van de transparantie van de overheid. Uitgangspunt is dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, ontsloten en goed te archiveren is.

De wet verplicht overheden zoveel mogelijk informatie in onderstaande 11 informatiecategorieën in een vroegtijdig stadium actief openbaar te maken en te publiceren via een digitaal platform. • Wet- en regelgeving • Bestuursstukken • Onderzoeken • Stukken van adviescolleges • Organisatiegegevens • Convenanten • Beschikkingen • Jaarplannen en -verslagen • Raadsstukken • Wob/Woo-verzoeken • Klachten Dit gaat gepaard met de verplichting om de informatiehuishouding op orde te brengen en informatie duurzaam toegankelijk te maken. Het tijdstip waarop de wet inwerking treedt is nog niet geheel duidelijk. Dit varieert van medio 2022 naar begin 2023. De invoering heeft echter een aanzienlijke impact op de organisatie. Dit is ook de reden waarop nu reeds wordt gestart met de inventarisatie van de uit te voeren werkzaamheden. 2. Welke concrete doelstellingen zijn er?

1

2

3

Thema 1. Vernieuwen Website

Uitbreiding ediensten – digitale aanvragen Informatieveiligheid en Privacy Wet

4

Invoeren van Samenhangende objectenregistratie

5

Omzetting en vulling softwarepakketten Omgevingswet

Doelstelling Er is een projectteam samengesteld die aan de slag gaat met de vernieuwing van de website en intranet. Het aanbod van e-diensten wordt uitgebreid, zodat daarmee de digitale dienstverlening vergroot wordt. Voldoen aan BIO en privacywetgeving en de vereiste accountability.

Het samenbrengen van de basisregistraties WOZ, BAG, Kadaster en BGT op het gebied van data en kaartmateriaal zodat één samenhangende registratie ontstaat. De Omgevingswet gaat in per 0107-2022. Dit betekent dat de softwarepakketten van vergunningsverlening dan verplicht zijn aansloten op het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet en moeten voldoen aan de eisen van de Omgevingswet.

Programma 3 Bedrijfsvoering

Actie 2022 December 2022 - Vernieuwing website en intranet gereed.

Maart 2022 - Uitbreiding van beschikbare ediensten.

December 2022 - Cyclisch inrichten van de privacybescherming (Plan, Do, Check, Act) en de organisatie brede informatieveiligheid- en privacy bewustwording. December 2022 - Organisatiebrede bewustwording stimuleren, onder andere door medewerkers te trainen en testen op informatiebeveiliging en privacy. December 2022 - Met de aanschaf van de nieuwe BAG-applicatie iObjecten is de eerste stap gezet naar de Samenhangende objectenregistratie. In de komende tijd worden daaraan de andere registraties toegevoegd. Juli 2022 - Aanvragen van evenementen, drank/horeca en de APV makkelijk te verwerken in de software van de Omgevingswet (als onderdeel van de fysieke leefomgeving). Juli 2022 - Verwerken van omgevingsvergunningen conform de Omgevingswet. Juli 2022 - Wetregels omzetten naar eenvoudige vraagbomen, gekoppeld aan de pakketten van de Omgevingswet.

38

3. Overzicht middelen per taakveld Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen:

Programma 3 Bedrijfsvoering

Werkelijk 2020

Raming na Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2022 2023 2024 2025 2021

Baten Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten & lasten Totaal baten

-257 -421 -367 -672 -3.235 -1.515 -227 -46.143 -248 0 -1.577 0 -54.662

-274 -327 -105 -628 -3.476 -1.649 -245 -45.808 -821 0 -4.195 0 -57.528

-234 -255 -125 -545 -3.547 -1.668 -251 -46.559 0 0 -653 0 -53.837

-219 -255 -125 -528 -3.638 -1.712 -251 -45.568 -1.086 0 -464 0 -53.846

-244 -255 -125 -511 -3.638 -1.712 -251 -45.164 -1.585 0 -766 0 -54.251

-244 -255 -125 -494 -3.638 -1.712 -251 -45.022 -1.897 0 -703 0 -54.341

Lasten Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten & lasten Totaal lasten

567 628 8.374 254 209 122 139 5 183 0 1.245 421 12.147

714 702 8.370 211 209 122 118 5 482 10 560 0 11.503

565 518 7.859 196 186 130 124 505 1.104 10 600 0 11.797

591 496 7.906 196 186 130 124 155 1.088 10 620 0 11.502

585 677 7.877 186 186 130 124 155 1.076 10 640 0 11.646

585 497 7.937 194 186 130 124 155 850 10 663 0 11.331

Totaal programma 3 Bedrijfsvoering

-42.515

-46.025

-42.040

-42.344

-42.605

-43.010

Toelichting op de verschillen tussen de jaarschijven 2021 en 2022 en volgende jaren Burgerzaken In de algemene uitkering hebben we € 93.000 extra budget ontvangen voor de extra kosten in verband met corona voor het organiseren van de verkiezingen Tweede Kamer in 2021. En als gevolg van een dalende vraag naar met name rijbewijzen nemen zowel de baten als de lasten af. De formatie is hier al op aangepast. Beheer overige gebouwen en gronden De fluctuatie in de geraamde lasten heeft betrekking op de onderhoudskosten voor de gebouwen die voortvloeien uit de MOP. Deze worden gedekt uit de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen. Overhead Op dit taakveld worden alle baten en lasten verantwoord die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces, zoals huisvesting, informatievoorziening, bestuursondersteuning en facilitaire zaken. De jaarlijkse fluctuatie in de lasten wordt grotendeels veroorzaakt door de geraamde kosten van groot onderhoud voor de twee locaties van het gemeentehuis en de werf. Deze zijn gebaseerd op het MOP en worden gedekt uit de reserve groot onderhoud gemeentelijke gebouwen.

Programma 3 Bedrijfsvoering

39

Treasury Gebleken is dat het dividend van de ROVA wat we daadwerkelijk ontvangen lager is dan het dividend die structureel in de begroting zat. Deze is vanaf 2022 bijgesteld op het niveau van het dividend 2020. Dit heeft een nadelig effect van € 43.000. De rentebaten op de verstrekte geldleningen nemen af, omdat er veel versneld is en wordt afgelost. Daarentegen dalen ook de rentelasten van aangetrokken leningen als gevolg van aflossingen en aantrekken van nieuwe leningen tegen lagere rentepercentages. OZB woningen en niet-woningen In de begroting 2020-2023 is een jaarlijkse stijging van de OZB opbrengst van 3% opgenomen. Dit resulteert in een (cumulerende) meeropbrengst van € 135.000 per jaar. Doordat bij de voorjaarsnota 2021 het budget voor 2021 is verhoogd met € 45.000, is er nu nog een stijging in 2022 ten opzichte van 2021 van € 90.000. In de paragraaf Lokale heffingen is dit nader toegelicht. In 2021 zijn de laatste gebruiksoppervlaktes van woningen ingemeten, voornamelijk (woon)boerderijen. Ook de resultaten van de schaduwwaardering hebben voor extra werkzaamheden gezorgd, waardoor de lasten in 2021 eenmalig hoger zijn. Algemene Uitkering De uitkomsten van de doorrekening van de meicirculaire 2021 vormt de basis voor de berekening van de algemene uitkering voor 2022 en de jaren daarna. Deze doorrekening veroorzaakt de diverse schommelingen in de jaren aan de batenkant.

Voor enkele belangrijke ontwikkelingen hebben we gemeend een stelpost op te nemen, deze is onder de lasten verantwoord. Dit betreft een buffer voor verwachte onderuitputting, een buffer voor zorgkosten en een tegemoetkoming in de kosten van de Jeugdzorg vanaf 2022. Overige baten en lasten Aan de batenkant worden op dit taakveld de negatieve saldo’s gepresenteerd. Het positieve resultaat in 2022 staat aan de lastenkant. Onvoorzien maakt ook onderdeel uit van dit taakveld. In 2021 is deze volledig ingezet, in 2022 is dit bepaald op € 200.000. In de loop van 2021 zijn diverse wijzigingen doorgevoerd op de loonbudgetten. De salariskosten worden doorbelast aan de diverse taakvelden. Deze doorbelasting wordt alleen in de primitieve raming verwerkt, bij wijzigingen in de loop van het jaar wordt het niet toegerekend maar als een sluitpost op dit taakveld opgenomen. Mutaties reserves In het overzicht reserves en voorzieningen worden de mutaties 2022 en volgende jaren toegelicht. Het grote verschil ten opzichte van 2021 komt door de onttrekkingen aan de algemene reserve en de reserve huisvesting onderwijs. De algemene reserve wordt onder andere ingezet voor al eerder genomen besluiten zoals structuurversterking kernen, prestatieafspraken, vitaal centrum, Leader en de Regiodeal. Deze restantbudgetten worden elk jaar opnieuw op het taakveld opgevoerd en hier als onttrekking opgenomen.

Vanuit de reserve huisvesting onderwijs heeft de raad in 2020 € 1.000.000 beschikbaar gesteld voor het treffen van duurzaamheidsmaatregelen in de Aaltense schoolgebouwen, zie programma 2. 4. Eigen indicatoren Tijdig betaalde facturen 100%

98,00%

94,00%

2019

Dagen tot betaling

2019

30 87,00%

87,00%

23

25 20

80%

20

60%

15

40%

10

20%

5

0%

0 Aalten

Regio

Gelderland

Het % facturen dat tijdig is betaald.

Programma 3 Bedrijfsvoering

NL

12 8

Aalten

Regio

Gelderland

NL

Het gemiddeld aantal dagen tot betaling facturen.

40

5. Verplichte indicatoren waarstaatjegemeente.nl Gemiddelde WOZ-waarde 2020 € 300.000 € 250.000

€261.000 €270.000 €220.000 €231.000

€ 200.000 € 150.000 € 100.000

€ 50.000 €0 Aalten

Regio

Gelderland

NL

De gemiddelde WOZ-waarde van woningen. (Bron: CBS)

Gemeentelijke woonlasten

Nieuw gebouwde woningen 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0

2019 9,80

9,20

7,10

4,10

Aalten

Regio

Gelderland

NL

Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen. (Bron: ABF)

2021

€ 1.000 €811

€ 800 €618

€ 600

€685

€800 €740

€810 €733

€474

€ 400 € 200 €0 Aalten Regio Gelderland NL Éénpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden/meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. (Bron: COELO)

Programma 3 Bedrijfsvoering

41

Paragrafen

Paragraaf Bedrijfsvoering “Samen volop blijven inzetten voor onze burgers en bedrijven” Een goede bedrijfsvoering, die gericht is op onze omgeving betekent beheersing van alle processen, inclusief bijsturing waar nodig. Dit is een voorwaarde om aan deze verwachtingen te voldoen en gemeentelijk beleid te realiseren. Er wordt voldaan aan alle wetgeving op het brede gemeentelijke werkterrein, transparant verslag gedaan over de uitvoering middels de reguliere P&C (planning en control) cyclus of bij belangrijke zaken met een raadsmededeling. Bij alle externe ontwikkelingen die op een gemeente afkomen, is het niet alleen belangrijk dat Aalten een flexibele organisatie is, maar ook een vlot lerende, met voortdurend aandacht voor mogelijke verbeteringen van processen. Naast de dynamische continuïteit van onze organisatie spelen de volgende issues: 1. Aalten na corona Sinds maart 2020 is de wereld in de ban van de coronapandemie, mede door het vaccinatiebeleid lijkt er nu licht te zijn aan het einde van de tunnel. Als organisatie hebben wij gedurende de crisis steeds actief ingespeeld op het verloop van de pandemie door een protocol te hanteren met interne richtlijnen voor het werken onder de wisselende omstandigheden. Om de dienstverlening te waarborgen hebben wij geïnvesteerd in bandbreedte, mobiele werkplekken en voorzieningen voor thuiswerken.

In de afgelopen periode is gebleken dat het gedeeltelijk thuiswerken veel voordelen, maar ook enkele aandachtspunten heeft. Om richting te geven aan het werken binnen de organisatie in de periode na corona hebben wij een interne werkgroep ingesteld, die adviseert over de inrichting van de te verwachten hybride werkvormen. Na aanvankelijke aarzelingen hebben veel medewerkers het thuiswerken inmiddels omarmd. Voor veel functies is het gedeeltelijk thuiswerken efficiënt gebleken. Belangrijke voordelen zijn daarnaast de afname van het woon-werkverkeer (minder milieubelasting, minder parkeerplaatsen) en de afname van het aantal benodigde kantoorwerkplekken. Daar staan de benodigde investeringen in ICT en andere voorzieningen voor thuiswerken tegenover. Aandachtspunten zijn het behoud van collegiale contacten, samenwerking en teambuilding. We blijven zoeken naar de juiste balans en maatvoering, maar duidelijk is al wel dat meer thuiswerken blijvend zal zijn. De werkgroep Aalten na Corona blijft ons tijdens deze zoektocht adviseren over de organisatie en inrichting van de hybride werkvormen, over waarborgen voor de dienstverlening en over de gevolgen voor de kantooromgeving. 2. Heroriëntatie organisatiestructuur per 1 januari 2023 In de huidige organisatiestructuur, die dateert uit april 2019, bestaat het MT uit de secretaris/algemeen directeur en de drie afdelingshoofden.

De drie afdelingen bestaan elk uit twee teams en werken ten behoeve van één programma uit de programmabegroting. De afdelingshoofden zijn hiërarchisch leidinggevende van de medewerkers van de betreffende afdeling. De teams worden vakinhoudelijk aangestuurd door een teamcoordinator, die daarnaast zelf meewerkt aan de meer complexe projecten en/of beleidsmatige dossiers. Sinds het voorjaar van 2020 zijn de functies van afdelingshoofd van de afdeling Sociaal Domein en teamcoordinator van het team Zorg vacant. De functie van afdelingshoofd van de afdeling Sociaal Domein wordt waargenomen door de beide andere afdelingshoofden, waarbij het afdelingshoofd Ruimte leidinggeeft aan het team Organisatie en Welzijn en het afdelingshoofd Bedrijfsvoering leidinggeeft aan het team Zorg. In de vacature van teamcoördinator van het team Zorg is tijdelijk voorzien door een interimopdracht. Eind 2020 is de organisatiestructuur geëvalueerd, waarbij besloten is de bestaande situatie voort te zetten en per 1 januari 2023 een heroriëntatie op de organisatiestructuur te laten plaatsvinden. Daarbij is nadrukkelijk rekening gehouden met de eind 2020 geldende omstandigheden: uitdagende financiele omstandigheden, de personele wisselingen in de top van de organisatie en de effecten van de Coronamaatregelen.

In de afgelopen periode is gebleken dat er, ondanks de grote inzet van alle betrokkenen, knelpunten ontstaan met betrekking tot de span of control van de leidinggevenden en onduidelijkheden in taken en verantwoordelijkheden met betrekking tot het leiding geven.

Paragraaf Bedrijfsvoering

44

Bij een organisatie van ongeveer 200 medewerkers is de span of control van de afdelingshoofden als hiërarchisch leidinggevende (te) groot. Medewerkers hebben recht op ruime aandacht van hun leidinggevende als het gaat om de HRM-taken, zoals coaching, functionerings- en ontwikkelingsgesprekken, personeelsbeoordeling, gezondheid en lief en leed. Dat is in het belang van het goed functioneren van de organisatie. Het lukt nu niet altijd even goed om daaraan een goede invulling te geven en is op den duur niet vol te houden. De onduidelijkheden in taken en verantwoordelijkheden met betrekking tot het leiding geven hebben betrekking op de functie van de teamcoördinatoren. Hoewel zij zorgen voor de vakinhoudelijke coördinatie en aansturing van het team en bijdragen aan het leidinggeven door de afdelingshoofden zijn ze geen hiërarchisch leidinggevende, hetgeen leidt tot onduidelijkheden in de relatie medewerker – teamcoördinator – afdelingshoofd. Daarnaast is de combinatie van 50% vakinhoudelijke coördinatie en aansturing en 50% meewerken in de meer complexe projecten en beleidsmatige dossiers een kwestie van invulling, die afhankelijk is van de heersende omstandigheden en van persoonlijke keuzes en die dus logischerwijs ook nogal verschilt per team.

Vanwege de genoemde knelpunten willen wij de afgesproken heroriëntatie van de organisatiestructuur per 1 januari 2023 tijdig voorbereiden. We verwachten in het vierde kwartaal van 2021 een principe besluit hierover te nemen. 3. Krapte op de arbeidsmarkt Er zijn al langere tijd signalen van een toenemende verkrapping van de arbeidsmarkt. In de afgelopen maanden hebben ook wij ervaren dat het moeilijker wordt vacatures in te vullen. Gelet op de grote uitstroom wegens pensioneringen in de gemeentelijke sector verwachten wij dat deze spanning op de arbeidsmarkt in de komende jaren verder toeneemt. Dit leidt onherroepelijk tot een stijging van de loonkosten door opwaartse druk op de algemene loonontwikkeling in de cao, door druk op de salarisonderhandelingen bij de invulling van vacatures, door individueel rechtspositioneel maatwerk en door kosten van externe inhuur of andere tijdelijke oplossingen. Daarnaast leidt de krappe arbeidsmarkt tot risico’s met betrekking tot de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening aan de inwoners en de gemeenteraad en de tijdige oplevering van producten. Dit is met name het geval als we concessies moeten doen met betrekking tot de kwaliteit bij de invulling van vacatures en als vacatures langer open staan of niet ingevuld kunnen worden. 4.

Ontwikkelingstraject organisatie Zoals al aangekondigd in de programmabegroting 2021 loopt er momenteel een ontwikkelingstraject binnen de organisatie gericht op een professionele cultuur. Medewerkers worden getraind op de verdere ontwikkeling van een professionele cultuur binnen de organisatie en het geven en ontvangen van feedback. Dit ontwikkelingstraject wordt benut om de kernwaarden van de organisatie en de nieuwe beoordelingsmethodiek met 360 graden feedback te lanceren. Het ontwikkelingstraject krijgt door de coronamaatregelen een langere doorlooptijd dan voorzien. Bepaalde activiteiten kunnen nu eenmaal moeilijk online worden gehouden. 5. Vitaliteit en wendbaarheid Ondanks gerichte maatregelen is de leeftijdsopbouw binnen de gemeentelijke organisatie nog steeds minder gunstig. De beide generatiepacten en het speerpunt verjonging als hoogste prioriteit binnen het werving- en selectiebeleid hebben niet kunnen voorkomen dat de gemiddelde leeftijd eind vorig jaar 49,67 jaar was. Dat is ruim boven de gemiddelde leeftijd in de toch al vergrijzende gemeentelijke sector. De verklaring hiervoor ligt in de bovengemiddeld lange duur van de dienstverbanden. Het ziekteverzuim lag in 2020 weer onder het landelijk gemiddelde, maar we kenden uitschieters in de jaren 2018 en 2019. Deze kenmerken van de organisatie zijn voor het MT een aandachtspunt.

Hoe houden we onze organisatie gezond, vitaal en wendbaar? In de CAO Gemeenten 2019-2020 is afgesproken dat alle gemeentelijke werkgevers vitaliteitsbeleid moeten hebben. In de komende CAO (vanaf 1 januari 2021) wordt dit verder uitgewerkt, maar de onderhandelingen over deze CAO liggen al geruime tijd stil. In ons gemeentelijk HRM-beleid blijven we bij de invulling van vacatures sterk inzetten op verjonging. We maken vacatures geschikt voor jongeren door (tijdelijk) te schuiven met werkzaamheden en door jongeren zelf verder op te leiden.

Paragraaf Bedrijfsvoering

45

6. Visie op gezondheid In lijn met de ontwikkeling van de algemene visie van de gemeente Aalten op de publieke gezondheid is de visie op gezondheid van de gemeente als werkgever van de gemeentelijke organisatie in ontwikkeling. Als werkgever willen we primair uitgaan van de eigen kracht en verantwoordelijkheid van de medewerkers, maar we hebben uit betrokkenheid met de medewerkers en om uitval te voorkomen tegelijkertijd specifiek aandacht voor medewerkers die een verhoogd risico hebben op gezondheidsproblemen. De waarde van preventie en positieve gezondheid staat centraal. De rol van de werkgever is om medewerkers te ondersteunen en te stimuleren bij het maken van gezonde keuzes. Dat doen we door een omgeving te creëren waarin het makkelijker is om aan een gezonde leefstijl te werken. We zorgen voor gezonde werkomstandigheden. We hebben nadrukkelijk aandacht voor invloeden uit de privé omgeving van de medewerker en stimuleren gezonde verhoudingen en een gezonde balans. We willen onze visie op gezondheid voor de komende jaren in nauw overleg met de OR verder uitwerken. 7. Integriteit In de paragraaf Bedrijfsvoering van de programmabegroting 2021 is opgenomen dat de gemeente Aalten in 2021 wil overgaan tot een herijking van het beleid met betrekking tot bestuurlijke en ambtelijke integriteit.