Korte aantekeningen beeldvormende bijeenkomst Raadzaal d.d. 6 november 2023

Beeldvormende fase 0B

OPENBAAR Korte aantekeningen van de beeldvormende bijeenkomst van 6 november 2023. Aanvang: 19.30 uur – Raadzaal Aanwezig: Voorzitter: De heer Walter Namens de fracties: de heren Polman, Meerdink, Logmans, Bulsink, Ebbers, Bauhuis en Hollema. Griffie: De heer Fiering Beeldvormende bijeenkomst. Doel: Inspraak en hoorzitting Agendapunt 2: Voorstel tot kennisnemen van het haalbaarheidsonderzoek Slingeplas – ’t Broock en het college opdracht geven voor de uitwerking van variant 1 in samenwerking met de betrokken partijen. De heren Steenbergen en Van Dongen, vertegenwoordigers van bureau Antea geven een korte toelichting. Dhr. Steenbergen: Wij hebben de opdracht gekregen het ambitieplan te bekijken en te beoordelen op haalbaarheid. Het plan bestaat uit; woningontwikkeling, 82 woningen. 60% betaalbaar en minimaal 28% sociale huur. We hebben de woonstraten gecalculeerd met de uitvoering straatbakstenen en gebakken klinkers. Voor het hemelwater - zodat het ook mooi afloopt richting, wadi-gracht - konden we dat mooi met bovengrondse afvoer doen. Het beeld van de voormalige gracht wordt op de locatie teruggebracht. Ontwikkeling 2. Dit betreft de ontwikkeling van twee volwaardige voetvalvelden en een half trainingsveld, een sportkantine, kleedkamers en een terras. Er moet een kader komen tussen de Slingeplas en de voetbalvelden. De Slingeplas wordt vergroot. Deelgebied 3.

Verdere ontwikkeling van recreatie langs de Slingeplas is niet meegenomen in de haalbaarheidsstudie omdat het verder door een derde partij wordt gedaan. Vragen aan de heren Steenbergen en Van Dongen. Vraag: Kunt u wat meer toelichting geven over de risico’s en acceptatie rond de watersituatie. In het rapport zijn een aantal risico’s benoemd. Hoe diepgaand is dit onderzocht en hoeveel risico’s hebben we daar nog over? Misschien kunt u ook iets over het Waterschap zeggen? Hoe zitten zij daarin?

Vraag: Toelichting op variant 1. Op een gegeven moment wordt er af gestapt van het basis ambitie document. Dan wordt er gesproken over vooral

Antwoord: Het Waterschap heeft belangrijke punten aangedragen die zij als risico zien. Die risico’s moeten beheerst worden. Dit kan ook door technische oplossingen om bv. te voorkomen dat de bereikbaarheid niet gegarandeerd is. Ten eerste ligt de huidige wegenstructuur al hoog genoeg. Daarnaast wordt de Slingeplas vergroot en daarmee compenseer je ook weer de buffer die komt te vervallen omdat je die kader bij het sportveld neerlegd. Anderzijds is er ook een reële mogelijkheid om nog het retentiegebied te vergroten. Daarvoor zijn kosten meegerekend. Antwoord: Het civieltechnische deel. Het plan is beoordeeld en daar heeft de landschapsarchitect veel bruggen ingetekend. Eén brug in ieder geval

technische aanpassingen. Kunt u dat nog wat toelichten?

Vraag: Op hoofdlijnen 3 punten waar dan die winst behaald wordt. De autobrug, kleinere bruggen vervangen voor duikers en werk met werk maken. Is daar per post uit te halen waar we het dan over hebben? Want het zakt met meer dan € 2 miljoen. Waar zit dit dan vooral in? Wat zijn de belangrijkste besparingen en kunnen die ook los van elkaar uitgevoerd worden of moet het als één gezamenlijk pakket? Vraag: Er staat 60% betaalbaar. In de regioafspraken worden er twee tarieven gehanteerd. Onder de € 355.000 en € 250.000. Welke van de twee wordt gezien als betaalbaar in dit plan? Binnen die 60%, hoeveel is koop, hoeveel is huur. Vraag: Hoe zit het in de fasering? Worden eerst de duurdere woningen gebouwd of gaat dit gelijk op? In welke fase komen de betaalbare woningen aanbod. Vraag: De ingetekende gracht vinden wij meer een ‘sloot’ dan de oorspronkelijk gracht. Is er voldoende ruimte voor een concrete gracht in het kader van historisch besef? Vraag: Wat is de reden waarom er gekozen is voor deze fasering zoals die er nu instaat?

Inspreker: De heer A. te Winkel namens Vereniging Bredevoorts Belang. Zijn inspraakreactie is bij dit verslag gevoegd. Vragen aan de heer Te Winkel. Vraag: U zegt; we willen wonen zo snel mogelijk en versnellen waar mogelijk. Aan de andere kant wilt u de

aan de westkant heel groot ingetekend. Door het wegverkeer erover heen te laten rijden kan deze veel kleiner uitgevoerd worden. Daarmee kun je drastisch de kosten naar beneden brengen. Terwijl het functioneel precies hetzelfde blijft en ook qua vormgeving heb je nog genoeg ruimte om daar een volwaardige brug te laten zijn. We hebben gezien dat bij alle waterpartijen geen bruggen zijn. Maar het ambitiedocument heeft het over een brug dus die hebben we wel als een brug zijnde gecalculeerd. Alleen met minder kosten omdat deze minder fors is. Andere bruggetjes voor fietsers en toegang naar woningen aan de gracht die kunnen aangepast worden naar een dam met een damduiker. De functionaliteit blijft dan ook precies hetzelfde. Wij zagen nog een optimalisatie in het grondwerk. Om zoveel mogelijk werk met werk te maken. Dat betekent dat je kunt gaan spelen met de hoogtes en het vrijkomende zand. Dit kan prima gebruikt worden voor het deel waar de woningbouw en de kader is gepland. Dan voer je geen grond meer af. Dit zijn ook aanzienlijke kostenbesparingen. Qua beeldvorming blijft het hetzelfde. Dat zijn de hoofdpunten van de alternatieven die we erin hebben gecalculeerd. Antwoord: In principe zou je dit los van elkaar kunnen zien. Het zijn losse onderdelen en zouden ook in stukjes kunnen. De besparing zit met name in de alternatieve uitvoering van de bruggen.

Antwoord: Hier is 28% huur in meegenomen en de rest is koop. € 355.000 is de betaalbaarheidsgrens. Wij kunnen wel bevestigen dat de prijzen van de betaalbare woningen ruim daaronder vallen. Antwoord: Eerst wat vrije sectorwoningen, in het tweede jaar een aantal huurwoningen en dan weer vrije sectorwoningen. Antwoord: Wij hebben het ambitiedocument onderzocht. Zoals deze daar is getekend hebben wij overgenomen. Wat dat betreft zou je dit aan de stedenbouwkundige van dit plan moeten vragen. Hier kunnen wij geen antwoord opgeven. Antwoord: Er is gekozen om een deel van de vrije sectorwoningen naar voren te halen omdat dan net iets meer aan over gehouden wordt. Dat kun je weer meenemen in de financiering. Je zou hierin nog kunnen switchen maar dat heeft dan wel bottom- line effecten op wat je overhoudt.

Antwoord: Het trieste is dat er geen andere plek is. Wij zijn al een jaar of 3-4 bezig geweest met

2

ambitie behouden. Hoezeer is de afweging van snelheid versus deze plek en de ambitie? Vraag: Waar zit voor u de balans voor tempo maken en hoge ambitie houden?

Vraag: Dit is de enige locatie in Bredevoort?

Vraag: U heeft meerdere keren genoemd dat toerisme een belangrijk aspect is. De ambitie is om het toerisme te laten groeien samen met de economie. Hoe zou dat kunnen? Wat moet ingevuld worden om groei te bewerkstelligen?

alternatieve locaties. Op dit moment is dit de enige locatie waar de mogelijkheden zijn, ook in de ogen van de gemeente. Antwoord: Lastig. In Bredevoorts Belang en de werkgroep Toekomstvisie hebben we het regelmatig over de wijze waarop we de vitaliteit van Bredevoort op peil kunnen houden of versterken. Op dit moment zien we als grootste gevaar dat er voor jongeren, starters, mensen met een kleine beurs eigenlijk heel erg weinig mogelijkheden zijn om zich te vestigen in Bredevoort. Vitaliteit versus historische waarde. Dan geven we toch de voorkeur aan woningbouw boven de historische waarde, hoewel we dit heel belangrijk vinden. We zouden willen dat de mogelijkheden om de historische waarde te ontwikkelen overeind blijven maar de mensen komen eerst. Antwoord: In een wat verder verleden zijn er wat mogelijkheden geweest richting Winterswijk. Die locatie is geen bouwlocatie meer, deze is afgewaardeerd. De afgelopen jaren hebben we hier meerdere overleggen over gevoerd met de wethouder. Er is door de gemeente nadrukkelijk gekozen om voor één optie te gaan en dat is deze. We hebben wel gepleit voor een plan B, maar daar is de gemeente tot nu toe niet in mee gegaan. Als je kijkt waar de woonwijkjes gepland zijn dan zijn deze gepland buiten de gracht. Er zijn 5 woningen in het deel van de gracht gepland, waardoor de contouren van de gracht duidelijk zichtbaar zijn.

Het is niet een gracht in de vorm van de Grote Gracht. Maar in dat deel is ook een herstel van een Bastion gedacht, waardoor wel degelijk de historische waarde versterkt wordt. Dus ook in het ambitieplan is niet voorzien in het herstel van een volledige gracht. Antwoord: Voor Bredevoorts Belang is één van de pijlers het versterken van de historische waarde. In dit plan is dat met het herstel van Bastion Onversaegt wel degelijk aan de orde. Daarnaast komen er met dit plan rond de Slingeplas nieuwe initiatieven die toerisme en recreatie zullen versterken. Maar er zijn meer aspecten in Bredevoort om het toerisme te versterken.

Inspreker: De heer H.J. Mensink – De Twee Bruggen. U staat voor een ingrijpende en unieke keuze. Ingrijpend voor u als gemeente als het gaat om het financiële plaatje, maar des te meer ingrijpend als het gaat om de impact op de Bredevoortse samenleving. Een uiterst positieve impact waar, woningbouw, historie, sport, recreatie en dat in samenhang, een bijdrage leveren aan vitaliteit van uw gemeente, het gebied en haar omgeving. Vorig jaar december is er door de u bekende werkgroep een breed gedragen, ver uitgewerkt en met veel energie tot stand gekomen ambitieus ambitiedocument gepresenteerd. Een ambitiedocument waar met veel energie en inlevingsvermogen gewerkt is aan de unieke kans om voor Bredevoort ruimte te bieden aan draagvlak voor toekomstige ontwikkelingen. Het samen optrekken in gebiedsprocessen met oog voor elkaars wensen en

3

behoefte, zonder afbreuk te doen aan de kernwaarde van het gebied, sterker nog met de kans om deze te versterken, dat is wat mij enorm aanspreekt in hetgeen vanavond op tafel ligt. U heeft de kans om een “go” te geven aan een groot project waarbij een breed draagvlak reeds is gecreëerd. De kans om een belangrijke stap te zetten in een verdere waarde creatie in de Bredevoortse samenleving. Met veel plezier kijk ik terug op de aanvliegroute alsook de werkelijke totstandkoming van het document welke de uitgelezen kans beschrijft zoals die door de werkgroep werd en ook nu nog wordt gezien. De Twee Bruggen heeft met uw gemeente een heldere overeenkomst gesloten. De motivatie om tot deze overeenkomst te komen is gebaseerd op de wens om samen met belanghebbenden de schouders onder potentiële kansen te zetten waarbij De Twee Bruggen in eerste instantie de rust kan brengen om tot een gedegen en gedragen plan en aanvliegroute te komen. We hebben de tijd genomen en het heeft ook tijd gekost, deels ook kostbare tijd. Daarom is het nu ook van belang dat er een duidelijke beslissing wordt genomen waarop we verder kunnen acteren. Zowel voor sportvereniging Bredevoort, Bredevoort als samenleving maar ook voor De Twee Bruggen is het goed en noodzakelijk dat u als raad zich uitspreekt en daarmee richting geeft.

Richting waardoor ook op onderdelen van het masterplan verder gewerkt kan worden aan de uitwerking. De Twee Bruggen zal bij een positief besluit van de raad op het totaalplan, aan de slag gaan met haar eigen financiële opgave welke er niet om liegt. Deze uitdaging gaan wij graag aan en zien wij met vertrouwen tegemoet mits het een onderdeel is van het totaalplan. Juist het samen optrekken en het vervolmaken van het gehele plaatje maakt dat ook wij als bedrijf gemotiveerd zijn om een groots te investeren in Bredevoort. Antea heeft hierbij een uitgebreide studie met verschillende inzichten gedaan. De conclusie dat het een ambitieus plan mag heten, mag getrokken worden en dat is nu net wat het zo mooi en uniek maakt. Daar wil ik graag, met u, de schouders onderzetten. Dank voor uw aandacht. Vragen aan de heer Mensink. Vraag: U zegt als het besluit positief is dan gaan we ook verder om het recreatieplan uit te werken mits het onderdeel is van het totaalplan. Hoeveel ruimte zit daar nog in? Als blijkt dat allerlei aspecten daarvan niet kunnen of als hier aspecten uitgaan omdat blijkt dat het toch technisch of financieel niet haalbaar is? Wat gebeurt er dan?

Antwoord: Na de avond in Bredevoort, nadat er veel commotie is ontstaan over wellicht de toekomst van de Slingeplas, zijn er mensen geweest die met elkaar de schouders eronder hebben gezet om tot elkaar te komen en te kijken, hoe we verder kunnen. Wij hebben toen met elkaar afgesproken dat we samen zouden optrekken om tot een groot, goed plan te komen. Ik vind dat wanneer er nu onderdelen zijn van het plan die niet haalbaar blijken, dat we met ons allen terug moeten naar de tekentafel. Dus ondanks dat de plannen van De Twee Bruggen wellicht haalbaar zijn ook zonder de andere twee initiatieven of als grote puzzel, vinden wij dat De Twee Bruggen geen aparte puzzel is. Wij hebben met elkaar afgesproken dat we als bedrijf en als samenleving samen de schouders zetten onder dit totale project. En ik vind, dat als er onderdelen zijn waardoor het

4

totaalplan er heel anders uit komt te zien, dat we dan weer terug moeten naar de tekentafel. Dit zouden wij ontzettend zonde vinden. Ik denk dat er niet eerder een plan is neergelegd waar op grote lijnen iedereen positief over is en dat is echt uniek. Daar zou je dan niet aan moeten morrelen, danwel dusdanig moet maken dat sec De Twee Bruggen wel door zou gaan maar het andere niet. Het onderdeel De Twee Bruggen moet je koppelen aan de andere twee. Slotwoord van de heer Mensink: Ik wil nogmaals benadrukken dat het goed is dat we dit soort dingen samen oppakken. Ik hoop ook dat Antea deze avond nog even terugkijkt en de reacties – na hun vertrek – terugkijkt. Juist om samen dingen te doen, kom je tot iets en dan behoor je niet weg te lopen. De voorzitter concludeert dat dit onderwerp voldoende is besproken en bedankt eenieder voor de aanwezigheid en inbreng. Opgemerkt wordt dat de schriftelijke vragen over dit onderwerp zijn beantwoord en dat via de e-mail een brief is binnen gekomen m.b.t. aandacht voor de locatie van de padelbanen. Dit agendapunt is geagendeerd voor de Oordeelsvormende vergadering van 14 november 2023. Agendapunt 3: Voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan “Kern Dinxperlo, herziening v.m.l. De Wegwijzer”. De voorzitter zegt dat niemand zich heeft aangemeld om in te spreken en dat derhalve de behandeling van dit voorstel vervalt.

De voorzitter geeft aan dat dit agendapunt is geagendeerd voor de Oordeelsvormende vergadering van 14 november 2023.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare raadsvergadering van 28 november 2023.

M.A.J.B. Fiering Raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

5

VERENIGING BREDEVOORTS BELANG bredevoortsbelang@gmail.com

Beeldvormende Raad gemeente Aalten, maandag 6 november ‘23

Onderwerp:

Voorstel van het college van B&W aan de raad tot kennisnemen van het haalbaarheidsonderzoek Slingeplas - 't Broock en het geven van een opdracht aan het college voor de uitwerking van variant 1 in samenwerking met de betrokken partijen

Geachte voorzitter, geachte leden van de Raad,

1.

Het bestuur van de vereniging Bredevoorts Belang is erg blij dat het College van B&W erin is geslaagd om nog binnen dit kalenderjaar met een voorstel richting Raad te gaan. Voor de vitaliteit van Bredevoort is de realisatie van dit ambitieplan onzes inziens van groot belang.

2. Het bestuur van de vereniging Bredevoorts Belang staat onverkort achter de plannen zoals deze in het ambitieplan zijn weergegeven. Wonen, sport en recreatie en het versterken van de historische waarde; al deze zaken komen samen in het plan, waarbij de kracht juist zit in de combinatie van deze aspecten. We hebben veel waardering voor de synergie die het bureau Ontwerp en omgeving in het ambitieplan heeft weten te realiseren. Tijdens de presentatie van het ambitieplan op 7 december 2022 bleek dat er onder de talrijk opgekomen bewoners een zeer groot draagvlak was voor het totale plan. We pleiten er daarom voor om het oorspronkelijk plan als uitgangspunt te blijven nemen. 3. Het mogelijk maken van woningbouw en het realiseren van een adequate sportvoorziening voor SV Bredevoort in combinatie met andere sportieve recreatiemogelijkheden bij de Slingeplas hebben wat ons betreft de hoogste prioriteit. Tijdens de bewonersavond op 12 oktober jl. (180 aanwezigen) in het kader van het ophalen van input ten behoeve van de Toekomstvisie voor Bredevoort e.o. scoorde het thema ‘Wonen’ veruit de hoogste urgentie: op een schaal van 5 scoorde het thema wonen 4,4. 4. In het haalbaarheidsonderzoek van Antea is een schema opgenomen van de te bouwen type woningen in de periode 2027-2029. We pleiten ervoor om te zoeken naar manieren om één en ander te versnellen.

Daarnaast valt op dat, zoals vaak bij de wat grotere nieuwbouwprojecten voorrang wordt gegeven aan de wat duurdere categorie. Het merendeel van de wat kleinschaligere en betaalbare woningen zijn pas gepland in 2029. We pleiten er nadrukkelijk voor om juist voorrang te geven aan de betaalbare (huur en koop) woning, aangezien de laatste jaren juist dit type woningen niet of nauwelijks gerealiseerd zijn (zie plan Bekendijk en Buitenplaats). Op de al eerdere genoemde bewonersavond van 12 oktober jl. werd door bewoners veelvuldig aangegeven dat er vooral behoefte is aan betaalbare woningen (huur en koop) voor jongeren, starters, senioren en mensen met een kleine beurs. 5. Er is onvrede onder de inwoners over het feit dat het voor veel mensen met een binding met Bredevoort zeer lastig is om een (eerste) woning te bemachtigen in de omgeving waar ze zijn opgegroeid zijn, hun hele leven hebben gewoond (senioren) of waar ze anderszins een sterke binding hebben, zoals onder andere vanwege mantelzorg taken of economische binding. Graag zouden we zien dat er onderzoek wordt gedaan naar de mogelijke inzet van maatregelen als woonplicht en het vaststellen van een percentage van de woningen dat in eerste instantie wordt gereserveerd voor belangstellenden met genoemde binding.

Hoewel dit aspect met betrekking tot het voorliggende voorstel van het college nog niet zozeer aan de orde is willen we het toch graag alvast benoemen en hopen dat hier aandacht voor is in het vervolgtraject. 6. Hoewel wonen voor ons de hoogste prioriteit heeft vinden we het als bestuur echter een gemis als er substantiële concessies worden gedaan aan de versterking van de historische waarde, zoals dit in het plan is opgenomen (terugbrengen 'gracht' en deel vestingwerk). We zijn van mening dat de versterking van de historische waarde een positieve uitwerking zal hebben op toerisme en mede daardoor ook een aanzienlijke economische meerwaarde vertegenwoordigt. Ook in het masterplan Bredevoort van 2004 is dit aspect al benadrukt. 7. Bredevoort is regionaal een belangrijke historische en toeristische trekpleister en we vinden dat het plan daarom op dat gebied wel extra ambitie mag tonen. In het verleden zijn er door de gemeente Aalten ook al mooie stappen gezet in het versterken van deze waarden. Het bestuur van de vereniging Bredevoorts Belang vindt het -zowel historisch, als toeristisch als economisch- een gemiste kans als er in zo’n ingrijpend plan onvoldoende ambitie overblijft voor het verder versterken van de historische en toeristische waarden. 8. Antea doet een aantal suggesties voor het benaderen van fondsen om de kosten voor de gemeente om laag te brengen.

Ons inzien verdient dit aspect nader onderzoek omdat het bestuur van de vereniging Bredevoorts Belang het idee hebben heeft dat er meer mogelijkheden zijn dan in het overzicht genoemd worden, zoals bijvoorbeeld de erfgoeddeal. 9. We vinden het van groot belang dat er tempo blijft in de realisatie van het ambitieplan. Als de door Antea genoemde optimalisatie-variant 1 daartoe kan bijdragen omdat dit de financiële haalbaarheid dichterbij brengt dan kunnen we daarin meegaan. Wel willen we daarbij aantekenen dat we graag zien dat de eventuele aanpassingen t.o.v. het oorspronkelijke ambitieplan in dat geval dusdanig worden uitgevoerd dat de beoogde versterking van de historische waarde in een later stadium alsnog uitgevoerd kan worden. Tevens zouden we graag nadere informatie willen over wat de voorgestelde aanpassingen exact inhouden. 10. Tot slot: de kracht van dit ambitieplan is dat van meet af aan diverse geledingen hebben meegedacht en dat er mede daardoor een breed draagvlak is ontstaan. In de klankbordgroep waren o.a. SV Bredevoort, De Twee Bruggen, Bredevoorts Belang, buurtbewoners, Bredevoorts Schittert en Stichting Volksfeesten vertegenwoordigd. Ook de gemeente is vanaf het eerste begin meegenomen in dit proces. Graag zouden we zien dat, zoals het college al aangeeft, diverse partijen uit Bredevoort e.o. ook betrokken worden bij het vervolgtraject.

Geachte heer/mevrouw, Hierbij maak ik gebruik van de gelegenheid mijn standpunt t.a.v. de positie van de ingetekende padelbanen wereldkundig te maken. Het is mij duidelijk dat dit op dit moment nog lang niet aan de orde is, maar ik hecht er toch aan om het nu al te melden. In een recent krantenartikel wordt de geluidsproblematiek omtrent padelbanen in Doesburg toegelicht. Er is bij de besluitvorming/vergunningsverlening geen of te weinig rekening gehouden met omgevingsgeluid. Zoals de padelbanen nu zijn geschetst, en ik weet natuurlijk dat dit niet definitief is, liggen ze naar mijn mening te dicht bij de bebouwing. Tot deze conclusie kom ik op basis van de Handreiking Padel en Geluid. De werkgroep heb ik ingelicht. Dhr. xxxxxxxxxx van Vakantiepark De twee Bruggen is met mij van mening dat de padelbanen een locatie moeten krijgen waarbij deze overlast niet optreedt. Zelf ben ik een voorstander van het plan en het zou jammer zijn dat er in de toekomst problemen ontstaan vanwege geluidshinder. Vriendelijke groet,

C a) 4 a)

E a)

U

+-'

< (U

E

> .--

Ln

@0

o.

•

0 C

co

E o

u

.

0o D-

a0

u

U C

0 C

r0

(0 dh

d

1/l

g

<1

n <1

»

r--

-

@

d

(U

e

a)

Cl.

a. 0

Handreiking Padel en Geluid ‘Een praktisch handvat dat partijen kan helpen bij een juiste afweging en inpasbaarheid’ Januari 2023, versie 1.0

Handreiking Padel en Geluid - 1

Aanleiding en doel Padel is als relatief nieuwe sport in Nederland erg populair en vele tennis- maar ook andere sportverenigingen en commerciële aanbieders zien mogelijkheden om met de aanleg van padelbanen deze sport verder te ontwikkelen in Nederland. Het geluid van padel is anders dan dat van vele andere bekende sporten en gebleken is dat het geluid van padel dan ook, afhankelijk van de locatie, als hinderlijker wordt ervaren door omwonenden. Ook blijkt nog onduidelijkheid te bestaan bij zowel de initiatiefnemers als bij de overheid omtrent de regelgeving en toetsingskaders. Om voor alle partijen meer duidelijkheid te scheppen in deze relatief nieuwe problematiek rondom padel, is op initiatief van de KNLTB (tennis- en padelbond) een Taskforce opgezet met daarbij vertegenwoordigers van de betrokken partijen en geluidspecialisten. Van de Taskforce maken deel uit: • Sportkoepel NOC*NSF • Sportbond KNLTB • Vereniging van Padelbaanbouwers Nederland • Vereniging Sport en Gemeenten • Nederlandse Stichting Geluidshinder • Sportinnovator • Van dB Advies geluid en trillingen Met deze partijen is in de Taskforce een hoog kennisniveau op alle relevante kennisgebieden gewaarborgd en is getracht alle belangen van de verschillende doelgroepen te vertegenwoordigen. De Taskforce heeft deze Handreiking opgesteld, waarin de meest relevante zaken rondom padel en geluid aan de orde komen.

Daarbij is deze Handreiking alleen bedoeld voor nieuw aan te leggen padelbanen in de open lucht. De Handreiking is niet bedoeld om bestaande padellocaties met terugwerkende kracht te beschouwen. De Handreiking moet niet alleen een leidraad gaan vormen voor initiatiefnemers, maar zeker ook voor gemeenten. Daarnaast moet deze Handreiking informatie geven voor omwonenden van toekomstige padelbanen.

Gemeenten zijn en blijven vergunningverlener en handhaver waar het gaat om de milieuwetgeving. Deze Handreiking sluit aan bij de in Nederland toepasselijke richt- en grenswaarden voor geluid en vervangt dus niet de huidige wet- en regelgeving. De Handreiking is tot stand gekomen op basis van diverse bronnen, zoals de toetsingskaders voor ruimtelijke ordening, relevante wetgeving en diverse geluidonderzoeken. De informatie die gebruikt is voor de totstandkoming van de Handreiking is opgenomen in het achtergronddocument dat als bijlage van de Handreiking is opgesteld. Deze Handreiking vervangt de door de Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG) in november 2021 uitgegeven beoordelingsrichtlijn ‘padelbanen en geluid’.

De padelsport

Op dit moment is padel één van de snelst groeiende sporten ter wereld, met wereldwijd ongeveer 18 miljoen beoefenaars. Padel is een racketsport die veel weg heeft van tennis en squash. Begin 2023 2022 zijn er in Nederland al ruim 1500 padelbanen op meer dan 350 outdoor locaties (300 bij verenigingen en 50 bij commerciële partijen). De KNLTB verwacht dat er in 2026 op zo’n 700 outdoor locaties meer dan 3000 padelbanen zijn. Tevens verwacht de KNLTB dat in 2026 al meer dan 500 tennisverenigingen de keuze hebben gemaakt voor één of meerdere padelbanen. De padelsport kan zowel recreatief als meer competitief beoefend worden door een brede doelgroep. De sport kenmerkt zich onder andere doordat het relatief eenvoudig aan te leren is. Padel wordt gespeeld met vier personen op een rechthoekig veld. Een padelbaan is 10 meter breed en 20 meter lang en is omringd door wanden. In bijna alle gevallen zijn de wanden van glas en een (metalen) hekwerk. De (glazen) wanden hebben een hoogte van 3 meter. De hoogte van het hekwerk varieert tussen de 3 en 4 meter. De exacte afmetingen van en (sporttechnische) eisen aan padelbanen zijn opgenomen en vastgesteld in het kwaliteitszorgsysteem van Sportinfrastructuur

Handreiking Padel en Geluid - 2

Figuur 1 Schematische weergave padelbaan (bron: internet www.Itaharagroup.com)

(onderdeel van NOC*NSF en vindbaar op de website ‘www.sportinfrastructuur.nl’). Padel speel je met een padelracket en een padelbal. Bij padel zijn de wanden onderdeel van het spel. Het geluid van padel wordt veroorzaakt door het slaan met het racket tegen de bal maar ook door het contact van de bal met de glazen wanden of het hekwerk. Ook de intensiteit van het spel en het niveau van de spelers is van invloed op de geluiduitstraling.

Wettelijke toetsingskaders

Voor een tennis- of sportvereniging of een commerciële uitbater is de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) van toepassing. Is voor de aanleg van de padelbanen een nieuw bestemmingsplan of een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk, dan is ook de Wet ruimtelijke ordening (Wro) van toepassing.

Wabo, Activiteitenbesluit Vanuit de Wabo moet voor een nieuwe inrichting of een te wijzigen inrichting een melding volgens het Activiteitenbesluit gedaan worden. In het Activiteitenbesluit zijn standaard grenswaarden1 voor geluid opgenomen. Voor de beoordeling of voldaan kan worden aan de normen wordt alleen het sportgeluid zonder de stemmen van spelers en bezoekers als langtijdgemiddeld beoordelingsniveau getoetst. De grenswaarden in het Activiteitenbesluit zodanig zijn vastgesteld dat bedrijvigheid (waaronder sport en recreatie) en wonen naast elkaar kunnen bestaan. Dat wil dus niet zeggen dat het geluid van die bedrijvigheid niet hoorbaar zal zijn. Een inrichting die voldoet aan de grenswaarden kan nog altijd hoorbaar zijn bij of in een nabijgelegen woning. Wet ruimtelijke ordening Als voor de aanleg van padelbanen een nieuw bestemmingsplan of een wijziging van het

1

Grenswaarde: wettelijke milieukwaliteitsnorm die ‘in acht genomen moet worden’ (resultaatsverplichting).

Handreiking Padel en Geluid - 3

bestemmingsplan noodzakelijk is, vindt vanuit de Wro toetsing in eerste instantie plaats aan de hand van richtafstanden zoals opgenomen in de VNGpublicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’. Daarin is voor een tenniscomplex met verlichting een richtafstand van 50 meter opgenomen (voor gebiedstype landelijke gebied/rustige woonwijk). De praktijk laat echter zien dat het geluid van padel te veel afwijkt van het geluid van tennis, waardoor deze richtafstand voor de ruimtelijke beoordeling van padelbanen niet geschikt is. Voor de ruimtelijke toets kunnen beter de in de VNG-publicatie opgenomen richtwaarden2 voor de geluidbelasting gebruikt worden om te bepalen of er sprake is van een acceptabel woon- en leefklimaat. Deze richtwaarden zijn daarbij afhankelijk van de aard van de omgeving (landelijk gebied/rustige woonwijk of gemengd gebied). Bij deze toets moet de bijdrage van menselijk stemgeluid en maximale geluidniveaus wel beoordeeld worden. 2

Omgevingsvergunning bouw Vanuit de Wabo is het voor de aanleg van padelbanen tevens noodzakelijk om een Omgevingsvergunning bouw aan te vragen en verleend te krijgen. Voor het verlenen van een dergelijke vergunning zal de gemeente diverse bouwgerelateerde zaken toetsen aan onder andere de voorschriften uit het bestemmingsplan. Het aspect geluid wordt hierin over het algemeen nog niet beoordeeld. Met een verleende Omgevingsvergunning bouw mag een padelbaan wel gebouwd worden. Zonder een geaccepteerde melding in het kader van het Activiteitenbesluit mag de padelbaan echter nog niet gebruikt worden. Omgevingswet De Omgevingswet is aangenomen maar nog niet in werking getreden. De wet beoogt een verregaande

Richtwaarde: wettelijke milieukwaliteitsnorm waarmee ‘rekening’ gehouden moet worden (inspanningsverplichting).

Handreiking Padel en Geluid - 4

vereenvoudiging van het stelsel van wetgeving voor de ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving, door tientallen wetten en honderden regels te bundelen in één nieuwe wet. De verwachting is dat de Omgevingswet op 1 juli 2023 in werking treedt. Ten aanzien van het beoordelen van geluid van inrichtingen zijn geen significante wijzigingen in de Omgevingswet opgenomen.

Invloedsgebied van padelbanen

Om de invloed van het geluid van padelbanen (eventueel in combinatie met overige geluidrelevante activiteiten) inzichtelijk te maken, is veelal een geluidonderzoek (akoestisch onderzoek) noodzakelijk. Hiermee kan in detail de geluidbelasting op geluidgevoelige bestemmingen (onder andere woningen maar bijvoorbeeld ook onderwijsinstellingen of kinderdagverblijven) bepaald worden. Daarbij is het van groot belang dat voor de geluiduitstraling van één of meerdere padelbanen van de juiste geluidbrongegevens wordt uitgegaan. In Nederland en in België zijn al vele geluidmetingen aan padelbanen verricht. Analyse van deze meetrapporten laat in grote lijnen geluidbronvermogens tussen 89 en 91 dB(A) zien. In deze Handreiking is

uitgegaan van de waarde van 91 dB(A) als representatief voor het geluidbronvermogen van één padelbaan. Op basis van dit geluidbronvermogen en diverse andere parameters (zie voetnoot 5) die de uitstraling van geluid beïnvloeden, kan het invloedsgebied van het spelen van padel indicatief (dus nog zonder gedetailleerd akoestisch onderzoek) bepaald worden. Het invloedsgebied is daarbij gedefinieerd als een gebied waarbinnen zeker akoestisch onderzoek noodzakelijk is en waarbinnen ook aannemelijk is dat geluidafschermende voorzieningen nodig zijn. Op basis van het invloedsgebied kan voorafgaand aan het ruimtelijke- of vergunningentraject een indruk verkregen worden van de haalbaarheid van een initiatief en de noodzaak van geluidafschermende voorzieningen. In de navolgende figuren zijn de invloedsgebieden van twee en vier padelbanen grafisch weergegeven. Dit betreft een weergave met etmaalwaardecontouren3. De etmaalwaarde is daarbij een getal om de geluidbelasting uit te drukken. Een etmaalwaarde van 50 dB(A) betekent een maximale geluidbelasting gedurende de dagperiode van 50

3 Etmaalwaarde: de hoogste waarde van of het beoordelingsniveau in de dagperiode, of het beoordelingsniveau in de avondperiode + 5 dB of van het beoordelingsniveau in de nachtperiode + 10 dB.

Handreiking Padel en Geluid - 5

dB(A), gedurende de avondperiode van 45 dB(A) en gedurende de nachtperiode van 40 dB(A). De 45 dB(A)-etmaalwaardecontour is daarbij relevant indien voor een initiatief een bestemmingsplanwijziging of andere ruimtelijke afweging noodzakelijk is en dit initiatief (of de geluidgevoelige bestemmingen) zich bevindt in landelijk gebied of een rustige woonwijk. De 50 dB(A)-etmaalwaardecontour is relevant voor een initiatief met een bestemmingsplanwijziging of andere ruimtelijke afweging dat ligt in gemengd gebied. Voor initiatieven die passen binnen het bestemmingsplan en waarvoor dus alleen getoetst hoeft te worden aan het Activiteitenbesluit, is alleen de 50 dB(A)-etmaalwaardecontour van toepassing. In de onderstaande tabel is dit samengevat. De invloed van andere activiteiten zoals bestaande sportactiviteiten is niet in de figuren opgenomen. Die invloed kan alleen met een gedetailleerd akoestisch onderzoek bepaald worden.

De aangegeven invloedsgebieden zijn slechts ter indicatie voor de verdere planvorming/ uitwerking. Ze zijn niet geschikt om de uiteindelijke inpasbaarheid van een initiatief te bepalen. Als met een gedetailleerd akoestisch onderzoek aangetoond kan worden dat ook binnen het invloedsgebied voldaan kan worden aan de grenswaarden, dan is dat leidend voor de beoordeling door het bevoegd gezag.

Uit de figuren blijkt dat bij de aanleg van twee padelbanen op een afstand van circa 100 meter voldaan kan worden aan het Activiteitenbesluit (grenswaarde 50 dB(A)-etmaalwaarde en daarmee 50 dB(A) in de dagperiode en 45 dB(A) in de avondperiode). Of de gehele inrichting (bijvoorbeeld inclusief een aantal tennisbanen of andere sportactiviteiten) ook op 100 meter kan voldoen aan het Activiteitenbesluit, wordt bepaald door de ligging van die sportactiviteiten, de duur van de activiteiten en diverse factoren die de overdracht van geluid kunnen beïnvloeden (zoals gebouwen of andere geluidafschermende objecten, verschillen in bodemgebieden, etc.). Daarvoor is een gedetailleerd akoestisch onderzoek noodzakelijk. Als er een bestemmingsplanwijziging of andere ruimtelijke afweging noodzakelijk is dan moet het gebiedstype in de beoordeling meegenomen worden. Bij het gebiedstype ‘landelijk gebied/rustige woonwijk is de richtwaarde van 45 dB(A)-etmaalwaarde van toepassing (en daarmee 45 dB(A) in de dagperiode en 40 dB(A) in de avondperiode) en reikt het invloedsgebied van twee padelbanen tot circa 160 meter.

Samenvattend

Worden padelbanen aangelegd binnen het invloedsgebied, dan zijn geluidafschermende voorzieningen vrijwel zeker noodzakelijk om een akoestisch inpasbare situatie te krijgen. Dit kan de (financiële) haalbaarheid van een initiatief sterk beïnvloeden. Worden padelbanen aangelegd buiten het invloedsgebied, dan is er niet per definitie sprake van een inpasbare situatie. Ook dan zal dit met een akoestisch onderzoek aangetoond moeten worden. Er is geen algemene regel te geven op welke afstand buiten het invloedsgebied geen akoestisch onderzoek meer noodzakelijk is. Dat is van te veel andere factoren afhankelijk en zal per situatie door een akoestisch specialist bepaald moeten worden.

Richtwaarde (dB(A)) Toetsingskader

Grenswaarde (dB(A))

Gebiedstypering

Ruimtelijke ordening

Landelijk gebied/ rustige woonwijk

Ruimtelijke ordening

Gemengd gebied

Activiteitenbesluit

N.v.t.

Dag, Avond, Nacht

Etmaalwaarde

45, 40, 35

45

50, 45, 40

50

Dag, Avond, Nacht Etmaalwaarde

50, 45, 40

Handreiking Padel en Geluid - 6

50

Figuur 2 Invloedsgebieden1 2 padelbanen2 (weergave Geomilieu berekening)

Figuur 3 Invloedsgebieden 4 padelbanen (weergave Geomilieu berekening)

1

 ijze van meten invloedsgebied: het meten van de afstand moet plaatsvinden vanaf de rand van de activiteit tot W de gevel van de gevoelige bestemming

2 Geluidbelasting in etmaalwaarde inclusief 5 dB impulstoeslag; geluidbronvermogen oppervlaktebron 91 dB(A) per baan; bronhoogte 1,5 m; rekenhoogte 4,5 m; bodemfactor 0,3; bedrijfsduur continu, Geomilieu V2022.41

Handreiking Padel en Geluid - 7

Adviezen voor de verschillende betrokken partijen Ga in overleg met elkaar Overleg tussen initiatiefnemers, gemeenten en omwonenden kan leiden tot meer wederzijds begrip over de voorgenomen situatie. Initiatiefnemer van de padelbanen Laat altijd een akoestisch onderzoek uitvoeren als blijkt dat er woningen of andere geluidgevoelige objecten liggen binnen het invloedsgebied. Ook als woningen buiten het invloedsgebied liggen, zal een akoestisch specialist een inschatting moeten maken. De gemeente bepaalt uiteindelijk of bij de melding in het kader van het Activiteitenbesluit een akoestisch onderzoek noodzakelijk is. Benadrukt moet worden dat de melding in het kader van het Activiteitenbesluit noodzakelijk is naast de aanvraag voor de Omgevingsvergunning bouw. Niet alle gemeenten wijzen daar tijdig op. Blijf alert op veranderingen in de omgeving, zoals herontwikkeling van nabijgelegen terreinen voor bijvoorbeeld woningbouw. Reageer tijdig op ruimtelijke plannen om de eigen belangen goed te borgen. Gemeenten Zorg voor goede afstemming intern tussen de behandelaar van de Omgevingsvergunning bouw en de melding Activiteitenbesluit. Er is immers vanuit de wet een coördinatieverplichting voor beide procedures. Wijs een vereniging/padelexploitant er tijdig op dat er ook een melding volgens het Activiteitenbesluit en eventueel een akoestisch onderzoek noodzakelijk zijn.

Houd bij ruimtelijke planvorming rekening met het feit dat de richtafstanden uit de VNG-publicatie en het invloedsgebied zoals opgenomen in de Handreiking richtinggevend maar niet doorslaggevend zijn. Laat een akoestisch adviseur een geplande situatie specifiek beoordelen op mogelijke akoestische knelpunten.

Omwonenden Ga het overleg aan met de initiatiefnemer voor de padelbanen en maak de zorgen kenbaar. Bedenk wel dat geluid van sportactiviteiten en dus ook padel hoorbaar kan zijn, ook als voldaan wordt aan de grenswaarden. Er zal een zekere mate van hoorbaarheid en daarbij mogelijk geluidhinder geaccepteerd moeten worden. Formele bezwaren zijn mogelijk tegen de Omgevingsvergunning bouw. Bezwaren vanwege geluid kunnen worden ingediend als, volgens het Activiteitenbesluit, een besluit omtrent geluid in maatwerkvoorschriften door de gemeente is opgesteld.

Handreiking Padel en Geluid - 8

Deze Handreiking heeft betrekking op de aanleg van nieuwe padelbanen. Samengevat kan worden dat het inpassen van padelbanen op het gebied van geluid zorgvuldigheid vraagt en situatie afhankelijk is. Daarvoor kunnen in eerste instantie de invloedsgebieden gebruikt worden die zijn opgenomen in deze Handreiking. Bij verdere planvorming zal vaak een akoestisch onderzoek uitsluitsel moeten geven over de inpasbaarheid binnen de wettelijke richt- en grenswaarden en de noodzaak van geluidafschermende voorzieningen.

VERENIGING VAN PADELBAANBOUWERS NEDERLAND

Bij de totstandkoming van deze Handreiking is alle zorgvuldigheid betracht ten aanzien van de hierin opgenomen informatie. De opstellers van de Handreiking kunnen niet verantwoordelijk gehouden worden voor eventuele gevolgen als gevolg van het toepassen van de informatie uit deze Handreiking. Daarvoor ligt de verantwoordelijkheid bij initiatiefnemers van padelbanen, hun adviseurs of het bevoegd gezag. Meer gedetailleerde informatie over de zaken die in deze Handreiking zijn opgenomen is te vinden in de bijlage bij deze Handreiking.

WW

Tot slot

ADELBANE N-P N.N VP L W.

VPN

Handreiking Padel en Geluid - 9

Vereniging Sport en Gemeenten

van G E L U I D

advies &

T R I L L I N G E N

Geachte heer/ mevrouw, De bewoners van het appartementencomplex aan de Ooievaarsdijk hebben een gesprek gehad over het project aan de Slingeplas. De plannen werden over het algemeen als positief ervaren. Er bestaan echter grote zorgen over de ligging van de padelbanen en geluidsoverlast die dit met zich meebrengt. Names de bewoners spreken wij dan ook onze steun uit voor de standpunten van de heer xxx zoals beschreven in de bijgevoegde mail. Namens het bestuur van de VVE "De Heerlyckheit" Met vriendelijke groet,