Korte aantekeningen beeldvormende bijeenkomst d.d. 23 juni 2021.pdf

Beeldvormende fase

0B

OPENBAAR Korte aantekeningen van de beeldvormende bijeenkomst van 23 juni 2021. Aanvang: 19.00 uur Aanwezig:

Voorzitter: De heer Hartemink De leden: de heren Navis, Hollema, Logmans, Weevers, Groters, Wijbrans en Assink. Griffier: M.A.J.B. Fiering

Beeldvormende bijeenkomst. Doel: Inspraak. Onderwerp: Vervolg behandeling Voorstel vaststelling van de Uitnodigingskader Zon en Wind. De heer Ebbers was niet aanwezig maar heeft wel een schriftelijke bijdrage aangeleverd. De inspraakreactie is bij dit verslag gevoegd. Inspreker de heer Bongen namens Hagenwind 2.0. De inspraakreactie is bij dit verslag gevoegd. Vragen aan de heer Bongen. Vraag: Liander heeft - gezien de netcapaciteit - een voorkeur om zonneparken te combineren met windmolens. Heeft u al ideeën om dit ook te ontwikkelen bij Hagenwind? Vraag: Denkt u toch wat te kunnen doen met financiële participatie?

Vraag: Als burgers zich in kunnen kopen in het huidige park zou u een deel van het geld terug kunnen krijgen? Vraag: Er is toch sprake van een forse uitbreiding voor de op te leveren wattages. Is het mogelijk om turbines van 180m op dezelfde plek te zetten? Is hier niet een nieuwe procedure voor nodig waarbij de medewerking van de omgeving wenselijk is?

Vraag: Als u kiest voor vergroten van de turbines op de huidige plek begrijpen wij heel goed dat u daar de credits voor wilt hebben. Als u tot een andere inrichting komt van het park bent u dan wel bereid tot participatie? Vraag: Wordt bij uitbreiding naar 180m uitgegaan van hetzelfde aantal?

Antwoord: Daar zitten we wel over te denken. De aansluiting zou mooi passen. Eerst moeten de daken vol gelegd worden. Nu is het nog niet mogelijk alles op één net te krijgen. Dat is wel een probleem. Antwoord: Als er nieuwe molens bij zouden komen, vinden wij participatie logisch. Maar u kunt toch niet van een bedrijf verwachten - die langere wieken aan een molen gaat zetten - dat deze participatie moet toepassen? Antwoord: We doen al veel aan participatie in ’t Goor. We doen het al met de buurt. Het is geen optie dat er nu nog meer mensen deelnemen aan dit park. Antwoord: Als je kiest voor molens van 180m dan is dat een ander verhaal. Het is ook mogelijk dat je op deze molens grotere wieken zet. Dan is er mogelijk sprake van 20% meer-opbrengst. Anders moet je alles afbreken en een heel nieuw park oprichten. Dat is nog niet aan de orde. We bekijken alle mogelijkheden maar hebben er nog geen rekenmodel op losgelaten om te kijken wat nu het meest aantrekkelijk is. Antwoord: Bij vergroting van het park zijn wij wel voor participatie. Er is nog geen definitief plan.

Antwoord: Op deze plek kunnen geen 8 molens van 180m hoogte staan. In dat geval moeten er minder molens worden geplaatst.

Vraag: Hoeveel energie kunt u meer creëren met molens van 92 m. Vraag: U heeft kapitaal geïnvesteerd en dat loopt nog. Hoe staat u tegenover een integraal plan en dan gefaseerd uitvoeren? Zodat nieuwe investering kan balanceren met bestaande investering. Vraag: Bent u bereid de buurt vooraf mee te laten denken bij het uitwerken van het integrale plan? Los van de financiën.

Vraag: Het huidige project loopt tot 2028 en kan nog met 8 jaar verlengd worden. Onder welke voorwaarden zou u bereid zijn om eerder te vervangen door grotere molens? Vraag: U bent de enige die in Aalten molens mogen zetten. De gemeente moet hernieuwbare energie ergens laten opwekken. Gemeente en Hagenwind hebben elkaar nodig. Het uitnodigingskader gaat uit van 4 x 180. Is dit stelling niet te strak? Hoe kunnen de gemeente en Hagenwind samen de komende jaren er wel een succes van maken. Is die intentie aanwezig? Vraag: Wat bedoelt u met het hele gebied?

Vraag: Zonnepark naast Windpark?

Vraag: Heeft u bij het aanvragen voor Hagenwind 1.0 een milieueffectrapportage in moeten dienen? Hoe ziet u de recycling van de bestaande windmolens aan het eind van het project uit. Is er een provisie in het plan opgenomen? Vraag: In de zienswijzen hebben burgers aangegeven dat ze geluidsoverlast hebben. Bent u al eerder benaderd over deze klachten? En wat heeft u toen gedaan? Vraag: Als de molens eerder vervangen worden is het kapitaalvernietiging en niet duurzaam. Nieuwe molens draaien 5 maanden om verbruikte energie voor bouw etc. op te brengen. Daarna 19,5 jaar om geheel schone energie op te wekken. Hoe verhoudt zich dit? Vraag: U loopt tegen belemmeringen aan. Zon op dak kan niet op jullie bestaande aansluiting. Met wie en hoe zou dit opgelost kunnen worden? Vraag: Wat u doet is 100% participatie. Hoe lokaal wil je het hebben. Ziet het college dit anders?

Vraag: Inwoners van Lichtenvoorde ervaren geluidoverlast. Ziet u technische mogelijkheden om de geluidsoverlast te verminderen? Vraag: Wat is er nodig om tot een nieuw plan te komen?

Antwoord: 20% meer dan nu. Antwoord: Hier hebben we ook over zitten denken. Maar in dit plan hebben we dat nog niet in beeld. Antwoord: Mensen die dicht in de buurt zitten ga je sowieso benaderen. De WEA heeft iets opgesteld wat je als buurt kunt zien en hoe je zulke dingen kunt benaderen. Dat kan een goed uitgangspunt zijn. Antwoord: Die voorwaarden kennen wij nog niet maar er zal in ieder geval een verdienmodel in moeten zitten. We beginnen nu net wat te verdienen. Antwoord: 4 x 180 kunnen we wel kwijt. Maar het zou mooi zijn als het nu aangewezen grondgebied helemaal bestemd zou worden als zoekgebied. Misschien is 5 van 160 wel veel aantrekkelijker. Dit kunnen we nu nog niet bekijken.

Antwoord: Zilverbekendijk, Boterdijk, gemeentegrens. Zoals het nu is aangewezen. Wel het hele gebied bestemmen en niet alleen waar die molens kunnen staan, dan kun je niet schuiven. Antwoord: Zitten we over te denken. Wij gaan wel eerst voor zon op dak. Verschillende parken ineen en leveren aan het hoogspanningsnet is nu nog niet mogelijk. Antwoord: Voor het huidige park is een MER geweest. Molens zijn een betonnen mast; deze zijn niet recyclebaar. Voor ons zijn dit alleen maar kosten. Wij zijn op dit moment al aan het reserveren voor de afbraak. Antwoord: We hebben de afgelopen 13 jaar geen klachten gekregen. 1 of 2 mensen hadden last van slagschaduw. Daar gaat de molen op het moment voor stil staan. Dus dit is niet aan de orde. Antwoord: Deze molens zouden nog 7 jaar kunnen draaien voor schone energie, zonder dat er geïnvesteerd moet worden. Bij afbraak moet je nieuwe bouwen.

Antwoord: Landelijke overheid. Gemeentelijk kun je er niet veel aan doen. Antwoord: Als het park groter zou worden, wordt de buurt groter. Dan kan verder in de buurt bekeken kunnen worden wie er mee wil doen. Dat zou een nieuw project worden. Antwoord: Op het moment zie ik dit nog niet zo.

Antwoord: Het hele gebied bestemmen voor windenergie.

2

Vraag: Een mix van verschillende hoogtes in één park is geen optie. Geeft te veel slijtage.

Antwoord: Als je er nu een paar van 180 m hoog bij zou zetten is het aangezicht verstoord en niet rustig.

Reactie van de heer Bongen. Wij zien graag dat het gebied zoals dat eerst is aangewezen als zoekgebied zou worden aangewezen. Dan kun je ook kijken naar de afstand van de huizen en wat er mogelijk is. Inspreker de heer Brenninkmeijer namens een deel van de huisartsen in Lichtenvoorde en als inwoner van Lichtenvoorde. De inspraakreactie is bij dit verslag gevoegd. Vragen aan de heer Brenninkmeijer. Vraag: Hoeveel mensen komen er bij u in de praktijk met klachten over de N18? Vraag: Zijn psychosomatische klachten makkelijk te duiden en te binden aan een bepaalde bron?

Vraag: Als we geen windmolens willen wat blijft er dan over om wat aan de klimaatopwarming te doen?

Vraag: Ook mensen in Lichtenvoorde zullen last hebben van hittestress?

Vraag: U geeft aan: 180m is een mogelijk negatief effect, het geluid laat zich raden. De fase waar we nu in zijn, is waar eventueel molens zouden kunnen komen. Heeft u er vertrouwen in dat - als er molens gebouwd gaan worden - dan de juiste gezondheidsadviezen meegenomen worden?

Vraag: In de Tweede Kamer is een motie aangenomen dat geluidseffecten in onderzoek meegenomen moeten worden bij de MERprocedures. Leeft geluidsoverlast meer dan de bv.G5 problematiek van enkele jaren geleden? Vraag: Wij stellen een kader vast. Een zoekgebied – hoe groot dat is en hoe hoog dat is. Wij stellen nog niet vast, welke windturbines waar komen te staan. Het college stelt voor het zoekgebied te verkleinen. Als er een initiatief komt dan zal er op dat moment een bestemmingsplanprocedure moeten worden opgestart waarin die onderzoeken naar gezondheidseffecten in zullen plaats vinden. Heeft u niet het idee dat het college met het verkleinen van het zoekgebied tegemoetgekomen is aan o.a. de wens van de inwoner van Lichtenvoorde en dat

Antwoord: Geen. Geluid went maar je hoeft er niet blij mee te zijn. Antwoord: Op individueel niveau lastig. Het RIVM doet hier onderzoek naar. De publieksversie van het RIVM; de gezondheidseffecten van windturbinegeluid wordt aan de raadsleden overhandigd. Antwoord: Wij maken ons zorgen over de gezondheid van de inwoners van Lichtenvoorde. Dat is onze primaire taak. Er zijn allerlei andere effecten van klimaatopwarming waardoor er mensen sterven, maar dat is niet mijn primaire verantwoordelijkheid in mijn rol - zoals ik hier zit als huisarts van Lichtenvoorde. Antwoord: Dat klopt. Dat zal ook niet minder worden in Aalten, Lichtenvoorde of Varsseveld. Wat wel meer kan worden in Lichtenvoorde is de overlast van het geluid van de windmolens die eventueel gebouwd gaan worden. Antwoord: De afweging om ergens molens te plaatsen heeft veel aspecten. Economisch, milieu, gezondheid. Iemand, die moet beslissen, moet hier een weging in maken. Het zou kunnen dat de mogelijke gezondheidsaspecten ondergeschikt worden gemaakt aan andere belangen. Waar de bevolking van Lichtenvoorde uiteindelijk het slachtoffer van is. Spreker heeft er niet veel vertrouwen in dat de gezondheidsaspecten primair zullen zijn in het beslissingsproces. Antwoord: Ja, dit leeft breed onder de Lichtenvoordse bevolking. Ik heb nog nooit iemand gehoord over de G5 masten.

Antwoord: Als ik het goed begrijp is de enige plek waar die molens zouden kunnen komen is ’t Goor. Als ze daar komen dan ligt de rand van de bebouwde kom van Lichtenvoorde op ongeveer 2 km. Het risico dat die molens navenant meer geluid maken dan de molens die er nu staan lijkt mij zeer reëel. Het geluid van de molens hoor je wel degelijk. Als het geluid harder wordt, dan kan ik me voorstellen dat de kwaliteit van leven van de inwoners van Lichtenvoorde achteruitgaat.

3

straks uit de onderzoeken nog moet blijken of hogere turbines effecten hebben op Lichtenvoorde? Vraag: Het oorspronkelijke plan ging uit van een nog groter gebied. Nu wordt voorgesteld om het zoekgebied te verkleinen. Molens kunnen niet dichter bij de bebouwde kom van Lichtenvoorde komen; wel hoger. Effecten van hogere windturbines moeten worden getoetst tav de effecten voor de inwoners van Lichtenvoorde. U heeft geen vertrouwen in een MER waarin de effecten worden getoetst door een onafhankelijke commissie? Vraag: Als je ergens tegen bent ,heb je er meer last van dan dat je ergens vóór bent? Vraag: Hittestress is ook een probleem als het klimaat opwarmt. Sinds 2000 hebben we een stijging van de wereldtemperatuur. Er zijn uitschieters die laten zien dat er oversterfte was door hittestress. Heeft u in Lichtenvoorde ook een oversterfte gezien?

Vraag: Het RIVM geeft aan in haar onderzoeken dat de stress en de hinder groter wordt bij tegenstand tegen windmolens. Wat er nu gebeurt, is dat in de media de nadelen van windenergie komt. Geluid etc. Dit blijkt in de praktijk heel erg mee te vallen. U heeft in uw praktijk nog geen klachten gehad van de geluidsproductie in het huidige park. Hoe ziet u uw eigen rol hierin? Vraag: Analyse heeft aangetoond dat windmolens slechts op één plek in de gemeente kunnen. Is dat niet wat u graag wilt, dat er rekening wordt gehouden met geluid? Wordt er in deze procedure niet specifiek naar gekeken? Hoe kijkt u daarna?

Antwoord: Wat er in de MER komt te staan, zal behoorlijk objectief zijn. Er blijft een weging van aspecten. Hoe zwaar weeg je de verschillende belangen? Wij zouden het niet elegant vinden dat - wanneer deze grotere molens geplaatst worden- de eigen gemeente de lusten heeft maar de lasten in het buurdorp worden gelegd.

Antwoord: Klopt. Dat geeft het RIVM ook aan in het onderzoek. Antwoord: Op individueel niveau is dit moeilijk vast te stellen. In de landelijke cijfers zie je dat er oversterfte is. Dit houden we niet zo specifiek bij. Wij hebben net zoveel last van klimaatverandering als alle andere inwoners. Daar moeten we ook wat aan doen. Hier gaat het erom of windmolens van 180m de beste oplossing zijn voor de klimaatverandering. Het waait hier nauwelijks, het waait aan zee. Molens in de Achterhoek zetten draagt weinig bij aan de oplossing van het klimaatprobleem. Misschien is het hier wel beter om zonnepanelen te leggen om dit effect te bereiken. Antwoord: Ik zit hier als huisarts en voel mij verantwoordelijk voor de volksgezondheid van de inwoners van Lichtenvoorde. Als huisartsen van Lichtenvoorde maken wij ons zorgen voor de gezondheid van inwoners van Lichtenvoorde. Dat is onze primaire taak.

Antwoord: Je zou dit breder moeten zien en de hele Achterhoek in ogenschouw moeten nemen. Wat zijn de beste plekken om de molens neer te zetten. Wat weegt is dat ik ben aangenomen ben om de gezondheidsbelangen van de inwoners te verdedigen. U bent aangenomen om allerlei andere aspecten ook te wegen. Ik ben niet van tevoren overtuigd dat het gezondheidsbelang doorslaggevend zal zijn in de afwegingen die u maakt. Vandaar dat ik hier kom om de gezondheidsbelangen te benadrukken.

Reactie van de heer Brenninkmeijer. Hartelijk dank dat ik hier aanwezig mocht zijn. De voorzitter sluit deze vergadering en geeft aan dat dit onderwerp naar de extra oordeelsvormende vergadering van 28 juni 2021 kan. Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare raadsvergadering van 12 juli 2021.

M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

4

Bijdrage beeldvormende bijeenkomst 23 juni 2021 over Uitnodigingskader Zon en Wind

Hoe je het ook wendt of keert Windmolens en Zonneweides zijn geen aanwinst voor ons landschap. Ook deze vorm van energie opwekking is een aanslag op onze flora en fauna. Natuurlijk we moeten wat, maar juist daar waar we de grootste winst zouden kunnen boeken, gaan we de mist in. In plaats van minder energie te verbruiken zetten we juist in op dingen, die ons energie verbruik alleen maar doen toenemen. Noem maar op: Alle elektrische..aan accu's gerelateerde auto's, alle warmte pompen als alternatief voor onze eigen aardgas, al die airco's etc..etc. Ik heb niet de illusie dat we duurzamer gaan leven maar juist het tegenovergestelde. Aan die mentaliteit van alles maar willen hebben, alles maar aanschaffen omdat het trendy is, omdat we erbij willen horen...daar moeten we sancties op zetten..inzetten op mentaliteitsverandering, inzetten op bewustwording. Niet 3 x per dag 15 minuten onder de douche staan, niet al onze emotie aankopen de hele dag aan het stroomverbruik..etc..etc. Daardoor neemt, en zal in de toekomst onze energie behoefte de komende jaren fors gaan =manier van consumeren. Daar moeten we op inzetten. Water 3x zo duur maken..energieprijzen 2x zo duur..raak de consument in de portemonnee, dan worden ze vanzelf zuiniger. Dan hebben we geen Windmolens nodig, en ook geen Zonneparken. Daar kunnen we enorm veel winst boeken, in allerlei opzichten.

Bij de huidige Energie Transitie ligt de nadruk alleen op geld, geld en nog eens geld. Subsidie stromen die geen fundament hebben, totaal geen onderbouwing. Het geld ligt er dus we moeten we het nu opmaken. Zeer korte termijn politiek. Nieuwe verdienmodellen i.p.v. verantwoord energie verbruik en echt inzetten op duurzaamheid. Onze verantwoordelijke voor de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen, daar lopen we totaal aan voorbij. Windmolens, Zonnepanelen en alle accu's van onze elektrische auto's, warmte pompen etc..dat is het asbest van de toekomst. Dat weet ook Vattenfall..ook Nuon etc..en ook al die heren en dames van de Energie Transitie Reuzen, maar die hebben alleen maar Euro's in hun hoofd. Cashen..Cashen..dat is hun enige motivatie. Schijt aan de toekomst...Euro's ..dat is hun motivatie. Daarom: laten we a.u.b.kijken naar, en ons verdiepen in alternatieven voor die vreselijke horizon vervuilende Windmolens en Zonnepaneelparken. Luister naar de inwoners van uw gemeente Aalten en zeer zeker naar die van Oost-Gelre. Wij willen gehoord worden en zeer zeker serieus genomen worden. Wij als bewoners van Het Brook/Glierbeek willen nu en ook niet in de toekomst aankijken tegen ruim 200 meter hoge gedrochten van Windmolens.

namens veel bewoners van Oost-Gelre

Wij als Hagenwind, vonden het heel erg fijn dat we door B&W werden uitgenodigd om mee te denken over het uitnodigingskader zon en wind. Martin Veldhuizen en Ted Kok de wethouders waren ook erg positief over de mogelijkheden voor uitbreiding van het windmolenpark, zoals jullie in het eerste concept ven het uitnodigingskader zon en wind hebben kunnen lezen. Daar vinden we in het nieuwe uitnodigingskader echter niet veel van terug. Dat vinden we erg teleurstellend, want windenergie heeft zoveel voordelen ten opzichte van zon of welke andere vorm van energieopwekking dan ook. Ik zal jullie in herinnerring brengen wat de voordelen zijn: Een windmolen moet ongeveer 5 maanden draaien om alle energie die de bouw, afbraak, maar ook de service busjes die er naar toe rijden nodig hebben om op te brengen. Daarna draait hij nog 19.5 jaar om geheel schone energie op te wekken. In de afgelopen 13 jaar hebben we als Hagenwind, maar ook de gemeente geen enkel bezwaar gekregen over ons windmolenpark. Tijdens excursies in ons park hebben wel verschillende mensen aan gegeven dat ze van te voren erg bang waren voor de gevolgen van het windmolenpark, maar dat ze het nu jammer zouden vinden als het weg zou zijn. Het bezorgd in hun beleving geen overlast. En het levert wel veel en schone energie op.

Door sommige mensen wordt aan gegeven dat er veel vogels zouden worden gedood door de vleugels van de molen. Hierbij kunnen wij vertellen dat wij in die 13 jaar dat de molens er staan welgeteld één vogel hebben gevonden. Dit is dus niet echt een groot probleem. Wij kunnen hierbij vermelden dat de wulp gewoon onder de molen zit te broeden en er echt geen last van heeft. Dan wordt er veel gezegd over de slagschaduw van de molens. In het huidige park gaat er voor 16 huizen in de buurt een molen stilstaan, zodra er slagschaduw op dat huis komt. Slagschaduw is dus helemaal geen punt. Dan het punt van geluid. Een windmolen veroorzaakt weleens wat geluid, maar ik woon zelf ongeveer 350 meter van een windmolen die voor ons huis staat. We slapen aan de achter kant van het huis en dat ligt ongeveer 2 km vanaf de Twenteroute. Als ik 's morgens wakker word, hoor ik 9 van de 10 keer de Twenteroute en geen windmolen en zo is het in de hele buurt het geval. Dan wordt het gezondheidsaspect weleens aangehaald, in verband met energetische straling. Wij hebben al eens iemand in huis gehad om die straling te meten en die kwam tot de conclusie dat hij geen energetische straling kon vinden van de windmolens, maar wel straling vanuit het stopcontact bij het bed in onze slaapkamer. Door het huidige park wordt ongeveer 30 miljoen kwh stroom opgewekt en dat is ongeveer voor 10.000 huishoudens.

In de toekomst wordt er steeds meer stroom afgenomen door de huishoudens, zeker als iedereen ook nog elektrisch gaat auto rijden. Voor alternatieve energie heb je een goede mix nodig tussen zon en wind ¼ deel zon en 3/4 deel wind zou een mooie verhouding zijn.

Dan nog even over de prognose van B&W betreffende de hoeveel energie opgewekt door de nieuwe molens van 180 meter hoog. Wij en alle deskundige bureaus in windenergie kunnen nog niet zeggen hoeveel energie het oplevert, omdat er nog geen actuele windsnelheid gegevens zijn van 180 meter hoogte in dit gebied. Wij betwijfelen daardoor of je met dit huidige plan het akkoord van Groenlo en/of de doelstelling van het RES haalt. Ons huidige park heeft nog steeds een beschikbaarheid van 99% en het zou kapitaalvernietiging zijn als we nu zouden overgaan tot sanering van het huidige park. Daarnaast zijn we dan niet duurzaam bezig. Verder kunnen we nu nog niet aangeven of er in het nieuwe plan een goed verdienmodel zit. Dit omdat de tijd daarvoor te kort is. Wij zouden graag zien dat er een groter zoekgebied voor windenergie zou komen. Zoals in het eerste plan omschreven. Zodat we binnen de huidige wetgeving meer windenergie kunnen opwekken. Als je eenmaal een zoekgebied hebt vast gelegd, kun je moeilijk daarbuiten nog een windmolenpark realiseren. De gemeente kan niet 10 jaar in de toekomst vooruit kijken, dat hebben we gezien in de woonvisie die er nu ook heel anders voorstaat als 10 jaar geleden. Maak deze fout niet opnieuw voor de windmolens. De technologie gaat erg snel en dan mag het zoekgebied over enkele jaren geen belemmering zijn.

Als er toch voor het nieuwe plan wordt gekozen, zien wij een vorm van participatie niet zitten. Dat zou namelijk betekenen dat als we kiezen voor alleen grotere wieken op de huidige molens en we daarvoor een nieuwe vergunning moeten aanvragen , we al een vorm van participatie zouden moeten toepassen. En dat zien we in dat geval niet zitten. Je kunt toch niet van een bedrijf dat goed draait verwachten, dat zodra ze een nieuwe vergunning gaan aanvragen een vorm van participatie moeten aanbieden. Verder wordt er in het uitnodigingskader sterk op zonnepanelen op de daken ingezet. Daar staan wij helemaal achter, maar om dat te realiseren moeten er nog enorme obstakels worden geslecht. Zoals de mogelijkheid om verschillende daken van buren en eventueel een zonnepark tot 1 park te bestemmen, en zodoende gezamenlijk te leveren op het hoogspanningsnet. Dit is op dit moment nog niet mogelijk. Laat als gemeente zien waar je voor staat. Groene energie voor de toekomstige generatie. Durf hiervoor te staan en leg dit uit aan de burgers en faciliteer hagenwind hierin. Bedankt voor uw aandacht.

Inspraak avond Beeldvormende bijeenkomst over het voorstel tot vaststelling van het uitnodigingskader zon en wind Gemeente Aalten 23 juni 2021

Goedenavond,

Hartelijk dank dat ik hier vanavond het woord mag voeren.

Mijn naam is en ik ben huisarts in Lichtenvoorde. Als huisartsen maken wij ons grote zorgen over de gezondheid gevolgen van windmolens van 180 meter hoog. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en milieuhygiëne, lijkt vooral het geluid die de windmolens maken een negatieve invloed te hebben op de gezondheid van mensen. Hoe harder het geluid, hoe groter de hinder ervan. Mensen ervaren hierdoor een verminderde levenskwaliteit. Over andere gezondheidseffecten is veel nog niet duidelijk, er komt geen eenduidig resultaat uit de onderzoeken. Hiervoor is dus verder onderzoek nodig. Als een windmolen er eenmaal staat moeten de bewoners het doen met de overlast die geeft. Zo lang de gezondheidseffecten hiervan onduidelijk zijn roepen wij op hier uiterst terughoudend mee te zijn.

Als inwoner van het centrum van Lichtenvoorde, 4,5 tot 5 km hemelsbreed van de windmolens, weet ik uit eigen ervaring dat je ’s avonds als de wind onze kant op staat de windmolens kunt horen. Hoe dit geluid is bij molens die 180 meter hoog zijn laat zich raden. Noaberschap is een van de kernwaarden van onze Achterhoekse samenleving waar we trots met zijn allen.

We letten op elkaar en we zorgen voor elkaar. Dat zorgen ervoor dat onze buren geen last van ons hebben. Dat is wat de kwaliteit van wonen in onze mooie Achterhoek zo fantastisch maakt. Ik denk te weten dat u allen dit onderschrijft. Onze regionale ziekenhuizen scoren in de landelijke waardering lijstjes altijd erg hoog. Van de 100 ziekenhuizen eindigen zowel het SKB als het Slingeland Ziekenhuis steevast in de top 5. Ik ben ervan overtuigd dat dit niet komt door de kwaliteit van de artsen, die uitstekend is net zoals in alle ziekenhuizen in Nederland. Nee, dit komt door de zorgzaamheid van de medewerkers, kortom het noaberschap waar we met zijn allen voor staan.

Goed naoberschap beperkt zich niet alleen tot de straat of buurt, maar is ook van toepassing op dorpen.

Het plaatsen van windmolens van 180 meter hoog waarbij de lasten van de windmolens bij een naburige gemeente terecht komen getuigt niet van goed naoberschap, integendeel zou ik willen zeggen. Hartelijk dank voor uw aandacht.

Bijlage: RIVM Publiekssamenvatting Gezondheidseffecten van windturbinegeluid: een update 2020-0150

Health effects related to wind turbine sound: an update RIVM report 2020-0150

Publiekssamenvatting Gezondheidseffecten van windturbinegeluid: een update

Vragen over gezondheidseffecten spelen een prominente rol in lokale discussies over de plannen voor uitbreiding van het windpark in Nederland, Zwitserland en elders. Het Zwitserse Federale Milieubureau vroeg het RIVM de literatuur verschenen tussen 2017 en medio 2020 op een rij te zetten, over het effect van geluid van windturbines op de gezondheid van omwonenden. Het RIVM en Mundonovo sound research verzamelden de wetenschappelijke literatuur over het effect van windturbines op ervaren hinder, slaapverstoring, hart- en vaatziekten en de stofwisseling. Ook werd bekeken wat bekend is over hinder door de visuele aspecten van windturbines en andere nietakoestische factoren, zoals het lokale besluitvormingsproces. Uit de literatuurstudie blijkt dat hinder optreedt als gevolg van geluid: hoe sterker het geluid (in dB) van windturbines, hoe groter de hinder ervan. Uit de literatuur bleek niet dat het zogeheten 'laagfrequent geluid' (lage tonen) van windturbines voor extra hinder zorgt tot die gerelateerd aan "gewoon" geluid. Voor andere gezondheidseffecten zijn de resultaten van wetenschappelijk onderzoek niet eenduidig: deze effecten hangen niet duidelijk samen met het geluidniveau, maar soms wel met de ervaren hinder. Deze resultaten onderbouwen de eerdere conclusies van een vergelijkbare opdracht drie jaar geleden.

De literatuur liet duidelijk zien dat omwonenden minder hinder hebben van de windturbines als ze betrokken werden bij de plaatsing ervan. Door mee te kunnen denken over de plaatsing en de balans tussen kosten en baten, ervaren omwonenden minder hinder. Het is daarom belangrijk zorgen van omwonenden serieus te nemen en hen te betrekken bij het planningsproces en de plaatsing van windturbines. Kernwoorden: windturbine, windpark, ritmisch geluid, laagfrequent, infrageluid, gezondheidseffecten, hinder, slaapverstoring